စွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤပူၤ ၦၤလၢအကဲသုးတမု၁်ဟ့ၣ်စ့တန့ၢ်ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်(BGF)ဖီၣ်၀ဲ
လါမ့ၤ ၁၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် စွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ စးထီၣ်ဖဲလါမ့ၤ ၁၂ သီအနံၤန့ၣ် သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဒီး က၀ီၤဒ့သးၦၢ်ဖီၣ်၀ဲဒၣ်လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိလၢအကဲသုးတမုာ်ဟ့ၣ်စ့တန့ၢ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလဲၤဖံးမၤတၢ်ဖဲဟီၣ်က၀ီၤပူၤန့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဖဲလါမ့ၤအတီၢ်ပူၤအံၤတၢ်ဟးထၢ၀ဲစ့လၢက၀ီၤဒ့ပူၤဟံၣ်ဒီးဟံၣ်တၢးအခါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢစ့ယိၤ(၁၅၀၀)တုၤလၢ(၃၀၀၀)ညါဒီး ကမျၢၢ်(၃)ဂၤလၢအဟ့ၣ်စ့တန့ၢ်ဘၣ်အံၤတၢ်က့ၤကိး၀ဲဆူ(BGF)တြဲၤတၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤပိာ်မုၣ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢစွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤလၢတၢ်ကထၢသုးသီအဂီၢ်လၢက၀ီၤဒ့ပူၤန့ၣ်(BGF)ဒီးက၀ီၤဒ့သးၦၢ်မၢၦၤဘၣ်ဖီၣ်တၢ်ဖး(၁၅)ဂၤတုၤလၢအဂၤ(၂၀)ညါဒီးဖဲန့ၣ်အကျါၦၤလၢအဖီၣ်ဘၣ်တၢ်ဖးဘၣ်(၅)ဂၤန့ၣ်ကဘၣ်ကဲသုးန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအမ့တအဲၣ်ဒိးကဲသုးဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ်ကဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲစ့ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ဟးလူၤထၢ၀ဲဒၣ်စ့လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဟံၣ်အသိးပာ်ပနီၣ်၀ဲလီၢ်ခံကတၢၢ်လါမ့ၤ ၁၅ သီ တၢ်ကဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤ သ၀ီဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢစွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤပူၤၦၤလၢအဖီၣ်တၢ်ဖးဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်မ့တအဲၣ်ဒိးကဲသုးဘၣ်န့ၣ် ကဘၣ်ဟ့ၣ်စ့ဟံၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်ဆံးအါလဲၣ်န့ၣ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်ဃာ်၀ဲတအိၣ်ဒံးဘၣ်ႇဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဖီၣ်၀ဲက၀ီၤဒ့သးၦၢ်လၢအဘူးဒီးဟီၣ်က၀ီၤ၀ဲန့ၣ်(၄)ဂၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲက၀ီၤဒ့ပူၤအံၤဟံၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်ဆံးအါလဲၣ်ဒုပာ်ပနီၣ်ဃာ်၀ဲတအိၣ်ဒံးဘၣ်ႉ ၦၤဖီၣ်(ကျောက်ဖျာ)က၀ီၤဒ့သးၦၢ်(၄)ဂၤလံႉမ့ၢ်ဖဲလဲၣ်တဒူၣ်ဖီၣ်၀ဲလဲၣ်ဒုၦၤတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉၦၤလဲၤလူၤတဘူၣ်နီတဂၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဘၣ်ဃးတၢ်ထၢသုးစ့အံၤတၢ်ဟးထၢ၀ဲလၢလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိအအိၣ်ႇခီကီၢ်ၦၤမၤတၢ်ဖိအအိၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါတရူးထံဖိကီၢ်ဖိလၢအဟဲနုာ်လီၤဖံးမၤတၢ်ဖဲစွ့ၤကိၣ်ကိၤ၀့ၢ်သီပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ထၢ၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ထၢသုးသီ,တၢ်ထၢစ့ဒီးတၢ်ဖီၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဖီခိၣ်န့ၣ် ပ၀ဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ် ဆဲးကျိးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဘၣ်ဆၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တဖီၣ်လီတဲစိဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိပယီၤသုးကျိၤနု၁်လီၤကဒီးအဃိချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတနီၤဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲ
လါမ့ၤ ၁၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးကျိၤဆဲးနုာ်လီၤကဒီးအဃိကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲကဒီးလၢတၢ်လီၢ်အဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် မိကီၢ်ဆၣ်ႇဆီထံးကီၢ်ဆၣ်ဒီးလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤ ခီဖျိပယီၤသုးကျိၤဟဲနုာ်လီၤတပယူာ်ဃီအဃိဟီၣ်က၀ီၤပူၤကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်သုးကဒီးအလီၢ်အကျဲလၢတၢ်လီၢ်အဂၤအဃိထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီၦၤဂ့ၢ်၀ီကရူၢ်အၦၤတဂၤလၢအမၤစၢၤ ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအံၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်အိၣ်သးဒုနးထီၣ်ဒိၣ်မးႉပယီၤသုးလၢအဟဲနုာ်လီၤတဖၣ်အံၤနုာ်လီၤလၢသ၀ီပူၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ၦၤဟံၣ်ၦၤဃီႇတကးဒံးဘၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ဃုာ်ကမျၢၢ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်မ့ဟဲနုာ်လီၤလၢတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်လံန့ၣ်ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲကဒီးအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လီၤႉခဲအံၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိကလံၤမုၢ်လီၤအဃိကီခဲဒိၣ်ထီၣ်၀ဲ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်တၢ်ခိၣ်ဒုးတကူတလၢ၀ဲဘၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ လိၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးမ့ဒွးလၢၦၤနီၣ်ဂံၢ်အဂၤ(၁၀၀၀)န့ၣ်ၦၤဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤအိၣ်ထဲအဂၤ(၂၀၀)လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤ ကညီၦၤဂ့ၢ်၀ီကရူၢ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤဆီတလဲသးလံအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်တဆူၣ်တချ့ဒီးဟၢဖၢလူကဲထီၣ်သးအဃိ လိၣ်ဘၣ်၀ဲကသံၣ်ကသီသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ကညီဂ့ၢ်၀ီကရူၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤဖဲကတိန့ၣ်အိၣ်ဒ်န့ၣ်လီၤအဃိတၢ်ခိၣ်ဒုးတအိၣ်ဘံၣ်ဘံၣ်ဘၢဘၢဘၣ်ႉမ့၀ံၤဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤၦၤအိၣ်တဆူၣ်အိၣ်တချ့ဟဲအါထီၣ်ႉၦၤဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးခီဖျိအီဘၣ်ထံတကဆှဲကဆှီဘၣ်အဃိ အဟၢဖၢလူကဲထီၣ်သးအိၣ်လီၤႉမ့၀ံၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤတမ့ၢ်အအိၣ်တၢ်လီၢ်တပူၤဃီဘၣ်ႇဟးအိၣ်၀ဲလၢန့ၣ်တဒူၣ်လၢအံၤတဒူၣ်အဃိဆူၣ်ချ့ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဟဲတတုၤခဲလၢာ်ဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဂ့ၢ်၀ီကရူၢ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်သိးလၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ကူစါယါဘျါအဂီၢ်ကညီဆူၣ်ချ့မၤစၢၤကရူၢ်(KDHW)အိးထီၣ်ဃာ်၀ဲ(mobile)ကရူၢ်ၦၤမၤတၢ်ဖိအိၣ်၀ဲအသိးလဲၤကူစါယါဘျါကွၢ်ထွဲၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအိၣ်၀ဲဒီးတၢ်လီၢ်တနီၤဘၣ်ကွၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်အိၣ်သး၀ံၤမးဘၣ်လဲၤ၀ဲဒ်န့ၣ်အိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KDHW)တၢ်သိၣ်လိမူဒါခိၣ် စီၤဒိဒိၤအဲၣ်ကလုာ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢ(သုးက့ ၃)တကပၤန့ၣ်နါက့ပပာ်လီၤ၀ဲဒၣ်(mobile)ကရူၢ်အိၣ်လီၤႉကယဲၢ်မ့ၢ်တၢ်လီၢ်လၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး အိၣ်အလီၢ်န့ၣ်ပလဲၤတုၤမီၤနီၤႉဘၣ်ဆၣ်တၢ်လီၢ်တနီၤန့ၣ်ပယီၤသုးမ့နုာ်လီၤႇကျဲတၢ်အိၣ်သးမ့တဂ့ၤဘၣ်န့ၣ်ပဘၣ်အိၣ်ခိးကွၢ်တၢ်ဆၢကတီၢ်၀ံၤမးပလဲၤဒ်န့ၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤတုၤဃီၤလၢတၢ်စူၤခါလံအဃိလၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်န့ၣ် ဘၣ်ပလီၢ်သးလၢတၢ်ညၣ်ဂိၢ်သွံၣ်ဟးထီၣ်ဒီးတၢ်ညၣ်ဂိၢ်တၢ်ဆါသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စီၤဒိဒိၤအဲၣ်ကလုာ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ် လီၤႉ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ စးထီၣ်သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤတုၤလၢတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၃) လါမ့ၤန့ၣ် ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၁)ကလီၢ်ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးကညီတၢ်ကရၢကရိအတၢ်မၤနီၣ်စရီအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ယိၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါထံၣ်န့ၢ်တၢ်တ့ကျိစဲးဖီကဟၣ်တၢ်ပီးတၢ်လီလၢမဲၢ်ဆီးပူၤ
လါမ့ၤ ၁၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါမ့ၤ ၁၄ သီအနံၤန့ၣ် မဲၢ်ဆီးၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါနုာ်လီၤသမံသမိးတၢ်လၢမဲၢ်ဆီး၀့ၢ် မဲၢ်ပးက၀ီၤဒ့ပူၤဒီး ထံၣ်၀ဲတၢ်တ့သုးကျိစဲးဖီကဟၣ်တၢ်ပီးတၢ်လီလၢဟံၣ်တဖျၢၣ်အပူၤ၀ံၤလီၢ်ခံ မုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်လါမ့ၤ ၁၅ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်နုာ်လီၤသမံသမိးကဒီး၀ဲတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါမ့ၤ ၁၄ သီအနံၤ မ့ၣ်အူအီၣ်ဟံၣ်တဖျၢၣ်ကဲထီၣ်အသးဒီး ဖဲမဲၢ်ဆီးၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါႇတၢ်မၤပံာ်မ့ၣ်အူ၀ဲၤကျိၤ ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤနုာ်လီၤသမံသမိး၀ဲအခါန့ၣ်ထံၣ်၀ဲဒၣ်စဲးဖီကဟၣ်တၢ်ပီးတၢ်လီလၢတၢ်တ့ကျိအံၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်တထံၣ်ၦၤတ့ကျိဖိလၢဟံၣ်ပူၤအံၤနီတဂၤဘၣ်အဃိဖဲမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်လါမ့ၤ ၁၅ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်နုာ်လီၤသမံသမိးကဒီး၀ဲၦၤကီၢ်ပယီၤဖိလၢအိၣ်ဘူးတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိလၢအိၣ်မဲၢ်ပးက၀ီၤဒ့ပူၤအံၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲမဟါန့ၣ်မ့ၣ်အီၣ်၀ဲဟံၣ်တဖျၢၣ်ႉၦၤအိၣ်ဖဲဟံၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အပူၤတဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်မီၤနီၤႉတီမီႇပၢၤကီၢ်ႇၦၤမၤပံာ်မ့ၣ်အူဖိတဖၣ်ဟဲသမံသမိးတၢ်ဘျီလၢဟံၣ်ပူၤန့ၣ်ၦၤတအိၣ်နီတဂၤလၢၤဘၣ်ႉအဃိန့ၣ်ဖဲတဂီၤညါအံၤအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲသမံသမိးကဒီးတၢ်ဒံးႉဟံၣ်လၢမ့ၣ်အူအီၣ်အီၤတဖျၢၣ်န့ၣ်အပူၤန့ၣ်ထံၣ်၀ဲလၢၦၤတ့ကျိတၢ်ပီးတၢ်လီသ့ၣ်တဖၣ်မီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်ၦၤတ့တၢ်ဖိခီန့ၣ်တထံၣ်၀ဲဘၣ်ႉအဃိယိၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်နုာ်လီၤသမံသမိးဟံၣ်ႇဒၢးခါလၢအိၣ်တၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်ဒီးထံၣ်၀ဲၦၤသးစၢ်လၢအမၤတၢ်လၢ(အီၤလါ)ပူၤတဂၤအဟံၣ်ပူၤန့ၣ်အိၣ်ဒီးကျိမဲာ်ထံကလၤလၢတၢ်သူအီၤလၢကျိလိၤအံၤအဃိဖီၣ်က့ၤကိး၀ဲသးစၢ်အံၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါမ့ၤ ၅ သီအခါန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဒီးဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒုးယၤတၢ်သဘံၣ််သဘုၣ်ကဲထီၣ်အဃိၦၤကီၢ်ပယီၤဖိတနီၤဟဲဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုသးလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ မဲၢ်ဆီး၀့ၢ်ပူၤအိၣ်၀ဲဒီး ဘၣ်ဃးတၢ်ထံၣ်န့ၢ်တၢ်တ့ကျိတၢ်ပီးတၢ်လီလၢ ခီကီၢ်ၦၤကီၢ်ပယီၤဖိအိၣ်က၀ီၤဒ့ပူၤတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် မ့ၢ်မတဂၤႇမ့ၢ်ကရူၢ်ကရၢမနုၤတဒူၣ်မၤ၀ဲလဲၣ်န့ၣ် ဟံၣ်လၢအိၣ်တၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်တဖၣ်တသ့ၣ်ညါ၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မဲၢ်ဆီး၀့ၢ်ပူၤ ၦၤဟူးဂဲၤမၤတၢ်လၢခီကီၢ်ၦၤမၤတၢ်ဖိဂ့ၢ်၀ီတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤထုးထီၣ်တ့ကျိလၢစဲးအံၤမ့ၢ်ၦၤယိၤဖိဧါႇမ့ၢ်ၦၤကီၢ်ပယီၤဖိဧါန့ၣ်ၦၤအိၣ်ဖဲတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤတဖၣ်အံၤတသ့ၣ်ညါထွဲတၢ်နီတမံၤဘၣ်ႉမ့ၣ်အူအီၣ်ကဲထီၣ်သးမးၦၤသ့ၣ်ညါလၢၦၤတ့ကျိမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်ၦၤတ့တၢ်ဖိခီန့ၣ်ၦၤဖီၣ်တချုးဘၣ်အဃိတၢ်အိၣ်သးအံၤအိၣ်လၢယိၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါကဆဲးသမံသမိးတၢ်အိၣ်လီၤႉခီဖျိယိၤကီၢ်ပူၤအံၤဘၣ်လၢတၢ်ဃုထၢအကတီၢ်အဃိၦၤကီၢ်ပယီၤဖိလၢအလံာ်လဲၢ်တအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်ကဟးထီၣ်က့ၤလီၤကအိၣ်ဘၣ်လၢတၢ်ပလီၢ်ပဒီပူၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဘၣ်ဃးတၢ်ထံၣ်န့ၢ်ၦၤတ့ကျိတၢ်ပီးတၢ်လီတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဖီခိၣ် တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢမဲၢ်ဆီး၀့ၢ်ပူၤ၀့ၢ်ချၢန့ၣ် ယိၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီးနုာ်လီၤသမံသမိးတၢ်လၢခီကီၢ်ၦၤကီၢ်ပယီၤဖိအိၣ်အလီၢ်က၀ီၤဒ့တဖၣ်အပူၤသ့၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအဘူးဒီးမဲၢ်ဆီး၀့ၢ်ပၢပြး၀ဲၤကျိၤတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးမၤသံမၤ၀ီလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်ထီဒါ၀ဲတဲ၁်တဲ၁်ဖျုဖျုအဂ့ၢ် KNU စံး၀ဲ
လါမ့ၤ ၁၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် မိကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဘၣ်ဃးပယီၤသုးမၤသံဒွဲၣ်အူအီၣ်ကမျၢၢ်ဃုာ်ဒီးၦၤဖိဒံးဖိသၣ်ဒီဒူၣ်ဒီထၢအၢအၢသီသီဒ်အံၤအဖီခိၣ် ထီဒါပဲာ်အၢပဲာ်သီ၀ဲတဲာ်တဲာ်ဖျုဖျုအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ လီၢ်ခၢၣ်သး ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲ လါမ့ၤ ၁၄ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၁၀ သီအနံၤ ပယီၤသုးအဂၤ(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်နုာ်လီၤလၢမိကီၢ်ဆၣ် ညီၤပ့ၤသၤသ၀ီပူၤ၀ံၤ ဖီၣ်၀ဲဒၣ်ကမျၢၢ်(၁၉)ဂၤလၢအပၣ်ဃုာ်၀ဲဖိဒံဖိသၣ်ႇၦၤပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ၀ံၤမၤသံဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲအၢအၢသီသီအဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးဖီၣ်မၤသံဒွဲၣ်အူအီၣ်ကမျၢၢ်(၁၉)ဂၤအံၤပၣ်ဃုာ်၀ဲဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီတဖျၢၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ ဖီၣ်မၤသံစ့ၢ်ကီးသ၀ီဖိလၢအဂၤတဂၤလၢတၢ်သွၣ်ခိၣ်အသိးဖီၣ်သူ၀ဲကမျၢၢ်(၇)ဂၤလၢတၢ်ဒီသဒၢစုက၀ဲၤအသိးအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢပယီၤသုးမၤသံဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ သူၣ်အုးသးအုး၀ဲအသိးသုးမီၤစိရိၤအတၢ်မၤကမၣ်ဒုးယၤကွီၢ်မ့ၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်ထီဒါပဲာ်အၢပဲာ်သီ၀ဲတဲာ်တဲာ်ဖျုဖျုဒီး ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်တုၤသိးထဲသိးအဂီၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကဆဲးဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးလၢအမၤကမၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲကလံၤထံးသုး၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်စုတီၤဖီလာ်(ခလရ–၇၃)ႇ (ခမရ–၅၅၉)ႇ (ခမရ–၅၉၀)ႇ (ခလရ–၈၄) သုးတြိၤ(၉၉)စုတီၤဖီလာ် သုးရ့ၣ်(ခမရ–၁၅)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံပထံၣ်ဘၣ်လၢသုးမီၤစိရိၤအံၤဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤအီၣ်ဃီၣ်ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီး ပညိၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇဟဲခးလီၤတၢ်လၢကဘီယူၤလၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲဒူသ၀ီအပူၤဒီး ဖီၣ်မၤသံကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်တၢ်လီၢ်အါတီၤအပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဘၣ်ဃးသုးမီၤစိရိၤအတၢ်မၤသံမၤ၀ီကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအၢအၢသီသီဒ်အံၤအဖီခိၣ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိလၢအမ့ၢ်ကညီဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ်(KHRG)ဒီးကညီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ၦာ်ဘျးစဲကရူၢ်(KPSN)သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးထီဒါပဲာ်အၢပဲာ်သီ၀ဲတဲာ်တဲာ်ဖျုဖျုတကးဒံးဘၣ်ဒုးယၤကွီၢ်မ့ၣ်လၢပယီၤသုးလုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ်မၤကမၣ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတဘၣ်ကွၢ်ကပာ်ကွံာ်အီၤဘၣ်ဒီးကဟံးအရ့အဂီၢ်ကပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါသဃဲၤ၀ဲလံာ်တၢ်ပာ်ဖဲလါမ့ၤ ၁၂ သီအခါန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၁)သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ်လၢကီၢ်ပယီၤမုၢ်ထီၣ်ကလံၤထံးဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ် ပယီၤသုးနုာ်လီၤမၤ၀ဲဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီးပညိၣ်ခးလီၤတၢ်လၢကမျၢၢ်တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲလိၤလိၤအဃိဘၣ်သံ၀ဲၦၤဖိဒံဖိသၣ်လၢအသးနံၣ်တၦဲၤဒံးဘၣ်န့ၣ်(၃၈)ဂၤႇကမျၢၢ်(၇၉)ဂၤဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်(၅)ကလီၢ်ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးမၤဟးဂီၤကွံာ် ကီးတရံး–နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်ဘၢၣ်စၢၤကျဲမုၢ်တဖၣ်
လါမ့ၤ ၁၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါမ့ၤ ၁၄ သီ ဂီၤခီ ၁၀ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးမၤဟးဂီၤကွံာ် ကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံး–နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်ဘၢၣ်စၢၤ တီၤကၠၤအ့သ၀ီကျဲမုၢ်အံၤလၢဘူၣ်ဒိၣ်စၣ်(Bulldozer)သိလ့ၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၆ သီအခါန့ၣ် တၢ်ပံးဃာ်၀ဲတီၤကၠၤအ့တိၤတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤ၀ံၤလီၢ်ခံ ကန့ၢ်တနွံန့ၣ် ပယီၤသုးဟဲမၤဟးဂီၤကွံာ်ကျဲမုၢ်ဟီၣ်ခိၣ်တတီၤလၢတီၤကၠၤအ့တိၤကပၤအံၤလၢဘူၣ်ဒိၣ်စၣ်(Bulldozer)သိလ့ၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တချုးလၢပယီၤသုးမၤဟးဂီၤကျဲမုၢ်အံၤဒံးဘၣ်တသီအခါန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်နုာ်လီၤဟံးန့ၢ်အလီၢ်အကျဲလၢ(တီၤကၠၤအ့)သ၀ီခိၣ်ဃၢၤ၀း၀းတရံး၀ံၤစးထီၣ်မၤဟးဂီၤ၀ဲကျဲအံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤပိာ်မုၣ်လၢအထံၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သးဒီးအမဲာ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အ၀ဲသ့ၣ်ဘျၢၣ်ထီၣ်ဟီၣ်ခိၣ်မၤဟးဂီၤ၀ဲဒ်အံၤလၢမနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉအခီၣ်ထံးန့ၣ်ပံးဃာ်၀ဲကျဲႉခဲအံၤမၤဟးဂီၤကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်ဒ်အံၤအဃိမ့ၢ်တၢ်အိၣ်သးကဟဲဒ်လဲၣ်ဒုပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉတချုးအဟဲမၤဟးဂီၤကျဲဘၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်နုာ်လီၤဟံးန့ၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢသ၀ီပူၤႉၦၤဟဲမၤဟးဂီၤကျဲန့ၣ်ပယီၤသုးလီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ခူၣ်ဟးဂီၤဟီၣ်ခိၣ်ဘျီပယီၤသုးလၢအနုာ်လီၤဟံးန့ၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတဖၣ်န့ၣ်ပတထံၣ်နီတဂၤလၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲတၢ်ပံးကွံာ်တီၤကၠၤအ့တိၤဘျီန့ၣ် ပယီၤသုး(ခလရ–၉၇)လၢအိၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤ ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကိးမုၢ်နၤဒဲးဒီး လါမ့ၤ ၁၄ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ် ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲမၤဟးဂီၤကျဲအခါန့ၣ် ပယီၤသုးခးလီၤဒံးကျိဖးဒိၣ်လၢသ၀ီပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးပံးဃာ်ကျဲမၤဟးဂီၤကျဲမုၢ်ဒ်အံၤအဃိ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆) ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ႇ ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်ဒီးနိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအပူၤန့ၣ် တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဂီၢ်ဒီးလၢဒူသ၀ီပူၤစ့ၢ်ကီးဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်လီၤစှၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ခဲအံၤလၢသ၀ီပူၤကျးန့ၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီတအိၣ်အါအါလၢၤဘၣ်ႉစးထီၣ်ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ပံးဃာ်တီၤကၠၤအ့တိၤန့ၣ်နးဒိၣ်ထီၣ်မီၤနီၤႉခဲအံၤမၤဟးဂီၤဃုာ်ကျဲမုၢ်အံၤအဃိမးဒိၣ်ထီၣ်၀ဲန့ၣ်ႉမ့၀ံၤခဲအံၤဘၣ်လၢတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်ႇမ့ကိၣ်သံမံအကတီၢ်မီၤနီၤႉ ခီဖျိကျဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်ဒ်အံၤအဃိၦၤဟဲၦ့ၤတၢ်သၣ်မ့တအိၣ်ဘၣ်ဒုပဘၣ်ယိၣ်လၢတၢ်သူတၢ်သူၣ်အၦ့ၤကလီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်ၦၤပိာ်မုၣ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၁၃ သီအခါစ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးမၤဟးဂီၤကွံာ်ကျဲမုၢ်လၢ ကမဲၤကိကျဲႇ (မြေနီလမ်း)ဒီးကၠဲးဒိကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢဘူၣ်ဒိၣ်စၣ်(Bulldozer)သိလ့ၣ်ဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးထၢစ့အါတလၢန့ၢ်အခၢးလၢ ကြုၢ်တု၀့ၢ်(ဂျိုင်း)တိၤ တၢ်အိၣ်ခိးတြဲၤလီၢ်
လါမ့ၤ ၁၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ကြုၢ်တု၀့ၢ်(ဂျိုင်း)တိၤတၢ်သမံသမိးတြဲၤန့ၣ် ပယီၤသုးထၢစ့လၢကမျၢၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်အါတလၢန့ၢ်အခၢးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနိသိလ့ၣ်ဖိတဖၣ်စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကြုၢ်တု(ဂျိုင်း)တိၤတၢ်သမံသမိးတြဲၤအံၤဃ့၀ဲဒၣ်သိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတခိၣ်န့ၣ်(၅၀၀၀)တုၤလၢ(၁၅၀၀၀)ကၠးတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါၦၤအိၣ်ခိးဃ့စ့တဖၣ်အံၤကတိၤတၢ်အၢအၢသီသီအဃိတၢ်တဲအါလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲဒီးၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိအိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “လၢညါန့ၣ်နဟ့ၣ်တမၢခံမၢန့ၣ်န့ၢ်လီၤခဲအံၤန့ၣ်တမ့ၢ်ဒ်န့ၣ်လၢၤဘၣ်ႉအဃ့နၤ(၅၀၀၀)ႇ(၁၅၀၀၀)ညါႉအစှၤကတၢၢ်န့ၣ် (၅၀၀၀)လီၤႉအန့ၣ်မးတမ့ၢ်တတြဲၤဘၣ်ႉၦၤခိးဃ့စ့တဖၣ်နါက့ရးဒိၣ်န့ၢ်ဒံး(ကုန်သွယ်ရေးဇုန်)ဒံးႉအ၀ဲသ့ၣ်မၤတၢ်ဒ်အံၤတလၢန့ၢ်အခၢးလံႉလၢညါခါပလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဖဲ(ဂျိုင်း)တိၤအံၤတၢ်ဂ့ၢ်ကီတအိၣ်နီတမံၤဘၣ်ႉခဲအံၤမးဖးနးညါႉတၢ်တဲအါကဲထီၣ်တလီၢ်လီၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ (ဂျိုင်း)တိၤအံၤအိၣ်ခိးဃ့စ့အါန့ၢ်ဒံးမၠၣ်၀တံၣ်(ကုန်သွယ်ရေးဇုန်)ႇတတါကၠိတြဲၤဒံးအဃိ ကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်သူၣ်ဖှီၣ်သးယာ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိလၢအဟး ဆှၢထီၣ်ဆှၢလီၤၦၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်ဖိတဂၤ စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤအိၣ်ခိးဃ့စ့န့ၣ်အိၣ်၀ဲပၢၤကီၢ်သုးတက့းႇပယီၤသုးန့ၣ်တက့းမီၤနီၤႉၦၤခိးထၢစ့တဖၣ်န့ၣ်အတကူကၤသုး (ယူၣ်နံၣ်ဖီ)ဘၣ်ကူကၤ၀ဲကမျၢၢ်ကူကၤယိယိဖိလီၤႉတြဲၤတဘ့ၣ်ဒီးတဘ့ၣ်န့ၣ်အိၣ်ဘူးဘူးဖိလီၤႉသးဘၣ်ဖှီၣ်ဒိၣ်မးႇခဲအံၤနးဒိၣ်မးလၢ(ဂျိုင်း)တိၤန့ၣ်ႉနးဒိၣ်န့ၢ်ဒံးမၠၣ်၀တံၣ်(ကုန်သွယ်ရေးဇုန်)ႇတတါကၠိတဖၣ်ဒံး”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢမၠၣ်တံၣ်နီၣ်ဂံၢ်(၁)တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်တိၤကီၢ်ပယီၤတကပၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ၦၤလၢအလဲၤထီၣ်ဟးလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် မဲၢ်ဆီး၀့ၢ်တကပၤအံၤတဖၣ်အ(ခိၣ်၀ံၣ်)ကသံၣ်ဒီသဒၢလံာ်အုၣ်သးမ့တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ် တၢ်ထုးထီၣ်န့ၢ်၀ဲခိ၀ံၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢလံာ်အုၣ်သးဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲစ့ပယီၤ(၅)ကလးကၠးညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲတိၤဖီခိၣ်အံၤတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိပယီၤသုးမၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါအဃိတနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်တက့ၤဘၣ်လၢအဟံၣ်အဃီဒံးဘၣ်
