KIC News
တၢ်မၤက့ၤတၢ်စိၥ်ခီဆှၢစ့လၢဝ့ၢ်ပူၤဆူသဝီတဆီဒီးဒိးလဲက့ၤစ့တဖၣ်အိၣ်ထီၣ်ဝဲ
လါအီကူး ၁၉သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ,တၢ်ကဒိးလဲစ့အဂီၢ်,တကီၢ်ခါခဲအံၤနီၢ်တဂၤတၢ်ဒိးလဲစ့(ပုဂ္ဂလိကဘဏ်)ဒီး(အွန်လိုင်းဘဏ်)သ့ၣ်တဖၣ်တၢ်သူက့ၤအီၤကီခဲထီၣ်ဝဲအဃိ,တၢ်ဘၣ်မၤဝဲတၢ်စိၥ်ခီဆှၢကျိၣ်စ့တဖၣ်ဒီးမၤက့ၤတၢ်ဒိးလဲကျိၣ်စ့အကျိၤအကွၥ်အသီအိၣ်ထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ရၤမတံဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိလၢအမၤတၢ်ဒိးလဲစ့တၢ်ဖံးတၢ်မၤဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“ဒူသဝီလၢ(ဘဏ်)တအိၣ်ဘၣ်တၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်,တၢ်ဘၣ်စိၥ်ခီဆှၢဝဲကျိၣ်စ့သ့ၣ်တဖၣ်ဝံၤဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤပှၤဒိးလဲစ့ကစၢ်တဖၣ်ဝံၤမၣ်တၢ်ဘၣ်မၤက့ၤဝဲတၢ်ဒိးလဲစ့န့ၣ်လီၤ.ပှၤအိၣ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဆှၢလီၤန့ၢ်ဝဲအဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢစ့ယိၤဒီးပှၤလၢအိၣ်ကီၢ်ပယီၤဖံးမၤတၢ်ဒိးလဲစ့တဖၣ်ခဲအံၤမၤဝဲတၢ်ဒိးလဲတဘူၣ်လၢၤဘၣ်အဃိ,လီၤဂၥ်လၢကဲထီၣ်က့ၤဝဲလၢတၢ်ဘၣ်ဆါကျိၣ်စ့,ပှ့ၤကျိၣ်စ့လံန့ၣ်လီၤ.ပှၤမ့က့ၤစိၥ်ဝဲကျိၣ်စ့သ့ၣ်တဖၣ်ဆူသဝီတဆီမၣ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဆှၢတၢ်အဘူးအလဲသ့ၣ်တဖၣ်လီၤ.ဒီးတၢ်ဒိးလဲစ့တၢ်မၤအံၤမ့မၤဝဲဒ်အံၤမၣ်ဆဲးမၤဝဲသ့လီၤအဂ့ၢ်”ရၤမတံလီၢ်ကဝီၤဖိလၢအမၤတၢ်ဒိးလဲစ့တဂၤစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်မၤဝဲတၢ်စိၥ်ခီဆှၢစ့တၢ်မၤအံၤန့ၣ်,ပှၤလၢအစိၥ်ဆှၢစ့တဂၤအံၤမ့ၢ်ဆှၢဝဲစ့ပယီၤတကလီၢ်န့ၣ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်စိၥ်ဆှၢခီတၢ်အဘူးအလဲ(၁၀၀၀)ကၠးလၢစ့ကစၢ်လၢအလဲၤဟံန့ၣ်ဝဲတတဂၤန့ၣ်အအိၣ်,အိၣ်ဝဲဒီးဖဲက့ၤစိၥ်ကဒီးဝဲဆူသဝီအပူၤပှၤဒိးလဲစ့ကစၢ်တဖၣ်အအိၣ်အခါဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤအဘူးအလဲလၢစ့ပယီၤတလီၢ်န့ၣ်(၂၀၀၀၀ ကၠးမ့တမ့ၢ် ၃၀၀၀)ကၠးအဘၢၣ်စၢၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,သၣ်မညၣ်သဝီပှၤဒိးလဲစ့ဖိတဂၤစံးဝဲလၢ“အခဲအံၤကထုးထီၣ်န့ၢ်ပှၤစ့တဘျီဃီတန့ၢ်လၢၤဘၣ်.ဘၣ်လဲၤဟံလၢဝ့ၢ်ပူၤဝံၣ်မၣ်ဘၣ်က့ၤဟ့ၣ်လီၤက့ၤလၢသဝီန့ၣ်လီၤ.ဒ်သိးလၢညါအပူၤကွံၥ်ပှၤဟဲပၠးပှၤစ့စလ့ၣ်ဝံၤပထုးထီၣ်န့ၢ်အဝဲသ့ၣ်တဘျီဃီတန့ၢ်လၢၤဘၣ်.ပကဟ့ၣ်အဝဲသ့ၣ်စ့နီၢ်န့ၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤသဝီတဖၣ်အပူၤတၢ်ကထုးထီၣ်ဒိးလဲဝဲစ့လၢ()သ့ၣ်တဖၣ်တဘျီဃီတန့ၢ်ဝဲလၢၤဘၣ်ဒီးဘၣ်ကွၢ်ဝဲလၢစ့နီၢ်အိၣ်တ့ၢ်အဖီခိၣ်ဒိးလဲဝဲဒီးလၢတၢ်ကီတၢ်ခဲအကလုၥ်ကလုၥ်အဖီခိၣ်(အိၤလဲ)ပှၤဒိးလဲစ့ခၢၣ်စးတဖၣ်တတူၢ်လိၥ်ဝဲမၤဝဲတၢ်ဒိးလဲစ့လၢၤဘၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤဖိဒီးပှၤဒိးလဲစ့ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကမျၢၢ်ပၥ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဘၣ်သးဝံၤအလီၢ်ခံ,ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ကီၢ်ဆၢတြဲၤလၢတၢ်ကးတံၥ်ဝဲအံၤတၢ်ပျဲလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤက့ၤကမျၢၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်
လါအီကူး ၁၈သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကီၢ်ပယီၤပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်အသးဃ့ထီၣ်ဝဲလၢတၢ်ကက့ၤအိးထီၣ်က့ၤကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ,ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်ကီၢ်ဆၢြတဲၤဝံၤအလီၢ်ခံ,ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးကီၢ်ပယီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တၢၣ်ပီၣ်သကိးဝဲတၢ်ဒီးတြဲၤလၢတၢ်ကးတံၥ်ကွံၥ်ဃၥ်ဝဲယံၥ်ထီၣ်လၢ(၂)လါဃၣ်ဃၣ်အံၤ,တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ပျဲလၢကမျၢၢ်တဖၣ်ကလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤက့ၤဝဲဖဲ တနံၤအံၤလါအီကူး(၁၈)သီအနံၤအပူၤအဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲအပူၤကွံၥ်လါယူၤ(၁၇)သီအနံၤအပူၤ,ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးကီၢ်ပယီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကးတံၥ်ကွံၥ်ဝဲကျဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဖီခိၣ်,တၢ်တီဆှၢပနံၥ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအတၢ်လဲၤနုၥ်ဒီးကမျၢၢ်တၢ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တဘၣ်ဘှီးဘၣ်ဒါဘၣ်အဃိ,ကီၢ်ပယီၤပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်မၤဝဲတၢ်ပၥ်ဖျါထီၣ်အတၢ်ဘၣ်သးဖဲလါအီကူး(၁၅)သီဒီး(၁၆)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ခီဖျိကမျၢၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဘၣ်သးတၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်တီ(၃)ထံၣ်အဃိခိၣ်နၢ်ခံခီခံကပၤတၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးက့ၤဝဲတၢ်အိၣ်ဝဲဒီးတနံၤအံၤတၢ်ပျဲဟးထီၣ်က့ၤလီၤဝဲပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်လံဘၣ်ဆၣ်,မ့မ့ၢ်သိလ့ၣ်တဖၣ်တခီလ့ၤတက့ၤလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဝဲတန့ၢ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်,ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲအတၢ်ဘၣ်သး(၃)ထံၣ်န့ၣ်လီၤ.ဒီးတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ(၁)ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်အဲၣ်ဒိးဝဲလၢကီၢ်ပယီၤအပူၤတၢ်မုၣ်တၢ်ခုၣ်ကအိၣ်(၂)ကမၤအီၣ်မၤအီဘၣ်ဝဲတၢ်ဘၣ်ဂ့ၢ်ဘၣ်ဝီဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စး(၃)အဲၣ်ဒိးဝဲလၢထံကီၢ်ခံဘ့ၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဒီးဟီၣ်ကဝီၤတၢ်အိၣ်သးတဖၣ်ကအိၣ်ဒီးတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်တၢ်ဘၣ်ဘှီးဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.လၢတၢ်န့ၣ်အဃိန့ၣ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်ကတိၤတၢၣ်ပီၣ်သကိးတၢ်ဝံၤတနံၤအံတၢ်ပျဲလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်လံဘၣ်ဆၣ်,သိလ့ၣ်ဖိဆံးသိလ့ၣ်ဖးဒိၣ်တဖၣ်ဒုလ့ၤတက့ၤလ့ၢ်လိၤဝဲတန့ၢ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤ.ဒီးပှၤကညီလၢအလ့ၢ်လိၤပှ့ၤအီၣ်ပှ့ၤအီတၢ်တဖၣ်နါက့န့ၣ်စိၥ်ဝဲတၢ်ဖိတၢ်လံၤန့ၢ်ထဲအနီၢ်ကစၢ်လိၤစှၤကိးမံၤလီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၣ်ညါ,ဘၣ်ဃးဒီးကီၢ်ဆၢတြဲၤအံၤန့ၣ်အပူၤကွံၥ်တၢ်ဟ့ၣ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဝဲထဲကီၢ်ပယီၤကၠိဖိလၢအလဲၤထီၣ်ကၠိဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤဒီးတြဲၤခိၣ်ဃၢၤပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတၢ်ဃီ,ကညီကီၢ်စဲၣ်နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်,ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်တၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤအံၤမ့ၢ်ဝဲဒံၣ်မိၤကရ့ၣ်စံၣ်တၢ်ဘၣ်ဘျူးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)ဟူးဂဲၤတၢ်လီၢ်,ဒီးလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ဆၣ်ခလဲၣ်ဘူရံၤကီၢ်ဆၣ်ကီၢ်ဆၢတၢ်ဆှၢပနံၣ်တၢ်ကၤတြဲၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီးအပူၤကွံၥ်(DKBA)ဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤခိးကီၢ်ဆၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တဲအါဂ့ၢ်လိၥ်သးဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဘှီထီၣ်ကျဲကဲထီၣ်တ့ၢ်ဝဲအသးအဃိ,ကီၢ်ပယီၤတကပၤစးထီၣ်ကးတံၥ်ဆိကျဲဝံၤအလီၢ်ခံကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤစ့ၢ်ကီးက့ၤကးတံၥ်ကဒီးဝဲဒၣ်ကျဲကဲထီၣ်အသးန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ခီဖျိတၢ်ကးတံၥ်ကွံၥ်ဝဲကီၢ်ဆၢြတဲၤဒ်အံၤအဖီခိၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီအိၣ်ထီၣ်က့ၤဝဲလၢကမျၢၢ်ကတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်,ကဟးထီၣ်ဟးက့ၤလီၤအမဲၥ်ညါ,ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်ပူၤစ့ၢ်ကီးကၠီၣ်တဲၣ်ပနံၣ်တၢ်ကၤလၢတၢ်ဆှၢလီၤဝဲဆူကီၢ်ပယီၤတကပၤလီၤတူၥ်ကွံၥ်ဝဲအဃိ,တၢ်တီဆှၢခူသူၣ်က့ၤဝဲတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢတဖိးသဲစးကျဲအိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်,သုးကီၣ်ကးတကပၤဖီၣ်ဝဲသိလ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ဆၢပှၤမၤကၤတၢ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
(၁၅)သီအတီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်(၅၇)ဘျီသုးကီၣ်ကးသံ(၂၀)ဂၤဘၣ်ဒိ(၄)ဂၤ
လါအီကူး ၁၈သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၅)မုၢ်ြတီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤကဝီၤအပူၤ,တလါအံၤလါအီကူး(၁)သီတုၤလၢ(၁၅)သီအတီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲလၢသုးကီၣ်ကးဒီးကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤခဲလၢၥ်(၅၇)ဘျီဒီးသုးကီၣ်ကးတကပၤသံဝဲ(၂၀)ဂၤ,ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၄)ဂၤအဂ့ၢ်,မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဝဲဖဲမဟါလါအီကူး(၁၇)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
