လါယူၤ ၁၁ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုၥ်လၢအိၣ်ဟဲလၢခီပနံၣ်,မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်လၢသုးကရူၢ်ပၢဝဲတဖၣ်အံၤ ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလၢ တၢ်ထီၣ်ဒုး လဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဒီးကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိ သုးကရူၢ်အခီပနံၣ်,တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢတၢ်ကဘၣ် ဟးဆှဲးသူဝဲတဖၣ်အံၤ (Burma Campaign UK)ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲ ဖဲမဟါလါယူၤ ၁၀ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
လံၥ်(Burma Campaign UK)လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ် ကီၢ်ပယီၤမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်(Myanmar Economic Holdings Limited -MEHL), ကီၢ်ပယီၤမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်(Myanmar Economic Corporation-MEC)ဃုၥ်ဒီး တၢ်လၢအဂၤခဲလၢၥ်အခါ (၁၉၀)ဘျဲၣ်လၢသုးကရူၢ်ပၢဝဲလၢတၢ်ကဘၣ်ဟးဆှဲးသူဝဲဒၣ် န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိမုၢ်ကျိၤဝဲၤခီပနံၣ်ဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤ,ဃုၥ်ဒီးတၢ်လၢတၢ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲတဖၣ်အံၤ ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိမ့တဟးဆှဲး မ့ပှ့ၤသူ,မ့လဲၤဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ဝဲန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲကျိၣ်စ့ဂံၢ်ဘါလၢတၢ်မၤကမၣ်ပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်လၢသုးကရူၢ်လုၢ်သ့ၣ်ခါ ပတၥ်ဝဲအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ခီပနံၣ်,မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်,တၢ်အီၣ်တၢ်အီ,တၢ်သူတၢ်စွဲအမံၤအသၣ်လၢ(Burma Campaign UK)ထုးထီၣ် ပၥ်ဖျါဝဲ အခါ(၁၉၀)ဘျဲၣ်တဖၣ်အံၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲကီၢ်ပယီၤ(Myanmar Beer),တၢ်ဆဲးကျိးဆဲးကျၢ,အ့ဝၣ်စ့တၢး, မၠၣ်ဝတံၣ် စ့တၢး ကီၢ်ပယီၤသုးမုၢ်ဒိၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်,မၠၣ်ဝတံၣ်ကွဲၤဟူဖျါ, စဲးဖီကဟၣ်တၢ်မၤလီၢ်ဝဲၤဒၢး, တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်တၢ်မၤလီၢ်, ကျးတၢ်ဆါလီၢ်, တၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီး တၢ်ထံတၢ်နိ,တၢ်ကူတၢ်သိးကျး,ဝံစိၥ်တီဆှၢ ဃုၥ်ဒီးလၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ် ပၣ်ဃုၥ်ဝဲဒၣ်အါမး န့ၣ်လီၤ.
ပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်လၢသုးကရူၢ်လုၢ်သ့ၣ်ခါပတၥ်မၤဝဲအံၤန့ၣ် တုၤလၢခဲအံၤသူဝဲကဘီယူၤပညိၣ်လဲၤခးလီၤတၢ်လၢကလုၥ်ဒူၣ်ဟီၣ်ကဝီၤ ဒူသဝီဒီးကၠိ,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ,တၢ်ဆါဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ.လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ကျိၣ်စ့တၢ် ဟဲနုၥ်လၢအအိၣ်ဟဲလၢသုးကရူၢ်အမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်အိၣ်အံၤတဖၣ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဝဲတၢ်မၤကမၣ်ပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်အဖီခိၣ် တၢ်ကဘၣ် ဒီၣ်တဲၥ်ဖီၣ်ဃံးဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကလုၥ်ဒူၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိတဖၣ်ဃ့ထီၣ်ဝဲထံဂုၤကီၢ်ဂၤ တဖၣ်အိၣ်ဝဲတလီၢ်လီၢ် န့ၣ်လီၤ.
ဒ်(Nyan Lynn Thit Analytica)ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲအပူၤကွံၥ်လါအ့ဖြ့ၣ်ခါအသိးန့ၣ်(၂၀၂၁)တုၤလၢ(၂၀၂၆)လါမးရှးလၢ(၅)နံၣ် ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤ ကညီကီၢ်စဲၣ်, ကခၠ့ၣ်ကီၢ်စဲၣ်,ကရ့ၣ်နံၣ်,ခၠီ,စကဲ,တနီသရံၣ်,ပကိ,မကွ့,မါတလ့,မိၣ်,ရခၢၣ်,ယိၤဒိၣ်ကီၢ်စဲၣ်ဒီး အ့ၣ်ယၣ်ဝတံၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ ခီဖျိလၢသုးကရူၢ်အကဘီယူၤတၢ်ထီၣ်ဒုးအံၤအဃိ ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်သံတစှၤန့ၢ်ဝဲ(၂၈၀၀)ဘျဲၣ်ဒီး ဘၣ်ဒိၣ်ဘၣ်ထံးတစှၤန့ၢ် (၂၇၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးလၢသုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ(၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤ ခီဖျိလၢကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤအံၤအဃိ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢ ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ ဟံၣ်,ကၠိ,တၢ်ဆါဟံၣ်,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤဝဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အမဲၥ်ညါ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ် ဃုၥ်ဒီး ပှၤကၠိဖိ,ကၠိသရၣ်/မုၣ်တဖၣ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲအါမးန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ထံဂုၤကီၢ်ဂၤပဒိၣ်,ပှၤမၤဘူၣ်လီၤတၢ်ကစၢ်, ကရူၢ်ကရၢလၢအဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်, ထံဂုၤကီၢ်ဂၤခီပနံၣ်တဖၣ် ကဟးဆှဲးဝဲသုးကရူၢ်အခီပနံၣ်,တၢ်ဖိတၢ်လံၤ,တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်,တၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢတၢ်ပၥ်ဖျါဝဲတဖၣ်အံၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် (Burma Campaign UK) ဆီၣ်တခူ ထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
