ထံဂုၤကီၢ်ဂၤကဟးဆှဲးတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအကဲထီၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢသုးမီၤစိရိၤအတၢ်မၤပယွဲထံဖိကီၢ်ဖိခွဲးယၥ်ပူၤအဂ့ၢ် KHRG ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်၀ဲ
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁၀ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်ကရၢကရိ,ပဒိၣ်ပပှၢ်ဒီးဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် ကဟးဆှဲးတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအကဲထီၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲ မၤစၢၤလၢသုးမီၤစိရိၤအတၢ်မၤပယွဲထံဖိကီၢ်ဖိခွဲးယၥ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဂ့ၢ်၀ီခွဲးယၥ်ကရူၢ်(KHRG)ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်၀ဲဖဲတနံၤအံၤ လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁၀ သီ လၢအလီၤဘၣ်၀ဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယၥ်မုၢ်နံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. လၢဒုးယၤဂ့ၢ်၀ီမ့ၢ်ဂ့ၤ,မုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွၥ်မ့ၢ်ဂ့ၤဒီးတၢ်မၤသကိးအဂုၤအဂၤတမံၤဂ့ၤတမံၤဂ့ၤအဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲသုးမီၤစိရိၤအတၢ်မၤပယွဲ ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်ခွဲးယၥ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် ထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်ကရၢကရိ,ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီး ထံဂုၤကီၢ်ဂၤပဒိၣ်ပပှၢ် တဖၣ် ကဟးဆှဲးတၢ်မၤသကိးတၢ်ဒီးသုးမီၤစိရိၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (KHRG)လံၥ်တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအပူၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီသုးမီၤစိရိၤအံၤလုၢ်သ့ၣ်ခါပတၥ်မၤကမၣ်၀ဲပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယၥ်တၢ်ဘျၢအမဲၥ်ညါ မၤကမၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ပှၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်လိၣ်ဘၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသဲစးတၢ်ဘျၢအသိး သူစ့ၢ်ကီး၀ဲကဘီယူၤခးလီၤတၢ်,ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်,သူ၀ဲဟီၣ်လၥ် မ့ၣ်ပိၢ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်လၢတၢ်ထီၣ်ဒုးဒူသ၀ီသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ (၂၀၂၁)သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံ လၢကီၢ်ပယီၤမုၢ်ထီၣ်ကလံၤထံးဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤသူ၀ဲတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး,မၤဆါမၤပယွဲမၤကမၣ်၀ဲပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယၥ်ဟဲနးဒိၣ်ထီၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် တၢ်ဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်အရ့ တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အဃိ တၢ်ဂ့ၢ်လၢအကဲထီၣ်သးအံၤတဖၣ်ထံဂုၤကီၢ်ဂၤကပၥ်သူၣ်ပၥ်သးအါထီၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KHRG)ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးလၢသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအံၤအဃိ ထဲဒၣ်ကညီကီၢ်စဲၣ်တဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်တယးကွၢ်၀ဲလၢကမျၢၢ်ပှၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး အနီၣ်ဂံၢ်အါန့ၢ်ဒံး(တကကွဲၢ်)လံဒီး ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤ ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်၀ဲတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိ သးသမူ တၢ်ဂ့ၢ်ကီတကးဒံးဘၣ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၣ်မဲၥ်၀ဲပှၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်လိၣ်ဘၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤခီဖျိသုးမီၤစိရိၤမၤဃံးထီၣ်၀ဲတၢ်လဲၤထီၣ်က့ၤလီၤဒီးဟံန့ၢ်ဆူၣ်၀ဲပှၤကမျၢၢ်အဖိတၢ်လံၤတၢ်ပီးတၢ်လီလၢကျဲအဘိဘိအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် တၢ်ဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဂ့ၢ်၀ီတအိၣ်နီမံၤ ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KHRG)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. အဃိမ့ဘၣ်ကွၢ်လၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ပှၤတ၀ၢအတၢ်လီၤတူၥ်လီၤကၥ်အိၣ်လၢကဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ် မၤ၀ဲတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤထီဒါသုးမီၤစိရိၤအံၤဒီးမ့မ့ၢ်တခီဟ့ၣ်၀ဲအခွဲးလၢကဆဲးမၤကမၣ်အါထီၣ်ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယၥ်လၢထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ် တဖၣ်အဖီခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. လၢသုးမီၤစိရိၤအတၢ်မၤကမၣ်ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယၥ်လၢအအၢအသီဒ်အံၤအဖီခိၣ်န့ၣ် (KHRG)ကိးသတြီထီၣ်၀ဲဆူ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ပှၤတ၀ၢအအိၣ်တဖၣ်လၢ ကဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဟူးဂဲၤတဲၥ်တဲၥ်ဖျုဖျု လၢတၢ်ကမၤကတၢၢ်ကွံၥ် သုးမီၤစိရိၤ အတၢ်မၤဘၣ်ဒိမၤပယွဲထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်ခွဲးယၥ်အၢအၢသီသီဒီး လၢတၢ်ကဒီသဒၢ၀ဲထံဖိကီၢ်ဖိ ကမျၢၢ်လၢကီၢ်ပယီၤပူၤသ့ၣ်တဖၣ် အခွဲးအယၥ်ဒီးတၢ်အိၣ်မူခါဆူမဲၥ်ညါဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယၥ်မုၢ်နံၤဆၢက့ၤအဖီခိၣ်အံၤန့ၣ် (KHRG)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ စီၤနၢၤဒၣ်ဆူ...
ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤအဂၤ(၂)ကထိဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးအသးလၢပယီၤသုးအသုးကျိၤဟဲထီၣ်
လါဒံၣ်စဲဘၢၣ် ၁၀ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်,သုးက့(၃)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤမ့ၢ်လၢပယီၤသုးအသုးကျိၤဟဲထီၣ်ဝဲ အဃိလၢဒူသဝီ(၄)ဖျၢၣ်အပူၤကမျၢၢ်ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိအဂၤ(၂)ကထိဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးအသးလၢတၢ်လီၢ်အဂၤအဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-လီၢ်ခၢၣ်သးထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲမဟါအနံၤလါဒံၣ်စဲဘၢၣ်(၉)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်(၇)သီအနံၤန့ၣ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကျိၤလၢဟဲထီၣ်နုၥ်လီၤဝဲလၢကမျၢၢ်ဒူသဝီပူၤသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ခးလိၥ်အသးကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်ဒီးကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူးဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်သုးရ့ၣ်(၇)အစုဒုၣ်တီၤဖီလၥ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဖဲ(ယ့ဖၠူၣ်ကၢ)သဝီပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးကျိၤလၢအဟဲထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ်ဟူးဂဲၤအိၣ်ထီၣ်လီၤဒံးဝဲဖဲ(ဆ့ၤနကီၣ်,စနွ့တီၤ)တၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ပူၤအသိးတနီၤအိၣ်ဒံးဝဲဖဲ(တိၤသ့ၣ်ဖူ, ဘီကထၣ်)တကပၤအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးလီၢ်ကဝီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်တၢ်ပၢၢ် ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်လဲၤထီၣ်ခးဝဲပယီၤသုးအံၤန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်က့ၤဂုၥ်လီၤက့ၤအသးဖဲ(သၢၤဆ့ၣ်)သုးကလၢၤအပူၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ဆီထံးကီၢ်ဆၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. "အခဲအံၤန့ၣ်ပယီၤသုးဟူးဂဲၤအိၣ်ဒံးဝဲမးမးလီၤ. အဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဝဲဖဲ(ဆ့ၤနကီၣ်)(စနွ့တီၤ)တကပၤန့ၣ်ထီၣ်ထီၣ်လီၤလီၤအိၣ်ဝဲလီၤ. ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးအဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဝ့ၢ်အိၣ်ဝီၤဒံးဝဲဖဲ(သၢၤဆ့ၣ်, တိၤသ့ၣ်ဖူ, ဒီး ဘီကထူၣ်)အိၣ်ဝဲလီၤ. ဒီးတၢ်မ့ၢ်လဲၤခးအဝဲသ့ၣ်န့ၣ်အဝဲသ့ၣ် က့ၤဂုၥ်လီၤအသးတစဲးဖဲ(သါဆ့ၣ်)သုးကလၢၤအပူၤလီၤ. " အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါမ့ၢ်လၢပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကျိၤဟဲထီၣ်ဝဲဒီးနုၥ်လီၤဝဲလၢကမျၢၢ်ဒူသဝီပူၤအဃိဒူသဝီလၢအိၣ်ဘူးတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒူသဝီဒ်အမ့ၢ်(ခၠိအ့သဝီ, ဂွ့ကိသဝီ, ကီၢ်မဲသူသဝီ ဒီး ယ့ဖၠူၣ်ကၢသဝီ) သ့ၣ်တဖၣ် ကမျၢၢ်ပှၤနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢၥ်(၂,၅၆၀)ဂၤ သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးလၢတၢ်ပူၤဖျဲးလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤအသုးကျိၤဟဲထီၣ်နုၥ်လီၤဝဲလၢကမျၢၢ်ဒူသဝီအပူၤဒီးတၢ်ခးလိၥ်သးကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်ဒီးကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအသိးတကဒံးဘၣ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်ဒီးသူဝဲဒြိဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲဒၣ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢကမျၢၢ်ဒူသဝီအပူၤအဃိဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(အိၣ်အီ)သဝီပှၤသဝီဖိ(စီၤန့ၢ်တၢ်လိၣ်)သးနံၣ်(၃၇)တဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးစးထီၣ်လၢသုးကီၣ်ကးဟံးန့ၢ်ဆူၣ်ကွံၥ်ဝဲထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤအလီၢ်ခံကညီကီၢ်စဲၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအနီၣ်ဂံၣ်အိၣ်တုၤလၢ(၁)ကကွဲၢ်ဘျဲၣ်လံအသိးလၢအကျါချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်န့ၣ်ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ဝဲ(၄၃၀,၁၆၁)ဂၤဒီးမ့ၢ်ဝဲကီၢ်ရ့ၣ်တဘ့ၣ်လၢပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ဝဲအါကတၢၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ကညီတၢ်ဆီၣ်ထွဲတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ပှၥ်ဘျးစဲထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲလါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်(၂၈)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
KTLA မၤသံ KNLA သုးဒ့ခိၣ်၂ တဂၤအဂ့ၢ် KNLAစံးဝဲ
လါဒံၣ်စဲဘၢၣ် ၁၀သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ သုးက့(၄), ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤ ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ် KTLA မၤသံဝဲဒၣ် ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် KNLAသုးရ့ၣ် ၁၂, သုးဒ့(၄), အသုးဒ့ခိၣ်(၂)အဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ KNLAသုးရ့ၣ်(၁၂)အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလါဒံၣ်စဲဘၢၣ်(၈)သီအနံၤန့ၣ် သုးရ့ၣ်(၁၂),သုးဒ့(၄),အသုးရ့ၣ်ခိၣ်(၂) စီၤဖါကၠိအံၤ လဲၤဆှၢဝဲဒၣ် ကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဆူ လၢၢ်ဒိၣ်စိကီၢ်ဆၣ်,သုးရ့ၣ်(၁၀)ဟီၣ်ကဝီၤဒီး(ဆဲးကၢး)ဒ်သိးကလဲၤတၢ်ကူၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်အဂီၢ်ဒီး ဖဲအဝဲဟဲက့ၤလၢကျဲအခါဘၣ်တၢ်ခိးခးသံအီၤလၢ KTLA အဂ့ၢ် သုးရ့ၣ်(၁၂)အသုးရ့ၣ်ခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤဒါဒါစံးဘၣ်ဝဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“သုးဒ့(၄),သုးဒ့ခိၣ်(၂) ကၠီဖါကၠိအံၤဟဲဆှၢဝဲဒၣ် ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢကဘၣ်ဟဲထီၣ်ဝဲ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢသုးရ့ၣ်(၁၀)ဟီၣ်ကဝီၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အပူၤကွံၥ်န့ၣ်အဝဲသ့ၣ်ဆဲးကျၢဆဲးကျိးလိၥ်သးလီၤ.ဆိမိၣ်ဝဲလၢကဘၣ်ဂ့ၢ်ဘၣ်ဝီဒီးအဟဲဝဲန့ၣ်တဟဲကိးအသကိးစ့ၢ်ကီးဘၣ်.အဟဲဆှၢဝဲဝံၤက့ၤလၢကျဲဒီး ဒါဃ့ၢ်သ့ၣ်ခိးခးအီၤန့ၣ်လီၤ. ကတဲဝဲလၢ က ကမူၤကမၣ်ဧါန့ၣ်ပတသ့ၣ်ညါဒ်ဘၣ်.လၢအဝဲသ့ၣ်တကပၤတထံၣ်တၢ်ကစီၣ်ထီၣ်နီတမံၤဒံးဘၣ်.တၢ်ကဲထီၣ်သးန့ၣ်ပှၤကမျၢၢ်လဲၤထံၣ်ချုးန့ၣ်လီၤ.ဒီးဖဲန့ၣ်ပှၤဟ့ၣ်ပှၤတၢ်ကစီၣ်အိၣ်ဒီဒူၣ်န့ၣ်လီၤ.တၢ်လီၢ်ဖဲန့ၣ်ပယီၤတအိၣ်ဘၣ်.အဝဲသ့ၣ်ကိးပတုၥ်ဝဲဖဲ(စိၤဖၠါသဝီ)ဝံၤခးဝဲအခီၣ် ၂ထံၣ်,ဝံၤက့ၤတွံၢ်ဝဲဒီးက့ၤမၤသံဝဲလၢ (အိယ့ၤကၠံ)တိၤဖီလၥ်ဝံၤဝၥ်ဘၢဝဲလၢမဲးဒီးဖဲ လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်(၉)ဟါခီန့ၣ် သုးဒ့ခိၣ်လဲၤထံၣ်က့ၤအစိၣ်န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ KTLA လၢအခးသံဝဲ KNLA သုးရ့ၣ်(၁၂)အပှၤဘျီဝဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲ ကီၤလၤဖိ(ကိး)သုးခိၣ်အဲၣ်ခွံအပှၤ လၢဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲအီၤလၢ ဒါဃ့ၢ်(ဒါဂ့ၤ)ဒီး လၢကဘှါရှဲတၢ်ကဲထီၣ်သးဘျီဝဲအံၤအဂီၢ် ဒါဃ့ၢ်ဒီးအပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဃ့ၢ်ပဒ့ၣ်သးဒီးတူၢ်ထံၣ်သးလၢကတဲပၠးတၢ်ကဲထီၣ်သးအဂ့ၢ်အကျိၤဘၣ်အဂ့ၢ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်စီၤဒါဒါတဲအါထီၣ်တဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. သုးက့(၄)ဟီၣ်ကဝီၤပူၤ ခီဖျိ KTLA ခိးခး KNLA ဒီး KNU အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်အဃိ သုးက့(၄)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ...
