ပယီၤသုးပညိၣ်လီၤကျိဖးဒိၣ်တဖၣ်ဆူချၢၣ်တကူၣ်တၢၣ်ဒီးကၠဲၣ်ကမီၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ
လါယူၤ ၁၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကျိဖးဒိၣ်ပယီၤသုး(၃၁၈)သုးရ့ၣ်လၢအိၣ်တလၢၤကီၢ်စဲၣ် မူၣ်ဒိၤကီၢ်ဆၣ် အဘ့ၣ်သ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤ ပညိၣ်လီၤကျိဖးဒိၣ်တဆၣ်ဆူကညီကီၢ်စဲၣ် နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ် ချၢၣ်တကူၣ်တၢၣ်သ၀ီဒီးကၠဲၣ်ကမီၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးလၢအဟဲက့ၤစံၣ်ဖျိးထီၣ်တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အဘ့ၣ်ကျိဖးဒိၣ်ပယီၤသုးကလၢၤအံၤပညိၣ်လီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်(၁၂၂ မမ) ခံခိၣ်ဒီး(၁၂၀ မမ)ကျိဖးဒိၣ်ခံဖျၢၣ်ဆူ ချၢၣ်–တကူၣ်တၢၣ်ကရူၢ် ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤဒီး ကၠဲၣ်ကမီၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးလၢအဟဲက့ၤစံၣ်ဖျိးထီၣ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုး(ဆလိုင်းလက်ခိုလွန်း)လၢအဟဲက့ၤစံၣ်ဖျိးထီၣ်လၢအဘ့ၣ်သုးကလၢၤအံၤစံး၀ဲလၢ“လၢသုးကလၢၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ပညိၣ်လီၤကျိဖးဒိၣ်တဖၣ်မီၤနီၤႉသုးတြိၤမ့နဲၣ်လီၤတၢ်ကလုၢ်လၢခးန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤ၀ဲလီၤႉဟီၣ်က၀ီၤပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်မ့ဃ့တၢ်မၤစၢၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤစၢၤ၀ဲလီၤႉတဘျီတခီၣ်န့ၣ်ဒ်သိးၦၤကသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ခးပျံၤတၢ်အိၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤစိတၢ်လၢချၢၣ်တကူၣ်တၢၣ်ႇတီၤကလ့ႇကၠဲၣ်ကမီၣ်တကပၤန့ၣ်တလီၢ်လီၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၁၆ သီအခါ ခီဖျိအဘ့ၣ်ပယီၤသုးကလၢၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ တကူၣ်တၢၣ်သ၀ီဖိ ၂ ဂၤဒီး နါသဲထိၤသ၀ီဖိ ၁ ဂၤ သံ၀ဲဒီး ၦၤဟံၣ်ၦၤဃီဟးဂီၤကအိၣ်လၢ ၅ ဖျၢၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ် အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ဖဲမဟါဟါခီ ၃ နၣ်ရံၣ်အခါန့ၣ်အဘ့ၣ်ပယီၤသုးကလၢၤခးလီၤကျိးဖးဒိၣ်ႉလီၤတဲာ်၀ဲလၢစံာ်ပျီပူၤအဃိ ၦၤထဲၢ်စံာ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ႉလၢတကူၣ်တၢၣ်ပယီၤသုးကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤန့ၣ်မတၤတဂၤမးမၤအီၣ်စံာ်တဘူၣ်ဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တလီၢ်လီၢ်အဃိၦၤအိၣ်ဘူးဖဲတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤက့ၤအိၣ်လၢအဟံၣ်အဃီတဘူၣ်ဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါယူၤ ၁၉ သီ အနံၤ န့ၣ်လီၤႉ ၀ီၢ်ရီလီၢ်က၀ီၤ ချၢၣ်–တကူၣ်တၢၣ်ဒီးကၠဲၣ်ကမီၣ်မုၢ်ထီၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအံၤအိၣ်၀ဲဒၣ်လၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ် တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒီး တၢ်လီၢ်အံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤ တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတကူၣ်တၢၣ်ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ကရၢၢ်ပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးဒီး(BGF)အိၣ်ဆီလီၤသးတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကျိဖိတဖၣ်ဆူသ၀ီပူၤအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်သုကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ် ဟးစံၣ်အိၣ်ကန့ၢ်လၢခံနံၣ်ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဟီၣ်လ၁်မ့ၣ်ပိၢ်ဒီးကျိဖးဒိၣ်ချံလၢအတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်အိၣ်ဒံးအဃိတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်လၢလ့က့ၣ်ကိ၁်ဒီးသ့ၣ်ဘီဘိကမျၢၢ်တဖၣ်အဂီၢ်
လါယူၤ ၁၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢမၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံး ဖလူ–ဂီၤလ့ၤကျဲ လ့က့ၣ်ကိာ်၀့ၢ်သီဒီးသ့ၣ်ဘီဘိသ၀ီတကပၤန့ၣ် တၢ်လီၢ်လၢပယီၤသုးဒီး ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အလီၢ်တဖၣ်န့ၣ် ခီဖျိဟီၣ်လာ်မ့ၣ်ပိၢ်ဒီး ကျိဖးဒိၣ်အချံလၢအပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်တ့ၢ်ဒံး၀ဲအဃိတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လ့က့ၣ်ကိာ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤခီဖျိခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးဂၢၢ်ထီၣ်လံအဃိလ့က့ၣ်ကိာ်ဒီးသ့ၣ်ဘီဘိတၢ်လီၢ်တဖၣ်ၦၤက့ၤအိၣ်အိၣ်၀ဲတနီၤလံဒီးဘၣ်ဆၣ်လၢက၀ီၤဒ့ပူၤဟံၣ်ခိၣ်ဟံၣ်ဃၢၤကရၢၢ်ပူၤန့ၣ်ကျိဖးဒိၣ်အချံလၢအတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်အံၤအိၣ်ဒံး၀ဲဒီး