KK Park ကရၢၢ်ပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ် ဘၣ်တၢ်သုးကွံၥ်အလီၢ်အကျဲ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၂သီ, ၂၀၂၅နံၣ်,ခ့ၣ်အဲးစံၣ်. ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ရမၤတံဝ့ၢ်ကလံၤထံး တၢ်လံၣ်အီၣ်လီအီၣ်ကျိၣ်စ့အလီၢ်လၢအမံၤဟူသၣ်ဖျါတခါလၢအမ့ၢ် KK park အပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ် စးထီၣ်ဖဲမဟါလါအီးကထိဘၢၣ် (၂၁)သီဟါခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် BGF တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဖီခိၣ် တၢ်သုးကွံၥ်အလီၢ်အကျဲအဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိစံးဝဲဒၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ. KK park ကရၢၢ်ပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအကယၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ စးထီၣ်ဖဲမဟါအနံၤန့ၣ် တၢ်တီဆှၢအဝဲသ့ၣ်ဒီး BGF သိလ့ၣ်အဒိၣ်အဆံးဒီးပှၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အါတက့ၢ်လီၤဂၥ်ပှၤတရူးဖိအဂ့ၢ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဂၤစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲဒၣ်လၢ“ဖဲအံၤန့ၣ်တၢ်ကိးဝဲလၢ AA side န့ၣ်လီၤ. AA side အတြဲၤန့ၣ်အိၣ်ဝဲ ၁,၂,၃,၄ ဒီးတုၤဖဲလဲၣ်န့ၣ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်.ပှၤကညီသုးဖှိၣ်သးဖဲန့ၣ်ဖးအါညါန့ၣ်လီၤ.အါတက့ၢ်မ့ၢ်ပှၤတရူးဖိန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တၢ်စိၥ်တီဆှၢအဝဲသ့ၣ်ဒီး BGF သိလ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. သိလ့ၣ်(၆)ပၣ်မုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤစ့ၢ်ကီးပၣ်ဃုၥ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအပူၤကွံၥ်လါအီးကထိဘၢၣ်(၁၉)သီအနံၤ KK park လၢအမံၤဟူသၣ်ဖျါလၢတၢ်လံၣ်အီၣ်လီအီၣ်ကျိၣ်စ့လၢ(Online)ပူၤဝဲအံၤန့ၣ် ပယီၤသုးဝၣ်နုၥ်ရှဲလဲဝဲဒၣ်အဂ့ၢ် ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဝဲအိၣ်ဘၣ်ဆၣ် အဝဲသ့ၣ် တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဝဲဒၣ်တၢ်ဒီး BGFခိၣ်နၢ်ဝံၤမးဝၣ်နုၥ်ဒိဝဲဒၣ်တၢ်ဂီၤတၢ်ဖီၣ်အဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ပှၤလၢဘူးဒီး BGF သ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးသုးက့ၤ KK Park ကရၢၢ်ပူၤတၢ်သုးကွံၥ်ပှၤမၤတၢ်ဖိလီၢ်ကျဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် ခီဖျိသုးကရူၢ်အတၢ်ဆီၣ်သနံးဒီး တၢ်ဖံးတၢ်မၤဝဲအံၤအဃိတၢ်ကရၢကရိအမံၤဟးဂီၤဝဲဒၣ်အဖီခိၣ် ပှၤလၢအဲၣ်ဒိးက့ၤတဖၣ်တၢ်ပျဲက့ၤအဝဲသ့ၣ်လၢနီၢ်ကစၢ်လီၢ်ကျဲအဂ့ၢ် BGF သုးဟီၣ်ကဝီၤနီၣ်ဂံၢ်(၂)အသုးဟီၣ်ကဝီၤခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤတ့ၤဝ့ စံးဘၣ်ဝဲ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲဒၣ်လၢ“ပမၢအဝဲသ့ၣ်က့ၤကွံၥ်န့ၣ်လီၤ.ခီဖျိလၢမံၤထီၣ်သၣ်ထီၣ်လၢကၠါဖၠၣ်တၢ်လံၣ်တၢ်လီတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဃိန့ၣ်...
ပယီၤသုးကဘီယူၤခးလီၤတၢ်အဃိ,ထံဖိစီသဝီကရူၢ်ပူၤ,သဝီ(၅)ဖျၢၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်
လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၁သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(နဘူ)တန့ခၠါကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤပယီၤသုးကဘီယူၤခးလီၤတၢ်အဃိထံဖိစီသဝီအမဲၥ်ညါ,သဝီကရူၢ်အပူၤဒူသဝီ(၅)ဖျၢၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲမဟါလါအီးကထိဘၢၣ်(၂၀)သီအနံၤဟါခီ(၃)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်ပယီၤသုးပယီၤယူၤ(Y12)ဟဲထီၣ်ဟးခးလီၤဝဲတၢ်လၢထံဖိစီသဝီဟီၣ်ကဝီၤဒူသဝီတဖၣ်အပူၤဒီး,ဘၣ်ဟးဂီၤဝဲဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်,ကၠိ,ကျးဒီးသီခါဖၠၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဃိဒူသဝီ(၅)ဖျၢၣ်အပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဃ့ၣ်ထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“မဟါခးလီၤတၢ်တဘၣ်ဒိပှၤကညီဘၣ်.ဘၣ်ဝဲပှၤဟံၣ်,ကျး,ကၠိဒီးသီခါဖၠၣ်ဟးဂီၤဝဲတက့တခီန့ၣ်လီၤ.ခးလီၤတၢ်ဆၢကတီၢ်ဖၠၣ်ပူၤသီဘုၣ်သီခါတပွဲဖိစှၤပါဒုအိၣ်နၥ်က့ပှၤအိၣ်ခူသူၣ်လၢတၢ်ပူၤမီၤ.အအံၤထံဖိစီသဝီအမဲၥ်ညါဒူသဝီအိၣ်(၅)ဖျၢၣ်ဒ်အမ့ၢ်(ကွံမီၤတဲၤ)(နီၤထိၣ်ထး)(ကီၣ်သၤစူ)(မၠးပတဲၤနဲၤ)(ကီၣ်ဖၤယၣ်)ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်စံၣ်လၢၥ်လံ,ခဲအံၤပှၤတအိၣ်နီတဂၤဘၣ်.