Home တၢ်ကစီၣ် (NUG)ဒီး(EAO)သၢဒူၣ်တတူၢ်လိာ်အၣ်စံၣ်ယၣ်ဒီး(UN)အတၢ်ဟ့ၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလၢပယီၤသုးမီၤစိရိၤအအိၣ်တဆီအံၤဘၣ်

(NUG)ဒီး(EAO)သၢဒူၣ်တတူၢ်လိာ်အၣ်စံၣ်ယၣ်ဒီး(UN)အတၢ်ဟ့ၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလၢပယီၤသုးမီၤစိရိၤအအိၣ်တဆီအံၤဘၣ်

296
0

လါယူၤ ၁ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်

ကၤဘီဒံယါထံကီၢ်အပူၤတၢ်ဆၢတဲာ်လီၤ၀ဲလၢအၣ်စံၣ်ယၣ်ဒီး(UN)အတၢ်ဟ့ၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလၢကီၢ်ပယီၤအဂီၢ်အံၤကဘၣ်လဲၤခီဖျိ၀ဲသုးမီၤစိရိၤအဖီခိၣ်အံၤတတူၢ်လိာ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ဒီကလုာ်ဃူဖိးပဒိၣ်(NUG)ဒီးကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤတၢ်ကရၢကရိ(EAO) ၃ ဒူၣ် ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤသဃဲၤ၀ဲလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါဖဲလါမ့ၤ ၃၀ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ

ဒ်သိးတၢ်ကဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်ဆူကီၢ်ပယီၤကသ့အဂီၢ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၅ သီတုၤလၢ ၆ သီအနံၤန့ၣ် ၦၤဟ့ၣ်ကူၣ်တၢ်ဖိတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢအဘၣ်တၢ်အီၤဖဲကၤဘီဒံယါႇဖနွါပ့ၤ၀့ၢ်ပူၤအံၤ ပယီၤသုးမီၤစိရိၤအဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးကိတိာ်အူကိၤကိၤလဲၣ်လဲၤထီၣ်၀ဲဒီး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤ အၣ်စံၣ်ယၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤစဲထၢၣ်(ASEAN AHA Centre)ဒီး ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ဟ့ၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤ၀ဲၤဒၢး(UNOCHA)သ့ၣ်တဖၣ်ဆၢတဲာ်လီၤ၀ဲလၢ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအံၤတၢ်ကဘၣ်ဟံးန့ၢ်အခွဲးလၢသုးကီၣ်ကးအဖံးတၢ်မၤကရူၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ

တၢ်ဆၢတဲာ်လီၤ၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလဲၤတတုၤ၀ဲလၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢအလိၣ်ဘၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤနီၢ်နီၢ်တဖၣ်အအိၣ်ဘၣ်ဒီးလီၤဂာ်ဒ်သိးပဆဲးဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါသုးမီၤစိရိၤအတၢ်လုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ်မၤအၢမၤသီကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါသဃဲၤအၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤတီနံ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ

“ပယီၤသုးအံၤသ့ၣ်ညါဃာ်ပာ်စၢၤအၣ်စံၣ်ယၣ်အတၢ်ဂံၢ်စၢ်ႇ(UN)အတၢ်ဂံၢ်စၢ်အဃိဟံးန့ၢ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယၤလၢတၢ်အံၤအဖီခိၣ်ဒီးၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤတဖၣ်အံၤကက့ၤသူကဒါ၀ဲလၢတၢ်စုက၀ဲၤဒီးကက့ၤဒုးကဒါၦၤအဖီခိၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤပတတူၢ်လိာ်၀ဲဘၣ်အဃိထံဂုၤကီၢ်ဂၤမ့ၢ်ဂ့ၤႇကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢတၢ်ကရၢကရိတဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤအလီၢ်အိၣ်လၢကဘၣ်ပဲာ်ထံနီၤဖး၀ဲထံထံဆးဆး”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤလၢအပၣ်ဃုာ်လၢတကီၢ်ခါတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သးအပူၤခဲလၢာ်တပၣ်ဃုာ်၀ဲဘၣ်ဒီး မ့ၢ်ဆဲးလဲၤ၀ဲဒၣ်တခီတၢၤတၢ်ဆၢတဲာ်အသိးန့ၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအံၤတတုၤလၢၦၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤနီၢ်နီၢ်အအိၣ်ဘၣ်ဒီးၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအံၤမ့လဲၤလၢကမျၢၢ်တၢ်ကရၢကရိအအိၣ်တဆီမးတၢ်မၤစၢၤအံၤကတုၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤတီနံစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ဟီၣ်က၀ီၤလၢအၣ်စံၣ်ယၣ်ကဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲကရ့ၣ်နံၣ်(ကယါ)ကီၢ်စဲၣ်ႇကညီကီၢ်စဲၣ်ႇမကွ့ကီၢ်ခီႇစကဲကီၢ်ခီႇပကိကီၢ်ခီတဖၣ်ဒီး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢတၢ်ကဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအံၤအဂီၢ်န့ၣ် တၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတအိၣ်၀ဲဒီး(NUG)ႇ(EAO)အံၤဘၣ်ဒီးႇတၢ်ကွဲးလီၤပာ်လီၤဃာ်၀ဲလံတၢ်အိၣ်ကတီၤစိႇတၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါတၢ်မၤအကျဲတဖၣ်လံဒီးစးထီၣ်လါယူၤန့ၣ်တၢ်ကစးထီၣ်မၤ၀ဲတၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါတၢ်မၤအကျဲတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢတၢ်ကမၤ၀ဲအဖီခိၣ်အံၤကျိၤကျဲတၢ်မၤဘူးထီၣ်ႇတၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါဒီးတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢအတပၣ်ဃုာ်ဒီးၦၤလၢအဘၣ်ထွဲခဲလၢာ်ဘၣ်အံၤ ဃ့ထီၣ်၀ဲလၢကက့ၤပဲာ်ထံနီၤဖးသမံသမိးကွဲးလီၤက့ၤ၀ဲဘၣ်ဆၣ် တၢ်တက့ၤခီၣ်ဆၢကဒါ၀ဲနီတမံၤဘၣ်ဒီး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤအိၣ်လၢကဆဲးမၤ၀ဲအဃိတတူၢ်လိာ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါသဃဲၤအပူၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ထံဂုၤကီၢ်ဂၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တက့ၤခီၣ်ဆၢကဒါက့ၤအ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်ဃ့ထီၣ်ဘၣ်အဃိသးဟးဂီၤ၀ဲဒီး တူၢ်လိာ်၀ဲတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢၦၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤနီၢ်နီၢ်တဖၣ်အဂီၢ်ဘၣ်ဆၣ် ထီဒါ၀ဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢပယီၤသုးမီၤစိရိၤဆဲးလုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ်၀ဲလၢတကီၢ်ခါခဲအံၤအဖၣ်ဒီးႇဒ်သိးၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤကအိၣ်ဒီးတၢ်တုၤသိးအဂီၢ်တၢ်လၢကြၢးမၤသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဃ့ထီၣ်၀ဲလၢလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤႉ

ဒ်န့ၣ်အသိးအၣ်စံၣ်ယၣ်အတၢ်ဆၢတဲာ်အဖီခိၣ်အံၤ ကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ကရၢကရိႇဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိႇ ဒီးတၢ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါကီၢ်ပယီၤတၢ်ကဲထီၣ်သးဂ့ၢ်ကျိၤဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်(SAC-M)တၢ်ကရၢကရိတဖၣ် ထုးထီၣ်၀ဲလံာ်တၢ်ပာ်သးထီဒါ၀ဲစုာ်စုာ်ဒံးန့ၣ်လီၤႉ