KIC News
သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤခးလီၤတၢ်အဃိ,တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်လၢမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်လီၢ်ကအိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အဂီၢ်ဘၣ်
လါအီကူး ၂၂သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၅)မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ,သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤခးလီၤတၢ်အဃိ,တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်ဝဲလၢလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အဂီၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ်,မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤတဝၢတၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤတၢ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤတဖၣ်အပူၤ,သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဟးခးလီၤဝဲတၢ်အဖီခိၣ်ကမျၢၢ်လီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အဂီၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်ဝဲဘၣ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်အိၣ်ဝဲလၢပှၢ်ပူၤအဃိသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,မုၢ်တြီၢ်တၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤပှၤတဝၢတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ကမံးတံၥ်ခိၣ်ပဒိၣ်စီၤညိၣ်ဝ့ပၥ်ဖျါဝဲလၢမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအပူၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“အခဲအံၤကဘီယူၤဟးလူၤခးလီၤတၢ်ပူၤတီၤပူၤတီၤအိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်,ကမျၢၢ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုတဖၣ်အံၤအိၣ်နါက့ဘၣ်အိၣ်ဝဲလၢတၢ်ပလီၢ်အပူၤအဃိအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်လိၣ်ဝဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢန့ၣ်လီၤ.ဒီးခဲအံၤခီဖျိကဲထီၣ်ဝဲပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအဃိဘၣ်အိၣ်လၢခ့ပူၤပှၤပူၤဒုတဒ်သိးဝဲလၢအိၣ်ဆိးဝဲလၢဒူပူၤသဝီအပူၤဘၣ်အဃိအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်တၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲတဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးဘၣ်အိၣ်ဝဲလီၤ.ဒီးလၢတၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ်တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤမ့ၢ်တၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲအသိး,အတၢ်လိၣ်ဘၣ်နီၢ်နီၢ်ဒုမ့ၢ်ဝဲတၢ်အီၣ်မိၢ်ပှၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ,တၢ်နီၤဖးအီၤအပတီၢ်(၃)ကလုၥ်ဒီးတၢ်(၃)ကလုၥ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ(၁)လီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအမ့ၢ်ဝဲကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိလၢတၢ်ကဲထီၣ်သးဒီးအီၤကိၤကိၤလၢၤလၢၤဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတဖၣ်
(၂)လီၢ်အိၣ်ကမှံကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိလၢအမ့ၢ်ဝဲပှၤလၢအတူၢ်ဘၣ်ဃုၥ်တၢ်လၢအအိၣ်ဘူးဒီးတၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်တဖၣ်
(၃)လီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအမ့ၢ်ဝဲ,ဒူသဝီကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိလၢအိၣ်ဆိးလၢဒုၣ်ဒါဟးထီၣ်ဟးလီၤဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတဖၣ်အဂ့ၢ်,အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,လီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအမ့ၢ်ဝဲပှၤ(၃)တပတီၢ်တကလုၥ်အံၤအနီၢ်ကစၢ်ဆီၣ်ထွဲလိၥ်သးတိစၢၤမၤစၢၤလိၥ်အသးအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဖီခိၣ်အိၣ်ဆိးဖံးမၤအီၣ်အီဝဲသ့ဒံးဝဲဘၣ်ဆၣ်,မ့မ့ၢ်လၢလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိ(၁)ဒီး(၂)အပတီၢ်အံၤန့ၣ်ဘၣ်ဒိးသန့ၤဝဲအသးလၢပှၤတဝၢခိၣ်နၢ်ဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဘၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ကနၣ်ထွဲကွၢ်ထွဲအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢတၢ်အီၣ်မိၢ်ပှၢ်ဒီးတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးသ့ၣ်တဖၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တၢ်လိၣ်ဘၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤတဝၢခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,လၢတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝဲလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၢ်ကဝီၤပှၤတဝၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဖီၣ်လိၥ်စုမၤသကိးတၢ်ဒီးပှၤမၤစၢၤပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိကမံတံၥ်(CIDKP)ဃုၥ်ဒီးကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢ(KWO)သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအသိး,ဒ်သိးလီၢ်အိၣ်ကမှံသူၣ်စၢ်သးဘီၣ်ဒီးဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ဒီးထီၣ်ဘၣ်ဝဲကၠိအဂီၢ်န့ၣ်,ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤဝဲၤကျိၤ(KECD)ဟူးဂဲၤဝဲလၢသူၣ်ထီၣ်န့ၢ်ဝဲတၢ်မၤလိလီၢ်လၢပှၢ်ပူၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,ကညီပှၤတၢ်ဝၢတၢ်ကရၢကရိလၢအမၤစၢၤဝဲလီၢ်အိၣ်ကမှံသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်,ကျဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်သဂၢၣ်ဘၣ်ဝဲဝံစိၥ်တီဆှၢတၢ်အတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ပှၤတဝၢခိၣ်နၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤအံၤစးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၁)နံၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤသုးဟံန့ၢ်တၢ်စိကမီၤအလီၢ်ခံတုၤလၢ(၂၀၂၄)နံၣ်လါယူၤလံအပူၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးအိၣ်ဝဲဘူးထီၣ်လၢ(၉၀၀၀၀)ကလးဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါအိၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ခိးခးပယီၤသုးသိလ့ၣ်လၢအဟဲထီၣ် သံ(၂)ဂၤ,သိလ့ၣ်အူအီၣ်တခိၣ်
လါအီကူာ် ၂၂ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဖွ့ဖူကၢ်ကရူၢ်အပူၤ ပယီၤသုးသိလ့ၣ်လၢအဟဲထီၣ်(၂)ခိၣ် ခီဖျိ(KNLA) တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ် ခိးခးအ၀ဲသ့ၣ်လၢကျဲအဃိ သံ၀ဲဒၣ်(၂)ဂၤဒီးသိလ့ၣ်အူအီၣ်၀ဲဒၣ်တခိၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤ ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဖွ့ဖူကၢ်ကရူၢ် အ့ၤကဘိၤသ၀ီဃၢၤ ဖဲလါအီကူာ် ၂၀ သီ မုၢ်ထူၣ် ၁၂...
ခီဖျိပယီၤသုးပညိၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူဒူသဝီပူၤအဃိကျိဖးဒိၣ်အက့အခီဖျိးဘၣ်ဟးဂီၤဝဲကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်
လါအီကူး ၂၁ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၃),လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ,ဖဲ မဟါလါအီကူး(၂၀)သီအနံၤန့ၣ်မ့ၢ်လၢသုးကီၣ်ကးပညိၣ်ခးလီၤဝဲ(၁၂၀)မမကျိဖးဒိၣ်(၄)ဖျၢၣ်ဆူ(မိခိး)သဝီပူၤအဃိလီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်အက့အခီဖျိးဘၣ်ဝဲ(မိခိး)သဝီတၢ်မၤလိကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်အဂ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဘၣ်ဝဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးကီၣ်ကးခီၣ်သုးရ့ၣ်လၢအမ့ၢ်(ခလရ-၂၆၄)အံၤဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ(၁)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်အသးတအိၣ် ဘၣ်ဒီးခးလီၤနါစိၤကျိဖးဒိၣ်ဒ်အတၢ်ဘၣ်သးအိၣ်ဝဲအသိးခးလီၤဝဲအမဲၥ်ညါပၥ်ဝဲကမျၢၢ်စ့ၢ်ကီးဒ်ဒုၣ်ဒါအဃိခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်မုၢ်နၤမုၢ်ဆါကိးနံၤဒဲးအဂ့ၢ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပှၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်စီၤဝါမုၢ်စံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
"အဝဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ခီဒုတမ့ၢ်လၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအိၣ်မးဒီးခးလီၤဝဲဘၣ်. ပကွၢ်က့ၤလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤထံကျိ(ပရဲ လိၥ်ကျိ)မုၢ်ထီၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,မုၢ်နုၥ်မ့ၢ်ဂ့ၤဒူသဝီလၢအဝဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးခးလီၤဝဲန့ၣ်ခးလီၤဝဲလီၤ. တခိးလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအိၣ်ထီၣ်ဝဲမးဒီးခးလီၤဝဲ ဘၣ်,တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအိၣ်ထီၣ်ဒီးခးဝဲဘၣ်. ဒီးပၥ်ဝဲဒၣ်ကမျၢၢ်ဒ်သိးဒီးဒုၣ်ဒါအသိးဒီးခးဝဲလီၤ. ခးဝဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်လီၤ. မုၢ်နၤခီ, မုၢ် ဆါခီတကွၢ်ဝဲဘၣ်." အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးကီၣ်ကးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အံၤန့ၣ်လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲဖဲ(မိခိး)သဝီစံၥ်ပျီတဘ့ၣ်ပူၤအဃိဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲဘုသ့ၣ်တဖၣ်အသိးမ့ၢ်လၢကၠိအိၣ်အံၤဘူးဒီးစံၥ်ပျီအဃိအက့အခီဖျိးဘၣ်ဝဲကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢပှၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်တခီတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါကၠိအံၤစးထီၣ်ဖဲ(ခိဝံၣ်)တၢ်ဆါကဲထီၣ်အသးဒီးသုးဟံးန့ၢ်ဆူၣ်ကွံၥ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤအလီၢ်ခံတၢ်ပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲဒီးဖဲန့ၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံခီဖျိလၢဒူသဝီကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါဒီးအတၢ်သူၣ်ထီၣ်က့ၤဝဲကၠိအံၤအဃိတနံၣ်အံၤအတီၢ်ပူၤန့ၣ်တၢ်က့ၤအိးထီၣ်ကဒါက့ၤဝဲဒီးလဲၤတရံးက့ၤဝဲအသးဒ်ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤဝဲၤကျိၤအဖီလၥ်ကၠိတဖျၢၣ်အသိးအဂ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးကၠိအံၤအိၣ်ဝဲဒၣ်စးထီၣ်လၢ (Grade one)တုၤ(Grade Six)ပှၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ဝဲ(၂၀)ဂၤဘျဲၣ်တုၤ(၃၀)အခိၣ်အဃၢၤဒီး ကတီၢ်ခဲအံၤန့ၣ်တၢ်ဘၣ်စိၥ်ကတီၢ်ဃၥ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်မၤလိကၠိအံၤန့ၣ်လီၤ. ကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဒ်သိးအတၢ်မၤလိတကဲထီၣ်တၢ်တံၥ်တၥ်တ ဂ့ၤဒီးတၢ်မၤလိကၠိကလဲၤတရံးက့ၤသးအဂီၢ်ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်ဒီးကၠိသရၣ်သရၣ်မုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်ဝဲအိၣ်အဂ့ၢ်ပဒိၣ်စီၤဝါမုၢ်စံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
"ကၠိခီဒုကတီၢ်ခဲအံၤပတုၥ်ဝဲဒၣ်မီၤနီၤ.ခဲခဲအံၤဒ်သိးကၠိကက့ၤစးထီၣ်အဂီၢ်ခီန့ၣ်ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်,ကၠိသရၣ်သရၣ်မုၣ်ပၥ်ဖှိၣ်လိၥ်အသးဒီးရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်က့ၤဝဲဒၣ်အသီတသနၢၣ်မီၤနီၤ.ဒ်သိးကၠိအဝဲအံၤသုတကဲထီၣ်တၢ်ဘၣ်တံၥ်တၥ်တဂ့ၤဒီးကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်သုတကဲထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ကမၤလိတၢ်တဂ့ၤအဂီၢ်ဒုမိၢ်ပၢ်ဒီးကၠိသရၣ်ရဲၣ်ကျဲၤဝဲဒၣ်လီၤ....
ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် သုးကီၣ်ကးအဂၢၤကီၢ်သုးလၢအက့ၤအးကျိဆူ(BGF)အအိၣ်တဖၣ်ပၣ်ဃုာ်အခိၣ်ဒိၣ်တနီၤ
လါအီကူာ် ၂၁ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ သုးကီၣ်ကးအဂၢၤကီၢ် သုး(ပြည်သူ့စစ်)လၢတၢ်ဒုးဖီၣ်အီၤကျိတဖၣ်ဖဲတလါအံၤလါအီကူာ်ထီၣ်ခံနွံဃၣ်ဃၣ်အခါန့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ်က့ၤအးကဒါ ကျိဆူသုးကီၣ်ကးႇ(BGF)အအိၣ်ဒီး ဖဲန့ၣ်ၦၤက့ၤအးကျိလၢ(BGF)အိၣ်တဖၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်အခိၣ်ဒိၣ်တနီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိစံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
အပူၤကွံာ်လါအီကူာ် ၁၀ ဒီး ၁၂ သီအနံၤ သုးကီၣ်ကးအဂၢၤကီၢ်သုးလၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် KNLA သုးရ့ၣ်(၁) ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ...