ကီးကၠးသၢသဝီဖိလၢပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်အဟံၣ်တဖၣ်ကက့ၤအိၣ်ဆၢထၢၣ်ဒ်လၢညါခါအဂီၢ်ထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲ
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၈ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၀ံရီကရူၢ်အပူၤ ကီးကၠးသၢသ၀ီဖိအဟံၣ်(၇၀)ဘျဲၣ် လၢပယီၤသုးဒွဲၣ်အူ အီၣ်အဟံၣ်သ့ၣ်တဖၣ် လၢကက့ၤအိၣ်ဆၢထၢၣ်ဒ်လၢညါအပူၤကွံၥ်အဂီၢ် ထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် ကီးကၠးသၢသ၀ီအပူၤ ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢပယီၤသုးဒီးဟီၣ်က၀ီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) အဘၢၣ်စၢၤအဃိ ဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၂)လါမ့ၤ ၅ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးနုၥ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲ ကီးကၠးသၢသ၀ီဖိဟံၣ်(၇၃)ဖျၢၣ် မ့ၣ်အူအီၣ်လီၤကရဲကဲထီၣ်က့ၤ၀ဲဖၣ်ဆါခဲလၢၥ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိတဂၤက့ၤတဲပၠးကဒါ၀ဲဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤ. “ဖဲ(၂၀၂၂)လါမ့ၤ ၅ သီ ဟါခီ ၅း၃၀ န့ၣ် ပယီၤသုးနုၥ်လီၤဒွဲအူအီၣ်၀ဲသ၀ီ.ပှၤစံၣ်ထီၣ်ခဲလၢၥ်လီၤ. ဒွဲၣ်၀ဲဒၣ်ကါကျဲနံၤတကပၤန့ၣ် ခုၣ်လံလူတၢ်တနၤန့ၣ်ဒွဲၣ်၀ဲသီတနၤကျၢၤ,မုၢ်၀ါထီၣ်န့ၣ်ဒွဲၣ်ဒံး.ယဆိမိၣ်ကဒွဲၣ်၀ဲဒီတသ၀ီလီၤ တၢ်မၢၤဒွဲၣ်၀ဲတကဲလၢၤဘၣ်. အ၀ဲသ့ၣ်ဒွဲၣ်၀ဲ၀ံၤပကနၣ်လၢအဟးထီၣ်ဘျီပဟဲက့ၤကွၢ်ပဟံၣ်မီၤနီၤ.ဖဲန့ၣ်နကွၢ်တထံၣ်ဟံၣ်တဖၣ်န့ၣ် ကဲထီၣ်ဖၣ်ဆါခဲလၢၥ်ခဲစ့ လီၤ. ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်အမဲၥ်ညါဘုဖီ,သိလ့ၣ်,သိလ့ၣ်ယီၢ်တဖၣ် ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်၀ဲခဲလၢၥ်တပၥ်အိၣ်တ့ၢ်၀ဲ တၢ်နီတမံၤလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်သ၀ီဖိစံး၀ဲဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးသ၀ီဖိတဖၣ်ဖဲအဟဲက့ၤကဒါလၢအသ၀ီအခါ လၢကအိၣ်ကဆိးက့ၤအဂီၢ် ဟံၣ်ဃီတအိၣ်တၢ်တအိၣ်နီတမံၤလၢၤဘၣ်အဃိဘၣ်တ့ထီၣ်အိၣ်က့ၤ၀ဲတစိၢ်တလီၢ်ဒဲဖိ,ဟံၣ်ဖိဘၣ်အိၣ်၀ဲဒ်န့ၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. “ပဟဲက့ၤအိၣ်ဘျီမၤသ့ဧါ,နကဟးအိၣ်လၢပှၤဒူပှၤသ၀ီဒီးတဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်.ပအိၣ်ပၥ်ဖဲယံၤလၢပနီၢ်ဆံးခါလံအဃိပအိၣ်စံၣ်အိၣ်စံၣ်န့ၣ်.ပတ့ထီၣ်အိၣ်က့ၤဖဲအိၣ်သ့ဆိးသ့တစဲးတမွဲးဒ်အံၤလီၤ.မ့ပၥ်တ့ၢ်န့ၢ်ပှၤဟံၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်ကိညၢ်၀ဲ.အအံၤတဖျၢၣ်မးတပၥ်တ့ၢ်န့ၢ်နၤဘၣ် ဒွဲၣ်၀ဲခဲလၢၥ်လီၤ.ယဟံၣ်ခံဖျၢၣ်န့ၣ်ဒွဲၣ်၀ဲခံဖျၢၣ်လၢၥ်လီၤ.ဒွဲၣ်ပၣ်ဃုၥ်ဒီးယသိလ့ၣ်ထဲၣ်တၢ်တခိၣ်,ကယဲၢ်မ့ၢ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအိၣ်ဟံၣ်ပူၤန့ၣ်လၢၤစီ.တၢ်ကံညၥ်တက့မးတအိၣ်တ့ၢ်လၢၤဘၣ်ဒွဲၣ်၀ဲတထံၣ်န့ၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးန့ၣ် ကီးကၠးသၢသ၀ီအံၤ ဟံၣ်ခိၣ်ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်အိၣ်၀ဲ(၁၈၀)ဘျဲၣ် ပှၤနီၣ်ဂံၢ်ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ် အိၣ်၀ဲ(၁၂၄၀)ဘျဲၣ်ဒီး ဟံၣ်(၇၃)ဖျၢၣ်လၢပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်၀ဲအံၤအါဒၣ်တက့ၢ်မ့ၢ်၀ဲဟံၣ်ဒိၣ်ကျိၤသွါလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ....