ဟီၣ်လာ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢပယီၤသုးဒိးလီၤဃာ်၀ဲတဖၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်ဒံး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လ့က့ၣ်ကိာ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢလ့က့ၣ်ကိာ်န့ၣ်ၦၤက့ၤအိၣ်တနီၤလံႉသ့ၣ်ဘီဘိနါက့ၦၤက့ၤအိၣ်တနီၤစ့ၢ်မီၤနီၤႉတၢ်လီၢ်လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢပယီၤသုးဒီးကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤတဖၣ်န့ၣ်နက့ၤအိၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်ႉၦၤဟံၣ်ကရၢၢ်ပူၤတနီၤန့ၣ်ကျိဖးဒိၣ်အချံလီၤတဲာ်အတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်နါက့အိၣ်မီၤနီၤႉပယီၤသုးဒိးလီၤဃာ်မ့ၣ်ပိၢ်နါက့အိၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၂)လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်အခါလၢလ့ၣ်က့ၣ်ကိာ်က၀ီၤဒ့ပူၤဒီး(ပန်းခြံကုန်း)တကပၤန့ၣ် ဖဲကမျၢၢ်က့ၤမၤရှဲလဲဒွဲၣ်အူအီၣ်တၢ်တၦီာ်အဆၢကတီၢ်ကျိဖးဒိၣ်လၢအတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်အံၤပိၢ်ဖးထီၣ်အဃိ ၦၤပိာ်မုၣ်တဂၤဒီးပိာ်ခွါတဂၤဘၣ်ဒိဒံး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတကီၢ်ခါခဲအံၤလၢလ့က့ၣ်ကိာ်၀့ၢ်သီ ထံမဲး၀ါခံသ၀ီဒီးသ့ၣ်ဘီဘိသ၀ီတကပၤန့ၣ် တၢ်အိးထီၣ်ဖှိၣ်၀ဲနီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိအသိးခီဖျိတၢ်ဒိးလီၤဃာ်ဟီၣ်လာ်မ့ၣ်ပိၢ်ဒီးကျိဖးဒိၣ်အချံလၢအတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်အံၤအိၣ်ဒံး၀ဲအဃိ တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်လၢၦၤဖိဒံဖိသၣ်လၢအထီၣ်ကၠိမၤလိမၤဒိးတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သ့ၣ်ဘီဘိလီၢ်က၀ီၤ ၦၤကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤလၢသ့ၣ်ဘီဘိသ၀ီခိၣ်ထိးန့ၣ်ပယီၤသုးဆီလီၤသုးကလၢၤ အသီအိၣ်ခံခါညါႉအ၀ဲသ့ၣ်ဒိးလီၤဃာ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်တၢ်လီၢ်အခိၣ်အဃၢၤန့ၣ်၀း၀းလီၤႉဖဲသ၀ီပူၤအံၤကျီၢ်ႇပနၢ်ႇမဲၢ်တဲးလဲးယီၢ်ဘၣ်မ့ၣ်ပိၢ်တလီၢ်လီၢ်လီၤႉၦၤဖိသၣ်တဖၣ်နါက့ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ကၠိပျၢ်အခါန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟးကွၢ်ပနၢ်ႇကွၢ်မဲးတဲးလဲးအိၣ်မီၤနီၤႉတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်ဒိၣ်မး”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ (၂၀၂၁)သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤအဃိလၢလ့က့ၣ်ကိာ်ႇဖလူႇမ့လဲၣ်ပၤႇယသ့ၣ်ကူၤတကပၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢပယီၤသုးဒီးဟီၣ်က၀ီၤ(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဂၤ(၅၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးတနီၤန့ၣ်က့ၤအိၣ်လၢအဒူသ၀ီလံဘၣ်ဆၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဆဲးအိၣ်ကဒုသးဖဲလီၢ်အိၣ်ကဒုလီၢ်ဒံးန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်လဲၤဟ့ၣ်ပ၀ဲသ့ၣ်လၢမ့ၣ်ပိၢ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်အိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဒုးဂၢၢ်ထီၣ်အကတီၢ်အံၤပယီၤသုးဒီး(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်မၤရှဲလဲကွံာ်မ့ၣ်ပိၢ်တအိၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံးကမျၢၢ်တဖၣ် လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးဆူၣ်ချ့တၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲ
လါယူၤ ၁၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ကလံၤထံးသ၀ီအဖျၢၣ်(၃၀)ဃၣ်ဃၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဂၤ(၁၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်အဂီၢ် လိၣ်ဘၣ်၀ဲဂံၢ်ခီၣ်ထံး တၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးဆူၣ်ချ့တၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤ ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အအိၣ် န့ၣ်လီၤႉ မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံးလ့က့ၣ်ကိာ်၀့ၢ်သီဆၢခိၣ်တုၤဃီၤလၢဂီၤလ့ၤႇဆူၣ်ကလံၣ်ႇအိဖးဒီးကလီၤထီၣ်လီၢ်က၀ီၤဒူသ၀ီ တကပၤန့ၣ်ကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတကီၢ်ခါတၢ်စူၤခါအကတီၢ်အ၀ဲသ့ၣ်က့ၤအိၣ်လၢအဒူသ၀ီတဘူၣ်ဒံးဘၣ်,ဘၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်ကဒုသးအဖၢမုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအဆဲးကျိးမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ႇကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲဆှၣ်တၢ်အိၣ်ႉတနံၣ်အံၤယဆိမိၣ်ကကီဖးဒိၣ်ညါႉမၤအီၣ်တၢ်ဒၢးတသ့မၤအီၣ်ကျီးဒၢးတသ့ဘၣ်ႉၦၤဟဲမၤစၢၤတၢ်နါက့ဟဲမၤစၢၤ၀ဲတဘျီတခီၣ်လီၤမီၤနီၤႉက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီဒုန့ၢ်မီၤနီၤႉဘၣ်ဆၣ်က့ၤအိၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်ဘၣ်ႉပယီၤသုးအိၣ်လၢသ၀ီပူၤႇ(DKBA)နါက့အိၣ်စ့ၢ်လီၤႉကလံၤထံးအံၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးကအိၣ်လၢအဂၤ(၁၀၀၀၀)ဘျဲၣ်ညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးအပူၤကွံာ်လါမ့ၤတုၤလၢတလါအံၤလါယူၤန့ၣ်ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် (KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ႇကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA)ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤအဃိလီၢ်က၀ီၤပူၤကၠိတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တက့ၤအိးထီၣ်၀ဲဒံးဘၣ်အသိးတၢ်ဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်လၢကဘၣ်မၤအီၣ်စံာ်လံဘၣ်ဆၣ်အ၀ဲသ့ၣ်က့ၤမၤအီၣ်စံာ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဘျၢၣ်ဒိၣ်သ၀ီဖိလၢအဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ခဲအံၤလၢသ့ၣ်ဘီဘိဒီးဂီၤလ့ၤႇယသ့ၣ်ကူၤသ၀ီတကပၤန့ၣ်ၦၤတအိၣ်အါအါလၢၤဘၣ်ႉပယီၤသုးအိၣ်ဒံးမီၤနီၤႉ ၦၤဟဲခးအ၀ဲသ့ၣ်ၦၤဟဲတ့ၢ်လီၤအ၀ဲသ့ၣ်လၢဒြိမ့ၣ်ပိၢ်အိၣ်လီၤႉအဃိန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်က့ၤခးလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်လၢသ၀ီပူၤတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျဲမီၤနီၤႉအဃိၦၤဖိသၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးက့ၤထီၣ်ကၠိတဘူၣ်ဘၣ်ႉၦၤနီၢ်ဒိၣ်နါက့က့ၤအိၣ်က့ၤအီၣ်က့ၤမံလၢသ၀ီပူၤတဘူၣ်အါအါဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤလၢမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ဃၢၤမဲၢ်ကနဲလီၢ်က၀ီၤကၠီၣ်မဲႇကၠီၣ်တီၤတကပၤန့ၣ်တၢ်ဒုးက့ၤကဲထီၣ်ကဒါ၀ဲလၢ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤဒီးမၠၣ်၀တံၣ်ပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ် (ခလရ–၂၇၅)ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲခးလီၤတၢ်တပယူာ်ဃီအဂ့ၢ်န့ၣ် (KNLA)ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢကီးတရံးႇကြုၢ်တုႇကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်ပူၤဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ဒုးက့ၤကဲထီၣ်ကဒါ၀ဲလၢ (KNLA) သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီး ပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဖဲန့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ကဒါအဃိကညီကီၢ်စဲၣ်ဒီတဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ် ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ် ပယီၤသုးကျိဖးဒိၣ်ကျိဖိအဃိ သၢသီအတီၢ်ပူၤကမျၢၢ်သံ(၂၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ် (FBR)ထုးထီၣ်ပ၁်ဖျါ
လါယူၤ ၁၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်အဆၢ ယိၤဒိၣ်ကီၢ်စဲၣ်ကလံၤထံး မိဘၠဲ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကျိဖိအဃိ လါယူၤ ၆ သီ တုၤလၢ ၈ သီ လၢသၢသီအတီၢ်ပူၤ ကမျၢၢ်သံ၀ဲ(၂၆)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (Free Burma Rangers-FBR) ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲ ဖဲလါယူၤ ၁၃ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ကမျၢၢ်လၢအသံတဖၣ်အကျါ(၁၄)ဂၤန့ၣ် ဖဲလါယူၤ ၇ သီဒီး ၈ သီအနံၤ ပယီၤသုးခးသံအ၀ဲသ့ၣ်လၢကျိဖိဒီး မ့မ့ၢ်လၢအ၀ဲ(၁၂)ဂၤန့ၣ်သံခီဖျိလၢကျိဖးဒိၣ်အဃိအဂ့ၢ်န့ၣ် (Free Burma Rangers-FBR)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကရ့ၣ်နံၣ်ဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ်(KnHRG)ၦၤနဲၣ်တၢ် အူဘညါခိၤအီၤ စံး၀ဲလၢ “၀ဲဒၣ်န့ၣ်ပကလဲၤလၢ၀့ၢ်ပူၤတသ့ဘၣ် ခီဖျိပယီၤသုးအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်မီၤနီၤႉမ့၀ံၤၦၤသံအစိၣ်တဖၣ်န့ၣ်နၢထီၣ်လံအဃိပမ့ဘၣ်ကွၢ်ၦၤသံစိၣ်တဖၣ်အံၤ မ့ၢ်ၦၤမၤသံအီၤဒ်လဲၣ်န့ၣ်ပတဲဘၣ်အီၤကီဘၣ်ဆၣ်ဘၣ်တၢ်မၤသံအီၤန့ၣ်ဒုလီၤတံၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်(FBR)လံာ်တၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါအသိးန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအသံလၢကျိဖိအံၤအဃိအကျါ(၆)ဂၤန့ၣ် တၢ်က့ၤထံၣ်ကဒါအစိၣ်လံဘၣ်ဆၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤတုၤလၢခဲအံၤခီဖျိပယီၤသုးအိၣ်ဆီလီၤသးဒံးအဃိ သ၀ီဖိတဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကလဲၤဟံန့ၢ်က့ၤၦၤသံစိၣ်လၢအအိၣ်တ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်တဖၣ်အပူၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သံ၀ဲ (၁၂)ဂၤအသိးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၂၀)ဂၤဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉဘၣ်ဆၣ်တနီၤန့ၣ် လၢတၢ်ကီတၢ်ခဲအကလုာ်ကလုာ်အဃိအိၣ်ဒံး၀ဲလၢသ၀ီပူၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် (FBR)လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်အပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲလၢဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤဒီး တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တုၤလၢခဲအံၤအဃိ လၢလွဲၤကီၤ၀့ၢ်ႇမိဘၠဲဒီး ဒံၤမီၣ်စိၤ၀့ၢ်တဖၣ် တုၤလၢလါယူၤ(၁၄)သီ ဟါခီ လၢတသီအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အိၣ်၀ဲ အဖျၢၣ်(၃၀)ဘျဲၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ်...
တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢနၣ်သၤကွ့၀ံၤလီၢ်ခံ လၢၢ်ဒိၣ်ဒီးမူကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ပနံ၁်တၢ်ဖိတၢ်လံၤၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်ခံဆးဃၣ်ဃၣ်
လါယူၤ ၁၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၃)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ဒီးမူကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢနၣ်သၤကွ့ပူၤ၀ံၤလီၢ်ခံ ခီဖျိကျဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကီခဲထီၣ်အဃိ ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီအၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ် ကအိၣ်လၢခံဆးဃၣ်ဃၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၆ သီအခါ လၢနၣ်သၤကွ့၀့ၢ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီး ပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤဒီးတိၤဟးဂီၤ၀ံၤလီၢ်ခံကမျၢၢ်တဖၣ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤက့ၤ၀ဲလၢချံန့ၣ်လီၤႉလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိပယီၤသုးတပျဲၦၤစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤဟုသးလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤဘၣ်အဃိပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလီၤတူာ်ထီၣ်၀ဲလံအဂ့ၢ်န့ၣ် မူ၀့ၢ်ပူၤ ကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢမူ–လၢၢ်ဒိၣ်ကျဲမုၢ်ကပၤန့ၣ်ကိညၢ်ဒံးႉမ့မ့ၢ်လၢကစၢၢ်ခီၣ်ထံးန့ၣ်ဟုသးၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်ညါႉ တိၤတဘိန့ၣ်ခီတန့ၢ်လၢၤဘၣ်အဃိဘၣ်လ့ၢ်လိၤလ့ၢ်ထီၣ်က့ၤလၢချံန့ၣ်လီၤႉဟုသးႇပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဂၤစ့ၢ်ကီး အၦ့ၤထီၣ်ခဲလၢာ်တကးဒံးဘၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီလီၤတူာ်ထီၣ်လံအဃိတၢ်ၦ့ၤထီၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါအပူၤကွံာ်ဟုသး(၅)ကလးခိၣ်ဃၢၤတထၢၣ်န့ၣ်ခဲအံၤအၦ့ၤထီၣ်တုၤလၢ(၈)ကလးဘျဲၣ်လံအသိး ဟုသးလၢကမျၢၢ်ဟဲက့ၤစိာ်၀ဲထဲတထၢၣ်ခံထၢၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးသမံသမိးဟံကွံာ်၀ဲ၀ံၤမၢၦၤလဲၤရ့ထီၣ်(၅)မၢႇ(၁)ကလးညါအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးခးလီၤဒံးကျိဖးဒိၣ်လၢနၣ်သၤကွ့၀့ၢ်ကပိၤကပၤတပယူာ်ဃီအသိး ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ (၁၁)သီဟါခီအဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး ခီဖျိကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးဒိၣ်ထီၣ်လၢ (ရေတွင်းကုန်း)သ၀ီပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ပိာ်ခွါသံ၀ဲ(၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ၦၤအိၣ်လၢ(ရေတွင်းကုန်း)သ၀ီတဖၣ်န့ၣ်မုၢ်နၤခီန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်မံလၢအဟံၣ်တဘူၣ်ဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်လၢမုၢ်ဆါခီန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်က့ၤလၢအဟံၣ်က့ၤကွၢ်အကျီၢ်ပနၢ်မီၤနီၤႉဖဲအ၀ဲတနံၤန့ၣ်ၦၤသ၀ီဖိတဂၤအ၀ဲမံတီၢ်လၢအဟံၣ်ႇဖဲန့ၣ်ခီဖျိကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢအဟံၣ်ကပၤအဃိသံ၀ဲဒၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢမူကီၢ်ဆၣ်အပူၤကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအဂၤ(၂)ကလးဘျဲၣ်အကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲၦၤပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤႇဖိဒံဖိသၣ်ဒီးၦၤသူၣ်က့သးၦၢ်တဖၣ်အသိးတကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤၦ့ၤထီၣ်အဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤလၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီအသိးၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ခိၣ်ဒုးႇယၣ်လုးႇ ပ့ၢ်ပီၤႇကသံၣ်ကသီဒီးတၢ်ကူတၢ်သိးတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လၢနၣ်သၤကွ့၀့ၢ်ပူၤအဃိ လၢၢ်ဒိၣ်ဒီးမူကီၢ်ဆၣ်ပူၤ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဂၤ(၄၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ကဒီး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ် အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ယိၣ်လၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်ကဒါအဃိ မၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒူသ၀ီတနီၤ မၤအီၣ်စံ၁်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်