ပှၤပျံၤပယီၤကျိချံမီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ထံဖိစီသဝီအံၤအပူၤကွံၥ်ပယီၤသုးကရူၢ်တ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးခးလီၤတၢ်လၢသဝီအပူၤအိၣ်ဝဲခဲအံၤခဲအံၤအဃိ,လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အါတက့ၢ်ဃ့ၢ်ထီၣ်တ့ၢ်ဝဲစးထီၣ်ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ်အဆိကတၢၢ်တနွံအပူၤလံအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးပှၤစံၣ်ထီၣ်တ့ၢ်တဖၣ်အံၤအိၣ်ဆိးဝဲတဘူးတယံၤဒီးအနီၢ်ကစၢ်ဒူသဝီအသိး,ပှၤလၢအိၣ်တ့ၢ်က့ၤဝဲစှၤကိးဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဒၣ်ပိၥ်ခွါလၢအကူးဘုကူးဟုဒီးခိးကွၢ်က့ၤဟံၣ်ဃီတၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပိၥ်မုၥ်တဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “သဝီပူၤပှၤအိၣ်တ့ၢ်ပူၤဂၤပူၤဂၤလီၤ.ဆၢကတီၢ်ဘၣ်လၢပှၤဘၣ်ကူးဘုအခါလံမီၤအဃိပှၤအိၣ်တ့ၢ်က့ၤထဲဟံၣ်တဖျၢၣ်ပိၥ်ခွါတဂၤလီၤပှၤဘၣ်အိၣ်ခိးပှၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤကျီၢ်ပနၢ်ဘၣ်ယိၣ်ကလီၤမၢ်မီၤ.မဟါခးလီၤတၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ဘၣ်ဖဲပှၤကူးဘုအဆၢကတီၢ်ဃိပှၤဘၣ်စံၣ်ဒံး.အအံၤပအိၣ်ဖဲအံၤနၥ်က့ကဘီယူၤမ့ဟဲထီၣ်ပနၢ်ဟူပှၤမ့ခးလီၤတၢ်နၥ်က့ပနၢ်ဟူလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ထံဖိစီသဝီအံၤကမျၢၢ်ဟံၣ်ခိၣ်ကအိၣ်ဝဲအဖျၢၣ်(၄၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးသဝီအပူၤဒူသဝီဖိတဖၣ်အမဲၥ်ညါကီးတရံးကမျၢၢ်ပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိတဖၣ်လဲၤအိၣ်ကဒုတ့ၢ်ဝဲအသးအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်အိၣ်သးအဖီခိၣ်ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဝဲအဃိ,ကီးတရံးလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ပိၥ်ပှၤခံအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကမၤမိၢ်ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ ဖါပီၢ်ကမျၢၢ်သံ(၄)ဂၤ,ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၁၀)ဘျဲၣ်
လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၁ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဝဲပၠၣ်ကရူၢ် ဖါပီၢ်သဝီပူၤ ပယီၤသုးလၢအိၣ်(သုးက့ ၅) ဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ် ကမၤမိၢ်ဝ့ၢ်ပူၤအံၤ တဖၣ် ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ ကမျၢၢ်သံ(၄)ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်လၢအဂၤ(၁၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤ ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲမဟါလါအီးကထိဘၢၣ် ၂၀ သီ ဟါခီ ၅း၃၀ ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်ကမၤမိၢ်ပယီၤသုးတဖၣ်အံၤခးလီၤ ကျိဖးဒိၣ်(၃)ဖျၢၣ်လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲလၢဖါပီၢ်သဝီဖိ ကၠိကရၢၢ်အခိၣ်အဃၢၤအဃိ ကမျၢၢ်သံတဘျီဃီဖဲန့ၣ်(၂)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲ ဖိသၣ်(၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ် စံးဝဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်ကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသ့ၣ်တဖၣ်အကျါတနီၤန့ၣ်မ့ၢ်လၢဘၣ်ဒိနးနးကျံၤကျံၤအဃိတၢ်ဆှၢအဝဲသ့ၣ်ဆူတၢ်ဟံၣ်ဒီး ဖဲန့ၣ်အကျါ နၢ်ဟူလၢအသံကဒီး(၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “အိၣ်ခးစိဝဲလၢကမၤမိၢ်တကပၤန့ၣ်,ခးစိဝဲဒီးဟီၣ်ဝ့ၣ်စၣ်(၁၂၂ မမ)ကျိဖးဒိၣ်.အဘၣ်သီသီခါန့ၣ်အသံ(၂)ဂၤ.ပှၤနီၢ်ဒိၣ်တဂၤ,ပှၤဖိ သၣ်တဂၤ.ဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤပနၢ်ဟူအသံခဲလၢၥ်အိၣ်(၄)ဂၤလံ.အသံအါထီၣ်(၂)ဂၤအံၤမ့ၢ်အလဲၤသံလၢတၢ်ဆါဟံၣ်ဟဲက့ၤဧါမၤလီၤတံၢ်တန့ၢ်ဒံးဘၣ်.အဘၣ်ဒိခဲလၢၥ်န့ၣ်ကအိၣ်လၢအဂၤ(၁၀)ဘျဲၣ်ညါ.မ့ၢ်တမ့ၢ်ခီပကမၤလီၤတံၢ်က့ၤမီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးန့ၣ် ဖါပီၢ်သဝီလၢပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အံၤန့ၣ် အါဒၣ်တက့ၢ်မ့ၢ်ဝဲကညီသုးခိးကီၢ်ဆၢ (BGF) အဟံၣ်ဖိဃီဖိအိၣ်ဝဲလီၤဒီး သဝီအံၤပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တမ့ၢ်ထဲတဘျီအံၤဘၣ် မ့မ့ၢ်တခီဖဲအပူၤကွံၥ်တနံၣ်အံၤ လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ အခါန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ကမၤမိၢ်ပယီၤသုးဒီးကဘီယူၤခးလီၤတၢ်အဃိ ဝဲပၠၣ်ကရူၢ်ဒီးမဲၢ်ကနးခံကရူၢ်ပူၤ တၢ်သူၣ်ထီၣ် ဟးဂီၤအါမးကဲထီၣ်ဒံး ဝဲန့ၣ်လီၤ. သုးမီၤစိရိၤအံၤဘူးထီၣ်ဖဲတၢ်ဃုထၢအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အိၣ်ဂ့ၤတအိၣ်ဂ့ၤ ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်,သူဝဲကဘီယူၤဟးတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်လၢ ကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲဟဲအါထီၣ်ဝဲအသိး ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၉ သီ မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ...