ကၠိ၀ဲကၠိ ကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အါထီၣ်အဃိ တၢ်မၤလိတီၤဒၢးဒီးလံၥ်မိၢ်ပှၢ်တကူတလၢအမဲၥ်ညါကၠိဖိတနီၤဘၣ်အိၣ်လၢပှၤဟံၣ်
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၆ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤလၢၤဘၣ်ကဲထီၣ်လီၢ်ခံအံၤ ကၠိ၀ဲတီၤထီကၠိအံၤပှၤကၠိဖိနီၢ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဖီခိၣ် တၢ်မၤလိတီၤဒၢးဒီးလံၥ်မိၢ်ပှၢ်တကူတလၢအမဲၥ်ညါ ကၠိဖိတနီၤဘၣ်လဲၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤပှၤဟံၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်(၂၀၂၁)သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံ ခီဖျိဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢကဲထီၣ်တၢ်အိၣ်သးတဂၢၢ်တကျၢၤလၢၤဘၣ်အဃိ ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)စုတီၤဖီလၥ်ကၠိ၀ဲတီၤထီကၠိအံၤကိးမုၢ်နံၣ်ဒဲးအနီၣ်ဂံၢ်အါထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဖီခိၣ် တၢ်ကီတၢ်ခဲ အိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်မၤလိတီၤဒၢးဒီးလံၥ်မိၢ်ပှၢ်တကူတလၢ ၀ဲဘၣ်ဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိ၀ဲတီၤထီကၠိ ကၠိခိၣ်သရၣ်စီၤလၢၥ်ဒိၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. အစံး၀ဲလၢ“တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢပထံၣ်ဘၣ်န့ၣ်ပကၠိတီၤဒၢးပူၤတကြီၢ်ဘၣ်. ပကၠိလီၢ်စ့ၢ်ကီးတၢ်လီၢ်န့ၣ်အအံၣ်တစဲး မီၤနီၤ. လၢညါပူၤ တ့ၢ်န့ၣ်ပကၠိန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်တီၤခၢၣ်သးလၢကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်တကပၤန့ၣ်. ကိးမုၢ်နံၣ်ဒဲးန့ၣ်ဒ်သိးပှၤကၠိဖိကမၤလိဘၣ် တၢ်အဂီၢ်န့ၣ် ဖဲတၢ်သ့အိၣ်ဒီးပှၤအသိးပဂုၥ်ကျဲးစၢးတ့အါထီၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်တီၤဒၢးမီၤနီၤ.” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါပှၤကၠိဖိလၢအဟဲအိၣ်ကၠိဖဲအံၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်မ့ၢ်၀ဲကၠိဖိတမှံၤဒီးတနံၣ်အံၤပှၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အါထီၣ်အဃိ ဟံၣ်ဒွဲလၢတၢ်တ့ထီၣ်ဃၥ်၀ဲအံၤစ့ၢ်ကီးတၢ်လီၢ်ကတံၥ်တကြီၢ်လၢၤဘၣ်အဃိ ကၠိဖိတနီၤဘၣ်ရဲၣ်ကျဲၤလဲၤဒုးအိၣ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢသ၀ီပူၤ ပှၤသ၀ီဖိအဟံၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သရၣ်စီၤလၢၥ်ဒိၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. “ပှၤကၠိဖိအါထီၣ်အဖီခိၣ်ခီဖျိဘီဒၢၣ်တကြီၢ်လၢၤဘၣ်အဃိပဟးဃုန့ၢ်ဟံၣ်လၢသ၀ီပူၤလၢအလီၤဟိတဖၣ်န့ၣ်ဘျီ ပလဲၤပၥ်အ၀ဲသ့ၣ် ဖဲန့ၣ်မီၤနီၤ.ဟံၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်(၆)ဂၤ,(၇)ဂၤ.အစှၤကတၢၢ်ဟံၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲ(၄)ဂၤလီၤ.” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်ကၠိသရၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးန့ၣ် ပှၤကၠိဖိလၢအဟဲအိၣ်ကၠိဖဲကၠိ၀ဲတီၤထီကၠိတဖၣ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ်အိၣ်ဟဲ၀ဲဒၣ်လၢ ဖၣ်အၣ်,ကၠဲးထိၣ်,သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်,မီၤစကိၤကီၢ်ဆၣ် ခူပူၤ၀့ၢ်ပူၤဒီး ဖဲန့ၣ်အကျါတနီၤန့ၣ်ခီဖျိဒူသ၀ီလၢအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်န့ၣ် တီၤထီကၠိတအိၣ်ဘၣ်အဃိ အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ဟဲထီၣ်မၤလိက့ၤတၢ်ဖဲအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်တနံၣ်ဘၣ်တနံၣ်ကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်အဖီခိၣ် တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိး,တၢ်မၤလိတီၤဒၢးအမဲၥ်ညါ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢ လံၥ်မိၢ်ပှၢ်တကူတလၢ၀ဲဘၣ်အဃိ ဖဲတၢ်ဆှဲပၠးပှၤကၠိဖိလံၥ်အခါကၠိသရၣ်တဖၣ်ထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအသိး လၢကကူအါထီၣ် လံၥ်မိၢ်ပှၢ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီး ကျိၣ်စ့တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိသရၣ်ပှၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါ စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ....
မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်အတီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲ(၄၃)ဘျီ,ပယီၤသုးသံ(၈၈)ဂၤ
လါဒံၣ်စဲဘၢၣ် ၆ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢမုၢ်ြတီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၅)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲအပူၤကွံၥ်လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်ဒီတလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ် ဝဲလၢကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၅),သုးပၥ်ဖှိၣ်တဖၣ်ဒီးပယီၤသုးကီၣ်ကးအဘၢၣ်စၢၤခဲလၢၥ်အိဝဲ(၄၃)ဘျီ,ပယီၤသုးကီၣ်ကးတကပၤသံ(၈၈)ဂၤအဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-မုၢ်ြတီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲလါဒံၣ်စဲဘၢၣ်(၃)သီအနံၤ န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဃိစးထီၣ်လၢလါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်(၁)သီတုၤအသီ(၃၀)လၢဒီတလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးတကပၤသံ(၈၈)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲဒၣ်ဒီးသုးရ့ၣ်ခိၣ်တဂၤ,သုးရ့ၣ်ခိၣ်ခံ(၁)ဂၤအသိးပယီၤသုးအပှၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးစ့ၢ်ကီးဝဲ(၁၃)ဂၤအဂ့ၢ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၅)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ထီၣ်ဒုးမၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤ(၂)ဖျၢၣ်လၢအမ့ၢ်ဝဲဒၣ်(ကူဆ့း)ပယီသုးကလၢၤဒီး(မးထီ)သုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤမ့ၢ်လၢခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်သးဒ်အံၤအဖီခိၣ်အဃိသူဝဲကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်ဖးဒိၣ်ခဲလၢၥ်(၁၆)ဖျၢၣ်,ခးလီၤစ့ၢ်ကီးဝဲကျိဖးဒိၣ်(၃)ဖျၢၣ် သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဆူကမျၢၢ်ဒူသဝီ,ကမျၢၢ်တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ် ကျဲအဃိန့ၣ်ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဝဲတဂၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအသိးန့ၣ်လီၤ. ဒီးပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤစိၥ်ဆှၢန့ၢ်ဝဲအသကိးသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးကဘီယူၤအိၣ်ဝဲထီဘိအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအသိးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံၥ်လါအီးကထိဘၢၣ်(၁)သီတုၤ(၃၁)သီ,လါအီးကထိဘၢၣ်ဒီလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ်မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲလၢကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၅)ဒီးပယီၤသုးကီၣ်ကးအဘၢၣ်စၢၤခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲ(၁၃၆)ဘျီ,ပယီၤသုးကီၣ်ကးတကပၤအပှၤသံ(၂၉) ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-မုၢ်ြတီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီပၥ်ဖျါတ့ၢ်ဃၥ်ဝဲဖဲလါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်(၄)သီအ နံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
ကျိဖးဒိၣ်အဃိ သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ကၠိတနီၤတုၤခဲအံၤအိးထီၣ်တဘူၣ်ဘၣ်မၤလိက့ၤတၢ်လၢဟံၣ်ဖီလၥ်ဒီးသီခါဖၠၣ်
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၅ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ကျိဖးဒိၣ်အဃိ ကၠိတဖၣ်တနီၤန့ၣ် တုၤလၢခဲအံၤ တၢ်အိးထီၣ်၀ဲတဘူၣ်,ဘၣ်မၤလိက့ၤတၢ်လၢပှၤဟံၣ်ဖီလၥ်ဒီးသီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဖီလၥ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ. သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၁)သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ် ဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢကဲထီၣ်၀ဲလၢ ပယီၤသုးဒီး ဟီၣ်က၀ီၤ တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤဒီး ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တလီၢ်လီၢ်အဃိ ဒူသ၀ီကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအမဲၥ်ညါ ကၠိသ့ၣ်တဖၣ် အါဒၣ်တက့ၢ်အိးထီၣ်တဘူၣ်ဘၣ်အိၣ်၀ဲအသိးတနီၤန့ၣ်ဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲမၤလိက့ၤတၢ်လၢသီခါဖၠၣ်ဖီလၥ်ဒီးပှၤဟံၣ်ဖီလၥ်ဒ်န့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤအိၣ်ဒံး၀ဲအါမး အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးစွ့ၣ်ယီၣ်ပၠးကရူၢ်ပူၤ ခီကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိ သ၀ီ(၃)ဖျၢၣ်စ့ၢ်ကီး တၢ်က့ၤအိးထီၣ်ကၠိတဘူၣ်ဒံးဘၣ်စးထီၣ်လၢ(၂၀၂၁) တုၤလၢ ခဲအံၤ န့ၣ်လီၤ.လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ဒ်သိးဖိသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့သုတဆဲးခံတဂ့ၤအဂီၢ် ပှၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်နီၤဖးမၤလိန့ၢ်က့ၤ အ၀ဲသ့ၣ်လၢသ၀ီပူၤဟံၣ်ဖီလၥ်ဒီးသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိသရၣ်မုၣ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. “ပယီၤသုးန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်ဘၣ်.ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လီၤ.မ့မ့ၢ်လၢဘၣ်တိလိၥ်သးဒုပကတဲတမံၤ.အအံၤတဘၣ်တိနိၣ်ဘၣ်. အိၣ်လၢအယံၤန့ၣ်ကွံၥ်စိကျိဖးဒိၣ်.ဘၣ်ဘျီဘျီမၤ၀ဲလၢမုၢ်နၤခီ(၉)နၣ်ရံၣ်မးကွံၥ်စိ၀ဲ.တဘျီအံၤမၤ၀ဲလၢမုၢ်ဆါခီဘျီဒွးက့ၤတဘၣ်လၢၤဘၣ်.မ့မ့ၢ်လၢတၢ်အိၣ်သးခဲအံၤန့ၣ်ဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ကမၤလိဘၣ်တၢ်အဂီၢ်န့ၣ်ကီကီခဲခဲဒိၣ်မး.တၢ်လီၢ်ကိးတီၤဒဲးန့ၣ်ကသိၣ်လိတၢ်လၢကၠိပူၤဒ်သိးလၢညါခါန့ၣ်တသ့လၢၤဘၣ်.အါဒၣ်တက့ၢ်ပသိၣ်လိက့ၤလၢဟံၣ်ဖီလၥ်,သီခါဖၠၣ်ဖီလၥ်ဒ်န့ၣ်လီၤ.တနီၤန့ၣ်ခွဲ၀ဲဒၣ်ဟံၣ်တဖျၢၣ်တဒူၣ်,ဟံၣ်တဖျၢၣ်တဒူၣ်ခွဲ၀ဲဒ်န့ၣ်အိၣ်.ကလီၤဃၢၤ,လါအီၣ်ဃၢၤဒီးကၠးတရီသ၀ီန့ၣ်ထီၣ်ဒံးလၢဟံၣ်ဖီလၥ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးကယဲၢ်မ့ၢ်ကၠိလၢအိၣ်စွ့ၣ်ယီၣ်ပၠးကရူၢ်ပူၤတဖၣ်တၢ်အိးထီၣ်၀ဲတဘူၣ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီး ဘၣ်ဆၣ် ဖဲအပူၤကွံၥ်လါနိၣ်၀့ဘၢၣ်အခါ မ့မ့ၢ်ကၠိလၢအိၣ်စွ့ၣ်ယီၣ်ပၠး,မံၣ်ကၠီအဲၤ,မယါကိသ၀ီပူၤတဖၣ်န့ၣ် တၢ်က့ၤအိးထီၣ် ကဒါ၀ဲလံဒီး ဘၣ်ဆၣ်ကၠိဖိဃုၥ်ဒီးကၠိသရၣ်/မုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဖံးလိမၤဒိးတၢ်လၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံ ကျိဖးဒိၣ်အဃိ သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ဒူသ၀ီကရူၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်ဘၣ်ဟးစံၣ်ပလဲၥ်သးဒီး တနီၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ဟးအိၣ်လၢပှၤဒူပှၤသ၀ီတၢ်ဘံတၢ်ဘၢလီၢ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ဘူးထီၣ်လၢ(၄)နံၣ်ခိၣ်ဃၢၤလံ တကးဒံးဘၣ် လၢကဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီး ထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲဒီး ကၠိဖိစ့ၢ်ကီးတနီၤန့ၣ်တထီၣ်ဘၣ်ကၠိဟးထီၣ်ကွံၥ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိသရၣ်မုၣ်တဂၤဃီ၀ဲ န့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. “ပအိၣ်သ၀ီအံၤန့ၣ်ပှၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်တဘၣ်ဂီၢ်လၢၤဘၣ်မီၤနီၤ.ကစၢ်ကီၣ်ကျီးအိၣ်နါက့လဲၤကွးတဘူၣ်ဘၣ်. ဘၣ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ် ကျိဖးဒိၣ်န့ၣ်မုၢ်နၤမုၢ်ဆါလီၤတဲၥ်လီၤ.အ၀ဲသ့ၣ်ပျံၤတၢ်.ဖဲပသ၀ီအံၤပှၤဟးထီၣ်ဟံၣ်ခိၣ်(၃၀)ဘျဲၣ်ညါ.လဲၤမၤအီၣ်က့ၤတၢ်လၢပှၤသ၀ီန့ၣ်.အ၀ဲသ့ၣ်လဲၤဒီဟံၣ်ဒီဃီဘျီဖိသ့ၣ်တဖၣ်တအိၣ်ဘၣ်လၢၤကၠိဘၣ်.ပှၤမ့ပၥ်အိၣ်တ့ၢ်န့ၢ်နၤနါက့နတူၢ်လိၥ်တဘူၣ်ဘၣ်.ပှၤလဲၤထီၣ်က့ၤကၠိလၢလၥ်ခီတကပၤဒီးအိၣ်,လဲၤအိၣ်လၢထံပူၤ၀ါသ၀ီနါက့အိၣ်.မ့၀ံၤတအိၣ်ဘၣ်လၢၤကၠိဘၣ်နါက့အိၣ်ဒီဒူၣ်.”အဂ့ၢ်န့ၣ်...
