ကညီကမျၢၢ်ပၣ်တံၣ်ကမၤ၀ဲကီၢ်ခီအပတီၢ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢအ့ယၣ်၀တံၣ်ပူၤ
လါအီီးကထိဘၢၣ် ၁၉ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကဟဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၂၂ သီအနံၤန့ၣ် ကညီကမျၢၢ်ပၣ်တံၣ်(KPP)ကမၤ၀ဲကီၢ်ခီအပတီၢ် ကီၢ်ဆၣ်ကိးဘ့ၣ်ဒဲးပၣ်တံၣ်တၢ်ထံၣ်လိာ်အိၣ်သကိးအံၤလၢအ့ၣ်ယၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် မၠီမၠးကီၢ်ဆၣ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤဘူးဒီးပၣ်တံၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်သိး(KPP)လီၢ်ခၢၣ်သးအံၤကသ့ၣ်ညါဘၣ်၀ဲတၢ်ဖီလာ်ပၣ်တံၣ်ကရၢဖိအတၢ်အိၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ဒီး လၢကဟဲ(၂၀၂၃)တၢ်ဃုထၢလၢသုးမီၤစိရိၤတိၤဃာ်၀ဲလၢကမၤ၀ဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ပျဲႇတပျဲလၢကနုာ်လီၤဒိးတပြၢသးအံၤအဖီခိၣ်န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ဟံးန့ၢ်ပၣ်တံၣ်ကရၢဖိအတၢ်ဘၣ်သးလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအဘူးဒီးပၣ်တံၣ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“စးထီၣ်လၢခိ၀ံၣ်တၢ်ဆါကဲထီၣ်န့ၣ်ပတထံၣ်လိာ်ဘၣ်ပသးနီတဘျီဘၣ်မီၤနီၤႉပကက့ၤကွၢ်ကဒါအခဲအံၤမီၤနီၤႉတၢ်အိၣ်သးအဖီခိၣ်မ့ၢ်ပကဘၣ်ဆဲးမၤဒ်လဲၣ်မီၤနီၤႉမ့ၢ်ပကနုာ်လီၤတၢ်ဃုထၢဧါႇတနုာ်လီၤဧါန့ၣ််တုၤလၢခဲအံၤတလီၤတံၢ်ဒံးဘၣ်ႉသနါက့တၢ်မၤလၢ(UEC)မၢဃာ်၀ဲတဖၣ်န့ၣ်ဒုပမၤဃာ်မီၤနီၤႉတၢ်မၤလၢပကဘၣ်မၤတဖၣ်ပမၤဃာ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ်မ့ၢ်ပကဘၣ်နုာ်လီၤဧါႇတနုာ်ဧါဒုပတဆၢတဲာ်လီၤဘၣ်ဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ နံၣ်လၢကဟဲလါအီကူးအတီၢ်ပူၤန့ၣ်သုးမီၤစိရိၤစံးတ့ၢ်ဃာ်၀ဲလၢကမၤ၀ဲတၢ်ဃုထၢဒီးကတဲၤကတီၤဃာ်၀ဲတနီၤလံန့ၣ်လီၤႉဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၁)လါမ့ၤ ၂၄ သီအနံၤန့ၣ် ဒ်သိးတၢ်ကဃိထံသမံသမိးထံရူၢ်ကီၢ်သဲးပၣ်တံၣ် တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ကီၢ်စၢဖှိၣ်တၢ်ဃုထၢခီၣ်မံရှၢၣ်(UEC)လၢအ၀ဲသ့ၣ်က့ၤဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲအံၤစ့ၢ်ကီး ဒုးသ့ၣ်ညါ၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤဆူ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤအသိးတၢ်နုာ်လီၤဃိထံသမံသမိး၀ဲပၣ်တံၣ်ကရၢဖိအဂံၢ်ဘါႇတၢ်ဟးထၢပၣ်တံၣ်စ့ပာ်ကီၤအကျိၤအကျဲႇအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤႇမ့ၢ်တၢ်ဘျးစဲလိာ်သးဒီးကရူၢ်ကရၢလၢတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤတ့ၢ်အီၤလၢတမ့ၢ်ကရူၢ်လၢအဖိးသဲစးဘၣ်အိၣ်တအိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကဟဲတၢ်ဃုထၢအံၤ(KPP)ကနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်အိၣ်တအိၣ်ခီန့ၣ်တဆၢတဲာ်လီၤဘၣ်ဒံး၀ဲဘၣ် ဘၣ်ဆၣ်သနါက့မ့နုာ်လီၤဘၣ်တၢ်ဃုထၢသၢပျၢၤန့ၣ်တကွၢ်လၢနီၢ်တဂၤအဂီၢ်ဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီလၢကညီဖိအိၣ်ကီၢ်ပူၤတဖၣ်အဂီၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးပၣ်တံၣ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဃုထၢလၢသုးမီၤစိရိၤတိၤဃာ်၀ဲလၢကမၤ၀ဲခဲအံၤန့ၣ်ၦၤလၢမၤနၢၤတၢ်ဃုထၢမၤနၢၤတၢ်ခဲလၢာ်(First Past The Post-FPTP)အလီၢ်န့ၣ်ကက့ၤစူးကါက့ၤ၀ဲလၢ(Proportional Representation-PR)သနူလၢ ကလုာ်ဒူၣ်ပၣ်တံၣ်ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သး၀ဲသနူအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ဃုထၢခီၣ်မံရှၢၣ်ဒီးသုးမီၤစိရိၤအခိၣ်နၢ်တဖၣ် စံးတ့ၢ်ဃာ်၀ဲလၢအဖိးသဲစးန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဃုထၢလၢသုးမီၤစိရိၤကမၤ၀ဲခဲအံၤန့ၣ်ဒီကလုာ်ဃူဖိး(NUG)ပဒိၣ်ဃုာ်ဒီးပၣ်တံၣ်လၢအတပြၢလိာ်သးတနီၤန့ၣ်ကထီဒါ၀ဲတဲာ်တဲာ်ဖျုဖျုလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲဖဲတလါညါအံၤန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢကဟဲ(၂၀၂၃)သုးမိၤစိရိၤကမၤတၢ်ဃုထၢအပူၤအံၤ ကညီဒီကလုာ်ဒံၣ်မိၣ်ကရဲၣ်တ့ၣ်ပၣ်တံၣ်(KNDP)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤအံၤစ့ၢ်ကီး