လါယူၤ ၁၀ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဒီး မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤ ဒူသဝီတနီၤအပူၤ ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤဒီးဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အဃိ တနံၣ်အံၤကၠိအိးထီၣ်ကဒါအတီၢ်ပူၤအံၤ ကၠိတနီၤတၢ်အိးထီၣ်ဝဲ တဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
(သုးက့ ၁)ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ အပူၤကွံၥ်လါအ့ဖြ့ၣ်တၢ်ထီၣ်ဝဲတးပီသုးကလၢၤဒီးလ့က့ၣ်သုးကလၢၤ ၂ ဖျၢၣ်အံၤအတၢ်ဂ့ၢ်ပိၥ် ထွဲ ဒီး တုၤလၢခဲအံၤဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢ ဆဲးကဲထီၣ်ဒံးအဃိ ဟီၣ်ကဝီၤဖဲန့ၣ်အပူၤကၠိလၢအဂၤတဖၣ်တၢ်အိးထီၣ်ဝဲလံဘၣ်ဆၣ် လီၤဆီဒၣ်တၢ် ဒူသဝီလၢ အိၣ်ဘူးတးပီး,လ့က့ၣ် သုးကလၢၤအံၤတဖၣ် လၢပှၤကၠိဖိတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်တၢ်အိးထီၣ်ဝဲတဘူၣ် ဒံးဘၣ်န့ၣ် လီၤ.
လီၢ်ကဝီၤဒူသဝီပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဝဲလၢ“ခဲအံၤလၢတးပီ,လ့က့ၣ်,လၢၢ်ချီၣ်,ကးမဲမ့ဝံၤပနွဲၢ်ကျါသုးကလၢၤဃၢၤ လါခိသဝီတဖၣ်န့ၣ်အိၣ်ဘူးဒီးသုးကလၢၤအဃိကၠိန့ၣ်ပှၤအိးထီၣ် တဘူၣ်ဒံးဘၣ်.ခဲအံၤပယီၤသုးလၢအအိၣ်ဖဲလ့က့ၣ်ဒီး တးပီအံၤတဖၣ်က့ၤအိၣ်လၢအသုးကလၢၤပူၤတဘူၣ်ဒံးဘၣ် အိၣ်ဒံးဖဲသဝီပူၤ လီၤ.ပှၤသဝီဖိနါက့တုၤလၢခဲအံၤက့ၤလၢသဝီ တဘူၣ် ဘၣ်.ပှၤကၠိဖိတနီၤန့ၣ်လဲၤထီၣ်က့ၤကၠိလၢယိၤကီၢ်ထံဆၢကီၢ်ဆၢတကပၤအိၣ် ဒီးတနီၤန့ၣ်လဲၤအိၣ်က့ၤကၠိလၢပှၤသဝီစ့ၢ်ကီး အိၣ်ဝဲ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဟီၣ်ကဝီၤပူၤဖဲန့ၣ်စးထီၣ်လၢလါအ့ဖြ့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အခါခီဖျိတၢ်ပံးဃၥ်ဝဲလီတဲစိအကျိၤ(ဖုန်းလိုင်း)အဃိ ဟီၣ်ကဝီၤဖဲန့ၣ်အပူၤ ဘၣ်ဃးကၠိလၢတၢ်အိးထီၣ်တဘူၣ်ဘၣ်အနီၣ်ဂံၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးန့ၣ်ပခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးဆဲးကျိးဝဲ ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ်နၢ် ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဘၣ်ထွဲတဖၣ်အဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤ.