နိၣ်ခၠိနဲၣ်,လိးရှါတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤမၤတၢ်ခးလီၤတၢ်ဆူၣ်ထီၣ်
လါအီကူး ၂၁သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၆)ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤ,ဝီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤဒ်သိးနိၣ်ခၠိနဲၣ်ဒီးလိးရှါသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤသုတလီၤကွံၥ်တဂ့ၤအဂီၢ်,သုးကီၣ်ကးတကပၤအကဘီယူၤခးလီၤတၢ်အိၣ်ဝဲတပယူၥ်ဃီအဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါအီကူး(၅)သီအနံၤအပူၤသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဆှၢထီၣ်ကျိချံပှၥ်သၣ်တၢ်ပီးတၢ်လီဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံသုးကီၣ်ကးလၢအိၣ်ဝဲကလံၣ်သုးကလၢၤတဖၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူနိၣ်ခၠိနဲၣ်ဒီးလိးရှါတကပၤအိၣ်ဝဲတပယူၥ်ဃီအသိးကဘီယူၤသနါက့ခးလီၤစၢၤဝဲတၢ်အိၣ်ဝဲတပယူၥ်ဃီအဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒီးခီဖျိသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤခးလီၤတၢ်တပယူၥ်ဃီအဃိ,ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ဆိးလၢသဝီခိၣ်ဃၢၤအိၣ်ဝဲဒီးဖဲလါယူၤ(၁၉)သီအနံၤန့ၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤဝဲလိးရှါသီခါဖၠၣ်ဒီးဘျီၣ်ဒိၣ်တဖျၢၣ်အဂ့ၢ်,လိးရှါလီၢ်ကဝီၤဖိတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“ခးလီၤဝဲန့ၣ်တီတီဖဲလိးရှါသဝီပူၤလီၤ.ဘၣ်ဟးဂီၤဝဲသဝီပူၤသီခါဖၠၣ်ဒီးသဝီဘျီၣ်ဒိၣ်န့ၣ်လီၤ.မ့မ့ၢ်လၢဒူသဝီကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒုပတသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်ဘၣ်ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်အခဲအံၤခီန့ၣ်သဝီပူၤပှၤလၢအိၣ်ဘူးဒီးပယီၤသုးကလၢၤဒီးလၢသဝီခၢၣ်သးကမျၢၢ်တဖၣ်န့ၣ်ပှၤစံၢ်လၢၥ်ဃၣ်ဃၣ်လံမီၤနီၤ.မ့မ့ၢ်ယၤဒုခီဖျိယအိၣ်ဘူၣ်ဒံးအဃိန့ၣ်ခဲအံၤယအိၣ်ဖဲသဝီကပၤလီၤမီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤပယီၤသုးကလၢၤတဖၣ်အပူၤပယီၤသုးအိၣ်ဆိးဝဲဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်တကပၤနၥ်က့အတၢ်ပညိၣ်အိၣ်ဝဲလၢတၢ်ကဒုးလီၤပှီၢ်ကွံၥ်ဝဲသုးကီၣ်ကးအံၤအိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်ဘၣ်အိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီအသးအဂ့ၢ်,အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးနိၣ်ခၠိနဲၣ်,လိးရှါသဝီတဖၣ်အပူၤတနံၣ်အံၤလါမးရှးအတီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးက့ၤကဲထီၣ်ကဒီးဝဲလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအဘၢၣ်စၢၤဝံၤအလီၢ်ခံလီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ကွံၥ်ဝဲဒီးနိၣ်ခၠိနဲၣ်သဝီအပူၤဟံၣ်အဖျၢၣ်(၃၀)ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲအဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်နိၣ်ခၠိနဲၣ်သဝီအပူၤသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤအံၤအိၣ်ဝဲဖဲဃိၣ်သၢဖျၢၣ်သရိၥ်ဝါကျဲမုၢ်အဖီခိၣ်ဒီးမ့ၢ်ဝဲသုးကလၢၤတဖျၢၣ်လၢအရ့ဒိၣ်လၢသုးကီၣ်ကးတဖၣ်အဂီၢ်ဒီး,ပယီၤသုးကလၢၤအံၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်တဖၣ်နုၥ်လီၤခးဝဲအိၣ်ဝဲအသိးသုးကီၣ်ကးတကပၤစ့ၢ်ကီးဒ်သိးသုတဘၣ်ဟ့ၣ်ဃၣ်ကွံၥ်အသုးကလၢၤအံၤတဂ့ၤအဂီၢ်,မၤဝဲကဘီယူၤတၢ်ခးလီၤတၢ်တပယူၥ်ဃီလီၤအဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,လိးရှါသဝီအပူၤသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤအံၤသနၥ်က့အပူၤကွံၥ်,မ့ၢ်ဝဲ(KNLA)သုးရ့ၣ်(၁၆)ဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်လီၢ်တတီၤဒီးဖဲ(၂၀၂၁)နံၣ်အပူၤလၢဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်,သုးကီၣ်ကးတကပၤနုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးဝဲဒီးတၢ်ခးလိၥ်သးကဲထီၣ်လၢခံခီခံကပၤအိၣ်ဝဲခဲအံၤခဲအံၤအဃိလီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်ဝဲလၢၤဘၣ်ဒီးဘၣ်ဃ့ၢ်ပဒ့ၣ်ကွံၥ်ဝဲအသးအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,ခီဖျိသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤခးလီၤတၢ်တပယူၥ်ဃီအိၣ်ဝဲအဃိနိၣ်ခၠိနဲၣ်,လိးရှါသဝီလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အမဲၥ်ညါ,ခိၣ်ဃၢၤဃီကျါ,ကၠီးဘလူဒီးပနီကျဲခံသဝီလီၢ်ကဝီၤဖိဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(၃)သီအတီၢ်ပူၤသုးကီၣ်ကးကျိဖးဒိၣ်ဒီးဒြိမ့ၣ်ပိၢ်အဃိကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤ
လါအီကူး ၂၀ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၃), မူကီၢ်ဆၣ်ဒီးလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤပူၤကွံၥ်ဖဲ လါအီကူး(၁၄)သီတုၤ(၁၆)သီလၢသၢသီအတီၢ်ပူၤအံၤမ့ၢ်လၢပယီၤသုးကီၣ်ကးပညိၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးဒြိသ့ၣ်တဖၣ်အဃိကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤအဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲမဟါ(၁၉)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
မူကီၢ်ဆၣ်အပူၤပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်လၢအမ့ၢ်(ခမရ-၄၃၉)ဒီးပယီၤသုးအပှၤလၢအိၣ်(အိဖၠဲၣ်)သုးကလၢၤ တဖၣ်မ့ၢ်လၢပညိၣ်ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်ဒီးဟဲတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်အဃိလီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲဖဲ(ဖယါလၣ်ဟါ)သဝီအပူၤဒီး(ကၠဲၣ်တဲၣ်ညီၤပ့ၤ)သဝီအပူၤအဃိဘၣ်ဒိဝဲပှၤသဝီဖိလၢအမ့ၢ်(ထဲၣ်လ့အူ,ခ့ၤခၠိၤလွ့ၤ,အူမၠ့ၣ်ထ့ဒီးဒီၤခ့ၤယံၤ)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂ့ၢ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးပယီၤသုးကီၣ်ကးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်လၢအမ့ၢ်(ခမရ-၃၀၇)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤခးလီၤဝဲ(၁၂၂)မမ ကျိဖးဒိၣ်ဆူ(အနါဘီ)သဝီပူၤအဃိဘၣ်ဒိကဒီးဝဲ(အူထ့နဲၤ)တဂၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်အသိးပှၤသဝီဖိလၢအဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်မ့ၢ်ပှၤလၢအသးနံၣ်အိၣ်အနံၣ်(၅၀)ဆူအဖီခိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအသိးန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါလၢတၢ်(၃)သီအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးကီၣ်ကးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်,ဟဲ့တ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲကမျၢၢ်ဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီးဘၣ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကမျၢၢ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအဂ့ၢ်ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်စီၤဟဲဂ့ၤစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
"ဖဲ(၁၄, ၁၅, ၁၆)သီအနံၤန့ၣ်ဒုၣ်ဒါ(ခလရ-၂၆၄)(ခမရ-၃၀၇)သ့ၣ်တဖၣ်ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်မီၤနီၤ. မ့ၢ်ဘၣ်ကွၢ်က့ၤလၢတၢ် သၢသီအတီၢ်ပူၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်(၁၂၂)မမခဲလၢၥ်န့ၣ်အိၣ်(၁၂)ဖျၢၣ်ဒီးဟဲတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲ(၁၈)ဖျၢၣ်ဒီး()ကျိဖးဒိၣ်န့ၣ်(၂)ဖျၢၣ်လီၤ. ဒီးဘၣ်ဒိဃုၥ်ဝဲဒၣ်ဒီးကမျၢၢ်ကျီၢ်,ပနၢ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိဒီးဟံၣ်ဃီသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ် ဝဲဒၣ်လီၤ" အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးသ့ၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ်တုၤတကီၢ်ခါခဲအံၤက့ၤအိၣ်က့ၤဆိးလၢအဒူသဝီပူၤတဘူၣ်ဒံးဘၣ်အသိးတနီၤနီၤက့ၤအိၣ်က့ၤဆိးဝဲတသ့လၢၤဘၣ်ခီဖျိပယီၤသုးဒွဲၣ်အူဟးဂီၤကွံၥ်အဝဲသ့ၣ်အဟံၣ်အဃီအဂ့ၢ်ချၢၣ်ဆီထံးကီၢ်ဆၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
"ပှၤလၢဟဲအိၣ်ကဒုသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်က့ၤအိၣ်လၢအဒူသဝီတဘူၣ်ဒံးဘၣ်မီၤနီၤ. ခဲခဲအံၤဒူသဝီဟီၣ်ကဝီၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ် န့ၣ်တၢ်ခးလိၥ်သးအိၣ်ကိးနံၤဒဲးအဃိန့ၣ်ပှၤက့ၤလၢဟံၣ်အဃီအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဘူၣ်ဒံးဘၣ်. ဘၣ်အိၣ်ကဒုအသးဖဲ အအိၣ်ကဒုညီနုၢ်အလီၢ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးလၢ(ဘစိၣ်မၠီ)သဝီပူၤန့ၣ်ပှၤဟံၣ်ဃီတအိၣ်လၢၤဘၣ်ပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲ...