ကနုာ်လီၤဒိးတပြၢသးအဂီၢ်န့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤတဆၢတဲာ်လီၤဘၣ်၀ဲဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ပၣ်တံၣ်ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤမါအီၣ်ပၠံၣ်စိစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဖဲတလါအံၤလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၄ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ကညီကမျၢၢ်ပၣ်တံၣ်(KPP)အံၤဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤဖဲ(၂၀၀၉)လါမ့ၤအခါဒီးဖဲတၢ်မၤ(၂၀၁၀)တၢ်ဃုထၢအခါန့ၣ်အပၣ်တံၣ်ခၢၣ်စးမၤနၢၤ၀ဲတၢ်လၢတၢ်လီၢ်(၆)တီၤႇ(၂၀၁၅)တၢ်ဃုထၢအခါန့ၣ် ခၢၣ်စးမၤနၢၤတၢ်တဂၤဒီး(၂၀၂၀)တၢ်ဃုထၢန့ၣ်ခၢၣ်စးမၤနၢၤ၀ဲတၢ်တဂၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ
သုးမီၤစိရိၤအခိၣ်ဟဲလၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်၀ံၤအလီၢ်ခံတၢ်သမံသမိးဃံးဒိၣ်ထီၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၈ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲမဟါလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၇ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးမီၤစိရိၤအခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ မ့အီၣ်လဲၣ် ဟဲလၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်၀ံၤအလီၢ်ခံ တၢ်သမံသမိးဃံးဒိၣ်ထီၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဂၤစံး၀ဲ“ဖဲတဂီၤညါအံၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟးသမံသမိးတၢ်လၢဖၠါပူၤႉလၢကျဲဖးဒ့န့ၣ်ပၢၤကီၢ်သိလ့ၣ်အိၣ်အဖၢမုၢ်လီၤႉပၢၤကီၢ်လၢပထံၣ်ဖဲတဂီၤညါအံၤတဖၣ်န့ၣ်တမ့ၢ်ပထံၣ်ညီနုၢ်လၢအပူၤကွံာ်တဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်ႉမ့ၢ်ပၢၤကီၢ်ဖဲလဲၣ်ဒုပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉမ့ၢ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်မနုၤလဲၣ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်မီၤနီၤႉလၢ(မ့ပွဲၣ်)န့ၣ်သုးသိလ့ၣ်ဖးဒိၣ်အိၣ်ခိးတၢ်ႉလၢ၀့ၢ်ပူၤနါက့န့ၣ်ပတထံၣ်ၦၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤအခိၣ်အတၢ်ဟဲလၢကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤဖဲမဟါအံၤန့ၣ်ဘံၣ်ဘၢကရူၢ်ဟံးန့ၢ်၀ဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢမ့အီၣ်လဲၣ်အဂီၢ်လၢတၢ်လီၢ်သကုၤဆးဒးအသိးကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟးဆှၣ်တၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤဒီး ဟဲသမံသမိးက့ၤတၢ်ဂ့ၢ်လၢအတဲတ့ၢ်ဃာ်၀ဲဖဲ အပူၤကွံာ်အဟဲတဘျီအခါအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ပူၤတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ဖဲမဟါန့ၣ်ကဘီယူၤယူၤထီၣ်စံၣ်တပယူာ်ဃီလီၤႉပယီၤသုးခိၣ်ဟဲအဃိကဘီယူၤနါက့ဟဲစ့ၢ်ႉပၢၤကီၢ်ဆီလီၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအါအါဂီၢ်ဂီၢ်သကုၤဆးဒးလီၤႉမ့ၣ်အီၣ်လဲၣ်ဟဲလၢညါခါတဘျီန့ၣ်မၢၦၤတ့ထီၣ်ဖျၢၣ်ထူပျီမီၤနီၤႉသါမ့ၢ်ဟဲလၢခံတဘျီကဒီးန့ၣ်သါတအဲၣ်ဒိးထံၣ်ဒ်အံၤလၢၤဘၣ်တဲ၀ဲဒ်န့ၣ်ႉပနၢ်ဟူလၢပယီၤသုးအအိၣ်လၢမ့အီၣ်လဲၣ်ဟ့ၣ်လီၤတၢ်ကလုၢ်ဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉစးထီၣ်လၢ ၁၆ သီ ဟါခီန့ၣ်တၢ်ဘံဘူလၢ၀့ၢ်ပူၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ဟးဆီလီၤၦၤသုးဖိလၢ (မံပွဲၣ်)ဒီးကျဲဖးဒ့တဖၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်အ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤအခိၣ်မ့အီၣ်လဲၣ်အတၢ်ဟဲလၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ်အ၀ဲထံၣ်လိာ်သးဒီးကီၣ်စဲၣ်ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် စီၤမၠ့ၣ်အူဃုာ်ဒီး၀ဲၤကျိၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအဂၤတဖၣ်အသိးလဲၤသမံသမိး၀ဲကွဲၢ်ကဘီတၢ်ဂဲၤလိာ်ကွဲပျီဒီးစဲးဖီကဟၣ်တၢ်မၤလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲန့ၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံသုးမီၤစိရိၤအခိၣ်မ့အီၣ်လဲၣ်ဒီးသုးၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် လဲၤကွၢ်၀ဲသုးဖိသံၣ်ဖိလၢအထီၣ်တၢ်ဆါဟံၣ် ကူဆါယါဘျါသးဖဲမီၣ်လမၠဲၣ်၀့ၢ်(သုးမုၢ်ဒိၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်)ဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်စှၤလါအခါစ့ၢ်ကီးသုးမီၤစိရိၤအခိၣ်မ့အီၣ်လဲၤအံၤဟဲ၀ဲဒၣ်လၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ် သုးတြိၤ(၂၂)အအိၣ်ဒံးဒီး ဖဲန့ၣ်ဟဲဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲအၦၤသုးဖိသံၣ်ဖိဒီးသုးအဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်လၢဟုသးဒီးကျိၣ်စ့တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်မီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံသုးမီၤစိရိၤအခိၣ်မ့အီၣ်လဲၣ်ဟဲလၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်အိၣ်၀ဲ(၂)ဘျီလံန့ၣ်လီၤႉ