တၢ်သူကသံၣ်မူၤဘှီးအါထီၣ်အဖီခိၣ်,မဲၢ်လးဒဲကဝီၤအပူၤတၢ်မၤဃံးထီၣ်ဝဲတၢ်သမံသမိး
လါဒံၣ်စဲဘၢၣ် ၅သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်,ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢတးကီၢ်ရ့ၣ်,မဲၢ်ဆီးဝ့ၢ်ကလံၤစိးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲမဲၢ်လးဒဲကဝီၤအပူၤတၢ်သူဝဲကသံၣ်မူၤဘှီးအါထီၣ်အဖီခိၣ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်,မၤဃံးထီၣ်ဝဲတၢ်သမံသမိးအဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤကဝီၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲမဲၢ်လး(ကိး)ဘဲကျီးဒဲကဝီၤအပူၤ,သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအသးနံၣ်တပှဲၤ(၁၈)နံၣ်ဒံးဘၣ်တဖၣ်အံၤသူဝဲတၢ်မူၤတၢ်ဘှီးအါထီၣ်အဃိ,လၢတၢ်ကတြီဆၢမၤလီၤစှၤကွံၥ်ဝဲကသံၣ်မူၤဘှီးတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤအဂီၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကမၤဃံးထီၣ်ဝဲတၢ်သမံသမိးအဂ့ၢ်,မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤ,အနဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ်စီၤဆါဒ့စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “မဲၢ်လးဒဲကဝီၤအပူၤတကီၢ်ခါခဲအံၤ,ပထံၣ်ဘၣ်ပှၤသးစၢ်လၢအသးနံၣ်(၁၃)နံၣ်ဒီး(၁၇)နံၣ်အဘၢၣ်စၢၤတဖၣ်သူဝဲကသံၣ်မူၤဘှီးဒ်အမ့ၢ်(ထြၤမးဒီ-Tramadol),ဝံၤဒီးယီအီဝဲဒီးကသံၣ်ကူးထံဃုၥ်ဒီးကိးကၤခိးလးအထံသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဃိ,ဘၣ်ဒိဝဲအတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဖီခိၣ်,ပအိၣ်ဖှိၣ်တဲသကိးတၢ်ဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢ(MOI)တကပၤဒီး,ဒ်သိးဒီးပှၤသးစၢ်တဖၣ်အံၤသူဝဲတၢ်မူၤတၢ်ဘှီကလီၤစှၤအဂီၢ်န့ၣ်,မုၢ်နၤခီ(၉)နၣ်ရံၣ်မ့တလၢမ့ၢ်ဂ့ၤ,တၢ်မ့ထံၣ်လၢကျဲမ့ၢ်ဂ့ၤ,မ့ထံၣ်လၢအိၣ်လၢကဝီၤဒ့အပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤ,တၢ်ကွၢ်အီၤမ့လီၤဆီန့ၣ်,တၢ်ကသမံသမိးဝဲလီၤ.ဒီးတၢ်သမံသမိးအံၤတနွံညါအံၤစးထီၣ်ဝဲလံ.”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ပှၤလၢအသူတၢ်မူၤတၢ်ဘှီးဒီးတၢ်ချူးန့ၢ်အဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ,တၢ်ကသမံသမိးဝဲအဆံၣ်ထံဝံၤတၢ်ကဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲအီၤဒီး,(၃)ဘျီအတီၢ်ပူၤကဘၣ်ဟ့ၣ်ဝဲစ့အီးလိး(၁၀၀၀)ဘးတုၤလၢ(၃၀၀၀)ဘးအိၣ်ဝဲအမဲၥ်ညါ,မ့တလူၤပိၥ်ထွဲဒိကနၣ်ဝဲတၢ်သိၣ်တၢ်သီဘၣ်န့ၣ်,(၃)ဘျီဝံၤအလီၢ်ခံကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်,ကဟံကွံၥ်ဝဲအဒဲကဝီၤတၢ်ဂီၤတၢ်ဖီၣ်ဒီးထုးထီၣ်ကွံၥ်အီၤလၢဒဲကဝီၤအပူၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်,မ့မ့ၢ်ပှၤလၢအစိၥ်ဆါဒီးသူဝဲ(WY)ကသံၣ်မူၤဘှီးလၢအမ့ၢ်ဝဲကသံၣ်ကသ့ၣ်တကလုၥ်အံၤန့ၣ်,တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်တအိၣ်ဝဲဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီတၢ်ကဆှၢဝဲတဘျီဃီဆူကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအစုပူၤလီၤအဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအပူၤပှၤလၢအသူဝဲတၢ်မူၤတၢ်ဘှီးဒ်အမ့ၢ်(ထရၣ်မၣ်ဒီ,ကသံၣ်ကူးထံဒီးကိးကၤခိးလး)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ,အပူၤကွံၥ်နံၣ်တဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၄)နံၣ်အတီၢ်ပူၤအါန့ၢ်ဒံးဝဲနံၣ်လၢအပူၤကွံၥ်အဃိ,ဒ်သိးတၢ်မူၤတၢ်ဘှီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤကလီၤစှၤကွံၥ်အဂီၢ်(၂၀၂၅)နံၣ်အပူၤကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးဒဲကဝီၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်တိၥ်လီၤပၥ်ဝဲလၢကဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်က့ၤဝဲအရ့တုၤလီၤတီၤလီၤအဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,တၢ်သူဝဲကသံၣ်မူၤဘှီးတဖၣ်အံၤအါထီၣ်ဝဲဃုၥ်ဒီးပိၥ်မုၣ်သးစၢ်တဖၣ်အသိး,မဲၢ်လးဒဲကဝီၤဒီတဘ့ၣ်ပတီၢ်ပှၤလၢအသူတၢ်မူၤတၢ်ဘှီးဒံးအံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်,ကအိၣ်ဝဲလၢ(၈၀)မျးကယၤဃၣ်ဃၣ်အမဲၥ်ညါ,သးစၢ်လၢအသူကသံၣ်မူၤဘှီးတဖၣ်အံၤလီၤတိၢ်ဝဲလၢတၢ်ဖံးလိမၤဒိးပူၤအသိး,ဒဲကဝီၤအပူၤတၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျါအါထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ဒဲကဝီၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,ခီဖျိတၢ်သူကသံၣ်မူၤဘှီးအါတလၢအခၢးအဃိ,မဲၢ်လးဒဲကဝီၤ(dare)တၢ်လဲၤဒုၣ်ကသံၣ်မူၤဘှီးတၢ်လီၢ်အပူၤတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢလၢပှဲၤပှဲၤတအိၣ်လၢၤဝဲဘၣ်ဒီး,နံၣ်လၢလါယနူၤအါရံၤအပူၤ,ကတီၤပၥ်ဝဲပှၤလၢကလဲၤဒုၣ်တၢ်မူၤတၢ်ဘှီးစရီအိၣ်(၇၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ. ကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲမဲၢ်လးဒဲကဝီၤအံၤ,ကဝီၤဒ့ခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲ(၂၁)ဘ့ၣ်ဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤဒဲကဝီၤဖိခဲလၢၥ်အနီၢ်ဂံၢ်အိၣ်ဝဲ(၃၀၀၀၀)သၢကလးဘျဲၣ်ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ.ဒီးမဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအံၤ,အိၣ်သူၣ်လီၤဝဲအသးဖဲ(၁၉၈၄)နံၣ်ဒီးကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲလၢၥ်အကျါမ့ၢ်ဝဲဒၣ်ဒဲကဝီၤလၢအဒိၣ်ကတၢၢ်တဖျၢၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
စိလ့အူကထိဒံးဝဲဒီး(Seksan)အဂ့ၢ်,စိလ့အူစံးဝဲ
လါဒံၣ်စဲဘၢၣ် ၄သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, နံၣ်လၢကဟဲ(၂၀၂၅)နံၣ်,လါယနူၤအါရံၤ(၂၄)သီအနံၤန့ၣ် ကညီပှၤသမံးစုခိၣ်ဖိ(တၢ်ထိ)လၢအမံၤဟူသၣ်ဖျါ (Men ofSteal)စီၤစိလ့အူအံၤ,ကထိဒံးဝဲဒီးကၠီၣ်တဲၣ်(ယိၤ)ပှၤ(လိၥ်)ကွဲဖိ(Seksan)အဂ့ၢ်,အနီၢ်ကစၢ်စံးဘၣ်ဝဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤလါဒံၣ်စဲဘၢၣ်(၄)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲအပူၤကွံၥ်လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်(၁)သီအနံၤန့ၣ်စိလ့အူအံၤခီဖျိသိလ့ၣ်တကျၢၢ်အဃိဘၣ်ဒိဝဲဒၣ်ဒီး နံၣ်လၢကဟဲလါယနူၤအါရံၤအတီၢ်ပူၤလၢအဝဲအဝဲကထိဒီး(SekSan)န့ၣ် ဘၣ်တၢ်တြူၤသံကွံၥ်အီၤအဂ့ၢ် ပှၤပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤတၢ်ခိၣ်ဖၠိဝ့ၤတဲဘၣ်ဝဲတၢ်ကစီၣ်သန့တနီၤဖဲအပူၤကွံၥ်လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်(၂)သီအနံၤအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်,တကီၢ်ခါခဲအံၤ,ခီဖျိတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိမဟါလါဒံၣ်စဲဘၢၣ်(၃)သီအနံၤန့ၣ်စံၣ်လီၤက့ၤဝဲတၢ်ဆါဟံၣ်လံဒီးလါယနူၤအါရံၤအပူၤကထိဒံးဝဲဒီးယိၤပှၤလိၥ်ကွဲဖိ(Seksan)အဂီၢ်,ကဘၣ်ကတိၤသကိးတၢ်ဒီးကသံၣ်သရၣ်လၢကကွဲးန့ၢ်အီၤလံၥ်အုၣ်ကီၤသးအဂ့ၢ်,စိလ့အူအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “အခဲအံၤဒုတကိညၣ်ခဲလၢၥ်ဒံးဘၣ်သနါက့,ကိညၣ်ဖးဒိၣ်လံ.ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိန့ၣ်,ကဆဲးလိာ်ကွဲလီၤ.လၢကဆဲးလိာ်ကွဲအဂီၢ်ခီန့ၣ်,(OneChampionship)ဃ့ဝဲယၤကသံၣ်သရၣ်အလံၥ်တၢ်အုၣ်ကီၤသးအဃိန့ၣ်အခဲအံၤယကဘၣ်လဲၤကတိၤက့ၤတၢ်ဒီးကသံၣ်သရၣ်တဖၣ်လၢကကွဲးန့ၢ်ယၤလံၥ်အုၣ်ကီၤသးလီၤ.အဝဲသ့ၣ်မ့ကွဲးန့ၢ်ယၤလံၥ်အုၣ်ကီၤသးတဘ့ၣ်န့ၣ်မး,ယလိာ်ကွဲကသ့ဝဲဒီးလါလၢကဟဲ(ပွဲ)န့ၣ်တဟးဂီၤဝဲဘၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ဖိစိလ့အူအံၤလဲၤဒိးကူစါယါဘျါဝဲအသးလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်မဲၢ်ဆီးတၢ်ဆါဟံၣ်ဒီး,ဖဲအစံၣ်လီၤတၢ်ဆါဟံၣ်ဆၢကတီၢ်ကသံၣ်သရၣ်ဖးဒိၣ်တဖၣ်တဟ့ၣ်ဝဲအီၤလံၥ်အုၣ်ကီၤသးလၢကလိာ်ကွဲဘၣ်အဃိ,ပၥ်လီၤအသးလၢကလဲၤကွဲးဝဲလံၥ်အုၣ်ကီၤသးလၢရၤမတံဝ့ၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်အဂ့ၢ်အနီၢ်ကစၢ်စံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “တၢ်ဆါဟံၣ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤတခီကွဲးန့ၢ်ယၤလံၥ်အုၣ်ကီၤသးတဘူၣ်ဘၣ်.တဲဝဲလၢမ့ကွဲးဝဲခီဘၣ်ယိာ်ဝဲလၢယလိာ်ကွဲတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးမ့အိၣ်န့ၣ်,တၢ်ဆါဟံၣ်အမံၤကဟးဂီၤအဃိန့ၣ်,အဝဲသ့ၣ်မ့တကွဲးဘၣ်ခီန့ၣ်ယဆိမိၣ်လၢယကဘၣ်လဲၤကွဲးလၢရၤမတံတၢ်ဆါဟံၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကညီပှၤမံၤဟူသၣ်ဖျါလၢတၢ်ထိစီၤစိလ့အူအံၤမ့ၢ်ဝဲ,ကီၢ်ပယီၤဒီတဘ့ၣ်အပူၤ(တၢ်ဆဲးတၢ်လၤ)(ယိယၤ)(ရွှေခါးပတ်)ပှၤမၤနၢၤတၢ်ဖိတဂၤဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤအဝဲမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲ(OneChampionship)(Professional)ပှၤလိၣ်ကွဲဖိလၢအဂ့ၤဒိၣ်မးတဂၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,ပှၤမံၤဟူသၣ်ဖျါပှၤလိၣ်ကွဲဖိစီၤစိလ့အူအံၤ(OneChampionship)တၢ်လိာ်ကွဲအပူၤမၤနၢၤဝဲတၢ်တကတီၢ်ဃီ(၃)ဘျီ,အဖီခိၣ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်လၤကပီၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်စ့ယိၤ(၃)ကလီၢ်ဘးအမဲၥ်ညါ,တၢ်မၤန့ၢ်ဝဲအီၤလံၥ်ဃံးဃၥ်လၢစ့ဒီၣ်လၣ်(၁)တကလီၢ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.ဒီးစိလ့အူအံၤလိာ်ကွဲဝဲ(OneChampionship)တၢ်လိာ်ကွဲလွံၢ်ဘျီအပူၤ,မၤနၢၢ်ဝဲတၢ်(၃)ဘျီအိၣ်ဝဲဒီး(ရှူ)ဝဲဒၣ်ထဲတဘျီဖဲလီၢ်ခံကတၢၢ်ထိဝဲဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ယိၤပှၤလိၣ်ကွဲဖိ(နါဘံအၣ်နါ)န့ၣ်လီၤ.