လံၥ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါအပူၤပၥ်ဖျါဝဲလၢ(၁၅)သီတၢ်ဒုးအပူၤ,တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်တကပၤအတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်နီတမံၤဘၣ်,ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိသုးကီၣ်ကးတကပၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်(၅)ဘျီအိၣ်ဝဲအဃိ,ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိ(၁)ဂၤဒီး,ကမျၢၢ်အဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိကျီၢ်တဒုဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲအဂ့ၢ်,မုၢ်တြီၢ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်ဒုး(၁၅)သီအတီၢ်ပူၤအံၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးတကပၤအကဘီယူၤဆှၢအါထီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ပီးတၢ်လီဒီးမၤဝဲကလံၤကျါတၢ်ခးလီၤတၢ်တပယူၥ်ဃီအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤအံၤစးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၄)နံၣ်ထီၣ်အပူၤ,တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်ဒုးမၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤတဖၣ်ဃုၥ်ဒီးအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတနီၤအိၣ်ဝဲဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်လီၢ်တဲၥ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ခိးတြီတံၥ်ကဝီၤဃၥ်ဝဲလၢဟီၣ်ခိၣ်အမဲၥ်ဖံးခိၣ်တကပၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,ခီဖျိတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ပၥ်ဖှိၣ်တဖၣ်ခိးတြီတံၥ်ဃၥ်ဝဲလၢဟီၣ်ခိၣ်အမဲၥ်ဖံးခိၣ်တကပၤအဃိ,သုးကီၣ်ကးအံၤလၢကဆှၢထီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ပီးတၢ်လီအဂီၢ်ဘၣ်ဆိးကါက့ၤဝဲထဲလၢကဘီယူၤအဃိ,မၤဝဲကလံၤကျါတၢ်ဒုးအါထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ပၥ်ဖျါတ့ၢ်ဝဲဖဲလါယူၤလံအပူၤအိၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤအံၤ,အပူၤကွံၥ်လါယူၤလံဒီတလါအပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တ့ၢ်ဝဲလၢသုးကီၣ်ကးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဘျီ(၁၀၀)အဖီခိၣ်သုးကီၣ်ကးအပှၤသံဝဲအဂၤ(၅၀)ဘျဲၣ်ဒီးဘၣ်ဒိဝဲ(၁၂)ဂၤအဂ့ၢ်,မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ပၥ်ဖျါတ့ၢ်ဝဲဖဲလါအီကူး(၅)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုးအဂီၢ်,တၢ်နုၥ်လီၤဖီၣ်ဝဲကၠဲးထိၣ်ကမျၢၢ်ပိၥ်ခွါ(၄)ဂၤလၢဟံၣ်ပူၤ
လါအီကူး ၁၇သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
မိၢ်ကီၢ်စဲၣ်,ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်,ကၠဲးထိၣ်ဝ့ၢ်ကလံၤစိးကဝီၤဒ့တကပၤအပူၤမဟါလါအီကူး(၁၆)သီအနံၤဟါခီ(၇)နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်သုးကီၣ်ကးအပှၤတဖၣ်နုၥ်လီၤဖီၣ်ဝဲကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိ(၄)ဂၤလၢအဟံၣ်ပူၤလၢကဘၣ်လဲၤကဲဝဲကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုးအဂ့ၢ်,ဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
