ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် တၢ်လဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်၀ံၤလီၢ်ခံ ကမျၢၢ်ပျံၤတၢ်ဟးစံၣ်ပလဲၥ်သးအိၣ်ထီၣ်

လါယနူၤအါရံၤ ၂၂ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်

ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် ကျူကၠံ-ဖှၣ်ဂီၤသ၀ီဘၢၣ်စၢၤ ဖဲမဟါ သုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်၀ံၤလီၢ်ခံ ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဒီး တၢ်ဘၣ်ယိၣ် ဘၣ်ဘှီ စံၣ်ထီၣ်ဟးပလဲၥ်သးအိၣ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ

ဖဲမဟါလါယနူၤအါရံၤ ၂၁ သီ ဟါခီ ၃း၀၀ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် သုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤ(Jet fighter)လဲၤတ့ၢ်လီၤ၀ဲ မ့ၣ်ပိၢ်(၂)ဖျၢၣ်လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလၢကျူကၠံသ၀ီဒီးဖှၣ်ဂီၤသ၀ီဘၢၣ်စၢၤ ကီၣ်ကျီး(ရီဘၢၣ်ကျီး)ပူၤအဃိ တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး တအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ရီဘၢၣ်ထူၣ်ကၢ်လီၤဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်အိၣ်အါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်၀ံၤလီၢ်ခံတဟါဃီန့ၣ် ဒူသ၀ီလၢအိၣ်ဘူးဖဲကျူကၠံဒီးဖှၣ်ဂီၤသ၀ီအခိၣ်အဃၢၤသ့ၣ်တဖၣ် ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်,ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢကဘီယူၤကဟဲခးလီၤကဒီးတၢ်အဃိ လဲၤဃ့ၢ်ထီၣ်စံၣ်အိၣ်၀ဲလၢအစံၥ်အဒဲ,အကျီးပူၤဒီး တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလီၢ် အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢတအဲၣ်ဒိးပၥ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.

အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖှၣ်ဂီၤဒီးကျူကၠံသ၀ီန့ၣ်ပယီၤသုးမ့ခးစိကျိဖးဒိၣ်န့ၣ်အါတက့ၢ်အလီၤဖဲန့ၣ်မၢ်မၢ်လီၤ.ခဲအံၤလၢပှၤကမျၢၢ်အဂီၢ်ဒုကဲထီၣ်၀ဲတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်မီၤနီၤ.ဘၣ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးအိၣ်လၢကမၤမိၢ်တဖၣ်န့ၣ်ခးစိဃီၤကျိဖးဒိၣ်လိၤဖဲန့ၣ်စ့ၢ်.ဒီးခဲအံၤခးလီၤဒီး၀ဲဖဲန့ၣ်ဘျီ ကဲထီၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်တၢ်လီၤပျံၤလီၤဖုးအါထီၣ်.ဘၣ်ပျံၤဒိၣ်လၢကဘီယူၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲတနံၤ အံၤန့ၣ်လီၤ.

ဒ်လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးန့ၣ် (၂၀၂၁)သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံ တၢ်လီၢ်လၢပယီၤသုး ကဘီယူၤလဲၤ တ့ၢ်လီၤ မ့ၣ်ပိၢ်ခဲအံၤအခိၣ်အဃၢၤန့ၣ် အပူၤကွံၥ်ကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်ကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးအိၣ်၀ဲ(၂)ဘျီလံဒီး ခဲအံၤဖဲမဟါဟဲ တ့ၢ်လီၤ ကဒီး၀ဲတဘျီအဃိမ့ပၥ်ဖှိၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သးဒ်အံၤအိၣ်လံ၀ဲ(၃)ဘျီလံ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤ.

တကီၢ်ခါခဲအံၤ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤ ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်,ကဘီယူၤအမဲၥ်ညါသူ၀ဲဒၣ်ဒြိအါထီၣ်အဃိ ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ် ကအိၣ်လၢတၢ်ပလီၢ်ပဒီပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ် ပဒိၣ်စီၤစိမၠ့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.

“ပမ့ဘၣ်တဲခဲအံၤန့ၣ်လၢပကီၢ်ရ့ၣ်ဒီတဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအိၣ်လီၤလၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအဂီၢ်.တသ့ဖဲအသ့ပတဲအီၤ ခူၣ်တၢ်ပူၤ,ကဘီယူၤမ့ဟဲန့ၣ်စံၣ်လီၤလၢတၢ်ပူၤ.အိၣ်ဒၣ်လၢပမၤစၢၤအီၤသ့ဒ်န့ၣ်လီၤ.လီၤဆီဒၣ်တၢ်ဒ်သိးလၢကၠိတဖၣ်န့ၣ်ခီဒု တၢ်ပူၤ တအိၣ်ဘၣ်,ဘၣ်ကွၢ်လၢတၢ်အိၣ်သးတခါအဖီခိၣ်ကၠိထီၣ်တဘူၣ်ဘၣ်,ဘၣ်ထီၣ်က့ၤလၢသ့ၣ်ကျါ၀ၣ်ကျါဒ်န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဒ်န့ၣ်အသိးစးထီၣ်ဖဲတလါအံၤထီၣ်န့ၣ် လၢဘံလ့ကီၢ်ဆၣ် မဲးပြ့ခံပယီၤသုးကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤစ့ၢ်ကီး တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒီး ခီဖျိပယီၤ သုးလၢအိၣ်သုးကလၢၤအံၤတဖၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အမဲၥ်ညါ ကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲခးလီၤတၢ်လၢသုးကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤဖဲ န့ၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်အဃိ ပှၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး,ဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤအမဲၥ်ညါ ပှၤကမျၢၢ်(၁၃၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ် တုၤလၢခဲအံၤ တက့ၤဘၣ်ဒံးလၢအဟံၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.