လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ရခၢၣ်ကီၢ်စဲၣ် ကၠီၣ်တီၤ(ကျောက်တော်)ဝ့ၢ် အ့ၤဒံၣ်ယၣ်ဖၠါလီၢ် ဒီး က့ၣ်စပၣ်နဒံၤတိၤလၢသုးမီၤစိရိၤပညိၣ် လဲၤခးလီၤတၢ်ဒီး ကဘီ ယူၤဖဲမဟါအံၤန့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤ,ပှၤပှ့ၤတၢ်ဆါတၢ်,ပှၤစိၥ်ထီၣ်စိၥ်လီၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤဃုၥ်ဒီး ဖိဒံဖိသၣ်သံဝဲ (၄၉)ဂၤ ဒီး ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၅၈)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ရခၢၣ်ဒီကလုၥ်ကရၢ(United League of Arakan-ULA)ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဖဲမဟါလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၈ သီ မုၢ်ထူၣ် ၁၂း၀၀ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်သုးမီၤစိရိၤအ(Jet fighter) ကဘီယူၤတဘ့ၣ် လဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်လိၤလိၤဆူ အ့ၤဒံၣ်ယၣ်ဖၠါ(တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤလီၢ်)အံၤဒီး က့ၣ်စပၣ်နဒံၤတိၤ(ကစ္ဆပနဒီတံတား) ကပၤလၢ ပှၤကမျၢၢ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤ,အိၣ်ဖှိၣ်ရိဖှိၣ်အါအလီၢ်အံၤအဃိ တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဘၣ်အိၣ်ထီၣ်ဝဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ် ဒ်အံၤ လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢကဘီယူၤအတၢ်လဲၤခးလီၤတၢ်ဘျီဝဲအံၤ ပှၤလၢအသံ(၄၉)ဂၤအံၤဒီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၅၈)ဂၤအံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲကမျၢၢ်လၢဆါတၢ်ပှ့ၤတၢ်, လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤ,စိၥ်ထီၣ်စိၥ်လီၤတၢ်ဖဲန့ၣ်ဃုၥ်ဒီးဖိဒံဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးပှၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဖၣ်အံၤအကျါ (၂၂)ဂၤန့ၣ် ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲနးနးကလဲၥ်အိၣ်ဒံးဝဲလၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ရခၢၣ်ဒီကလုၥ်ကရၢ (ULA)စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ တနံၤဃီဝဲန့ၣ်စ့ၢ်ကီး လၢမ့ပၠါ(မင်းပြား)ကီၢ်ဆၣ် စိၤယဲ(စွန်ရဲ)သဝီ ဒီး သၤတွဲ(သံတွဲကီၢ်ဆၣ်) ငပလံၤ(ငပလီ) ပီၣ်လဲၣ်နံၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အံၤ သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်အဃိ ဖဲန့ၣ်ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၉)ဂၤစ့ၢ်ကီး အဂ့ၢ်န့ၣ် လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤ ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
ရခၢၣ်ကီၢ်စဲၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ သုးမီၤစိရိၤအံၤပၥ်ဝဲတၢ်ခးပနီၣ်သူဝဲကဘီယူၤဆူၣ်ဆူၣ်ကိၤကိၤလဲၤခးလီၤဝဲတၢ်ဆူ ကမျၢၢ်အိၣ် ဆိးလီၢ်ဒူသဝီ, တၢ်ဆါဟံၣ်,ကၠိ,တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤလီၢ်(ဖၠါ)ဒီးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါလီၢ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်ဒီး လၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤဒ်အံၤအဖီခိၣ် (ULA/AA)ပဲၥ်အၢပဲၥ်သီဝဲတဲၥ်တဲၥ်ဖျုဖျုန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ပှၤလၢအနဲၣ်လီၤတၢ်ကလုၢ်,ပှၤလၢအမၤထွဲတၢ်ကလုၢ်ဃုၥ်ဒီးကရူၢ်ကရၢလၢအပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်လၢကဘီယူၤ တၢ်ထီၣ်ဒုးဘျီ ဝဲအံၤအပူၤတဖၣ်ခဲလၢၥ် တယံၤတမီၢ်ကက့ၤခီၣ်ဆၢကဒါဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် (ရခၢၣ်ဒီကလုၥ်ကရၢ)ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဃုၥ်ဝဲသုးမီၤ စိရိၤအံၤဒီး ဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢအပၣ်ဃုၥ် လၢတၢ်သံဆှုၣ်မဲၥ်ကဲၤမဲၥ်ဘျီဝဲအံၤအပူၤတဖၣ်သးအုးဃုၥ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်အသိး တၢ်ဂ့ၢ်လၢ အကဲထီၣ်သး အံၤဒ်သိးကအိၣ်ဒီးတၢ်တုၤသိးထဲသိးအဂီၢ်ကဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်တၢ်ဂီၤအိၣ်ဖျါထီၣ်အသိးန့ၣ်ကဘီယူၤအတၢ်လဲၤခးလီၤတၢ်လၢအ့ၤဒံၣ်ယၣ်ဖၠါတၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤလီၢ်ဒီး က့ၣ်စပၣ်နဒံၤတိၤ ဘျီဝဲအံၤ ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအမဲၥ်ညါ ကျးဆါတၢ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်,ဟံၣ်,သိလ့ၣ်,စဲးကၢးဃုၥ်ဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်မ့ၣ်အူအီၣ် ဟးဂီၤ လီၤကရဲဝဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်န့ၣ်လီၤ.
ရခၢၣ်ကီၢ်စဲၣ်အပူၤ ဖဲတလါအံၤလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁၇ သီတုၤ ၂၇ သီလၢအသီ(၁၀)အတီၢ်ပူၤ သုးမီၤစိရိၤအံၤသူဝဲဒၣ် ကဘီယူၤလဲၤ တ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်တဖၣ်လၢ ကီၢ်ဆၣ်(၉)ဘ့ၣ်လၢအပၣ်ဃုၥ်ဝဲမၠီၣ်အူ,ပိၤနါကၠိ,ပီၣ်တီကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ဒူသဝီ,ကဝီၤဒ့ သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအပူၤဒံး ဒီး ဖဲန့ၣ်ကမျၢၢ်သံ(၆)ဂၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတစှၤန့ၢ်(၁၆)ဂၤအမဲၥ်ညါကမျၢၢ်ဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤတစှၤန့ၢ်ဝဲ (၅၅)ဖျၢၣ်ကဲထီၣ်ဒံး ဝဲန့ၣ် လီၤ.
ဘၣ်ဃးဖဲမဟါကဘီယူၤအတၢ်လဲၤခးလီၤတၢ်ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အံၤန့ၣ် ရခၢၣ်ပှၤတဝၢတၢ်ကရၢကရိ (Arakan America Community-AAC)လၢအအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲမဲရကၤအံၤဃုၥ်ဒီးဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိလၢအဟူးဂဲၤဘၣ်ထွဲ ပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်အံၤတဖၣ် ပဲၥ်အၢပဲၥ်သီထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲလံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးအိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
မ့အီၤလဲၤအတၢ်မၤအၢမၤသီကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအံၤဒီး ယဲ၀့အူ(ရဲဝင်းဦး)လၢအဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်မ့အီၤလဲၤအမူဒါလီၢ် လၤစိကမီၤအံၤ စ့ၢ်ကီး သူဝဲဒၣ်ကဘီယူၤဒုးသုးဆူၣ်ဆူၣ်ကိၤကိၤဒီး ဆဲးမၤသံမၤဝီမၤထီဒါဝဲတၢ်တပယူၥ်ဃီလၢကလုၥ်ဒူၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိ အဖီခိၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် (ULA)စံးစ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤ သုးမီၤစိရိၤဒီးရခၢၣ်သုးမုၢ်ဒိၣ်(AA)အဘၢၣ်စၢၤ ဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢဆဲးကဲထီၣ်ဒံးဝဲလၢတၢ်လီၢ်တစှၤန့ၢ်(၇)တီၤအံၤ ဘၣ်ဒီး ဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၄ သီအနံၤ သုးမီၤစိရိၤအသုးကျိၤဟဲထီၣ်ဟူးဂဲၤဝဲလၢစ့ၣ်တွ့ၤ-ပိၤနါကၠိ(စစ်တွေ-ပုဏားကျွန်း) ဘၣ်ဆၣ် ပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
