လါမးရှး ၂၇ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကၠီးခဲးပတီၢ်ထီတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ကၠိ(KHEA)လၢတၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲအံၤ တနံၣ်အံၤ (၂၀၂၅-၂၆) တၢ်မၤလိနံၣ်အဂီၢ် တၢတဝီပှၤကၠိဖိမုၣ်/ခွါဖျိထီၣ်ဝဲအဂၤ(၄၀)ဘျဲၣ်ဒီး ဖဲမဟါလါမးရှး ၂၆ သီအနံၤ န့ၣ်တၢ်မၤဝဲတၢ်ပျၢ်ကၠိမူးဒီးတၢ် ဟ့ၣ်လီၤက့ၤလံၥ်အုၣ်သးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤန့ၣ်လီၤ.
ကလုၥ်ဒူၣ်သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်ကီအိၣ်လၢကဖံးလိမၤဒိးတၢ်တဖၣ်ဒ်အဝဲသ့ၣ်ကန့ၢ်ဆဲးမၤလိဘၣ်တၢ်အဂီၢ် ဘၣ်တၢ်အိးထီၣ်ဝဲ (Kyauk Khet Higher Education Academy-KHEA)ကၠိအံၤဒီး ပှၤကၠိဖိ(၄၄)ဂၤလၢအဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤ လံၥ်အုၣ်သး ခဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအဒိးစဲးဖျိထီၣ်ဝဲ (General Educational Development-GED)ဒီး(Cambridge English) သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤကၠိဖိလၢအဖျိထီၣ်ခဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်အိၣ်လၢကန့ၢ်ဆဲးမၤလိဘၣ်တၢ်လၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤကူၣ်သ့ပတီၢ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိခိၣ် စီၤစိအီၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
“ပှၤကၠိဖိလၢအိၣ်ဝ့ၢ်ပူၤဒီးအအိၣ်ခိခိၣ်ဒူသဝီပူၤဖဲအံၤပမ့ထိၣ်သတြီၤအီၤန့ၣ် ပှၤကၠိဖိလၢအိၣ်ဒူသဝီပူၤတဖၣ်န့ၣ်အတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ် အိၣ်စှၤလီၤ.(GED)လံၥ်အုၣ်သးန့ၣ်ကီၢ်အမဲရကၤပၥ်ပနီၣ်ဝဲအဃိပမၤန့ၢ်ပှၤကၠိဖိန့ၢ်ဒ်အံၤအဝဲသ့ၣ်စ့ၢ်ကီးမ့အဲၣ်ဒိးဆဲးလဲၤဆူညါ တပတီၢ်န့ၣ်လဲၤသ့မီၤနီၤ.ခီဖျိလၢပဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်ဒ်အံၤအဃိအခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ်ပှၤကၠိဖိလၢအိၣ်ဒူသဝီတဖၣ်အသူၣ်ကအိၣ်သးကအိၣ်ဒီးကနုၥ်လီၤပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်အါထီၣ်ဝဲလၢတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တကပၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်လၢတၢ်စးထီၣ်အိးထီၣ်ကၠိအံၤသီသီအခါန့ၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤအမဲၥ်ညါပှၤကၠိဖိလၢအိၣ်ဟဲလၢဝ့ၢ်တကူၣ်ဒီးအ့ၣ်ယၣ်ဝတံၣ် ကီၢ်ခီတဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်ဟဲထီၣ်ဝဲ(၇၂)ဂၤဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိတၢ်အိၣ်သးအကလုၥ်ကလုၥ်အဃိ ပှၤကၠိဖိအိၣ်ဘှံးဝဲအိၣ်တနီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ်အကျါဖျိထီၣ်ဝဲ(GED Program) ၂၆ ဂၤဒီး ဖျိထီၣ်ဝဲ(Cambridge English) ၁၈ ဂၤန့ၣ်လီၤ.