(UNOCHA)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါထံၣ်လိၥ်သးဒီးသုးကီၣ်ကးလၢတၢ်မၤစၢၤပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်လိၣ်ဘၣ်အဂီၢ်
လါအီကူး ၂၀သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကီၢ်ပယီၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိတဖၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအဂီၢ်,အပူၤကွံၥ်လါအီကူး(၁၉)သီအနံၤအပူၤ,တၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(UNOCHA)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါထံၣ်လိၥ်ဝဲအသးဒီးသုးကီၣ်ကးလၢတၢ်မၤစၢၤပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်လိၣ်ဘၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်,သုးကီၣ်ကးအတၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
လါအီကူး(၁၉)သီအနံၤလၢအလီၤဘၣ်ဝဲ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်လိၣ်ဘၣ်မုၢ်နံၤအသိးန့ၣ် (UNOCHA) ဟဲထံၣ်လိၥ်ဝဲသးဒီးသုးကီၣ်ကး ကတိၤတၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဝဲ တၢ်ဂ့ၢ်ဒ်အမ့ၢ် တဖုဒီးတဖုအဘၢၣ်စၢၤကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဆဲးလီၤမံၤလၢ တၢ်ဘၣ်သးအလံၥ်ဃံးဃၥ်ပူၤလၢအစိအချ့အဂ့ၢ်, ကမၤစၢၤဝဲဒၣ်(UNOCHA) ကီၢ်ချၢပှၤမၤတၢ်ဖိလၢကနုၥ်လီၤကီၢ်ပယီၤပူၤအ(Visa)ဒီး,လၢ(UNOCHA)ဟ့ၣ်မၤစၢၤကီၢ်ပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်လိၣ်ဘၣ်ကန့ၢ်အဂီၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဝဲအသိးတၢ်ကရၢကရိလၢတမ့ၢ်တဘၣ်ဃးပဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်လံၥ်အုၣ်သးတၢ်ဂ့ၢ်စ့ၢ်ကီးတၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဝဲဒၣ်အဂ့ၢ် သုးကီၣ်ကးပၢတၢ်ကစီၣ်သန့ (Myanmar Alin)ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်ဖဲတနံၤအံၤလါအီးကူးအသီ(၂၀)အနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးဒီး(UNOCHA)အတၢ်ထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဝဲတၢ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအံၤန့ၣ်တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါထွဲဝဲအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်လၢကတၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်တအဂ့ၢ်ပှၤမၤစၢၤပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိကမံးတံၥ်(CIDKP)မူဒါခိၣ်(၂)စီၤခဲလ့ၣ်ပဲၥ်ထံနီၤဖးစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“(UNOCHA)အဝဲသ့ၣ်ကလဲၤတဲအိၣ်သကိးတၢ်ဒီးသုးကီၣ်ကးန့ၣ်ဒုဒုးသ့ၣ်ညါဆိပှၤအိၣ်ဝဲလီၤ.ဘၣ်ဆၣ်ဒ်ပယီၤတၢ်ကစီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲအသိးလၢတၢ်ကတၢၣ်ပီၣ်ဝဲတၢ်ကမၤတၢ်ဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်ကန့ၢ်ချ့ချ့အဂီၢ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဒုတတဲပှၤခဲလၢၥ်ခဲဆ့ဘၣ်အဃိပတသ့ၣ်ညါထွဲဘၣ်.တမံၤဂ့ၤတမၠိဂ့ၤတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအံၤမ့ၢ်လဲၤခီဖျိလၢသုးကီၣ်ကးဒုကကဲထီၣ်အသးကီဝဲအသိး,မ့ကဲထီၣ်နါက့တမ့ၢ်ကကဲထီၣ်အသးလၢအဂ့ၤဘၣ်.သုးမီၤစိရိၤအံၤအကွၢ်ထွဲလီၤအကစၢ်သးမၣ်တသ့န့ၣ်ကလဲၤကွၢ်ထွဲကမျၢၢ်ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိကသ့ဒ်လဲၣ်.လၢတၢ်န့ၣ်အဃိန့ၣ်ယနီၢ်တဂၤဆိကမိၣ်လၢကကဲထီၣ်အသးညီညီတသ့ဘၣ်.မ့မ့ၢ်လၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်လၢကမျၢၢ်လီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်အဂီၢ်ခီန့ၣ်ခဲအံၤယတဲတသ့ဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,ဘၣ်ဃးဒီးပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်လိၣ်ဘၣ်အဂီၢ်အံၤန့ၣ်,ဒီကလုၥ်တၢ်ဃူတၢ်ဖိးပဒိၣ်(NUG)ဃ့ထီၣ်ဝဲထံဂုၤကီၢ်ဂၤကရူၢ်ကရၢတဖၣ်လၢကထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်လိၥ်သးဒီး(NUG)ဃုၥ်ဒီးကရူၢ်ကရၢလၢအဘၣ်ထွဲတဖၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,ပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်လိၣ်ဘၣ်အဂီၢ်တၢ်ထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်ဘျီဝဲအံၤန့ၣ်,(UNOCHA)အခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီ(Mr.SajjadMohammadSajid),ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢပှၤမၤဖိးမံတၢ်မူဒါခိၣ်(Mr.MarcoluigiCorsi)ဒီးသုးကီၣ်ကးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤပှၤတဝၢဂ့ၢ်ဝီပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးတၢ်ဆီလီၤပၥ်လီၤက့ၤလီၢ်အိၣ်လီၢ်ဆိးကိတိၥ်ဝဲၤကျိၤခိၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ထံၣ်လိၥ်ကတိၤတၢၣ်ပီၣ်သကိးဝဲလၢ(န့ၣ်ပၠ့ၣ်ဒီၣ်)တၢ်လီၢ်အပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ....