သုးမီၤစရိၤကဘီယူၤခးလီၤတၢ်၀ံၤလီၢ်ခံတုၤခဲအံၤဃီဖိပျဲၢ်ကၠိဖိဘၣ်မၤလိဒံးတၢ်လၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီပူၤ
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၄ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ် ဃီဖျိပျဲၢ်ကရူၢ် ဃီဖိပျဲၢ်သ၀ီအပူၤ အပူၤကွံၥ်တၢ်ကိၢ်ခါဆၢကတီၢ် သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ် ၀ံၤလီၢ်ခံ တုၤလၢခဲအံၤပှၤကၠိဖိတဖၣ်ဘၣ်မၤလိမၤဒိးတၢ်လၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ဘၣ်ယိၣ် ဘၣ်ဘှီပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအပူၤကွံၥ်တနံၣ်အံၤလါမးရှး ၂၃ သီ မုၢ်နၤခီ ၁၀ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးကဘီယူၤပညိၣ်ဟဲခးလီၤ၀ဲတၢ်လိၤလိၤလၢ ဃီဖိပျဲၢ်ကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်အဃိ ကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်လီၤကရဲဟးဂီၤ၀ဲ(၃)ဖျၢၣ်လၢၥ်ဒီး ဘၣ်ဆၣ်ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဘျီ၀ဲအံၤ ဘၣ်လၢမုၢ်နၤခီ အဃိ ကၠိသရၣ်,ပှၤကၠိဖိတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်၀ဲနီမံၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်ဖဲကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လၢဃီဖိပျဲၢ်သ၀ီပူၤ ကၠိလီၤပှီၢ်ဟးဂီၤကဲထီၣ်၀ံၤလီၢ်ခံ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်အိၣ်က့ၤလၢ တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးပူၤအမဲၥ်ညါ ကၠိဖိတဖၣ်လၢကထီၣ်ကၠိအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးခီဖျိကၠိလီၤပှီၢ်ဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢစ့ၢ်ကီးတအိၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အဃိ စးထီၣ်ဖဲလါယူၤန့ၣ်ကၠိဖိတဖၣ်ဘၣ်သုးလီၢ်မၤလိက့ၤတၢ်လၢတၢ်လီၢ်အဂၤဒီးတုၤလၢခဲအံၤ ကၠိဖိတဖၣ်ဘၣ်မၤလိဒိးဒံးတၢ်လၢ တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဃီဖိပျဲၢ်ကၠိခိၣ် သရၣ်စီၤအဲၣ်ဒူဒူ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. “ဖဲတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၄)လါမးရှး မုၢ်နၤခီ(၁၀)နၣ်ရံၣ်အခါန့ၣ် ကဘီယူၤဟဲတၢၤလီၤတၢ်လၢဃီဖိပျဲၢ်ကၠိမီၤနီၤ. ဖဲန့ၣ်ဘၣ်လၢပှၤမံ သပ့ၤလဲလဲလီၤ.ဟဲခးလီၤတၢ်န့ၣ်တဘျီဃီလၢကၠိအဃိပကၠိန့ၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်(၃)ဖျၢၣ်လၢၥ်လီၤ.အခး၀ဲန့ၣ်ပီၣ်(၅၀၀)မ့ၣ်ပိၢ် မီၤနီၤ. မ့၀ံၤဖဲယံၤတလါအခါန့ၣ်ဘျီဟဲခးလီၤကဒီး၀ဲလၢထံဆံၣ်ဘီကၠိအဃိပှၤပျံၤတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်.ပှၤဆိမိၣ်လၢမ့ၢ်ကမၤ၀ဲလၢသ၀ီဒီတဖျၢၣ်ညါခီဧါဒ်န့ၣ်မီၤနီၤ.ခဲအံၤပထီၣ်ကၠိနါက့ပဘၣ်ယိၣ်လၢကဟဲခးလီၤပကၠိဒီးမီၤနီၤ.အဃိခဲအံၤပမ့ထီၣ်ကၠိန့ၣ်ပထီၣ်လၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုး,ဘၣ်ထီၣ်လၢတၢ်ပလီၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဒ်အံၤအိၣ်ထီၣ်အဖီခိၣ် ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တနီၤလၢကဆဲးဒုးထီၣ်အဖိကၠိအဂီၢ် ဘၣ်ယိၣ်တၢ်လၢ အဒံၣ်အဖိဂီၢ်တကးဒံးဘၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်လၢလၢပှဲၤပှဲၤဒံးဘၣ်ဒီးခါဆူညါကဘီယူၤကဟဲခးလီၤကဒါတၢ်ဆံးယံၤလဲၣ် တၢ်တသ့ၣ်ညါ၀ဲဘၣ်အဃိ ပှၤကၠိဖိတနီၤလဲၤထီၣ်မၤလိက့ၤတၢ်လၢထံဆၢကီၢ်ဆၢအိၣ်ထီၣ်အဖီခိၣ် တနံၣ်အံၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်လီၤစှၤ ကအိၣ်လၢတ၀ၥ်ဃၣ်ဃၣ်ညါ အဂ့ၢ်န့ၣ် သရၣ်စီၤအဲၣ်ဒူဒူ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. “ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဖၣ်ဖဲကဘီယူၤဟဲခးတၢ်၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ပျံၤတၢ်ဘျီအလဲၤဆှၢက့ၤအဒံၣ်အဖိလၢကီၢ်ဆၢ,ဆှၢက့ၤ၀ဲလၢအယံၤ...