လါယူၤ ၁၅ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
တနံၤလါယူၤ ၁၄ သီလၢအလီၤဘၣ်၀ဲ(၇၆)၀ီတ၀ီကီၢ်သူလ့ၤမုၢ်နံၤအံၤန့ၣ် မ်ပကသူၣ်ထီၣ်သကိးကညီကီၢ်“ကီၢ်သူလ့ၤ”အသး လၢပသးကံၢ်ပူၤဒီးအလီၢ်အိၣ်၀ဲနီၢ်နီၢ်လၢကဘၣ်ပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်လၢသနၢၣ်ဒၣ်၀ဲစုၥ်စုၥ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ် စၢဖှိၣ်ကရၢ ကရၢခိၣ် ပဒိၣ်စီၤကွဲၤထူ၀့ ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်စံၣ်လီၤ၀ဲလၢလံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤပၥ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ် ပှၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢဖိကိးဂၤလၢအဟံမူဒါလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တီခိၣ်ရိၣ်မဲ ကညီတၢ်ပၢၢ် ဆၢအတၢ်မၤမူဒါပူၤတဖၣ်ကဘၣ်တူၢ်လိၥ်မၤထွဲ၀ဲကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲ, ကဘၣ်ပညိၣ်မၤလၢပှဲၤ ၀ဲ ကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအတၢ်ပညိၣ်ကွၢ်စိဒီး မၤတၢ်လၢပှၤကလုၥ်ထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်ဘျုး အဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးတကီၢ်ခါခဲအံၤလၢတၢ်ကသူၣ်ထီၣ်ဖဲၣ်ဒရၢၣ်ဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကီၢ်စၢဖှိၣ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဂဲၤလိၥ်မၤသကိးတၢ်ဒီး ကလုၥ်ဒူၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရၢ,ကရူၢ်ကရၢလၢအထီဒါသုးမီၤစိရိၤလၢသုးဂ့ၢ်၀ီ,ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဂ့ၢ်၀ီအကျဲလၢတၢ်ဆီတလဲဘှီဘၣ်က့ၤ ကီၢ်ပယီၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအက့ၢ်အဂီၤလၢအဖိးမံဒီးထံကီၢ်တၢ်အိၣ်သးတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤ စံးစ့ၢ်ကီး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်ထံကီၢ်တဘ့ၣ်ကဂၢၢ်ကကျၢၤ,ကလဲၤထီၣ်လဲၤထီ,ကမုၥ်ကခုၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢတၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲ, တၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်ဂ့ၢ်၀ီ,ပှၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်လိၣ်ဘၣ်,ကမျၢၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ,မုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွၥ်ဂ့ၢ်၀ီဒီးဂ့ၢ်၀ီလၢအဂၤအိၣ်၀ဲအါမံၤလၢတၢ်ကဘၣ်ဆဲးမၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးကတီၢ်ခါခဲအံၤပအိၣ်ဒၣ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢအကတီၢ်အဃိ မူဒါအိၣ်လၢပကဘၣ်ဒုးလီၤပှီၢ်ကွံၥ်သုးမီၤစိရိၤတဖုအံၤလၢ အဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အံၤဒီး ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်တဖၣ်ကသူၣ်ထီၣ်သကိးကညီကီၢ် “ကီၢ်သူလ့ၤ” ဒီးတကတီၢ်ဃီသူၣ်ထီၣ်သကိးဖဲၣ်ဒရၢၣ်ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်ဖဲကီၢ်အံၤအပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်၀ဲ န့ၣ်လီၤ.
ဒီးအါန့ၢ်အန့ၣ်ဖဲတၢ်သူၣ်ထီၣ်ကညီကီၢ်“ကီၢ်သူလ့ၤ”အံၤခါဒ်သိးကမ့ၢ်၀ဲကီၢ်တဘ့ၣ်လၢအမုၥ်အပၢၤ,ကလဲၤထီၣ်လဲၤထီၣ်ကိးသနၢၣ်ဒဲးဒီးမၤလၢပှဲၤကညီကလုၥ်အတၢ်မုၢ်လၢ်သးလီကန့ၢ်အဂီၢ် လိၣ်ဘၣ်၀ဲပှၤသ့ပှၤဘၣ်ဂံၢ်ဘါအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဖဲအပူၤကွံၥ်(၁၉၄၉)နံၣ် လါယူၤ ၁၄ သီအနံၤ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်မၤ၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖဲ၀့ၢ်တီအူအခါန့ၣ် တၢ်စံၣ်ညီၣ်တဲၥ် ဒုးအိၣ် ထီၣ်၀ဲ“ကီၢ်သူလ့ၤပဒိၣ်”န့ၣ်လီၤ.ဒီးဖဲန့ၣ်၀ံၤလီၢ်ခံဖဲ(၁၉၅၀)လါအ့ဖြ့ၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ပူၤအခါန့ၣ် မုၢ်နံၤလၢတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ကီၢ်သူလ့ၤ ပဒိၣ် ဖဲလါယူၤ(၁၄)သီအနံၤအံၤ ဘၣ်တၢ်ပၥ်ပနီၣ်က့ၤ၀ဲလၢအမ့ၢ်“ကီၢ်သူလ့ၤမုၢ်နံၤ”အံၤန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤလၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်ကညီကီၢ်“ကီၢ်သူလ့ၤ”ဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်“ကီၢ်သူလ့ၤပဒိၣ်”ယံၤတ့ၢ်၀ဲ(၇၆)နံၣ်လံဘၣ်ဆၣ်တုၤလၢခဲအံၤပပှၤကလုၥ်တအိၣ်ဒီးကီၢ်သူလ့ၤလၢအဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါပၥ်ပနီၣ်အီၤလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်သဘျ့,တၢ်ထဲသိးတုၤသိးဒီးတၢ်စံၣ်ညီၣ်ပၢလီၤသးအခွဲးအယၥ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