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်(ဘီကီး၀့ၢ်)သးစၢ်ကညီပိာ်မုၣ်ဖိလၢအမၤတၢ်လၢဟံၣ်ပူၤတဂၤလီၤတဲာ်သံလၢဟံၣ်ဖီခိၣ်
လါအီကူာ် ၂၀ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ဘီကီး၀့ၢ်ပူၤ ဖဲလါအီကူာ် ၁၆ သီအနံၤန့ၣ် ကညီပိာ်မုၣ်သးစၢ်(၁၉)နံၣ်လၢအမၤတၢ်လၢ ဟံၣ်တၢ်မၤ တဂၤဖဲအ၀ဲမၤကဆှဲကဆှီဟံၣ်အခါ လၢတၢ်တပာ်သူၣ်ပာ်သးအပူၤလီၤတဲာ်၀ဲဒၣ်လၢဟံၣ်ခံကထြၢ ဖီခိၣ်ဒီးသံ၀ဲဒၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် အဘူးအတံၢ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကညီမုၣ်သးစၢ်လၢအလီၤတဲာ်သံလၢဟံၣ်ဖီခိၣ်တဂၤအံၤအမံၤ၀ဲဒၣ်လၢနီၢ်မၤအူႇအိၣ်၀ဲဒၣ်လၢကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ကီး၀ၣ်လဲၤသ၀ီဒီး လဲၤမၤတၢ်လၢဘီးကီးအိၣ်ဒီး(ဖးစပိး)လံာ်လဲၢ်လၢအဖိးသဲစးမၤဟံၣ်တၢ်မၤအိၣ်တနံၣ်ဘျဲၣ်လံ န့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအမၤတၢ်ဒီးအီၤတပူၤဃီတဖၣ်စံး၀ဲလၢတၢ်တနံၤန့ၣ်ဖဲအ၀ဲမၤကဆှဲကဆှီတၢ်လၢဟံၣ်ခံကထြၢဖီၣ်ခိၣ်ထွါကဆှီ၀ဲဒၣ်ယွၤ(မဲၤထံကလၤ)အခါအခီၣ်တပျာ်ဒီးလီၤတဲာ်သံ၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် အဘူးအတံၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ဃးကညီမုၣ်တဂၤအံၤသံတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ...
ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(၆)လါအတီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်(၆၂)ဘျီပယီၤသုးသံ(၁၅၁)ဂၤ
လါအီကူး ၁၉ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၄)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ စးထီၣ်လၢလါယနူၤအါရံၤတုၤလါယူၤလၢနံၣ်တဝၥ်အ တီၢ်ပူၤအံၤ တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်ဝဲလၢပယီၤသုးကီၣ်ကးဒီးကညီဒီကလုၥ်သုးမုၢ်ဒိၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အ ဘၢၣ်စၢၤခဲလၢၥ်အိၣ်(၆၂)ဘျီ ပယီၤသုးကီၣ်ကးတကပၤသံ(၁၅၁)ဂၤအဂ့ၢ်ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ခီဖျိလၢခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲ(၆၂)ဘျီလၢ(၆)လါအတီၢ်ပူၤဒ်အံၤအဖီခိၣ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးတကပၤသံ(၁၅၁)ဂၤဘၣ်ဒိ(၂၁၂)ဂၤတကးဒံးဘၣ်ပယီၤသုးအပှၤသ့ၣ်တဖၣ်ပၥ်လီၤတၢ်စုၤကဝဲခဲလၢၥ်အိၣ်(၁၃၈)ဂၤဒီးပယီၤသုးအံၤဟူးဂဲၤဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤအိၣ်ဝဲ(၅၁)ဘျီစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်အသိးမ့မ့ၢ်လၢကညီဒီကလုၥ်သုးမုၢ်ဒိၣ်သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၄)တကပၤခီန့ၣ်တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိတၢ်တပၥ်ဖျါဘၣ်အဂ့ၢ်ဒ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအသိးသ့ၣ်ညါန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါစးထီၣ်လၢ(၂၀၂၁)နံၣ်သုးမီၤစိရိၤဟံးန့ၢ်ဆူၣ်ကွံၥ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤအလီၢ်ခံဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲခဲလၢၥ်(၅)ဖျၢၣ်ဒီးပယီၤသုးကလၢၤဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံၥ်ခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲ(၂၁)ဖျၢၣ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကတီၢ်အံၤမ့ၢ်လၢသုးကီၣ်ကးတကပၤမၤဆူၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအဃိကမျၢၢ်ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ပျံၤဘၣ်ဖုးတၢ်ဒီးဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးလၢတၢ်အိၣ်ကဒုအလီၢ်အမဲၥ်ညါတကတီၢ်ဃီမ့ၢ်လၢဘၣ်စံၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအိၣ်တၢ်မဲၥ်ညါတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