လါယူၤ ၁၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တၢ်ဆၢကတီၢ်တုၤဃီၤ၀ဲလၢဘၣ်မၤစံာ်သူၣ်လီၤဘုလံဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢတၢ်ဒုးကက့ၤကဲထီၣ်ကဒါအဃိ ဒူသ၀ီတနီၤတုၤလၢခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်မၤစံာ်သူၣ်လီၤဘု တဘူၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ မၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၣ် ကီၣ်ကီၤႇမဲၢ်ပျဲၤႇထံၣ်ခၠါရၤသ၀ီဖိတဖၣ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ်တၢ်စူၤခါန့ၣ်မၤအီၣ်၀ဲစံာ်ဒီးဘၣ်ဆၣ် တနံၣ်အံၤလါမးရှးအခါခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိ ကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်လၢစံာ်ပူၤအိၣ်၀ဲဒီးတကးဒံးဘၣ်ဘၣ်ယိၣ်လၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်ကဒါအဃိမၤအီၣ်စံာ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် မဲၢ်ပျဲၤသ၀ီဖိတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤဖဲမဲၢ်ပျဲၤအံၤၦၤမၤအီၣ်စံာ်အိၣ်က့ၤထဲလွံၢ်ဂၤယဲၢ်ဂၤလီၤႉလၢညါခါသ၀ီပူၤအံၤၦၤလၢအအိၣ်ဒီးအစံာ်လီၢ်နာ်လီၢ်ညါန့ၣ်မၤအီၣ်စံာ်ကိးဂၤဒဲးလီၤႉဖဲလီၢ်ခံအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဘျီၦၤဘၣ်ပာ်အိၣ်တ့ၢ်တၢ်ခဲလၢာ်ၦၤဘၣ်စံၣ်ထီၣ်အဃိၦၤဘၣ်ယိၣ်လၢကျိၣ်စ့လၢၦၤဘျၢလီၤဃာ်၀ဲတဖၣ်အံၤကဆှူဂီၤအဃိၦၤတမၤအီၣ်စံာ်လၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်မၤအီၣ်စံာ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်၀ဲဘုဒီးတကးဒံးအမဲာ်ညါ တၢ်ဆၢကတီၢ်မ့တုၤဃီၤတကတီၢ်ဘၣ်တကတီၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်သူၣ်၀ဲပဲႇဘုခ့သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲ န့ၣ်လီၤႉ ၀့ၣ်ရှါသ၀ီဖိ စဲကိၤကိၤ စံး၀ဲလၢ“ပသ၀ီအံၤတနံၣ်အံၤၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိတဖၣ်လၢကမၤအီၣ်စံာ်အဂီၢ်န့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ်ဆိမိၣ် ၀ဲစ့ၢ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ယိၣ်လၢမ့ၢ်တဒုးကကဲထီၣ်ကဒါဧါႇကျိဖးဒိၣ်မ့လီၤတဲာ်န့ၣ်မ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်အဘုအဟုကဟးဂီၤဧါဒ်န့ၣ်အိၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံလၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤခီဖျိဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အဃိပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်၀ဲ အသိးဟီၣ်ခိၣ်စီ(မြေသြဇာ)လၢတၢ်သူ၀ဲလၢဘုကျါအံၤစ့ၢ်ကီးအၦ့ၤထီၣ်အဃိ ၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိတဖၣ်တနီၤန့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ်တမၤအီၣ်စံာ်လၢၤဘၣ်ကအိၣ်လၢသၢနံၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢသ၀ီပူၤတလီၢ်လီၢ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိတဖၣ်မၤအီၣ်စံာ်တဘူၣ်၀ဲလၢၤဘၣ်အသိး ၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိတဖၣ်တနီၤန့ၣ် လဲၤမၤအီၣ်က့ၤစံာ်လၢ တၢ်လီၢ်အဂၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ကလံၤထံးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ် ဘုၣ်ဆါထိးဟဲအါထီၣ်
လါယူၤ ၁၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤ ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ကလံၤထံးအပူၤ ခီဖျိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်ကီခဲထီၣ်အဃိ တကီၢ်ခါခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်ဘုၣ်ဆါထိး ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံလၢခူပူၤ၀့ၢ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်ဒီး ကမျၢၢ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဟးထီၣ်က့ၤလီၤ ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်တဘၣ်ဂီၢ်လၢၤဘၣ်အဃိလၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူအဂီၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဘုၣ်ဆါထိးဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ကလံၤထံး ယွၤသ့ၣ်သ၀ီဖိ နါမၣ်ထွ့ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢညါန့ၣ်ၦၤဘုၣ်ဆါထိးတအိၣ်အါအါဘၣ်ႉခဲအံၤနကမၤအီၣ်တၢ်လၢအဂၤခီဒၢးတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤဘၣ်အဃိတဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်မီၤနီၤႉအဃိၦၤဘုၣ်ဆါထိးဟဲအါထီၣ်၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ တချုးလၢသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဒံးဘၣ်အခါန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟးၦ့ၤ၀ဲဒၣ်တၢ်ချံတၢ်သၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤ၀ံၤလဲၤဆါကဒါ၀ဲလၢကီးတရံးတၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤလီၢ်ဘၣ်ဆၣ်ႇသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံဟးထီၣ်က့ၤလီၤကီခဲထီၣ်၀ဲဒီးကလဲၤဆါတၢ်ချံတၢ်သၣ်လၢကီးတရံး၀့ၢ်တၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤလီၢ်အံၤစ့ၢ်ကီးတညီ၀ဲလၢၤဘၣ်အဃိ ဘၣ်ဘုၣ်ဆါက့ၤထိးဒ်အံၤ လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဂၤတဂၤစ့ၢ်ကီး စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢညါန့ၣ်ပဟးၦ့ၤတၢ်ချံတၢ်သၣ်တၢ်ဒိးတၢ်လၣ်လၢသ၀ီပူၤ၀ံၤပလဲၤဆါလၢကီးတရံးတၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤလီၢ်မီၤနီၤႉဖဲသုးတဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဒံးဘၣ်အခါန့ၣ်နဟးထီၣ်က့ၤလီၤညီဒံးႉနဟးထီၣ်က့ၤလီၤညီဘျီနဟးၦ့ၤတၢ်သူတၢ်သၣ်မုာ်မးႉသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤဘျီမၤအီၣ်တၢ်တဘၣ်နီတမံၤလၢၤဘၣ်ႉတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤဘၣ်အဃိနလဲၤလၢ၀့ၢ်ပူၤခီဒၢးတညီလၢၤဘၣ်ႉအဃိပဘုၣ်ဆါက့ၤထိးအံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤထီၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါထိးဆၣ်လၢတၢ်တ့ဃာ်အီၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးအၦ့ၤထီၣ်၀ဲဒီးပယီၤသုးမၤဟးဂီၤစ့ၢ်ကီးကျဲအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကဟးစိာ်ဆါထိးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤဘုၣ်ထိးဖိတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
သၣ်တီၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်ပူၤပယီၤသုးတၢ်သမံသမိးတြဲၤတဖၣ် ဟံကွံ၁်၀ဲကမျၢၢ်အဟုသးဒီးကျိၣ်စ့
လါယူၤ ၁၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် သၣ်တီၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးတၢ်သမံသမိးတြဲၤလၢအိၣ်ကျဲမုၢ်ဖီခိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဟံကွံာ်၀ဲကမျၢၢ်အဟုသးဒီးကျိၣ်စ့တဖၣ်ကဲထီၣ်သးအိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢသၣ်တီၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်အပူၤစးထီၣ်ဖဲပယီၤသုးတပျဲၦၤစိာ်ဟုသးႇကသံၣ်ကသီႇညၣ်ဃ့သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ် ဟုသးလၢကမျၢၢ်ဟဲက့ၤစိာ်၀ဲတဖၣ်အံၤပယီၤသုးတၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်တဖၣ်အံၤဟံကွံာ်၀ဲတကးဒံးဘၣ်ဟံကွံာ်၀ဲ ပၢၢ်တုၤလၢကျိၣ်စ့ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤပိာ်မုၣ်လၢအဘၣ်သဂၢၢ်ဒီးတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပလဲၤၦ့ၤဟုသးလၢတီအူလၢပဟံၣ်ပဃီကအီၣ်အဂီၢ်မီၤနီၤအ၀ဲသ့ၣ်တပျဲစိာ်၀ဲဘၣ်ႉ(စစ်တောင်း) ပယီၤသုးတြဲၤပံးဃာ်၀ဲႉနမ့တိနိၣ်ပယီၤသုးလၢအသးဂ့ၤဒုတနီၤန့ၣ်နၢ်ပၢၢ်န့ပဂီၢ်ဒီးဟ့ၣ်စိာ်ၦၤတထၢၣ်ဒ်န့ၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉ ဖံသးၦၢ်လၢအလဲၤၦ့ၤကသံၣ်ကသီတဖၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးမ့ထံၣ်အ၀ဲသ့ၣ်စိာ်စ့(၁)ကလီၢ်(၂)ကလီၢ်န့ၣ်တဲ၀ဲလၢ မ့ၢ်သုလဲၤမၤစၢၤ(PDF)ခီဧါမ့၀ံၤဟံကွံာ်၀ဲၦၤစ့လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်သၣ်တီၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်လဲၤၦ့ၤအီၣ်၀ဲဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီ လၢတီအူ၀့ၢ်ပူၤဒီးဖဲအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤၦ့ၤတၢ်အခါသၣ်တီၣ်၀့ၢ်ဒီးတီအူ၀့ၢ်ဘၢၣ်စၢၤ(စစ်တောင်း)တၢ်သမံသမိးတြဲၤႇ (၄)မဲၤတြဲၤႇ(၇)မဲၤတြဲၤဒီး(၁၃)မဲၤတၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်အါမးတကးဒံးဘၣ် သ့ကွံာ်၀ဲကမျၢၢ်အဟုသးဒီးကျိၣ်စ့ကဲထီၣ်သးအိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအသ့ၣ်ညါဘူးလိာ်သးဒီးပယီၤသုးတဖၣ်တနီၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်စိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤဟုသးလၢတၢ်နၢ်ပၢၢ်ဖီခိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ႇပယီၤသုးတၢ်သမံသမိးတြဲၤတဖၣ်အံၤနမ့တီၣ်ဟုသးတထၢၣ်န့ၣ်ဃ့အီၣ်စ့လၢအမၢတုၤလၢအကလးညါအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူအဂီၢ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤတဖၣ်အံၤ ပယီၤသုးတၢ်သမံသမိးတြဲၤဖီၣ်ဒီးဃ့အီၣ်စ့ကဲထီၣ်သးတလီၢ်လီၢ်အသိးတဂၤန့ၣ်ဘၣ်လဲၤရ့ထီၣ်လၢ(၃)ကလီၢ်ကၠးညါ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဂၤတဂၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ သၣ်တီၣ်၀့ၢ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“လၢအ၀ဲတနံၤန့ၣ်ၦၤသးစၢ်တဂၤလဲၤဆါသဲးသၣ်လၢတီအူ၀့ၢ်ပူၤ လဲၤဆါ၀ဲန့ၢ်ထဲ(၈)ကလးလီၤႉဘၣ်ဆၣ်ပယိၤသုးဖီၣ်အီၤဖဲ(၄)မဲၤတၢ်သမံသမိးတြဲၤန့ၣ်ႉပယီၤသုးမၢၦၤလဲၤရ့ထီၣ် (၃)ကလီၢ်ညါႉမ့၀ံၤၦၤသးစၢ်လၢအ၀ဲတဂၤနါက့အလဲၤဆါသဲးသၣ်စ့ၢ်လီၤႇပယီၤသုးဒီးပၢၤကီၢ်သုးဖီၣ်အီၣ်ဘျီပာ်အီၤလၢတၢ်ဒုးဃာ်လီၢ်တနၤ၀ံၤမၢၦၤလဲၤရ့ထီၣ်အီၤ(၃)ကလီၢ်စ့ၢ်ႉအန့ၣ်မးၦၤလၢပသ့ၣ်ညါအီၤတဖၣ်လီၤႇၦၤလၢတၢ်ဖီၣ်အီၤလၢအဂၤလၢပတသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်အိၣ်ဒီဒူၣ်ညါဒံး”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးတပျဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤဟုသးတၢ်အီၣ်တၢ်အီၣ်ဘၣ်အဃိလၢလီၢ်က၀ီၤခိခိၣ်ဒူသ၀ီအပူၤန့ၣ် ဟုသးအၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်၀ဲဒီး အပူၤကွံာ်(၄)ကလးဟုသးတထၢၣ်န့ၣ်ခဲအံၤအၦ့ၤထီၣ် တုၤလၢ(၈)ကလးဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးတၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်တဖၣ်အံၤအိၣ်ခိးသမံသမိးကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟဲအါထီၣ်အဃိသိလ့ၣ်လဲၤလၢ၀့ၢ်ပူၤတအိၣ်အါအါလၢၤဘၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိသိလ့ၣ်အဘူးအလဲထီၣ်ႇဘၣ်ဟ့ၣ်တြဲၤအဘူးအလဲအါထီၣ်အဃိတကီၢ်ခါခဲအံၤလၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ်ပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤထီၣ်၀ဲဒၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိ(KNU)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤ ကၠိဟးဂီၤ၀ဲ ၁၇ ဖျၢၣ်
လါယူၤ ၁၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးဟံးန့ၢ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ(၂၀၂၁)တုၤလၢ(၂၀၂၃)လါမ့ၤတစု ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇ ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ကၠိဟးဂီၤ၀ဲ(၁၇)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိ ကၠိလၢအဟးဂီၤ(၁၇)ဖျၢၣ်အကျါတနီၤန့ၣ် လီၤကရဲဟးဂီၤ၀ဲခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် (KECD)လီၢ်ခၢၣ်သး၀ဲၤကျိၤခိၣ် ပဒိၣ်စီၤလီၤအဲၣ်မူ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ကၠိန့ၣ်ဟးဂီၤ(၁၇)ဖျၢၣ်ႉကၠိဘၣ်တဖျၢၣ်ဖျၢၣ်န့ၣ်အတၢ်သူၣ်ထီၣ်အါမီၤနီၤႉတနီၤနီၤခီန့ၣ်အကဘၣ်ဒိဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်ခံဖျၢၣ်သၢဖျၢၣ်အိၣ်ႉတနီၤနီၤခီန့ၣ်ဟးဂီၤလီၤကရဲခဲလၢာ်အိၣ်စ့ၢ်မီၤနီၤႉဘၣ်တနီၤနီၤခီဒုဟးဂီၤ၀ဲအပဲတြီဖိသၢဘ့ၣ်လွံၢ်ဘ့ၣ်ႇ အခိၣ်ဒုးလီၤဖျိႇဘၣ်ဟးဂီၤ၀ဲကရၢၢ်ဒ်န့ၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉတၢ်ကဲထီၣ်သးခဲအံၤန့ၣ်တမ့ၢ်ထဲကလံၤကျါဘၣ်ပၣ်ဃုာ်ဒီးကျိဖးဒိၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကၠိလၢအဟးဂီၤသ့ၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်အိၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒီး ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စီၤလီၤအဲၣ်မူ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအံၤပညိၣ်ခးလီၤ၀ဲကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်လိၤလိၤလီၤအဃိကၠိလၢအိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ကၠိတနီၤန့ၣ် တုၤလၢခဲအံၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢတၢ်ကက့ၤအိးထီၣ်ကဒါ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကူၣ်သ့ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်အိၣ်သးခဲအံၤမ့ဘၣ်တဲန့ၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ဘၣ်လၢဘၣ်အိးထီၣ်ကၠိလံမီၤနီၤႉတနီၤန့ၣ်မ့ၢ်ကၠိကအိးထီၣ်ဧါႇတအိးထီၣ်ဧါန့ၣ်တလီၤတံၢ်ဘၣ်ႉပယီၤသုးန့ၣ်ပညိၣ်ခးလီၤ၀ဲကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်လိၤလိၤလီၤႉတဘျီတခီၣ်ပယီၤသုးမ့ဟဲနုာ်လီၤလၢသ၀ီပူၤန့ၣ်နဘၣ်ဘၣ်ယိၣ်တၢ်လၢကၠိသရၣ်သရၣ်မုၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ(၂၀၂၁)တုၤလၢ(၂၀၂၂)လၢခံနံၣ်အတီၢ်ပူၤ ခီဖျိကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ် ကၠိဟးဂီၤ၀ဲခဲလၢာ်(၁၂)ဖျၢၣ်ဒီး (၂၀၂၃)လါယနူၤအါရံၤ တုၤလၢ လါအ့ဖြ့ၣ်န့ၣ် ကၠိဟးဂီၤကဒီး၀ဲ(၃)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲတနံၣ်အံၤလါမ့ၤ ၁၃ သီအခါန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤတကးဒံးဘၣ် အမဲာ်ညါ တၢ်ဆါဟံၣ်ဟးဂီၤစ့ၢ်ကီး၀ဲ(၆)ဖျၢၣ်ဒီး ကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီဟးဂီၤ၀ဲအဖျၢၣ်(၄၀၀)ဘျဲၣ်အသိး ကမျၢၢ်သံ၀ဲအဂၤ(၁၄၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်သုတဟဲခးအ၀ဲသ့ၣ်သုးကလၢၤတဂ့ၤအဂီၢ်ဘၣ်အိၣ်လၢတၢ်ပလီၢ်ပဒီပူၤအဂ့ၢ် (BGF)ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်စံး၀ဲ