လ့က့ၣ်,တးပီသဝီလၢပယီၤသုးအိၣ်ဝဲခဲအံၤန့ၣ်အပူၤကွံၥ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ခီဖျိလၢပယီၤသုးအကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤအံၤအဃိ သဝီဖိ ဟံၣ်ဟးဂီၤဝဲအါမးအသိး ဟံၣ်လၢပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ဝဲစ့ၢ်ကီးအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး(သုးက့ ၁)အမဲၥ်ညါလၢ(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ် ကမၤမိၢ်-ကတၢတံၥ်ကျဲဘၢၣ်စၢၤလၢအပူၤ ကွံၥ်လါမ့ၤထီၣ်လၢကလဲၤထီၣ်ဆူ ဖၣ်ပူၣ်အဂီၢ် ပယီၤသုးကျိၤလၢအဟဲထီၣ်တဖၣ်အံၤဒီးဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုး ကဲထီၣ် တကးဒံးဘၣ်ပယီၤသုးအံၤသူဝဲကျိဖးဒိၣ်,ဒြိ,ကဘီယူၤအံၤအဃိ ဒူသဝီကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖဲန့ၣ် ဒီတကျိၤဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဝဲဒီး တုၤလၢခဲအံၤကၠိအါဒၣ်တက့ၢ်တၢ်အိးထီၣ်ဝဲတအိၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါ ဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ(သုးက့ ၅)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤထိၣ်ရီဘ့ၤ စံးဝဲလၢ“မ့ဘၣ်တဲစးထီၣ်လၢကမၤမိၢ်တုၤလၢကတၢတံၥ် ဘၢၣ်စၢၤဒီတကျိၤန့ၣ် ဒူသဝီတဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်စံၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်လီၤ.ဒူသဝီလၢအိၣ်ဒီးကၠိတဖၣ်န့ၣ်ကဲထီၣ်(IDP)ခဲလၢၥ်လီၤ.ပှၤက့ၤလၢ သဝီပူၤတဘူၣ်ဘၣ်.ကၠိစ့ၢ်ကီးထီၣ်တသ့ဒံးဘၣ်ထီၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်.မ့ထီၣ်နါက့ဘၣ်ထီၣ်ဝဲလၢပှၢ်ပူၤဒ်န့ၣ်လီၤ.ဘၣ်ဃးကၠိလၢတၢ်အိးထီၣ်အီၤတသ့ဘၣ်တဖၣ်မ့ၢ်အအိၣ်ပှဲၤဖျၢၣ်လဲၣ်န့ၣ်ပမၤလီၤတံၢ်အီၤအဖၢမုၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးဟီၣ်ကဝီၤဖဲန့ၣ်အပူၤကွံၥ်ဖဲပယီၤသုးကျိၤနုၥ်လီၤဟူးဂဲၤအခါခီဖျိသူဝဲကျိဖးဒိၣ်,ဒြိ,ကဘီယူၤအံၤအဃိ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ် ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဲထီၣ်အိၣ်ဝဲအမဲၥ်ညါဟံၣ်တနီၤလီၤပှီၢ်ဟးဂီၤအသိး ဟံၣ်အဖျၢၣ်(၂၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ် န့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးကျိၤလၢနုၥ်လီၤတဖၣ်လဲၤထီၣ်တလၢတုၤလၢကတၢတံၥ်လံဘၣ်ဆၣ် ဒူသဝီလၢပယီၤသုးနုၥ်လီၤဟူးဂဲၤ တ့ၢ်ဝဲဒီး တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အလီၢ်အံၤတဖၣ် ကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဒံးဝဲအဃိ အါဒၣ်တက့ၢ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ် လၢအဃ့ၢ် ထီၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်က့ၤဟံၣ်က့ၤဃီတဘူၣ်ဒံးဘၣ်အိၣ်ဝဲဒီး တနီၤလၢအက့ၤအိၣ်ဝဲဘူၣ်တဖၣ်န့ၣ်စ့ၢ်ကီး ဘၣ်အိၣ်ဝဲလၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီ အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
(သုးက့ ၁)ဒီး(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤအမဲၥ်ညါလၢ(သုးက့ ၂),(သုးက့ ၃),(သုးက့ ၄)ဒီး(သုးက့ ၆)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးကျိၤ နုၥ်လီၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိ ကၠိတနီၤတၢ်အိးထီၣ်ဝဲဘူၣ်ဘၣ်ဆၣ် ကၠိတနီၤ တၢ်အိးထီၣ်ဝဲတဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