"ကတီၢ်အံၤမ့ၢ်လၢသုးကီၣ်ကးမၤဆူၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤလၢ(ဝၣ်ယဲး)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤ, (တကဲး) ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤအဃိဒီးတုၤလၢကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၥ်ဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးအဃိန့ၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ပဒ့ၣ်ပဒီအသးမီၤနီၤ. အဃိန့ၣ် တၢ်လၢအပိၥ်ထွဲထီၣ်အခံန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်စူၤအဃိတၢ်အခိၣ်ဒုတကူတလၢဘၣ်, ခံမံၤတမံၤလိၣ်ဘၣ်ဝဲတၢ်အီၣ်မိၢ်ပှၢ်, ဒီးကသံၣ်ကသီ သ့ၣ်တဖၣ်မီၤနီၤ. ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကျဲးစၢၤဝဲလၢပပှၤကလုၥ်သ့ၣ်တဖၣ်ကတူၢ်ဘၣ်တၢ်ကလီၤစှၤဝဲအဂီၢ် လီၤ." အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး ဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်တလါအံၤလါအီကူးအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးကီၣ်ကးတကပၤဟူးဂဲၤဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤအိၣ်ဝဲ(၈)ဘျီ,ခးလီၤနါစိၤကျိဖးဒိၣ်,ဟဲထီၣ်စိၥ်ဆှၢန့ၢ်ဝဲအပှၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီ,ပယီၤသုးလၢမ့ၢ်သုးခီၣ်သုးရ့ၣ်(၄၃၁)ဒီး(၂၈၀)သ့ၣ်တဖၣ်ဟဲမၤအါထီၣ်အသုးဂံၢ်ဘါဒ်အံၤအဖီခိၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲဒၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဘျီၣ်ရိဖှိၣ်တဖျၢၣ်,ကီၢ်ဆၣ်ဝဲၤဒၢးတဖျၢၣ်ဒီး(လၢၢ်တမၣ်)သဝီသီခါဖၠၣ်တဖျၢၣ်အမဲၥ်ညါကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး,ဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘၣ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအသိးပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ
ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲပူၤကွံၥ်လါယူၤလံ(၂၉)သီအနံၤအခါန့ၣ်စ့ၢ်ကီးကညီဒီကလုၥ်ဂၢၤသးကရၢသုးရ့ၣ်(၇),သုးဒ့(၅)အပှၤသ့ၣ်တဖၣ်က့ၤဒိၣ်စိကဒါက့ၤဝဲဒီးမၤဝဲတၢ်ၡဲလဲက့ၤဝဲဟီၣ်ကဝီၤလၢပယီၤသုးဒီးပၠံၣ်သူၣ်စ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဆီလီၤအသးဖဲလၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်ဆၣ်,ပလီကိသဝီပူၤအဂ့ၢ်ကညီဒီကလုၥ်ဂၢၤသးကရၢသုးရ့ၣ်သုးရ့ၣ်(၇),သုးဒ့(၅)အသုးဒ့ခိၣ်စံးတ့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် KNLA သုးရ့ၣ်(၁)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ ဂၢၤကီၢ်သုးက့ၤအးကဒါကျိဆူသုးကီၣ်ကးဒီး(BGF)အိၣ်ခဲလၢာ်အဂ့ၢ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲ
လါအီကူာ် ၁၉ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် KNLA သုးရ့ၣ်(၁)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ အပူၤကွံာ်တနွံဃၣ်ဃၣ်အခါ ဂၢၤကီၢ်သုးလၢသုးကီၣ်ကးဟ့ၣ်လီၤဖီၣ်၀ဲကျိတၢ်စုက၀ဲၤတဖၣ်က့ၤအးကဒါက့ၤကျိဆူသုးကီၣ်ကးဒီး(BGF)အအိၣ် ခဲလၢာ် လံအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ သုးကီၣ်ကးအၦၤဂၢၤကီၢ်သုးလၢအိၣ်(KNLA)သုးရ့ၣ်(၁)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ် ခီဖျိတအဲၣ်ဒိး အိၣ်လၢ သုးမီၤစိရိၤတၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲဖီလာ်လၢၤဘၣ်အဃိ ဖဲလါအီကူာ် ၁၀ သီအနံၤန့ၣ် လဲၤအးကဒါက့ၤကျိ(၆၀)ခိၣ် ဆူ...