ကနဲလ့ပယီၤသုးကလၢၤ သုးစကီၤဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤသးဆူ KNLA(၂၀၁)အအိၣ်တဂၤဃုာ်ဒီးစုက၀ဲၤ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၈ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤ မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံးတကပၤန့ၣ် ကနဲလ့ပယီၤသုးကလၢၤ သုးစကီၤဖိတဂၤဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤသးဆူ KNLA (၂၀၁)အအိၣ်ဃုာ်ဒီးစုက၀ဲၤ လၢလၢၦဲၤၦဲၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကနဲလ့ပယီၤသုးကလၢၤ ကျိဖးဒိၣ်သုးရ့ၣ်(ခမရ–၃၁၅)အသုးစကီၤဖိမိ၀့အံၤ ခီဖျိတူၢ်၀ဲတၢ်ဖီခိၣ်ခိၣ်နၢ်အတၢ်ဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤအီၣ်ဃီၣ်တန့ၢ်လၢၤဘၣ်အဃိ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၅ သီ ဂီၤခီ ၃ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် အ၀ဲဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤသးဆူ(KNLA)အအိၣ်ဒီးဟဲက့ၤစိာ်ဃုာ်၀ဲ(MA)ကျိတခိၣ်ႇ ကျိဒၢ(၃)ခါႇကျိချံ(၁၀၃)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်(KNLA)သုးရ့ၣ် ၂၀၁ ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးစကီၤဖိ မိ၀့ စံး၀ဲလၢ“သရၣ်ဖးဒိၣ်တဖၣ်န့ၣ်မၤနၢၤအီၣ်ယၤအဃိယအိၣ်တမုာ်လၢၤဘၣ်ဒီးအစံၣ်ထီၣ်မီၤနီၤႉ သရၣ်ဖးဒိၣ်အစ့ၤမ့လီၤမၢ်န့ၣ်ဆိမိၣ်လၢပဟံႉဆီဒံၣ်လီၤမၢ်နါက့ဆိမိၣ်လၢၦၤလီၤႉသူၣ်လၢၤသးလၢၤအဃိတအဲၣ်ဒိးအိၣ်လၢၤဘၣ်ဒီးယဟးထီၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢကနဲလ့အခိၣ်အဃၢၤန့ၣ်ယသ့ၣ်ညါဃာ်လၢအိၣ်ဒီး(KNLA)သုးကလၢၤအဃိ ယဟးဃုသ့ၣ်ညါသံဒိးသံကွၢ်၀ံၤယဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤသးလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အအိၣ်လီၤဒီးခါဆူညါန့ၣ်ကပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးစကီၤမိ၀့စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤ တီနီၢ်မုၢ်ထီၣ်တကပၤန့ၣ် ပယီၤသုးဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤသးဆူ(KNLA)အအိၣ်အိၣ်၀ဲအဂၤ(၄၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် (KNLA)တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်၀ဲပယီၤသုး(၁၆)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်သုးခိၣ်တဖၣ်
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၇ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ဖဲမဟါလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၆ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၃၅၈)လၢအကဟဲထီၣ်ဆူနိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးရ့ၣ် ၁၇ သုးပာ်ဖှိၣ်ခိးခးအ၀ဲသ့ၣ်အဃိ တၢ်ဖီၣ်ချုး၀ဲပယီၤသုး(၁၆)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲသုးကျိၤခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲမဟါဂီၤခီ ၆ နၣ်ရံၣ်တုၤလၢ ၁၂ နၣ်ရံၣ်န့ၣ် ပယီၤသုးလၢအဟဲထီၣ်တဖၣ်အံၤဒီး(KNLA)အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲဖဲကၠၤအ့သ၀ီဒီးတကုၢ်ခံသ၀ီအဘၢၣ်စၢၤတဘျီႇဟါခီ ၄ နၣ်ရံၣ်န့ၣ်ကဲထီၣ်ကဒီးတဘျီအဃိ ပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲ(၆)ဂၤဒီးတၢ်ဖီၣ်ချုးသမူ၀ဲ(၁၆)ဂၤအကျါ ပၣ်ဃုာ်သုးကျိၤခိၣ်(၁)ဂၤႇသုးဒ့ခိၣ်(၂)ဂၤႇ သုးခိၣ်ယီၤခံ(၁)ဂၤဒီးမၤန့ၢ်ဃုာ်ကျိချံၦာ်သၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်(KNLA)သုးရ့ၣ် ၁၇ သုးဒ့ခိၣ် သုးခိၣ်စိ သဲးဖးထီ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးခိၣ်စိသဲးဖးထီစံး၀ဲလၢ“သုးကျိၤဒီတကျိၤအခိၣ်အနၢ်န့ၣ်ၦၤဖီၣ်န့ၢ်ခဲလၢာ်လီၤႉသုးကျိၤခိၣ်ႇသုးဒ့ခိၣ်ႇသုးခိၣ်ယီၤပၣ်မီၤနီၤႉခဲလၢာ်န့ၣ်(၁၆)ဂၤမီၤနီၤႉအသံခီန့ၣ်(၆)ဂၤႉၦၤမၤန့ၢ်ကျိ(၁၈)ခိၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးလၢတၢ်ဖီၣ်န့ၣ်၀ဲတဖၣ်အံၤတၢ်ကပၢၤဃာ်အ၀ဲသ့ၣ်ဒ်သုးတၢ်သိၣ်တၢ်သီအိၣ်အသိးလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုး(၁၃)စုတီၤအဖီလာ်(ခမရ–၃၅၈)သုးရ့ၣ်လၢအိၣ်ဆီလီၤသးတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်(ဘိၣ်ပၠ့)ဒ၀ဲၢ်ပူၤအံၤ အိၣ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ကလံၤစိး ဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ် မုၢ်ထီၣ်သုးကလၢၤဒီး လၢကဟဲထီၣ်မၤန့ၢ်က့ၤ၀ဲကျ့းသုးကလၢၤ လၢအိၣ်ကညီကီၢ်စဲၣ်ကလံၤထံး နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ် လၢတၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံာ်အီၤအံၤအဂီၢ်န့ၣ် ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်သုးဂံၢ်ဘါအဂၤ(၄၀)ဘျဲၣ်ဟဲထီၣ်လၢကျဲအခါ ဘၣ်တၢ်ခိးခးအ၀ဲသ့ၣ်လၢ နကါနံၤသုးကျိၤအသုးပာ်ဖှိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲမဟါလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁၆ သီ ဂီၤခီ ၁ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ–၃၂)ဒီး(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိ ဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးရ့ၣ်ခိၣ်သုးခိၣ်စိသံ၀ဲ(၁)ဂၤဒီးသုးစကီၤဖိသံ၀ဲ(၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်သုးပာ်ဖှိၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးလူၤဖီၣ်ၦၤတီၣ်ထီၣ်တၢ်ဂီၤလၢ(social media)ပူၤဘၣ်ဃးတၢ်ခးနါစိၤတၢ်ဖဲမီၣ်လမၠဲၣ်–ဖၣ်အၣ်ကျဲတၢ်ဂ့ၢ်
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၄ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၂ သီ ဂီၤခီ ၁၀း၃၀ အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးသိလ့ၣ်(၉)ခိၣ်လၢအိၣ်မီၣ်လမၠဲၣ်လၢအဟဲထီၣ်ဆူဖၣ်အၣ်အံၤတဖၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ခးနါစိၤကျိဖးဒိၣ်ကျိဖိလၢကျဲကပၤသ၀ီပူၤလၢကျဲဒီတဘိညါဒီးၦၤလၢအတီၣ်ထီၣ်တၢ်ဂီၤလၢ(social media)ပူၤဘၣ်ထွဲတၢ်ဂ့ၢ် ကဲထီၣ်သးအံၤန့ၣ် ပယီၤသုးဒီးဟီၣ်က၀ီၤပၢၤကီၢ်လူၤဖီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲမဟါဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်(ကီၣ်ပယၤ)သ၀ီဖိတဂၤလၢအဒိဃာ်တၢ်ကဲထီၣ်သးတၢ်ဂီၤဒီးတီၣ်ထီၣ်၀ဲဆူ(social media)အံၤ ဟီၣ်က၀ီၤပၢၤကီၢ်ဒီးပယီၤသုးဟဲဖီၣ်အီၤလၢအဟံၣ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ဟးဃိထံသမံသမိးကဒီး ၦၤလၢအဂၤတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကီၣ်ပယၤသ၀ီပူၤၦၤလၢအဒိဃာ်တၢ်ကဲထီၣ်သးတၢ်ဂီၤတဂၤန့ၣ်ၦၤဟဲဖီၣ်အီၤမီၤနီၤႉတနံၤအံၤၦၤလဲၤဖီၣ်အီၤတုၤလၢအဟံၣ်ညါဒီးၦၤလၢအတီၣ်ထီၣ်တၢ်ဂီၤလၢအဂၤတဖၣ်နါက့ပယီၤသုးဒီးပၢၤကီၢ်ဟးလူၤဃုသမံသမိး၀ဲမီၤနီၤႉၦၤလၢတၢ်ဖီၣ်အီၤတဂၤန့ၣ်အမံၤခီန့ၣ်တသ့ၣ်ညါဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဖဲမဟါလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၃ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးပယီၤသုးခးနါစိၤတၢ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤပယီၤသုးဒီးပၢၤကီၢ်တဖၣ်ကိးသမံသမိး၀ဲလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဒီးခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်သမံသမိးဃုာ်၀ဲဒီးလီတဲစိအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဒူယီၢ်ကီၢ်ဆၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤထူလံၤဖိတဖၣ်ထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲနီၢ်နီၢ်လီၤႉဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ခီဖျိလၢတၢ်ဂ့ၢ်အတၢ်ပိာ်ထွဲထီၣ်အခံအဃိၦၤသမံသမိးကဒီးၦၤလီၢ်က၀ီၤဖိႉသမံသမိးဃုာ်ဒီးလီတဲစိႉဒ်သိးပသ့ၣ်ညါန့ၣ်ၦၤဖီၣ်က့ၤကိး၀ဲအိၣ်တနီၤစ့ၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ မီၣ်လမၠဲၣ်–ဖၣ်အၣ်ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်ဒီတဘိ စးထီၣ်လၢကီၣ်ပယၤသ၀ီတုၤလၢမူၤက၀ၤသ၀ီန့ၣ် ပယီၤသုးခးနါစိၤ၀ဲကျိဖိတပယူာ်ဃီဒီးခးလီၤဃုာ်စ့ၢ်ကီးကျိဖးဒိၣ်(၄)ထံၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူယီၢ်ကီၢ်ဆၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးခးတပျုာ်တပျီာ်တၢ်အဃိဘၣ်သံ၀ဲဒၣ်လီၢ်က၀ီၤဖံသးၦၢ်နါဒံၤဒံၤ(၆၂)နံၣ်အံၤသိး (ကီၣ်စဲၤ)သ၀ီဖိစီၤမၠိစ့ၤ(၉)နံၣ်ႇစီၤအၤကၤသ့(၁၀)နံၣ်ဒီးဖိသၣ်အနံၣ်(၁၀)လၢအဂၤတဂၤစ့ၢ်ကီးဘၣ်ဒိ၀ဲစုာ်စုာ်န့ၣ်လီၤႉကတီၢ်ခဲအံၤဖိသၣ်လၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဖၣ်တၢ်လဲၤဆှၢကူဆါယါဘျါအီၤလၢဖၣ်အၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိပယီၤသုးခးနါစိၤတၢ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီႇကၠိဒီးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤပယီၤသုးခးနါစိၤကျိဖးဒိၣ်ကျိဖိလၢသ၀ီပူၤလၢတၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အံၤမ့ၢ်၀ဲအဆိကတၢၢ်တဘျီလီၤဒီးတၢ်လီၢ်လၢတၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်အံၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်ဘူးဒီးဖၣ်အၣ်၀့ၢ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်ဘၣ်အဃိဘၣ်ဃးပယီၤသုးခးနါစိၤတၢ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤပဃုသ့ၣ်ညါအီၤအဖၢမုၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဒူယီၢ်ကီၢ်ဆၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢတၢ်အိၣ်သးအဃိလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအမၤအီၣ်ဘုခ့တဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကဖံးမၤတၢ်အဂီၢ်
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၄ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခီဖျိပယီၤသုးကျိၤနုာ်လီၤဟူးဂဲၤမၤ၀ဲတၢ်ထီၣ်ဒုးလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိ ဂီၤလ့ၤ–ဆိၣ်စံမၠဲၣ်–သ့ၣ်ဘီဘိဟီၣ်က၀ီၤပူၤ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအမၤအီၣ်ဘုခ့တဖၣ်အံၤ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကလဲၤဘိးက့ၤအ၀ဲသ့ၣ်ဘုခ့အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအမၤအီၣ်ဘုခ့တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သ့ၣ်ဘီဘိသ၀ီ ၦၤမၤအီၣ်ဘုခ့ဖိတဂၤစံး၀ဲ“ပကဘၣ်အီးဘုခ့လံမီၤနီၤႉကလဲၤဆါလၢယိၤကီၢ်တကပၤခီဒီး ခီထံကျိတန့ၢ်ဘၣ်ႉကပာ်ဘုခ့လၢကျီးပူၤနါက့ပာ်တဘူၣ်ဘၣ်ႉဘၣ်ပျံၤလၢပယီၤသုးကဒွဲၣ်အူႇမ့ၣ်ကအီၣ်မီၤနီၤႉအဃိန့ၣ်ပပာ်ဖှိၣ်ပဘုခ့ထၢၣ်တဖၣ်လၢသူမှဲကျိကၢၢ်နံၤႇပကးဘၢအီၤဒီး(တၤလပၣ်)မီၤနီၤႉတၢ်စူၤနါက့တပတုာ်ဒံးဘၣ်ႉတနံၣ်အံၤၦၤၦ့ၤဘုခ့လၢယိၤကီၢ်တကပၤနါက့မ့ၢ်အၦ့ၤအိၣ်ထဲလဲၣ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိပယီၤသုးကျိၤဟူးဂဲၤလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိၦၤတူၢ်ငါဘိးဘုခ့ဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးလဲၤဘိးဘုခ့ႇလဲၤအီးဘုခ့ချံတဘူၣ်အါအါဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဘုခ့ကျီးကစၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢအံၤ ဘုခ့ချံအၦ့ၤလီၤ၀ဲတပယူာ်ဃီဒီး ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၁)နံၣ်အခါန့ၣ်ဘုခ့လၢအဟးထီၣ်ဖဲဖလူ–ဂီၤလ့ၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ် (၁၅)ကံလိ တပိန့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၁၁၀)ဘးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤအီၣ်ဘုခ့ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၂)နံၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ဘၣ်လၢၦၤၦ့ၤဘုခ့ချံလံဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိ တၢ်ကလဲၤစိာ်ဆါဘုခ့လၢအဟးထီၣ်ကီၢ်ပယီၤထံဆၢကီၢ်ဆၢတဖၣ်အံၤဆူယိၤကီၢ်တကပၤအဂီၢ်န့ၣ် ခီဖျိကၠီၣ်တဲၣ်သုးတဟ့ၣ်အခွဲးလၢကမျၢၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံတဖၣ်ကခီဃီၤလၢယိၤကီၢ်တကပၤဘၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ပာ်ဖှိၣ်ဃာ်အ၀ဲသ့ၣ်ဘုခ့ချံလၢသူမှဲကျိကၢၢ်နံၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤအီၣ်ဘုခ့တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤအံၤဒ်အသိးအ၀ဲသ့ၣ်ကလုၢ်ဘၢဒိၣ်စိ၀ဲသ့ၣ်ဘီဘိသုးကလၢၤလၢတၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲအံၤဒီးဖလူ–ဂီၤလ့ၤကျဲဒီတဘိအံၤကန့ၢ်အဂီၢ်န့ၣ်ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်သုးကျိၤဟဲထီၣ်၀ဲလၢဂီၤလ့ၤကျဲဒီးဖလူ(သိထၣ်ကွ့ၣ်)ကျဲတကပၤအဃိ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်စဲးပြဲး၀ဲဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢအိၣ်ဒံး၀ဲအဖၢမုၢ်ဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံတဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကက့ၤအိၣ်ဆူအဒူသ၀ီပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ခိးထုးပယီၤသုးဒီးမ့ၣ်ပိၢ်ကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခီဖျိက့ၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိအိၣ်တနီၤ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၃ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်အပူၤ တၢ်ခိးထုးပယီၤသုးသိလ့ၣ်(၉)ခိၣ်ဖဲမၠ့ၣ်၀့ၢ်–ပလီ၀့ၢ်ကျဲကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံ ခီဖျိပယီၤသုးက့ၤခးလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီလၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ်အပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲတနီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲမဟါလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၂ သီ ဂီၤခီ ၇ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးသိလ့ၣ်(၉)ခိၣ်လၢအိၣ်မၠ့ၣ်၀့ၢ်ကလဲၤထီၣ်ဆူပလီ၀့ၢ်တကပၤအံၤ ခီဖျိပလီတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးတဒူၣ်လၢအမ့ၢ်(King Cobra)ကရူၢ်အိၣ်ခိးထုး၀ဲဒီးမ့ၣ်ပိၢ်ဖဲ(တပိ)သ၀ီကပၤအဃိ ပယီၤသုးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲအါမးဒီးသိလ့ၣ်ဟးဂီၤ၀ဲတခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်ဆၣ်(ပကဖ)မူဒါခိၣ်တဂၤလၢအမ့ၢ် လူၤမ့ စံး၀ဲ“ပသ့ၣ်ညါဃာ်လၢပယီၤသုးအံၤကဟဲထီၣ်အဃိ ပအိၣ်ခိးဒိးလီၤဃာ်မ့ၣ်ပိၢ်မီၤနီၤႉပယီၤသုးမ့ဟဲတုၤဖဲလီၢ်က၀ီၤဖဲအံၤန့ၣ်တၢ်ခိးထုးအ၀ဲသ့ၣ်ဒီးမ့ၣ်ပိၢ်ထီဘိလီၤအဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲမ့တုၤန့ၣ်ဟးခးနါစိၤတၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ခိးထုးပယီၤသုးဒီးမ့ၣ်ပိၢ်ကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံခီဖျိပယီၤသုးက့ၤခးလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်ကျိဖိဆူကျဲကပိၤကပၤဒီတဘိအဃိကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ၀ဲ(၄)ဂၤဒီးဟံၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအဖျၢၣ်(၄၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လူၤမ့ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးတဖၣ်ဟံးန့ၢ်တၢ်ဒီသဒၢလၢကမျၢၢ်အသိလ့ၣ်ဒီးဟးနီ၀ဲတုၤလၢ(ပလၣ်)သ၀ီႇ(ကန့ၤတိၤ)သ၀ီ ပံၣ်ကၣ်တိၤခိၣ်ထိးညါအဃိ ဘၣ်မၤဟးဂီၤကွံာ်၀ဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်သုးဖိအ(mission)တနီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (ပကဖ)ကရူၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ပယီၤသုုးန့ၣ်အတၢ်ကူၣ်အါမးႉအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်တၢ်ဟံးမူဒါတအိၣ်ဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်မ့တုၤလၢကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်ခိၣ်န့ၣ်နီဘူးအသိလ့ၣ်ဒီးကမျၢၢ်အသိလ့ၣ်ႇတၢ်ဒုးမ့ကဲထီၣ်န့ၣ်ကိးမၢ၀ဲဒၣ်ကမျၢၢ်အသိလ့ၣ်အိၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် လူၤမ့ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အတီၢ်ပူၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိပယီၤသုးတဖၣ်ကိးသူအီၣ်၀ဲကမျၢၢ်အသိလ့ၣ်အဃိ ပလီ(ပကဖ)ထုးထီၣ်လံာ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်တဖၣ်လၢသုတဟးက့ၤလီၤဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်ဒီးပယီၤသုးအသိလ့ၣ်ဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီကဟးယံၤဒီးပယီၤသုးအသိလ့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ခးသံ(ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်)သွံၣ်ဃူဖိးပၣ်တံၣ် ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ အူခိၤအီၤကၠီၤမိ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၃ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲတနံၤအံၤလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၃ သီ ဂီၤခီ ၇း၃၀ ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်လၢတၢ်တသ့ၣ်ညါအမံၤဟဲခးသံ၀ဲဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီၢ်စၢဖှိၣ်သွံၣ်ဃူဖိးပၣ်တံၣ်(USDP) ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ အူခိၤအီၤကၠီၤမိ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိလၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲတနံၤအံၤဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်လၢတၢ်တသ့ၣ်ညါအမံၤဟဲခးသံ၀ဲ(အူခိၤအီၤကၠီၤမိ)လၢတၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤလီၢ်ဖၠါပူၤဒီးသံ၀ဲတဘျီဃီအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “မ့ၢ်လီၤၦၤဟဲခးသံအီၤဖဲတဂီၤညါအံၤလၢတၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤလီၢ်ဖၠါပူၤမီၤနီၤႉအသံတဘျီဃီဖဲတၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်န့ၣ်လီၤႉအ၀ဲမ့ၢ်၀ဲဒၣ်(ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်)သွံၣ်ဃူဖိးပၣ်တံၣ် ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ အူခိၤအီၤကၠီၤမိ မီၤနီၤႉ အကဲ၀ဲဒၣ်က၀ီၤဒ့သးၦၢ်လီၢ်လံၤစ့ၢ်မီၤနီၤႉ ဖဲ(၂၀၂၀)တၢ်ဃုထၢအခါ တၢ်ဃုထၢ(သွံၣ်ဃူဖိး)ကရူၢ်အခါန့ၣ် အ၀ဲနုာ်လီၤဃုထၢအသးဒံးႉဖဲန့ၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံမၤသးဒ်လဲၣ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉအဟးထီၣ်ကွံာ်မီၤနီၤႉဖဲ(သၤမညၣ်)အံၤနါက့(BGF)အိၣ်အါစ့ၢ်ႉမ့ၢ်ကရူၢ်ကရၢဖဲလဲၣ်တဒူၣ်ဟဲခး၀ဲလဲၣ်န့ၣ်တသ့ၣ်ညါဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ခးသံအူခိၤအီၤကၠီၤမိကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံစှၤမံးနံးအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးနုာ်လီၤဟံတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢတၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤလီၢ်ကျးကပိၤကပၤဃံးဃီၣ်ဒီၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၀)တၢ်ဃုထၢဖးဒိၣ်အခါ အူခိၤအီၤကၠီၤမိအံၤ အ၀ဲနုာ်လီၤဒိးဃုထၢအသးဒ်(ပအိၣ်)ကလုာ်ဒူၣ်ဂ့ၢ်၀ီကိတိာ်ခၢၣ်စးတဂၤအသိးဒီး အပူၤကွံာ်န့ၣ်အ၀ဲမ့ၢ်စ့ၢ်ကီး(သၤမညၣ်)သ၀ီ က၀ီၤဒ့သးၦၢ်တဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် သၤမညၣ်သ၀ီကရူၢ်အပူၤန့ၣ် ဒ်(၂၀၁၄)ဖးဖီမုၢ်စရီအသိးန့ၣ် ဟံၣ်ခိၣ်အိၣ်၀ဲခဲလၢာ်(၃၀၉၅)ဖျၢၣ်ဒီးက၀ီၤဒ့အိၣ်၀ဲ(၂၄)ဘ့ၣ်ႇၦၤနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲခဲလၢာ်(၁၃ႇ၇၆၃)ဂၤန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ဘှီဂ့ၤထီၣ်ကီးနွဲၢ်သ၀ီခိၣ်ထိးမ့ၣ်အူတၢၣ်ဖးဒိၣ်လၢအဟးဂီၤအံၤ၀ံၤ၀ဲလံ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၃ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢကီးတရံး၀့ၢ်ကလံၤထံးအဃိ မ့ၣ်အူတၢၣ်လၢအိၣ်ကီးနွဲၢ်သ၀ီခိၣ်ထိးအံၤဟးဂီၤဒီး ခံလါအတီၢ်ပူၤတၢ်တဘှီဂ့ၤထီၣ်၀ဲဘၣ်ဒီးဘၣ်ဆၣ်ဖဲမဟါလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၂ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ဘှီဂ့ၤထီၣ်က့ၤမ့ၣ်အူတၢၣ်၀ံၤ၀ဲလံအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီကူး ၂၀ သီအခါ လၢမၠၣ်၀တံၣ်–ကီးတရံးအ့ရှါကျဲသီန့ၣ် ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိ အီကြီဒီးကီးနွဲၢ်သ၀ီအဘၢၣ်စၢၤ(၂၃၀-KV)မ့ၣ်အူတၢၣ်ဟးဂီၤ၀ဲ(၂)တၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကီးနွဲၣ်သ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲ“ပယီၤသုးဟဲထီၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီးမ့ၢ်အဟံးန့ၢ်၀ဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဧါႇအမၤဒုးယၤဂ့ၢ်၀ီဧါဒုတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်ဘှီဂ့ၤထီၣ်မ့ၣ်အူတၢၣ်န့ၣ်အဘျီတဖၣ်အဘျီလံတကဲထီၣ်ဘၣ်ႉလၢလီၢ်ခံမးပယီၤသုးက့ၤအိၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤႉၦၤဟဲဘှီမ့ၣ်အူတၢၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်ကမျၢၢ်တဖၣ်လီၤအဃိပနၢ်ဟူလၢၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဟ့ၣ်အခွဲးမီၤနီၤႉဖဲမုၢ်ထူၣ်အခါန့ၣ်ၦၤဘှီဂ့ၤထီၣ်၀ံၤလံ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဖဲမဟါလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