သုးကီၣ်ကးအသုးသိလ့ၣ်(၃)ခိၣ်,ပှၤသုးဖိဒီးပၢၤကီၢ်ဂံၢ်ဘါအဂၤ(၃၀)ဃၣ်ဃၣ်နုၥ်လီၤဝဲလၢကလံၤစိးကဝီၤဒ့အပူၤလၢသးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဟံၣ်ပူၤဒီးစံးဝဲလၢအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အမံၤပၣ်လၢတၢ်ကဘၣ်လဲၤကဲသုးဒီးဖီၣ်က့ၤကိးဝဲအဂ့ၢ်,ကၠဲးထိၣ်ဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤပိၥ်ခွါတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“ပၢၤကီၢ်တဖၣ်ပၣ်ဃုၥ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.ကဝီၤဒ့ခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်တပၣ်ဘၣ်.ဟဲဝဲဒီးသိလ့ၣ်(၃)ခိၣ်ပှၤနီၢ်ဂံၢ်(၃၀)ဘျီဖီၣ်ဝဲသးစၢ်လွံၢ်ဂၤန့ၣ်လီၤ.ပှၤလၢအမံၤပၣ်လၢစရီပူၤတဖၣ်န့ၣ်ဒုဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ခူသူၣ်သးအိၣ်စ့ၢ်ကီးလီၤ.တဟးလူၤသံကွၢ်ဝဲလၢပှၤဟံၣ်ဒ်သိးလၢအပူၤကွံၥ်လၢၤဘၣ်,ဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤမတၤတဂၤအိၣ်ဟံၣ်ဖဲလဲၣ်ဖဲလဲၣ်န့ၣ်ပှၤတဲပၠးအသုလီၤတံၢ်လီၤဆဲးအိၣ်လံ”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
အပူၤကွံၥ်လါအီကူး(၇)သီအပူၤလၢတၢ်ကဘၣ်လဲၤကဲကမျၢၢ်သုး(၄)ဖုတဖုအဂီၢ်,သုးကီၣ်ကးဟးလူၤထၢဝဲစရီသံကွၢ်သံဒိးဝဲတၢ်လၢကၠဲးထိၣ်ဝ့ၢ်ကဝီၤဒ့(၆)ဘ့ၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲဒၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံသိလ့ၣ်(၂)ခိၣ်ဟးရှၣ်တၢ်လၢဝ့ၢ်ပူၤဒီးလူၤဖီၣ်ဝဲပှၤလၢအမံၤပၣ်လၢစရီအပူၤတဖၣ်အိၣ်ဝဲအသိး,ပှၤလၢတၢ်ဖီၣ်အီၤလၢတၢ်တသ့ၣ်ညါထွဲဝဲဘၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
ကၠဲးထိၣ်ဝ့ၢ်ပူၤအံၤသုးကီၣ်ကးလူၤဖီၣ်ဝဲပှၤလၢကဘၣ်လဲၤကဲသုးသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအမဲၥ်ညါ,သုးကီၣ်ကးတဖၣ်အံၤလူၤဖီၣ်ဝဲပှၤလၢအတၢ်ဘၣ်ထွဲအိၣ်ဒီးကမျၢၢ်တၢ်ဒီသဒၢသုး(PDF)ဖိတဖၣ်အိၣ်ဝဲဒီးပှၤလၢဖီၣ်ဃၥ်ဝဲတဖၣ်အံၤဒ်သိးကပျၢ်ထီၣ်ကွံၥ်ဝဲဒီးကမၤလီၤတဲၥ်ကွံၥ်ဝဲအမံၤလၢတၢ်ဘၣ်ကဲသုးအဂီၢ်,လဲၤတၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဝဲလၢကဘၣ်ဟ့ၣ်စ့အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,သုးကီၣ်ကးအံၤထုးထီၣ်ရၤလီၤဝဲကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုးဝံၤအလီၢ်ခံကိးဝဲအဆိကတၢၢ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုး(၁)တဖုအပူၤ,ပၥ်ပနီၣ်ဝဲပှၤဘၣ်ကဲသုးလၢကီၢ်ဆၣ်တဖၣ်အပူၤအနီၢ်ဂံၢ်တထီၣ်ဘးဘၣ်အဃိဟ့ၣ်ဝဲတၢ်ဆီၣ်သနံးဆူဝ့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်သးစၢ်တဖၣ်ဒီးမၤပျံၤမၤဖုးဝဲကမျၢၢ်သးစၢ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအသိးတကီၢ်ခါခဲအံၤမၤအါထီၣ်ဝဲအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢနုၥ်လီၤဖီၣ်တၢ်တုၤလၢဟံၣ်ပူၤလံန့ၣ်လီၤ.
တဂီၤဃီတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒီးပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိကမျၢၢ်သံ(၂)ဂၤ ဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤ
လါအီကူာ် ၁၇ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တနံၤအံၤလါအီကူာ် ၁၇ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ် လၢတီၤကလ့သ၀ီဃၢၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤဒီး ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤ ၀ဲဒၣ်ကျိဖးဒိၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သံ၀ဲဒၣ်(၂)ဂၤႇဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲတဂီၤညါအံၤ ၅း၂၀ မံးနံးအဆၢကတီၢ် လၢတီၤကလ့သ၀ီဃၢၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤဒီး တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အကတီၢ်...