လါယူၤ ၁၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ ပယီၤသုးခးလီၤစိကျိဖးဒိၣ်လၢသ၀ီပူၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးဒီး ဒ်သိးတၢ်သုတဟဲခးအ၀ဲသ့ၣ် သုကလၢၤ တဂ့ၤစ့ၢ်ကီးအဂီၢ် ဘၣ်အိၣ်လၢတၢ်ပလီၢ်ပဒီပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤသုးခိးကီၢ်ဆၢ (BGF)ဂံၢ်ခီၣ်ထံးကစီၣ် အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်လါမ့ၤတုၤလၢလါယူၤခံနွံတနွံန့ၣ်ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢသ၀ီပူၤႇကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဟဲအါထီၣ်အသိး (KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်တကပၤစ့ၢ်ကီးဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးဒြိႇစနဲးဖၢးအဃိ ဒ်သိးတၢ်သုတဟဲခးအ၀ဲသ့ၣ်သုးကလၢၤတဂ့ၤ အဂီၢ်န့ၣ် ဘၣ်ခးပျံၤခးဖုးကျိဖးဒိၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ပယီၤသုးန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အစှၤကတၢၢ်(၃)ဖျၢၣ်(၄)ဖျၢၣ်ကိးမုၢ်နၤဒဲးလီၤႉမုၢ်ဆါခီနါက့ခးပိၢ်ထီၣ်ကျိမၢ်မၢ်လီၤႉမ့ၢ်ဒြိမ့ၣ်ပိၢ်ကဟဲလီၤတဲာ်လၢတၢ်ဖီခိၣ်ဧါန့ၣ်ပဘၣ်အိၣ်ခိးကွၢ်ဆူၣ်လၢတၢ်ကျိၤပူၤမီၤနီၤႉပ၀ဲ(BGF)စ့ၢ်ကီးဒ်သိးၦၤသုတဟဲခးပသုးကလၢၤတဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်ပဘၣ်မၤဒ်န့ၣ်စ့ၢ်မီၤနီၤႉခီဖျိၦၤဟဲခးကစီၤဟုၣ်ၦၤဒီးစနဲးဖၢးအိၣ်အဃိဖဲသုးကလၢၤပူၤအံၤနဟးလၢအံၤလၢန့ၣ်မးတဘူၣ်လၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကြုၢ်တု နွါခၠၤကိ (BGF)ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှးႇလါအ့ဖြ့ၣ်ဒီးလါမ့ၤအခါန့ၣ် လၢခိၣ်ခိၣ်ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ် ၦၤလၢအတူၢ်လိာ်သုးမီၤစိရိၤဒီး သုးမီၤစိရိၤပၢပြးသ၀ီသးၦၢ်တဖၣ်တဲဃာ်၀ဲလၢ (KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်မ့မၤဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤန့ၣ် မၢၦၤဟ့ၣ်ပယီၤသုးတၢ်ကစီၣ်အဃိ (KNLA/PDF)သုးပာ်ဖှိၣ်မ့ဟဲလၢသ၀ီပူၤန့ၣ် ခီဖျိၦၤဟ့ၣ်ပယီၤသုးတၢ်ကစီၣ်အဃိ ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢသ၀ီပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိလၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဃိၦၤသ၀ီဖိသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးႇဟံၣ်ဃီဟးဂူာ်ဟးဂီၤ၀ဲဒီးၦၤလၢအဟ့ၣ်ပယီၤသုးတၢ်ကစီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤခီဖျိကမျၢၢ်သ့ၣ်ညါလၢအဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်အဃိလီၢ်ခံန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ပျံၤလီၤသးလဲၤစံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်လၢပယီၤသုးတၢ်လီၢ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ဖဲလါမ့ၤအခါန့ၣ်ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဘၣ်၀ဲၦၤကမျၢၢ်ႇၦၤဟံၣ်ၦၤဃီအဃိလၢသ၀ီဖိကဒဲကဒဲအဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်မ့ၢ်မတဂၤဟ့ၣ်ပယီၤသုးတၢ်ကစီၣ်လဲၣ်န့ၣ်ၦၤသ့ၣ်ညါခဲလၢာ်လီၤႉအဃိၦၤသ၀ီဖိလၢအဟ့ၣ်ပယီၤသုးတၢ်ကစီၣ်တဖၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ႇလဲၤစံၣ်အိၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤလၢာ်လံႉခီဖျိလၢအ၀ဲသ့ၣ်ဟ့ၣ်ပယီၤသုးတၢ်ကစီၣ်အဃိပယီၤသုးက့ၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢသ၀ီပူၤႇၦၤသံၦၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးႇၦၤဟံၣ်ၦၤဃီၦၤကရၢၢ်ဟးဂီၤဘျီအ၀ဲသ့ၣ်နါက့ဆဲးဟ့ၣ်ပယီၤသုးတၢ်ကစီၣ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ်ႉမ့၀ံၤအ၀ဲသ့ၣ်သ့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်လၢပယီၤသုးတၢ်လီၢ်ႇလဲၤစံၣ်အိၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤဒ်န့ၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၣ်ကၤသ၀ီဖိတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤ ကီးတရံးႇမၠၣ်၀တံၣ်ႇနိၣ်တကီႇကြုၢ်တုႇ ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ႇ ဂီၤလ့ၤ ဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲဒီး ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဂၤ(၃၀၀၀၀) ဘျဲၣ်ဘၣ်ဟးဃ့ၢ်အိၣ်ဒံး၀ဲအဖၢမုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