ဖီပျံၤ,မ့ၣ်ဖီးဒီး ဟံၣ်ခိၣ်တဂၤအတၢ်ဘၣ်ထွဲ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၀သီ, ၂၀၂၅နံၣ်,ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, လၢတခီထံတခီကီၢ်အပူၤဃုၥ်ဒီးလံၥ်လဲၢ်တၢ်အုၣ်ကီၤလၢဖိးသဲစးတအိၣ်ဘၣ်အကစူးကတ့ၤတနံၤဘၣ်တနံၤဖါတံၢ်ပိၤပိၤဘၣ်ဂဲၤပျုၢ်ဂဲၤဆှးဝဲလၢတၢ်လုၢ်အီၣ် ဖိ(၃)ဂၤဒီးမါတဂၤ ခီဖျိတၢ်ဆါဖီလၢ မ့ၣ်ဖီး(Trafficlight)န့ၣ်လီၤ. အခဲအံၤန့ၣ်ဖါတံၢ်ပိၤပိၤအံၤအိၣ်ဆိးဝဲဖဲကီၢ်ပယီၤကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢဝ့ၢ်မဲၢ်ဆီး,ခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိကဝီၤဒ့တဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဆါဖီလၢမ့ၣ်ဖီး(Trafficlight)အံၤတမ့ၢ်လၢဖါတံၢ်ပိၤပိၤအဲၣ်ဒိးမၤဝဲဘၣ်.ခီဖျိမၤတၢ်မၤဃၢတန့ၢ်လၢၤ,လံၥ်လဲၢ်လၢဖိးသဲစးတအိၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်ကူၣ်ဘၣ်သ့တအိၣ်လၢကမၤတၢ်မၤလၢအဂၤအဂီၢ်ဘၣ်အဃိ လီၢ်ခံကတၢၢ် တၢ်ဆါဖီလၢမ့ၣ်ဖီး(Trafficlight) အံၤကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် ဖါတံၢ်ပိၤပိၤအတၢ်ဆၢတဲၥ်န့ၣ်လီၤ. ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်အိၣ်သးအကလုၥ်ကလုၥ်အဃိစးထီၣ်လၢအသးနံၣ်အိၣ်(၂၀)ဘျဲၣ်အခါလံၤလံၤအဝဲနုၥ်လီၤမၤတၢ်မၤလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤလၢအမ့ၢ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်(ก่อสร้าง)လၢအနံၣ်(၃၀)အတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ.အခဲအံၤဖါတံၢ်ပိၤပိၤအိၣ်ဝဲဒၣ်အနံၣ်(၅၀)ဒီးစးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၄)နံၣ်န့ၣ်ဆီတလဲဆါဖီဝဲဖီဒီးအခဲအံၤအဝဲဆါဖီထီၣ်ဘး(၁)နံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. သးပှၢ်ထီၣ်ဒီးမၤတၢ်ဃၢတန့ၢ်ဘၣ်အဃိဘၣ်လုၢ်အီၣ်က့ၤဖိဒီးမါလၢတၢ်ဆါဖီလၢမ့ၣ်ဖီးဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ် ဖါတံၢ်ပိၤပိၤစံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “တခီလၢနုၥ်လီၤအိၣ်ဝဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤအံၤယမၤ(ก่อสร้าง)ဒီးတၢ်ဖံးတၢ်မၤဃၢလဲလဲလီၤ.ယဖိခွါအခၢၣ်သးတဂၤန့ၣ်ကွၢ်ယၤယသးပှၢ်ထီၣ်တဘျီတဲယၤလၢဆါပၠးကွၢ်လၢဖီမီၤ.မ့ၢ်ကကိညၢ်တစဲးဧါ.အဃိန့ၣ်ဒ်အဝဲဟ့ၣ်ကူၣ်ယၤအသိး,ယဆိမိၣ်ထံတလါခံလါအလီၢ်ခံယစးထီၣ်မၤဝဲတၢ်ဟးဆါဖီတခါအံၤန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကိၢ်,တၢ်စူၤ,တၢ်ဂိၢ် အမဲၥ်ညါ မ့ၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ဒီးကၠီၣ်တဲပၢၤကီၢ်ဖီၣ်အီၤဒၣ်လဲၥ် ဒွးဝဲတချုးဘၣ် ဒီးကိးနံၤဒဲးညီနုၢ်မုၢ်ဝါထီၣ်ဂီၤခီ(၄)နၣ်ရံၣ်(၅)နၣ်ရံၣ်န့ၣ်စးထီၣ်ကတဲၤကတီၤထီၣ်အဖီဒီး(၆)နၣ်ရံၣ်န့ၣ်စးထီၣ်လဲၤဆါဝဲဒၣ်ဖီလၢဝ့ၢ်မဲၢ်ဆီးကဘီယူၤသန့မဲၥ်ညါမဲၢ်တီၢ်မ့ၣ်ဖီး(Trafficlight)န့ၣ်လီၤ.ညီနုၢ်လဲၤပိၥ်ဝဲဒၣ်ပှၤလၢအဆါစၢၤန့ၢ်ဝဲဖီတဂၤန့ၣ်အခံဒီး(၃)ပၣ်သိလ့ၣ်ယီၢ်ဒီး အအိၣ်ဟံၣ်ဒီးအဆါဖီလီၢ်န့ၣ်ဘၣ်လဲၤတံၥ်တၥ်ကအိၣ်တခီနၣ်ရံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. တနံၤအဂီၢ်ဖီလၢကဆါဝဲန့ၣ်ညီနုၢ်ကတီၤထီၣ်ပၥ်ဝဲ အပျံၤ(၈၀)တုၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးဆါဝဲတပျံၤန့ၣ်(၂၀)ဘး,ခီဖျိတမ့ၢ်အစၢ်ဖီဘၣ်အဃိန့ၣ်ဆါဝဲမ့ၢ်န့ၣ်တပျံၤန့ၣ်ပှၤဟ့ၣ်အီၤ(၅)ဘးဒီးဖီလၢဆါဝဲန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဖီတၤဆှုၣ်,ဖီကၠးစ်မ့(စပဲၤဖီ)ဒီးဖီပျံၤကွီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤညီနုၢ်တၢ်ဘျးလီၤအီၤလၢသိလ့ၣ်အမဲၥ်ညါန့ၣ်လီၤ. “ဖီန့ၣ်ယဟံန့ၢ်ဆါလၢပှၤအိၣ်တဆီလီၤ.ပဆါတပျံၤ(၂၀)မဆါမ့ဟးထီၣ်တပျံၤမးဒိၣ်န့ၢ်ဘၣ်အလဲ(၅)ဘးလီၤ.တကၢကီၣ်လိၥ်သးအါအါဘၣ်.နါက့တၢ်မၤအဂၤတအိၣ်ဘၣ်မၤ.မ့တမၤတအီၣ်ဘၣ်ဘၣ်.တဘျီဘျီတၢ်ကိၢ်ဒိၣ်ကပၢၤကနိယွၤ,ပှၤသးကညီၤပှၤပှ့ၤပတၢ်.ဖိတဖၣ်နါက့ထီၣ်ကၠိဒီးဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်လိၣ်ဘၣ်အဖီခိၣ်မၤကၠါအံၤလၢန့ၣ်တစဲးလၢအံၤတစဲးအိၣ်အီၣ်ကၠါအံၤ”န့ၣ်လီၤ. တနံၤအတီၢ်ပူၤညီနုၢ်ဆါဝဲဖီန့ၣ် (၁၀၀)ဘးဒီး မ့မ့ၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်မုၢ်နံၤဒိၣ်မုၢ်နံၤထီအိၣ်န့ၣ်ဆါဝဲန့ၢ်တုၤလၢ(၃၀၀)ဘးအဂ့ၢ် ဖါတံၢ်ပိၤပိၤစံးဝဲဒၣ်အသိးဆါဖီမ့ၢ်လၢၤဆိန့ၣ်ဟဲက့ၤဘၣ်လၢဟံၣ်ဆိဒီးဆါဝဲလၢၤမ့ၢ်စဲၤခံန့ၣ်ဟဲက့ၤဘၣ်လၢဟံၣ်မုၢ်ဟါအဂ့ၢ် ဖါတံၢ်ပိၤပိၤတဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး လၢကဆါဘၣ်ဖီအါဒီး ကန့ၢ်အါထီၣ်စ့အဂီၢ် ဖဲကၠိပျၢ် မုၢ်ဃုနံၤဒီးမုၢ်ခီၣ်ထံးနံၤ ခံသီန့ၣ် အဖိခွါ နဲၤလ့အီၤ-၁၆နံၣ်ဒီး ယဲဝ့-၁၂နံၣ် ၂ဂၤအံၤ နီဖးလီၤသးတဂၤတသီဝံၤလဲၤဆါစၢၤအပၢ်ဖီလၢမ့ၣ်ဖီး(Trafficlight)န့ၣ်လီၤ. ဆါဖီလၢမ့ၣ်ဖီး(Trafficlight)ဒ်အံၤအဃိဖဲလဲၤထီၣ်ကၠိအဆၢကတီၢ်သဂၢၢ်ဘၣ်ဒီးသကိးအတၢ်ကတိၤဒုၣ်ဒွဲၣ်ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဆါဖီအံၤတမ့ၢ်တၢ်အၢတၢ်သီဘၣ်အဃိအမဲၥ်ညါတဆှးဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီသးခုဝဲလၢမၤစၢၤဘၣ်အပၢ်အဂ့ၢ်ဖါတံၢ်ပိၤပိၤအဖိခွါဒိၣ် နဲၤလ့အီၤ စံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ဆါဖီတမ့ၢ်ပမၤတၢ်အၢအဃိယတမဲၥ်ဆှးဘၣ်.