လါမ့ၤ ၁၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ဒုးဂၢၢ်ထီၣ်လံဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိပယီၤသုးအံၤ မၤၦဲၤထီၣ်အဂံၢ်ဘါဆှၢထီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီအဃိလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤတက့ၤဘၣ်လၢအဟံၣ်အဃီဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၂၈ သီအနံၤန့ၣ် ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးအဘၢၣ်စၢၤ ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉဘၣ်ဆၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ဒုးဂၢၢ်ထီၣ်၀ဲလံဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိပယီၤသုးမၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါအဃိကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဘူၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်အသိးလိၣ်ဘၣ်ဒံး၀ဲတၢ်မၤစၢၤတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်နါက့ကမျၢၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်က့ၤအိၣ်လၢအဟံၣ်အဃီတဘူၣ်ဒံးဘၣ်ႉ ပတယးၦၤလၢအလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤန့ၣ်ကအိၣ်လၢလွံၢ်ကထိဃၣ်ဃၣ်ညါႉခဲအံၤတၢ်ကစူၤလီၤလီၤအဃိအခိၣ်သ့ၣ်ဒုလိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ခိၣ်ဒုး(တၤလပၣ်)မီၤနီၤႉတနီၤခီန့ၣ်လဲၤအိၣ်လၢၦၢ်ပူၤကျီးပူၤႉမ့မ့ၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ဂီၢ်ဒုလိၣ်ဒိၣ်တစဲးမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲအဂၤ(၈၀၀၀)ဘျဲၣ်ညါဒီးလၢတၢ်ကလဲၤဆှၢန့ၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးခီဖျိပယီၤသုးအံၤပံးဃာ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီကျဲအဃိ တၢ်ဆၢကတီၢ်မ့လဲၤသးဒ်အံၤယံၤထီၣ်ယံၤထီၣ်ဒုတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီတကပၤသ့၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ဒုးဂၢၢ်ထီၣ်လံဘၣ်ဆၣ်လၢဘျံးဒ၀ဲၢ်–ထံခံကျဲမုၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးမၤၦဲၤထီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီတလါန့ၣ် ခံဘျီညါအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်ကဒါအဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးတဂၤစံး၀ဲလၢ“လီလီစဲၤခဲအံၤဒုတၢ်ဒုးဂၢၢ်ထီၣ်တစဲးမီၤနီၤႉသုးကျိၤဟဲနုာ်လီၤမတၤတအိၣ်ဒံးဘၣ်ႉတအိၣ်ဘၣ်နါက့လၢဘျံးဒ၀ဲၢ်–ထံခံကျဲႇကီၢ်ဆၢတကပၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဆှၢထီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီတလါန့ၣ်ကအိၣ်လၢ ခံဘျီညါႉအ၀ဲသ့ၣ်မၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါအိၣ်ႉအခဲအံၤကမျၢၢ်လၢအတက့ၤဘၣ်လၢအဟံၣ်အဃီဒုအိၣ်ဒံးမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်အခါလၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးဒီး ပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤတပယူာ်ဃီအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲဒီး တုၤလၢခဲအံၤတက့ၤဘၣ်လၢအဟံၣ်အဃီဒံးဘၣ်ႇၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးနီၣ်ဂံၢ်စ့ၢ်ကီးဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ကစီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢမၠ့ၣ်–တနီသရံၣ် ပၠံၣ်ထီၣ်စူၣ်ကျဲအံၤဘၣ်အဂ့ၢ်တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲ
လါမ့ၤ ၁၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် စးထီၣ်လါမ့ၤ ၁၂ သီ ဂီၤခီ ၅ နၣ်ရံၣ်တုၤလၢဟါခီ ၈ နၣ်ရံၣ်န့ၣ် ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢ မၠ့ၣ်–တနီသရံၣ် ပၠံၣ်ထီၣ်စူၣ်ကျဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မၠ့ၣ်တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ် ထုးထီၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲဖဲလါမ့ၤ ၁၁ သီအခါ န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးအံၤသူကမျၢၢ်သိလ့ၣ်တီၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤလၢမၠ့ၣ်–တနီသရံၣ်ကျဲအံၤဒီး ဟံးန့ၢ်တၢ်ဒီသဒၢလၢသိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအအိၣ်အဃိဘၣ်ပံးဃာ်ကျဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မၠ့ၣ်တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ် တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ် စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ပယီၤသုးအံၤသူ၀ဲကမျၢၢ်အသိလ့ၣ်အိၣ်အသိးအ၀ဲသ့ၣ်ဟံးန့ၢ်တၢ်ဒီသဒၢလၢသိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤႇ သိလ့ၣ်တီၣ်ၦၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်ဖိအအိၣ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲဒၣ်လီၤႉအဃိန့ၣ်ပထုးထီၣ်ပဟ့ၣ်ပလီၢ်ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဒ်အံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ မၠ့ၣ်–တနီသရံၣ်ကျဲအံၤ မၠ့ၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် သုးရ့ၣ်(၂)ႇတနီသရံၣ်သုးဟီၣ်က၀ီၤဒ့(ပၢဆှၢတၢ်ကရူၢ်)ႇ မၠ့ၣ်တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဟူးဂဲၤ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးထုးထီၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲလၢတဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢ(ပၠံၣ်ထီၣ်စူၣ်)ကျဲဘၣ်အံၤအဖီခိၣ် ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိမ့တလူၤပိာ်မၤထွဲ၀ဲဘၣ်န့ၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်ဟးဂူာ်ဟးဂီၤမ့အိၣ်ထီၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်လၢတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကဟံးမူဒါဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မၠ့ၣ်(ပကဖ)ကရူၢ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်မၤ၀ဲဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအဆၢကတီၢ်ဒ်သိးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသုတအိၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်ကဟးထီၣ်က့ၤလီၤမ့ယံၤဒီးသုးမီၤစရိၤအသိလ့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မၠ့ၣ်တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ် တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပအဲၣ်ဒိးတဲဘၣ်သးကမျၢၢ်လၢဖဲပမၤဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတခါအခါန့ၣ်ဒ်သိးၦၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသုတအိၣ်တဂ့ၤန့ၣ်ပအဲၣ်ဒိးဒုးသ့ၣ်ညါကမျၢၢ်လၢကဟးစီၤစုၤဒီးသုးမီၤစိရိၤသိလ့ၣ်မ့ယံၤမီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢမၠ့ၣ်–တနီသရံၣ်ကျဲန့ၣ်ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤအိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်အဃိ ဒူသ၀ီလၢအိၣ်ဘူးကျဲခိၣ်ကျဲဃၢၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးဒံး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤ ပယီၤသုးဖီၣ်ၦၤဟးမၤစၢၤတၢ်ကရူၢ်အၦၤဒီးကမျၢၢ်အဂၤ(၄၀)ဘျဲၣ်
လါမ့ၤ ၁၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤ ဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤ ပယီၤသုးဖီၣ်၀ဲ(လူမှုကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့) ၦၤဟးမၤစၢၤတၢ်ကရူၢ်အၦၤဃုာ်ဒီးကမျၢၢ်ခဲလၢာ်အိၣ်အဂၤ(၄၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၉ သီတုၤလၢ ၁၁ သီအနံၤ လၢသၢသီအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးဖီၣ်ကမျၢၢ်အိၣ်၀ဲအဂၤ(၄၀)ဘျဲၣ်လံဒီး ဖဲန့ၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲ(ပလဲဖြူလူမှုကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့) ၦၤဟးမၤစၢၤတၢ်ကရူၢ်အၦၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအမ့ၢ် ကိၤမၠၣ်ထဲၣ်ႇကၠူၤစှ့ၤ သရၣ်ဖိ၀့ႇကိၤစိစိႇအူလၣ်မၠဲၤႇအီၤမၠ့ၣ်ထိႇ ကိၤအီၤနဲၤႇ ဒီၤပလဲဖၠူၤဒီးကိၤစၤယူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအဘူးဒီးၦၤလၢတၢ်ဖီၣ်အီၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“ပနၢ်ဟူလၢလံာ်န့ၣ်ဟဲလီၤလၢတၢ်ဖီခိၣ်ဟဲလီၤဒီးအမံၤအသၣ်ႉ (ပလဲဖြူ)ကိၤမၠၣ်ထဲၣ်နါက့ၦၤဖီၣ်အီၤစ့ၢ်ႉပယီၤသုးတဖၣ်အံၤမ့ၢ်အလိၣ်ဘၣ်မနုၤလဲၣ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉတုၤလၢခဲအံၤပတသ့ၣ်ညါနီတမံၤဒံးဘၣ်ႉပသ့ၣ်ညါလၢၦၤလၢအဖီၣ်၀ဲတဖၣ်န့ၣ်အသမံသမိး၀ဲမီၤနီၤႉတုၤလၢခဲအံၤတပျၢ်လီၤ၀ဲဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါမ့ၤ ၁၁ သီအခါန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤလၢပယီၤသုးဖီၣ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲ(လူမှူကယ်ဆယ်ရေး)အၦၤႇကမျၢၢ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါပၣ်ဃုာ်ၦၤလၢအတူၢ်လိာ်ဆီၣ်ထွဲသုးမီၤစိရိၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးအဃိဖီၣ်၀ဲလၢတၢ်ဂ့ၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်တၢ်တသ့ၣ်ညါ၀ဲဘၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအသိးအကျါအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ပနၢ်ဟူန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဖီၣ်ၦၤလၢအတူၢ်လိာ်ဆီၣ်ထွဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်တဖၣ်န့ၣ်မီၤနီၤႉဖီၣ်၀ဲအကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ၦၤတူၢ်လိာ်ဆီၣ်ထွဲသုးမီၤစိရိၤတဖၣ်မီၤနီၤႉမ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်ဖီၣ်၀ဲလၢမနုၤတၢ်ဂ့ၢ်လဲၣ်န့ၣ်ပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉပအိၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤအံၤပဟးထီၣ်လၢဟံၣ်ချၢမးတဘူၣ်လၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးဖီၣ်သမံသမိးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်လၢအသုးကလၢၤပူၤခးစိဃီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူ၀့ၢ်ချၢဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤလၢတၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အိၣ်၀ဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ပယီၤသုးနု၁်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ဟံၣ်လၢ(လယ်၀ိုင်းကြီး)သ၀ီပူၤသ၀ီဒီတဖျၢၣ်
လါမ့ၤ ၁၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးလၢအဟဲနုာ်လီၤလၢ(လယ်၀ိုင်းကြီး)သ၀ီပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲကမျၢၢ်အဟံၣ်သ၀ီဒီတဖျၢၣ်ဃၣ်ဃၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၉ သီ ဂီၤခီ ၅ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးနုာ်လီၤ၀ဲလၢ(လယ်၀ိုင်းကြီး)သ၀ီပူၤ ခးတပျုာ်တပျီာ်ကျိတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်ကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီႇကၠိဒီးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢ(လယ်၀ိုင်းကြီး)သ၀ီပူၤအံၤခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တလီၢ်လီၢ်အဃိသ၀ီဒီတဖျၢၣ်သ၀ီဖိခဲလၢာ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒီး ပယီၤသုးအံၤပညိၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤအဟံၣ်အဃီလိၤလိၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၦၤဟူးဂဲၤမၤတၢ်လၢၦၤဂ့ၢ်၀ီတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးတဲ၀ဲလၢသ၀ီပူၤန့ၣ်ၦၤ(PDF)အိၣ်အဃိဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲကမျၢၢ်အဟံၣ်န့ၣ်ႉဒွဲၣ်အူအီၣ်ၦၤဟံၣ်ၦၤဃီန့ၣ်သ၀ီဒီတဖျၢၣ်ဃၣ်ဃၣ်ညါႉမ့၀ံၤလၢမုၢ်ဆါခီအ၀ဲသ့ၣ်မ့တခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဘၣ်န့ၣ်မုၢ်နၤခီန့ၣ်ခးလီၤ၀ဲလီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်အဒုၣ်အဒါတအိၣ်ဘၣ်နါက့ခးလီၤတၢ်လီၤႉမ့မ့ၢ်ကမျၢၢ်တဖၣ်ခီအိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်ယံၤလံႇဟးသုးအိၣ်က့ၤလၢအဂၤဒ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဟံၣ်လၢပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲ(လယ်၀ိုင်းကြီး)သ၀ီန့ၣ်ဟံၣ်(၄၂)ဖျၢၣ်ႇကၠိတဖျၢၣ်ႇ တၢ်ဘါယွၤသရိာ်ႇကတီၤစိကၠိတဖျၢၣ်ဒိးတၢ်သူၣ်ထီၣ်လၢၦၤပာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအလီၢ်တကးဒံးဘၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲ ပိလိနိၣ်ဖိသ၀ီပူၤဟံၣ်(၂)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ် ၂၂ သီအခါစ့ၢ်ကီး ဟီၣ်က၀ီၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ် လဲၤထီၣ်ခး၀ဲ ပယီၤသုးကလၢၤ(၄)ဖျၢၣ်လၢအိၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒီးမိကီၢ်ဆၣ်ပူၤ၀ံၤလီၢ်ခံ ပယီၤသုးမၤအါထီၣ် သုးဂံၢ်ဘါလၢဟီၣ်က၀ီၤ ဖဲန့ၣ်အပူၤဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤလၢလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးဂံၢ်ဘါဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (လယ်၀ိုင်းကြီး)သ၀ီဒီးပိလိနိၣ်ဖိသ၀ီပူၤအံၤဟံၣ်ခိၣ်အိၣ်၀ဲ(၁၂၁)ဖျၢၣ်ႇၦၤနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၁၂၀၆)ဂၤန့ၣ်လီၤႉစးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၂) လါယူၤ ၂၅ သီန့ၣ် ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢသ၀ီပူၤတပယူာ်ဃီတကးဒံးဘၣ် ကယဲၢ်မ့ၢ်အထံၣ်ကမျၢၢ်န့ၣ်ဖီၣ်၀ဲအဃိကမျၢၢ်တဖၣ်အိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲသ၀ီဒီတဖျၢၣ်ဒီး တုၤလၢခဲအံၤက့ၤအိၣ်လၢအဒူသ၀ီတဘူၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