၂ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်ခီဖျိမ့ၣ်အူတၢၣ်ဖးဒိၣ်ဟးဂီၤအဃိမၠၣ်၀တံၣ်ႇကီးတရံးႇနိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်(၃)ဘ့ၣ်သ၀ီအဖျၢၣ်(၃၀)ဃၣ်ဃၣ်မ့ၣ်အူတဟဲလၢၤဘၣ်န့ၢ်၀ဲခံလါဃၣ်ဃၣ်ညါန့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးမ့ၣ်အူတၢၣ်လၢအဟးဂီၤ(၂)တၢၣ်အံၤဖဲသုးမီၤစိရိၤအမ့ၣ်အူ၀ဲၤကျိၤၦၤမၤတၢ်ဖိဟဲဘှီ၀ဲအကတီၢ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိၦၤဘှီမ့ၣ်အူဖိသံ၀ဲ(၂)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၄)ဂၤဒံးန့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤမ့ၣ်အူတၢၣ်(၂)တၢၣ်လၢအိၣ်ကီးနွဲၢ်သ၀ီခိၣ်ထိးဒီးအီကြီသ၀ီအဘၢၣ်စၢၤအံၤတၢ်ဘှီဂ့ၤထီၣ်ကဒါ၀ဲ၀ံၤလံအဃိတၢ်ကစီၣ်ဟးထီၣ်လၢတဟါအံၤမ့တမ့ၢ်ခဲမုၢ်ဆ့ၣ်ဂီၤခီန့ၣ်ကီးတရံးဒီးမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤမ့ၣ်အူကဟဲကဒါ၀ဲသ့အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဖဲမဟါန့ၣ်လီၤႉ
၀ီၢ်ရီဟီၣ်က၀ီၤပူၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး(၅၀၀)ဘျဲၣ်လၢအလဲၤစံၣ်အိၣ်ကစၢၢ်ကလိကျါလ့ပူၤတဖၣ်အံၤတၢ်အီၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၂သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၀ီၢ်ရီဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ လီၤက၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤလီၢ် အိၣ်ကမှံဖိအဂၤ(၅၀၀)ဘျဲၣ်လၢအလဲၤစံၣ်လၢကျီးပူၤႇကစၢၢ်ကလိကျါလ့ပူၤတဖၣ်ကတီၢ်ခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီတအိၣ်လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လ့နိးသ၀ီႇခိၤခၤႇစ့ၤပၠ့ႇဖီၣ်ဖၤသီၤႇရီၤကတီၢ်ႇအီၣ်စခါႇမဲၢ်ကသၤသ၀ီဒီးသ၀ီလၢအိၣ်ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်–သရိာ်၀ါကျဲကပၤတဖၣ်အံၤခီဖျိဘၣ်တၢ်ဟဲခးလီၤအီၤလၢကဘီယူၤဒီးဟဲတ့ၢ်လီၤစ့ၢ်ကီးမ့ၣ်ပိၢ်လၢသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤအဃိဘၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်တနီၤဒီးလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအါမးန့ၣ်လီၤႉ နီၤဖီၣ်အခၠိၤလၢအိၣ်(လ့နိး)သ၀ီအံၤစံး၀ဲ“ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢသ၀ီပူၤအဃိသ၀ီဖိတဖၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်လၢကစၢၢ်ကလိကျါလ့ပူၤမီၤနီၤႉဘၣ်ပျံၤစ့ၢ်ကီးကဘီယူၤႉခဲအံၤအသီနါက့ယံၤထီၣ်လံအဃိဟုသးသိလၢၤထီၣ်လံႉဘၣ်နီၤလီၤအီၣ်သးဒ်အံၤလီၤႉခီဖျိပၣ်ဃုာ်ဒီးၦၤသူၣ်က့သးၦၢ်ဖိဒံးဖိသၣ်တဖၣ်အဃိတၢ်ကီတစဲးမီၤနီၤႉၦၤတနီၤန့ၣ်ကအီၣ်ကဂီၢ်မးဟုသးတအိၣ်လၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဖဲမဟါလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီးကထိဘၢၣ် ၆ သီအခါ ပယီၤသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢမဲၣ်ကသၤသ၀ီ ကၠိကပိၤကပၤဒီးသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံ သီဘူၣ်သီခါဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤထူလံၤဖိတဖၣ် ဘၣ်လဲၤဃ့ၢ်အိၣ်လၢသ၀ီအဂၤႇကစၢၢ်ကလိကျါဒီးတုၤလၢခဲအံၤဟဲက့ၤလၢသ၀ီပူၤတဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢသ၀ီဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “လၢ(ယွၤသိလိ)သ၀ီဒီးလ့ယွၤန့ၣ်သ၀ီဖိဘၣ်စံၣ်ခဲလၢာ်လီၤႉၦၤအိၣ်တ့ၢ်လၢသ၀ီပူၤတစဲးလီၤႉသ၀ီလၢအဂၤတဖၣ်ခီဒုလဲၤစံၣ်အိၣ်လၢကစၢၢ်ခိၣ်ကလိကျါလ့ပူၤမီၤနီၤႉလၢအီၣ်တကပၤခီန့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်တလဲၤစိာ်ဘၣ်ဟုသးဘၣ်ႉတဟါအံၤနါက့ကဘၣ်လဲၤဆှၢဟုသးဒံးႉၦၤဟဲမၤစၢၤတအိၣ်နီတဂၤဒံးဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်စံၣ်အံၤန့ၢ်တလါဘျဲၣ်လံအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်ခဲလၢာ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်သ၀ီသးၦၢ်တဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲ၀ီၢ်ရီဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်အံၤခီဖျိခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤတလီၢ်လီၢ်ဒီးတကးဒံးဘၣ်ကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိလၢအိၣ်ဘူးပယီၤသုးကလၢၤတဖၣ် ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲတုၤလၢခဲအံၤတစုန့ၣ်လီၤႉ