ပလဲၤဆါစၢၤတဘျီတဘျီဒုလီၤဘှံးနါက့တၢ်ဂ့ၢ်ကီတအိၣ်ဘၣ်.ပမၤစၢၤဘၣ်ပပါအဃိပသးခုလီၤ.ယပါမၤတၢ်ဆါဖီဆှၢပှၤလၢကၠိပထီၣ်ဘၣ်ကၠိဒ်သိးပှၤဂၤအဃိ,ပကွဲးလံၥ်သ့ဖးလံၥ်ဘၣ်.မ့တမ့ၢ်လၢပါမၤတၢ်ဘၣ်န့ၣ်ပဟံၣ်ဃီပူၤတၢ်လိၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲကအိၣ်ဝဲဖးဒိၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဖါတံၢ်ပိၤပိၤအတၢ်အဲၣ်ဒိးန့ၣ် မ့ၢ်ဒ်သိးအဖိသ့ၣ်တဖၣ်ကအိၣ်ဒီးတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ ဘၣ်ဆၣ် တကပၤန့ၣ်အဝဲအိၣ်ဒီးတၢ်ကိၢ်တဂီၤခီဖျိဘၣ်ယိၣ်ဝဲလၢဆှၢအဖိလၢကၠိတန့ၣ်လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်ဖါတံၢ်ပိၤပိၤတဲဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်ခါဆူမဲၥ်ညါအတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီလၢအဖိသ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “နီၢ်နီၢ်ယဖိခွါတဖၣ်ခါဆူညါယအဲၣ်ဒိးလၢအသုကဆဲးမၤလိတၢ်.မ့သ့ယကဆှၢဘၣ်သးတုၤကဲထီၣ်သရၣ်သမါန့ၣ်လီၤ.ဘၣ်ဆၣ်ကဆဲးဆှၢကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုၥ်တအိၣ်,ထဲကအီၣ်မးစ့တအိၣ်ဘၣ်.ဆါဖီတန့ၢ်ဘၣ်တဘျီဘျီန့ၣ်ဒုသးပ့းပိးဒိၣ်မး,တဘျီဘျီပၢၢ်တုၤလၢယဟီၣ်ခူသူၣ်ဘၣ်သးလီၤ.သနၥ်က့ဘၣ်ဘှါရှဲဒ်အံၤလီၤ.ဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤလၢဖိတဖၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ်ထီဘိလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲမ့ၣ်ဖီး(Trafficlight)ထီၣ်ဂီၤအခါဒီးသိလ့ၣ်ပတုၥ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်ဖါတံၢ်ပိၤပိၤစံၣ်ဝ့ၤဝီၤဆါဝဲဒၣ်ဖီလၢသိလ့ၣ်တခိၣ်ဘၣ်တခိၣ်အအိၣ်ဒီးတကတီၢ်ဃီဃ့ဘါထုကဖၣ်ဃုၥ်ဝဲလၢအသးပူၤဒ်သိးသိလ့ၣ်ကစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကသးကညီၤဘၣ်အီၤအဂ့ၢ်ဖါတံၢ်ပိၤပိၤစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၣ်ဖီးန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ်ကျဲတၢ်ပနီၣ်,တၢ်ဘျၢတခါဒ်သိးသိလ့ၣ်ဘျၢၣ်လီၤသးသုတကဲထီၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.ဘၣ်ဆၣ် လၢဖါတံၢ်ပိၤပိၤဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂီၢ်မ့ၣ်ဖီးန့ၣ်အရ့ဒိၣ်ဝဲလၢအတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူတခါလၢတၢ်ကဆါဘၣ်ဝဲဖီပျံၤအဂီၢ်အဂ့ၢ်အဝဲစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “မ့ၣ်ဖီးမ့တအိၣ်ဘၣ်ဒုပကလဲၤဆါအီၣ်တၢ်တသ့ဘၣ်.မ့ၣ်ဖီးအိၣ်အဃိအအံၤပလဲၤဆါတၢ်ပတဘၣ်ဟ့ၣ်တၢ်ဘူးအလဲဘၣ်ပဆါသ့ကိးနံၤလီၤ.ပမ့ဟးပၥ်လီၤဆါလၢတၢ်လီၢ်အဂၤဒုဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်ပဘၣ်ဟ့ၣ်တၢ်ခိသွဲန့ၣ်လီၤ.အဃိန့ၣ်မ့ၣ်ဖီးအိၣ်ဃိပဆါဖီသ့ကဲထီၣ်တၢ်ဘျူးတၢ်ဖှိၣ်လၢပဂီၢ်ဖးဒိၣ်အဃိယဲယဆိမိၣ်ကဆါဖီအံၤဖးယံၥ်န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲလ့က့ၣ်ကိၥ်ကျဲမုၢ်ဟီၣ်ကဝီၤ တၢ်ခးဝဲကမျၢၢ်သိလ့ၣ်တခိၣ်အဃိသံ ၁ ဂၤ, ဘၣ်ဒိ ၃ ဂၤ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၉ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ် သုးက့-၆ တၢ်ပၢ, ဖဲရၤမတံဝ့ၢ်ကလံၤထံးဟီၣ်ကဝီၤကျဲမုၢ်အဖီခိၣ်အလိၥ်န့ၣ် ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၇ သီအနံၤ, ဘၣ်ဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၁ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်ခးဝဲဒၣ်ကမျၢၢ်သိ လ့ၣ်လၢအလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤတခိၣ်ကဲထီၣ်ဝဲသးအဃိသံ ၁ ဂၤ ဒီး ဘၣ်ဒိဝဲ ၃ ဂၤ အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးကရူၢ်ဒီးKNLAသုးပၥ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢဆူၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲလ့က့ၣ်ကိၥ်-ပ ဟံၣ်ကျီးကျဲမုၢ်အံၤဒီးသိလ့ၣ်တခိၣ်လၢအိၣ်ဟဲထီၣ်န့ၢ်ဝဲလၢပဟံၣ်ကျီးတကပၤဒီးလၢကလဲၤဆူ ဖလူသဝီ တကပၤအဆၢကတီၢ်သုးကရူၢ်ခးဝဲဒၣ်ဒီးပှၤလၢအိၣ်လၢသိလ့ၣ်အပူၤဘၣ်ဒိ ၃ ဂၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးသုးကရူၢ်ဖီၣ်က့ၤ ကိးဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်ပၢၢ်ဆၢဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်တဂၤစံးဝဲလၢ “ဖဲတနံၤန့ၣ်ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲလ့က့ၣ် ကိၥ်, မ့လဲၣ်ပၣ်, အ့ၣ်ကၠံမၠဲၣ်တကပၤန့ၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်သိလ့ၣ်တခိၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ကီထဲၣ်လၢအိၣ်ကၠီၣ်ခဲၣ်တဂၤ န့ၣ်အသိလ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလၢဟဲက့ၤထီၣ် လ့က့ၣ်ကိၥ်-ပဟံၣ်ကျီးဒီးကထီၣ်ဆူဖလူအဆၢကတီၢ်န့ၣ်သုးကရူၢ် ခးဝဲဒီးကျိစဲးလးမီၤနီၤ. ပှၤနီသိလ့ၣ်ဖိဒု