Home တၢ်ကစီၣ် တၢ်ဒုးနဲၣ်တၢ်ဂီၤမူတခါဘၣ်ဃးတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဟီၣ်ကဝီၤပူၤမ့ၣ်ပိၢ်အတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်

တၢ်ဒုးနဲၣ်တၢ်ဂီၤမူတခါဘၣ်ဃးတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဟီၣ်ကဝီၤပူၤမ့ၣ်ပိၢ်အတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်

234
0

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၃သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,

ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢမဲၢ်ဆီးဝ့ၢ်(Lotus)ဖၠါဖးဒိၣ်အပူၤ,မဟါလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၁၂)သီဟါခီအနံၤတၢ်မၤဝဲတၢ်ဒုးနဲၣ်တၢ်ဂီၤမူလၢအဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဒုးယၤဟီၣ်ကဝီၤအပူၤမ့ၣ်ပိၢ်အတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတခါန့ၣ်လီၤ.

မ့ၣ်ပိၢ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အတၢ်ဂီၤမူအံၤဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၢ်မဲဆီၣ်ထွဲဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲလၢ (Norwegian People’s Aid -NPA)ကရူၢ်ကရၢ,ဒီး(KKBC)ကရူၢ်ကရၢနီၢ်ကစၢ်အတၢ်မၤဂ့ၤမၤစၢၤအပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ကရူၢ်ကရၢသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဒုးနဲၣ်ဝဲတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်တၢ်ဂီၤမူအတၢ်ပညိၣ်အံၤမ့ၢ်ဒ်သိးကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဒုးယၤကဝီၤတဖၣ်ကသ့ၣ်ညါဝဲတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢပှၤကွၢ်တၢ်ဖိတဖၣ်တဆီအဂ့ၢ်,(Conflict Preparedness Protection-CPP)တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဆူကမျၢၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါနီၢ်ဆၢထံၣ်စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.

“ပတၢ်ပညိၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးပကဟ့ၣ်လီၤတၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်အတၢ်ကစီၣ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်လၢကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဒုးယၤဟီၣ်ကဝီၤပူၤတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.ဒုးယၤဟီၣ်ကဝီၤကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤခီဖျိပနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲပဟးဟ့ၣ်တၢ်သိၣ်လိလၢတၢ်လီၢ်ကိးတီၤဒဲးပမၤတန့ၢ်ဘၣ်အဃိ,လၢပှၤကွၢ်တၢ်ဖိတဆီပမုၢ်လၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်ကက့ၤရၤလီၤက့ၤဝဲန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ဒ်သိးကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးလၢဒုးယၤဟီၣ်ကဝီၤပူၤတဖၣ်ကအိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီသးဒီးကသ့ကတဲၤကတီၤအသးဒီးကပူၤဖျဲးဒီးတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဂီၢ်,တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်ဂီၤမူအံၤအဂ့ၢ်စံးအါထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

တကတီၢ်ဃီ,ဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်ဟီၣ်ကဝီၤတဖၣ်အပူၤတၢ်မ့ကဲထီၣ်သးတမံၤလၢ်လၢ်ညီနုၢ်ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဝဲပှံပၠါဝဲဒီးတသ့ၣ်ညါအိၣ်ကတီၤသးလၢတၢ်အရ့ဒိၣ်ဘၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,ပှၤဂဲၤဒိဖိစီၤဖိဆံးစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတၢ်ဂီၤမူဖိတခါအံၤကဲထီၣ်ဝဲတၢ်ဘျူးတၢ်ဖှိၣ်လၢဟီၣ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အကျါတၢ်အိၣ်သးနီၢ်နီၢ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်,စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.

“ပအိၣ်န့ၣ်ညီနုၢ်တၢ်မ့သီၣ်ထီၣ်တထံၣ်ဃီ,သဝီဖိတဖၣ်န့ၣ်လူၤကိးက့ၤအဖိတဘျီစံၢ်ထီၣ်လီၤမုၢ်ပၠံပၠါဒ်အံၤလီၤ.တသ့ၣ်ညါအိၣ်ကတီၤသးလၢတၢ်နီတမံၤဘၣ်.အအံၤတၢ်ဂီၤမူပူၤတခီပဂဲၤဒိအီၤလၢကဘၣ်လဲၤဝဲတဆီတဆီအဃိ,ပှၤသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်မ့ကွၢ်ဘၣ်ဝဲဒီးကသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်အါထီၣ်ဝဲဒီးကကဲထီၣ်တၢ်မၤလိဖးဒိၣ်တခါန့ၣ်လီၤ.မ့ၢ်တၢ်ကဲဘျူးဒီးတၢ်သးမုၥ်ဒိၣ်မးလီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

မဟါတၢ်မၤတၢ်ဒုးနဲၣ်တၢ်ဂီၤမူတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤပှၤဂဲၤဒိဖိတဖၣ်,ခိၣ်နၢ်ပှၤရဲၣ်ကျဲၤတၢ်ဖိတဖၣ်,ခီကီၢ်ကၠိဖိတဖၣ်ဒီးထံဆၢကီၢ်ဆၢတၢ်ကရၢရိကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ဟဲကွၢ်ကီဝဲခဲလၢၥ်ပၥ်ဖှိၣ်(၂၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဒ်န့ၣ်အသိး,သုးဟံးန့ၢ်စိကမီၤအလီၢ်ခံ,ကီၢ်ပယီၤအပူၤကလုၥ်ဒူၣ်ပှၤတဝၢဟီၣ်ကဝီၤအဂၤတဖၣ်ခီဖျိတၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဝဲဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အိၣ်ဝဲအဃိ,(TheWarning)တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်အတၢ်ဂီၤမူတဘ့ၣ်အံၤဆူမဲၥ်ညါတၢ်တိၤပၥ်အိၣ်လၢတၢ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ်က့ၤဝဲလၢကရ့ၣ်နံၣ်ကျိးဒီးပယီၤကျိးတဖၣ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်,ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.