ခီဖျိပှၤကၠိဖိဖျိထီၣ်ဒ်အံၤအဃိသူၣ်ခုသးခုဝဲဒီးဒ်သိးအဝဲသ့ၣ်ကဆဲးထီၣ်ကဒီးဆူညါတပတီၢ်အဂီၢ် ကဘၣ်ဆဲးဆီၣ်ထွဲ မၤစၢၤဝဲဒ်လဲၣ်န့ၣ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဝဲအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (DKBA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤစွ့ၤဝၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
“ပအဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါန့ၣ်ပှၤကၠိဖိလၢအဖျိထီၣ်ကၠီးခဲးကၠိအံၤတဖၣ်ဒ်သိးဆဲးထီၣ်ကဒါဆူညါကန့ၢ်အဂီၢ် ပတဲသကိးဃၥ်လၢ အဝဲသ့ၣ်မ့ဆဲးထီၣ်ကဒီးဝဲဖၠၣ်စိမိၤ(၄)နံၣ် မ့ဝံၤန့ၣ် ပဆၢမုၢ်လၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်ကဟဲက့ၤကဒါဖဲအံၤဒီးကက့ၤဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤလီၤ ဟဲက့ၤသိၣ်လိက့ၤတၢ်ဖဲအံၤ(၂)နံၣ်မီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးလၢကဟဲလါယူၤအံၤန့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လၢတၢ်ကစးထီၣ်အိးထီၣ်ကဒီးဝဲခံဝီတဝီကၠိအံၤဒီး ပှၤကၠိဖိလၢ အတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ် အိၣ်စှၤလၢအဲၣ်ဒိးမၤလိတၢ်နီၢ်နီၢ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်လၢအဂ့ၤတခါအဂ့ၢ်န့ၣ် စီၤမံၣ်ခဲလၤစိ လၢအဖျိထီၣ်ဝဲ (GED)အံၤ ဆီၣ်တခူထီၣ် ဝဲန့ၣ်လီၤ.
“ပှၤလၢအဆဲးထီၣ်ကၠိတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်တအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ဖဲပကၠိအံၤပှၤဟ့ၣ်(စကီလါရှံၣ်)အိၣ်လီၤ. နကွဲး(စကီလါရှံၣ်) မ့တသ့ဘၣ်န့ၣ်ဆဲးကျိးသံကွၢ်ပှၤသ့လီၤ.ဖဲအံၤသရၣ်/မုၣ်လၢအပတီၢ်ထီပၣ်ဃုၥ်ဒီဒူၣ်ညါ.ပှၤလၢအအဲၣ်ဒိးဂုၥ် ကျဲးစၢးတၢ်တဖၣ် န့ၣ်နကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်မၤလိ,တၢ်ဆဲးကျိးဆဲးကျၢ,တၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်လၢသရၣ်/မုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအအိၣ်အါမးလီၤ.အဃိပှၤလၢအအဲၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တဖၣ်မ့ဟဲထီၣ်ကၠိအံၤတကမၣ်ဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ပှၤလၢအအဲၣ်ဒိးထီၣ်ကၠိအံၤတဖၣ်ကဘၣ်နုၥ်လီၤဒိးစဲးဝဲ(Placement Test)န့ၣ်လီၤ. ဒီးဖဲန့ၣ်တဆီ ပှၤလၢအထီၣ်(GED) မ့န့ၢ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ပျဲထီၣ်ဝဲလၢ(GED)ဒီး ပှၤလၢအထီၣ်ဝဲတန့ၢ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကဘၣ်ထီၣ်ဆိဝဲ(Pre-GED) အံၤန့ၣ်လီၤ.
ကၠီးခဲးပတီၢ်ထီတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ကၠိ(KHEA))အံၤဘၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအီၤလၢ(DKBA) နီၣ်ဂံၢ်(၁) သုးဂ့ၢ်ဝီခိၣ် သုးခိၣ် စဲကၠီၤလၣ် ဒီး ပှၤကၠိဖိလၢအဟဲထီၣ်ကၠိအံၤ သ့ၣ်တဖၣ်တၢ်လၢၥ်ဘူၣ်လၢၥ်စ့တအိၣ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်မၤဝဲတၢ်ပျၢ်က့ၤတၢ်ပျၢ်ကၠိမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီဝဲအံၤအပူၤန့ၣ် (DKBA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤစွ့ၤဝၣ် ဃုၥ်ဒီး (DKBA)ခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီၣ်လၢအဂၤဟဲထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