သံကွံၥ်ဝဲလီၤ. ပှၤလၢပၣ်ဃုၥ်လၢသိလ့ၣ်ပူၤ ၃ ဂၤနါက့ဘၣ်ဒိဝဲဒၣ် လီၤ. ပှၤသၢဂၤန့ၣ်တသံဘၣ်, ဖီၣ်က့ၤကိး ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.” အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်အန့ၣ်အသိးဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၇ သီအနံၤ,ဂီၤခီတကပၤန့ၣ်လၢခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်ဝဲဖဲ အ့ၣ်ကၠ့မၠဲၣ်သဝီအဆၢကတီၢ်ပယီၤသုးကရူၢ်လၢအိၣ်ဖဲအ့ၤကၠ့မၠဲၣ်သီခါဖၠၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ခးဝဲပှၤသဝီဖိလၢမၤအီၣ်ဝဲတၢ်ထုးထီၣ်မဲး ၂ ဂၤအဃိဘၣ်သံကွံၥ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါတုၤတကီၢ်ခါလါအီးကထိဘၢၣ်...
လၢတၢ်ကဆီၣ်ထွဲကီၢ်သူလ့ၤကၠိသရၣ်တၢ်မၤစၢၤအဘူးအလဲအဂီၢ်ကျိၣ်စ့တၢ်မၤစၢၤလိၣ်ဒံး ၄၁ မျးကယၤ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၈ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဒ်သိးဒီးတၢ်ကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤကီၢ်သူလ့ၤကၠိသရၣ်သရၣ်မုၣ်လၢအသိၣ်လိတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တၢ်မၤစၢၤအဘူးအလဲအဂီၢ်တနံၣ်အံၤ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ တၢ်မၤလိနံၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤကျိၣ်စ့တၢ်မၤစၢၤလိၣ်အါထီၣ်ဒံး ဝဲ ၄၁ မျးကယၤအဂ့ၢ်ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤဝဲၤကျိၤဒီးကညီကၠိသရၣ်မၤသကိးတၢ်ကရူၢ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါလံၥ်ဃ့ထီၣ်တၢ် သကွံၢ်ကညးတဘ့ၣ်ဖဲမဟါလါအီးကထိဘၢၣ်(၁၇)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤအထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဆီတလဲတဖၣ်အဖီခိၣ်တၢ်အံၤဒုးအိၣ်ထီၣ်ကျိၣ်စ့တၢ်မၤစၢၤတလၢတပှဲၤလၢတၢ်ကရၢကရိအါဖုလၢအဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤကရၢသဘျ့, ပှၤတဝၢတၢ်ကရၢကရိဒီးဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤတဝၢတၢ်က ရၢကရိသ့ၣ်တဖၣ်အဃိတၢ်အံၤဟဲမၤဘၣ်ဒိဝဲကီၢ်သူလ့ၤကၠိသရၣ်,သရၣ်မုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဖဲအပူၤကွံၥ်နံၣ်န့ၣ်ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤဝဲၤကျိၤဒီးကညီကၠိသရၣ်မၤသကိးတၢ်ကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်တိၥ်လၢတနံၣ်အတီၢ်ပူၤကဟ့ၣ်မၤစၢၤဝဲကီၢ်သူလ့ၤကၠိသရၣ်,သရၣ်မုၣ်တဂၤလၢစ့ယိၤ ၁၂,၀၀၀ ဘး (မ့မ့ၢ်လၢစ့ဒီလၣ်ခီန့ၣ် ၃၅၀ ဒီလၣ်) ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိလၢတၢ်ကီတၢ်ခဲအကလုၥ်ကလုၥ်အဃိဟ့ၣ်မၤစၢၤန့ၢ်ဝဲထဲ ၁၀,၅၀၀ ဘးန့ၣ်လီၤ. အဃိတနံၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်တိၥ်တၢ်မုၢ်လၢ်ဖးဒိၣ်လၢတၢ်ကဟ့ၣ်မၤစၢၤကျိၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲဆူကီၢ်သူလ့ၤကၠိသရၣ်,သရၣ်မုၣ် ၁၀,၈၈၀ ဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိလၢတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤအါဒိၣ်ထီၣ်န့ၢ်ဒံးအလီၢ်အဃိတၢ်ပၥ်ဖှိၣ်ဃၥ် တၢ်မၤစၢၤန့ၢ်ဒံးထဲ ၅၉ မျးကယၤဒီးလိၣ်အါထီၣ်ဒံးဝဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ ၄၁ မျးကယၤအဂ့ၢ်()စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါကျိၣ်စ့တၢ်မၤလၢအလိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်မၤပှဲၤအီၤမ့ၢ်တန့ၢ်ဘၣ်တခီတၢ်ကဘၣ်မၤစှၤလီၤကွံၥ်ဝဲဒၣ်တၢ်မၤစၢၤလၢသရၣ်သရၣ်မုၣ်နီၢ်တဂၤအဖီခိၣ်ဒ်သိးကၠိသရၣ်,သရၣ်မုၣ်ကိးဂၤဒဲးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲအဂီၢ်အဂ့ၢ်ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤဝဲၤကျိၤခိၣ်ပဒိၣ်စီၤလီၤအဲၣ်မူစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. “ခီဖျိပှၤမၤစၢၤတၢ်တဖၣ်ဆီတလဲ, ကီၢ်အမဲရကၤထုးကွံၥ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဃိ, တနံၣ်ဘၣ်တနံၣ်ပကၠိအါထီၣ်ဒီးကၠိ သရၣ်သရၣ်မုၣ်အါထီၣ်အဃိတၢ်လိၣ်အိၣ်ထီၣ်ဝဲလၢတၢ်ဘၢၣ်တီၤဒ်န့ၣ်မီၤနီၤ. ပှၤလၢကဟဲဟ့ၣ်လီၤမၤစၢၤတၢ်သ့ၣ်တ ဖၣ်ပတပၥ်ပနီၣ်အီၤဘၣ်, ပှၤလၢသးအိၣ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤပှၤသ့သ့ၣ်တဖၣ်လီၤ. ပမၤပှဲၤမ့ၢ်တန့ၢ်န့ၣ်သရၣ်,သရၣ်မုၣ်တ ဖၣ်ပဟ့ၣ်အီၤကန့ၢ်ထဲပဟ့ၣ်ကန့ၢ်အသိးလီၤ.” အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကီၢ်သူလ့ၤကၠိသရၣ်,သရၣ်မုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲၤမၤစၢၤအံၤကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်တၢ်သးသဟီၣ်လၢအဝဲသ့ၣ်ကဆဲးမၤတၢ်လၢကၠိသရၣ်တၢ်မၤအပူၤအသိးကဲထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲတၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်လၢအဝဲသ့ၣ်ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်လိၣ်အဂီၢ်အဃိတၢ်မၤဘူၣ်လၢတၢ်ဟ့ၣ်မၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်ဆီတလဲလၢတၢ်အိၣ်စံၥ်အိၣ်ကျၢၤဂီၢ်အဂ့ၢ်ဆီၣ်တခူထီၣ်ဝဲလၢလံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤဝဲၤကျိၤတၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိးန့ၣ်ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတၢ်မၤလိကၠိအိၣ်ဝဲခဲလၢၥ် ၁, ၇၃၈ ဖျၢၣ်, ပှၤကၠိဖိခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲ ၁၄၉,၇၂၈ ဂၤ, ဒီးမ့မ့ၢ်လၢကၠိသရၣ်သရၣ်မုၣ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲ ၁၁,၉၃၉ ဂၤန့ၣ်လီၤ.
ကီးတရံး-မၠၣ်ဝတံၣ်အ့ရှါကျဲလၢတၢ်ပံးဃၥ်အီၤန့ၢ်(၂)နံဃၣ်ဃၣ်အံၤတယံၤတမီၢ်ကအိးထီၣ်ကဒါဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် DKBA စံးဝဲ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၇ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ကီးတရံး-မၠၣ်ဝတံၣ်အ့ရှါကျဲလၢပယီၤသုးဟဲက့ၤထီၣ်ဒိၣ်စိန့ၢ်က့ၤဝဲဖဲ လါစဲးပထ့ဘၢၣ်ထီၣ်အံၤန့ၣ် တယံၤတမီၢ်ကအိးထီၣ်ကဒါတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီ သုးမုၢ်ဒိၣ် (DKBA)ဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ် လၢအဆဲးလီၤထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်တၢ်ပတုၥ်တၢ်ခး(NCA)လံၥ်ဃံးဃၥ်အံၤစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကညီကီၢ်စဲၣ်ဟီၣ်ကဝီၤတဖၣ်အပူၤဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ကဲထီၣ်ဝဲဒီး ဘၣ်ဆၣ်လၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအက တီၢ်အံၤ ကီးတရံး-မၠၣ်ဝတံၣ်အ့ရှါကျဲလၢတၢ်ပံးဃၥ်အီၤန့ၢ်ဝဲ(၂)နံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အံၤ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လၢတယံၤတမီၢ်န့ၣ်တၢ်က အိးထီၣ်ကဒါဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် (DKBA)ပၢဆှၢသုးဂ့ၢ်ဝီခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤဆါအီၤ စံးဘၣ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ကစီၣ်သန့ဖဲလါအီးကထိ ဘၢၣ် ၁၅ သီ (NCA) ၁၀ နံၣ်ဆၢက့ၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. “ကညီကီၢ်စဲၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတၢ်အိၣ်သးခဲအံၤဒုဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ကဲထီၣ်လီၤ. ဖဲအကဲထီၣ်အတကတီၢ်အံၤအ့ရှါကျဲမုၢ်ဒု တယံၤတမီၢ်ကက့ၤအိၣ်ထီၣ်ကဒါတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်ဝဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ကီးတရံး-မၠၣ်ဝတံၣ်အ့ရှါကျဲ သုးမီၤစိရိၤဟဲက့ၤထီၣ်ဒိၣ်စိန့ၢ်ဝဲဝံၤလီၢ်ခံ ဖဲတလါအံၤလါအီးကထိဘၢၣ်ထီၣ်အံၤန့ၣ် လၢ(အီၤလါ)ပူၤ တဆီ တၢ်ကစီၣ်ရၤလီၤအသးလၢတၢ်ကက့ၤအိးထီၣ်ကဒါဝဲဒၣ်ဘၣ်ဆၣ် ဘၣ်ဃးတၢ်ကက့ၤအိးထီၣ်ကဒါကျဲတၢ်ဂ့ၢ် အံၤတၢ်ထုး ထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲတအိၣ်နီမံၤဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အဃိဘၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤတီနံ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတၢ်ထံၣ်လိၥ်သံကွၢ်ဒီးအီၤ အခါဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ဘၣ်ဃးတၢ်တခါအံၤပထံၣ်လၢအရၤလီၤသးလၢ(အီၤလါ)ပူၤလီၤ,ပတသ့ၣ်ညါတၢ်နီတမံၤဘၣ်.ယဲစ့ၢ်ကီးဘၣ်ဃးကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် တၢ်ရ့လိၥ်မုၥ်လိၥ်န့ၣ်ပှၤဟ့ၣ်ယၤမူဒါအိၣ်လီၤ.ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်တခါအံၤပတနၢ်ဟူပှၤဟဲတၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်ဒီးပှၤတအိၣ်ဘၣ်. လီၤဆီဒၣ်တၢ်ဘၣ်ဃးပယီၤသုး(အီၤစ့ၤယၣ်)သုးကျိၤဟဲက့ၤထီၣ်ကဒါက့ၤ သ့ၣ်ဃးလီၤတီၢ်လီၢ်ခံအံၤန့ၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤတၢ်ကရၢ ကရိဟဲတဲတၢ်ဒီးပှၤတအိၣ်နီမံၤဘၣ်.ပနၢ်ဟူလၢ(အီၤလါ)ပူၤကျဲကအိးထီၣ်ဒ်န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. မၠၣ်ဝတံၣ်-ကီးတရံးအ့ရှါတၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤကျဲလၢအရ့ဒိၣ်ဝဲလၢသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ဟဲနုၥ်လီၤအဂီၢ်လၢအိၣ်ဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢအံၤ စးထီၣ်ဖဲ၂၀၂၁ သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤလီၢ်ခံန့ၣ် ဝ့ၢ်ခံဖျၢၣ်လၢၥ်အခိၣ်အဃၢၤဃုၥ်ဒီးကျဲဒီတဘိန့ၣ် တၢ်ဒုး တၢ်ယၤကဲထီၣ်ဝဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လၢပယီၤသုးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိ စးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၃)လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်န့ၣ်...
ပယီၤသုး ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုး(၇)ဂၤဟဲဟ့ၣ်လီၤသးလၢ(KNLA) သုးရ့ၣ်(၉)အိၣ်
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၇သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ, သုးက့(၃),ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်,လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤ ပယီၤသုး ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုး(၇)ဂၤဟဲဟ့ၣ်လီၤသးလၢ ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် KNLA သုးရ့ၣ်(၉)အအိၣ် ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ်(၁၅)သီအနံၤအဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လီၢ်ခၢၣ်သးထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲတနံၤလါအီးကထိဘၢၣ်(၁၇)သီအနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးလၢအမ့ၢ်ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုး(၇)ဂၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၇၅)အပှၤလၢအမ့ၢ် ကၠီၤစ့ၤယၣ်(၂၂)နံၣ်,သံၤဟၣ်နဲၤ(၂၇)နံၣ်,အီၤမၠိအူ(၃၆)နံၣ်,စံၤသူၤဟ့(၂၀)နံၣ်, မီၤမီၣ်(၂၆)နံၣ်,သါနဲၣ်အူ(၃၃)နံၣ်ဒီးယၤစၤထဲၣ်(၂၄)နံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်အသိးအကျါခံဂၤလၢအမ့ၢ် သါနဲၤအူဒီးယၤစၤထဲၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢဘၣ်တၢ်ဆါအီၣ်အီၤလၢကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုးကျါအဂ့ၢ် ခ့ၣ်ယူၣ်ပၥ်ဖျါဃုၥ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲညါ ပှၤ(၇)ဂၤလၢဟဲဟ့ၣ်လီၤသးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် မ့ၢ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢထီၣ်ဘၣ်ဝဲဒၣ်ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုးတၢ်မၤလိ (၇)ဝီတဝီ,(၁၀)ဝီတဝီဒီး(၁၃)ဝီတဝီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကီတၢ်ခဲအကလုၥ်ကလုၥ်အဃိ ပှၤလၢဟဲဟ့ၣ်လီၤသးသ့ၣ်တဖၣ်ဟဲစိၥ်ဃုၥ်ဝဲဒၣ်တၢ်စုကဝဲၤတန့ၢ်ဘၣ် ဘၣ်ဆၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ် ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်အဝဲသ့ၣ် တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိး,တၢ်အီၣ်တၢ်အီ,တၢ်ကူတၢ်သိးဒီးကွၢ်ထွဲကဟုကယၥ်ဝဲဒၣ်ဂ့ၤဂ့ၤအဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ တၢ်ဂ့ၢ်အကလုၥ်ကလုၥ်အဃိပှၤလၢအဘၣ်တၢ်မၢန့ၢ်ဆူၣ်ကဲ ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဃုကျဲဒီးဟဲဟ့ၣ်လီၤဘၣ်သးလၢ တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢလၢအိၣ်ဘူးဒီးအဝဲသ့ၣ်အအိၣ်အဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဆီၣ်တခူထီၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးဖဲအပူၤကွံၥ်လါယူၤ(၂၅)သီအနံၤတီၣ်စူၣ်ဒိးတီၣ်ဝံၣ်တၢ်ဒုးအဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးလၢ KNLAဖီၣ်ဒံးန့ၢ်ဝဲ(၂၆)ဂၤန့ၣ် ဒုးဃၥ်ဝဲဒၣ်(၁)တီၢ်ပူၤဝံၤအလီၢ်ခံ ဖဲလါယူၤလံ(၂၅)သီအနံၤန့ၣ် ဒ်ပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ဘၣ်သးအိၣ်အသိး ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-သုးက့(၃)မူကီၢ်ဆၣ်ဒီးလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါပျၢ်က့ၤလီၤက့ၤအဝဲသ့ၣ်ဆူတဂၤတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
မဲၢ်လးဒဲကဝီၤမူခိၣ်စူၤထံဒိၣ်,ဟံၣ်ဟးဂီၤအဖျၢၣ်(၅၀)ဘျဲၣ်
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၇သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ,တးကီၢ်ရ့ၣ်,ထၣ်ဆီၤယါဟီၣ်ကဝီၤကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲမဲၢ်လးဒဲကဝီၤအပူၤမူခိၣ်စူၤ,ထံဒိၣ်လီၤဝဲလၢ ကဝီၤဒိၣ်(A)(B)(C)(၃)ဘ့ၣ်အပူၤအဃိဘၣ်ဟးဂီၤဝဲကဝီၤဒ့တဖၣ်အပူၤဒဲကဝီၤဖိဟံၣ်အဖျၢၣ်(၅၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. မဟါလါအီးကထိဘၢၣ်(၁၅)ဟါခီအနံၤအပူၤမူခိၣ်စူၤထံဒိၣ်ထီၣ်အဖီခိၣ်,ဒဲကဝီၤဖိဟံၣ်ဟးဂီၤဝဲအဖျၢၣ်(၅၀)ဘျဲၣ်ဃၣ်ဃၣ်ဒီးသွၣ်လၢတၢ်ပၥ်ကီၤဝဲလၢတၢ်ကနီၤလီၤပှၤဒဲကဝီၤတဖၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤဝဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အမဲၥ်ညါဟုသးတနီၤဟးဂီၤကွံၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲအဂ့ၢ်,မဲၢ်လးဒဲကဝီၤခိၣ်စီၤစၢဒ့စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “မဟါတၢ်စူၤထံဒိၣ်ထီၣ်ချ့မးန့ၣ်လီၤ.အပူၤကွံၥ်ထံဒိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ပထထံၣ်ဘၣ်ထံဒိၣ်ထီၣ်ချ့ဒ်အံၤနီဘျီဘၣ်.ဟံၣ်လၢဟးဂီၤလီၤပှီၢ်တက့တခီတဝၥ်ခဲလၢၥ်ဒုကအိၣ်လၢအဖျၢၣ်(၅၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါ,တၢ်ပၥ်ကီၤတၢ်အီၣ်လီၢ်ပူၤခီဟုသးဘၣ်စီၣ်ကအိၣ်သၢထၢၣ်လွံၢ်ထၢၣ်,ဘၣ်ဟးဂီၤအါလၢမံသွ့(သွၣ်)သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်အဝဲစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်,ဟံၣ်ဟးဂီၤတဖၣ်အဂီၢ်တၢ်ကဘၣ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်က့ၤဝဲဒီး,မ့မ့ၢ်လၢဟုသးဒီးသွၣ်လၢဟးဂီၤတဖၣ်တခီ,ရဲၣ်ကျဲၤဝဲလၢတၢ်ကဘၣ်မၤကဆှဲကဆှီက့ၤဒီးပၥ်ဃ့ထီၣ်က့ၤဝဲအဂ့ၢ်,စံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ထံလီၤသံးအလီၢ်ခံတနံၤအံၤမၤက့ၤဝဲတၢ်ကဆှဲကဆှီလံဒီးစိၥ်ဘၣ်ထီၣ်က့ၤဝဲဟံၣ်တၢ်ပီးတၢ်လီတဖၣ်အဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤဖိတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ခဲအံၤဒုမၤကဆှဲကဆှီကဒါက့ၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤ,စိၥ်ဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးကဒါက့ၤတၢ်ပီးတၢ်လီတဖၣ်လံ,ဟံၣ်ပူၤကပံၥ်လဲလဲလီၤ.မဟါမူခိၣ်စူၤထံဒိၣ်ဒုကဲထီၣ်သးလၢသတူၢ်ကလၥ်လီၤ.အခီၣ်ထံးယအိၣ်လၢကျးပူၤယစိၥ်ထီၣ်ပၥ်ယတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢတၢ်ဖီခိၣ်ယဆိမိၣ်တဒိၣ်ထဲအံၤဘၣ်.တစိၢ်ဖိဒိၣ်ထီၣ်ကျးပူၤတၢ်လီၤမၢ်လၢၥ်ပျီ,ထံန့ၣ်ဒိၣ်ထီၣ်လၢမံးနံးပူၤဒီးက့ၤလီၤက့ၤလၢမံးနံးပူၤလီၤလၢညါတဒိၣ်ထဲအံၤဘၣ်.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအံၤ,တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤမူခိၣ်စူၤထံဒိၣ်ကဲထီၣ်သးအိၣ်ဝဲလၢ(၃)ဘျီလံအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးအပူၤကွံၥ်လါအီကူၥ်(၃၁)သီအနံၤအပူၤတၢ်စူၤထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိဒဲကဝီၤဖိဟံၣ်အဖျၢၢ်(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤကဲထီၣ်တ့ၢ်ဝဲအသးအပူၤ(UN)ဒီး(TBC)မၤစၢၤက့ၤဝဲတၢ်လၢလိၣ်ဘၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤတနံၣ်အံၤမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတၢ်အိၣ်သးအဖီခိၣ်,ကၢၢ်လၥ်ဒီးထံဒိၣ်ဘၢတၢ်အတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဝဲအဃိအပူၤကွံၥ်လါယူၤ,လါယူၤလံ,လါအီကူၥ်တဖၣ်အပူၤ,တၢ်မၤစှၤလီၤတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒီးဒီသန့န့ဆၢၣ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်ဝဲၤကျိၤ(DepartmentofDisasterPreventionandMitigation)(DDPM)ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်တဖၣ်ကအိၣ်ဒီးတၢ်ဒီသဒၢတၢ်ပလီၢ်သးလၢလီတဲစိပူၤတဆီအိၣ်ဝဲခဲအံၤခဲအံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢ(DDPM)ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲသ့ၣ်အံၤပၣ်ဃုၥ်ဝဲဒီးတးကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤထၣ်ဆီယါ,မဲၢ်ရမၣ်,မဲၢ်ဆီး,ဖိးဖရၣ်ဒီးအူးဖၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
မုၢ်ြတီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(၁၅)သီတီၢ်ပူၤတၢ်ဒုး ပယီၤသုးသံ(၁၄)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်သုးရ့ၣ်ခိၣ်(၁)ဂၤ
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၆ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၅),မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် စးထီၣ်လါအီးကထိဘၢၣ်(၁)သီတုၤ(၁၅)သီ,လၢ(၁၅)သီအတီၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢသုးကရူၢ်ဒီးကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၣ်ဒိၣ်(KNLA)သုးက့(၅)အဘၢၣ်အစၢၤ အိၣ်ဝဲ(၅၂)ဘျီအဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် -မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ပၥ်ဖျါဝဲဖဲတနံၤလါအီးကထိဘၢၣ်(၁၆)သီအနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢခံခီခံကပၤဒ်န့ၣ်အဃိ ပယီၤသုးတကပၤသံဝဲ(၁၄)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲသုးရ့ၣ်ခိၣ်(၁)ဂၤဒီးသုးခိၣ်စိ(၁)ဂၤအမဲၥ်ညါဘၣ်ဒိဝဲဒၣ်(၂၈)ဂၤအဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်အသိး လၢ(KNLA) တကပၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဝဲဒၣ်တဆံးတက့ၢ်အဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ (၁၅)သီတီၢ်ပူၤ သုးကရူၢ်ဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲဒၣ် မ့ၣ်ပိၢ်ဒီးဒြိ(၆)ဘျီ,ဒီး(Jet fighter) (၅)ဘျီ, ခးလီၤစ့ၢ်ကီးဝဲကျိဖးဒိၣ်(၁၂၀-MM) လၢသဝီပူၤ(၂)ဘျီအဖီခိၣ် ဘၣ်သံဝဲဒၣ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်(၁)ဂၤ,ဒီးဘၣ်ဒိဝဲဒၣ်(၃)ဂၤအသိး ကမျၢၢ်ဟံၣ်,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါလီၢ်,ဒီးတၢ်မၤလိကၠိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤအိၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ပၥ်ဖျါဃုၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ သုးကရူၢ်အံၤလၢကမၤဝဲတခီတၢၤတၢ်ဃုထၢလၢ ခါလၢကဟဲ ၂၀၂၅လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်ဒီး၂၀၂၆နံၣ်လါယူနူၤအါရံၤအတီၢ်ပူၤအဂီၢ်ဟဲနုၥ်လီၤဝဲဒၣ်လၢမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤလၢအမ့ၢ် တလးအီခိၣ်သဝီ,ကမးမိၢ်ဝ့ၢ် ဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ် ဒီးဖဲကမးမိၢ်ဝ့ၢ်အပူၤန့ၣ် သုးကရူဟဲပၥ်လီၤဝဲဒၣ်တၢ်ဖး(၄)ဖျၢၣ်,လၢကဝီၤဒ့(၄)ဘ့ၣ်ဒ်အမ့ၢ်ကဝီၤဒ့(၁,၂,၃,၄,)ဒီးကဝီၤဒ့တဘ့ၣ်စုၥ်စုၥ်ပၥ်လီၤဝဲဒၣ်တၢ်ဖးဒၢတဖျၢၣ်အဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် စံးဝဲဒၣ်အသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.