ကမၤပတုၥ်ကွံၥ်သုးကီၣ်ကးအတၢ်မၤအၢလၢကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အဖီခိၣ်ဒီးဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံးတုၤလီၤတီၤလီၤအဂ့ၢ်,လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူကညီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤကမံးတံၥ်ဃ့ထီၣ်ဝဲထံဂုၤကီၢ်ဂၤအဂ့ၢ်
လါအီကူး ၁၇သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကမၤပတုၥ်ကွံၥ်သုးကီၣ်ကးအတၢ်မၤအၢလၢကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အဖီခိၣ်ဒီးဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံးတုၤလီၤတီၤလီၤအဂ့ၢ်,လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူကညီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤကမံးတံၥ်ဃ့ထီၣ်ဝဲထံဂုၤကီၢ်ဂၤဒီးထုးထီၣ်ဝဲလံၥ်တၢ်ဃ့ထီၣ်တဘ့ၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်လါအီကူး(၁၄)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
လံၥ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါအပူၤဃ့ထီၣ်ဝဲလၢ,ဒ်ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယၥ်အလံၥ်တၢ်ရၤလီၤအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ်လၢကမၤပတုၥ်ကွံၥ်သုးကီၣ်ကးအတၢ်မၤအၢပညိၣ်ခးလီၤဝဲကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အံၤအဖီခိၣ်အဂီၢ်,ကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢပဒိၣ်ပပှၢ်,ပှၤတဝၢခိၣ်နၢ်ဃုၥ်ဒီးထံဂုၤကီၢ်ဂၤကဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံးလၢအတုၤလီၤတီၤလီၤဆူသုးကီၣ်ကးတဖၣ်ဒီးကမၤပတုၥ်ကွံၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲပှၤလၢဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါသုးကီၣ်ကးကရူၢ်ကရၢတဖၣ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အမဲၥ်ညါ,သုးကီၣ်ကးအတၢ်ပညိၣ်ခးလီၤအကဘီယူၤ,ကျိဖးဒိၣ်ဒီးဒြိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကဘၣ်မၤပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲတဘျီဃီအဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါဝဲလၢလံၥ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,ဖဲ(၂၀၂၄)နံၣ်လါယူၤ(၁)သီတုၤလၢလါယူၤလံ(၃၁)ဖဲ(၂)လါအတီၢ်ပူၤ,သုးကီၣ်ကးအံၤမၤထီဒါမၤကမၣ်ဝဲပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယၥ်ဆူကမျၢၢ်တဖၣ်အဖီခိၣ်လၢကဘီယူၤတၢ်ခးလီၤကျိဖိကျိဖးဒိၣ်,ခးလီၤတၢ်ဒီးဒြိသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအသိးဒီးဖီၣ်ကမျၢၢ်,ဟံန့ၢ်ဆူၣ်ဝဲကမျၢၢ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤဒီးဒုးလီၤဝဲလၢဃိၣ်ပူၤ,တကးဘၣ်ဃ့အီၣ်ဝဲကမျၢၢ်ကျိစ့,မၢဆူၣ်ဝဲကမျၢၢ်တဖၣ်လၢကလဲၤကဲသုးသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,လံၥ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါအပူၤပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒီးခီဖျိသုးကီၣ်ကးမၤထီဒါဝဲပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယၥ်ဆူကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အဖီခိၣ်ဒ်အံၤအိၣ်ဝဲအဃိ,ခံလါအတီၢ်ပူၤလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်ဘၣ်သံကွံၥ်ဝဲ(၉)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၁၁)ဂၤနးနးကလဲၥ်အမဲၥ်ညါဟံၣ်(၁၁)ဖျၢၣ်,ကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါလီၢ်သီခါဖၠၣ်,သရိၥ်တဖၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲတကးဘၣ်ကမျၢၢ်အဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိကျီၢ်ဒီးတၢ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်လီၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးအဃိ,ဃ့ထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ,ထံဂုၤကီၢ်ဂၤပှၤကညီဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးပှၤတဝၢခိၣ်နၢ်တဖၣ်လၢကဟ့ၣ်တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တၢ်လိၣ်ဘၣ်တဖၣ်လၢကမျၢၢ်လၢအတူၢ်ဘၣ်ဝဲသုးကီၣ်ကးတၢ်မၤအၢမၤနးတဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်,လံၥ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါအပူၤပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တကီၢ်ခါခဲအံၤန့ဆၢၣ်တၢ်တတၢၤတနါအိၣ်ထီၣ်အဖီခိၣ်ထံဒိၣ်ခိၣ်ယွၤအဃိလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤကမျၢၢ်ဒူသဝီအဖျၢၣ်(၁၀၀)ဘျဲၣ်,ဟံၣ်ခိၣ်(၁၀၀၀၀)ဘျဲၣ်ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိ(၇၀၀၀၀)ဘျဲၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲထံဒိၣ်ဘၢတၢ်ဂ့ၢ်ကီအဂ့ၢ်ပၥ်ဖျါဝဲလၢလံၥ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,စံးဘျူးဘၣ်ဝဲပှၤလၢအမၤစၢၤဆီၣ်ထွဲတ့ၢ်ဝဲကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိလၢအဘၣ်ကီဘၣ်ခဲသ့ၣ်တဖၣ်အသိး,ခါဆူညါကအိၣ်ဒီးတၢ်ပၥ်သးကျၢၤမူဆှူလၢကဆဲးမၤစၢၤလိၥ်သကိးသးခံခီယၢ်ပၤအဂ့ၢ်ဆီၣ်တခူပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲလၢအလံၥ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,သုးဟံန့ၢ်ဆူၣ်တၢ်စိကမီၤအလီၢ်ခံ,လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤကမံးတံၥ်အံၤတိစၢၤမၤစၢၤဝဲကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်မၤထီဒါပှၤကညီဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်တဖၣ်ဒီးအိၣ်ဆၢထၢၣ်ဝဲဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်အမဲၥ်ညါ,မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲဝဲကမျၢၢ်တၢ်လိၣ်ဘၣ်တဖၣ်တသ့ဖဲအသ့အဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါဝဲလၢ်ဝဲလၢလံၥ်တၢ်ဃ့ထီၣ်အပူၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
လၢတရူးကၠါဖၠၣ် She Zhijiang အဂီၢ်သုးခိၣ်ခၠံၣ်သူၤမၤတၢ်ထုကဖၣ်မူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဖီခိၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးကညီကရူၢ် ကရၢတဖၣ်ပဲာ်ထံနီၤဖး၀ဲဒ်လဲၣ်
လါအီကူာ် ၁၇ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
အပူၤကွံာ်စှၤသီအခါတၢ်ဂီၤမူတၢ်ကစီၣ်ရၤလီၤသးတခါလၢသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)အခိၣ် စီၤခၠံၣ်သူၤ ဒီးအခ့အၦၤတဖၣ် မၤ၀ဲဒၣ်တၢ်ဃ့ထုကဖၣ်မူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်တခါလၢတရူးကၠါဖၠၣ် She Zhijiang အဂီၢ် လၢအမံၤဟူသၣ်ဖျါ လၢတၢ်လံၣ်အီၣ်လီအီၣ်လၢကလံၤကျါတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လၢစွ့ၣ်ကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤပူၤန့ၣ်လီၤႉ
She Zhijiang လၢအဘၣ်တၢ်မၤန့ၢ်အီၤတၢ်ထုကဖၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤမ့ၢ်ၦၤတဂၤလၢအပၣ်ဃုာ်လၢ စွ့ၤကိၣ်ကိၤ ၀့ၢ်သီ တၢ်တိၤကျဲၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၂)လါအီကူာ်အခါန့ၣ်မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးၦၤတဂၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်ပၢၤကီၢ်ကရူၢ်ဖီၣ်ဃာ်အီၤ ခီဖျိလၢတၢ်ဆါအီၣ်ၦၤကညီႇကလံၤကျါတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့ဃုာ်ဒီးတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအဖိးသဲစးတအိၣ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢ(She...
နိၣ်ခၠိနဲၣ်သုးကလၢၤသုတလီၤတဂ့ၤအဂီၢ်,သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤမၤတၢ်ခးလီၤစၢၤတၢ်အါထီၣ်
လါအီကူး ၁၆သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤသုးက့(၆)ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်,ဝီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပယီၤသုးနိၣ်ခၠိနဲၣ်သုးကလၢၤအံၤ,ဒ်သိးအသုတလီၤကွံၥ်ဆူတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်အစုပူၤတဂ့ၤအဂီၢ်,စးထီၣ်ဖဲလါအီကူး(၁၀)သီအနံၤအပူၤ,ကဘီယူၤခးလီၤတၢ်ဒီးဟီၣ်ခိၣ်မဲၥ်ဖံးခိၣ်တကပၤစ့ၢ်ကီးကျိဖးဒိၣ်ခးလီၤစၢၤတၢ်အါထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
နိၣ်ခၠိနဲၣ်သုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤအံၤ,သုတလီၤကွံၥ်ဆူကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် KNLAဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်အစုပူၤတဂ့ၤအဂီၢ်,တကီၢ်ခါခဲအံၤသုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤခးလီၤဝဲတၢ်ဆူသုးကလၢၤခိၣ်ဃၢၤတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲအသိး,ပယီၤသုးလၢအိၣ်သရိၥ်ဝါဝဲကလံၣ်ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခလရ၆၁)အမျီၤသုးကလၢၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးခးလီၤစၢၤဝဲကျိဖးဒိၣ်တပယူၥ်ဃီအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“စးထီၣ်ဖဲ(၁၃)သီအနံၤန့ၣ်,ပှၤဟူးဂဲၤဆူၣ်ထီၣ်က့ၤဒီးသုးကီၣ်ကးလၢအိၣ်သရိၥ်ဝါဝဲကလံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ခးလီၤဝဲ(၁၂၀မမ)ကျိဖးဒိၣ်ဆူနိၣ်ခၠိနဲၣ်,ဒီးလိးရှါတကပၤကိးနံၤတကးဘၣ်မဟါတနံၤကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်စ့ၢ်ကီးလီၤ.တကီၢ်ခါခဲအံၤဒုခးလီၤတၢ်တပယူၥ်ဃီလီၤ.သုးကီၣ်ကးတကပၤန့ၣ်ဒ်သိးအတၢ်လီၤတလီၤတဂ့ၤအဂီၢ်ဒုခးလီၤဝဲတၢ်လီၢ်လၢပှၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢဖိတဖၣ်အိၣ်ဆိးဝဲအလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲလီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ခီဖျိသုးကီၣ်ကးအံၤခးလီၤစိဝဲကျိဖးအဃိနိၣ်ခၠိနဲၣ်,လိးရှါလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တကးဘၣ်ဃီကျါသဝီလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ဃ့ၢ်ပဒ့ၣ်ကွံၥ်ဝဲအသးဆူခိၣ်ဃၢၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,မဟါလါအီကူး(၁၅)သီအနံၤအပူၤ,တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲလၢကညီတၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးရ့ၣ်(၂၇)တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအဘၢၣ်စၢၤဖဲ(ယဲတခိၤဖယါကိ)ခိၣ်ဃၢၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤဝံၤအလီၢ်ခံသုးကီၣ်ကးတကပၤအပှၤသံကွံၥ်ဝဲ(၆)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲဒီးအသုးခိၣ်စိတဂၤအသိးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲနးနး(၂)ဂၤအိၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲအဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ
တကတီၢ်ဃီ,ဝီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ,သုးကီၣ်ကးနိၣ်ခၠိနဲၣ်သုးကလၢၤအံၤသုတလီၤကွံၥ်တဂ့ၤအဂီၢ်,အပူၤကွံၥ်လါအီကူး(၅)သီအနံၤအပူၤသုးကီၣ်ကးဆှၢထီၣ်ဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးတၢ်ပီးတၢ်လီတဖၣ်ဆူနိၣ်ခၠိနဲၣ်,ဃုၥ်ဒီးချၢၣ်တကူၣ်တၢၣ်ဒီးစံဖၠူၤကိသုးကလၢၤပူၤတဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲအသိးဒ်သိးအသုးကျိၤကနုၥ်လီၤဟူးဂဲၤအဂီၢ်,လၢဟီၣ်ခိၣ်မဲၥ်ဖံးခိၣ်တကပၤစ့ၢ်ကီးမၤအါထီၣ်ဝဲအသုးဂံၢ်ဘါအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,သုးကီၣ်နိၣ်ခၠိနဲၣ်သုးကလၢၤအံၤမ့ၢ်ဝဲသုးကလၢၤဖးဒိၣ်တဖျၢၣ်လၢအိၣ်ဝဲဖဲဃိၣ်သၢဖျၢၣ်-သရိၥ်ဝါအဘၢၣ်စၢၤကျဲမုၢ်အဖီခိၣ်ဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤဒ်သိးဟီၣ်ခိၣ်မဲၥ်ဖံးခိၣ်ပယီၤသုးဟဲထီၣ်သုတန့ၢ်တဂ့ၤအဂီၢ်,တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်တဖၣ်ခိးကးတံၥ်တြီဃၥ်ဝဲဒၣ်တပယူၥ်ဃီအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
မူကီၢ်ဆၣ်အပူၤမ့ၢ်လၢထံဒိၣ်နိယွၤအဃိကမျၢၢ်ဟံၣ်ဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်(၂၇)ဖျၢၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤလီၤထွံကွံၥ်ဝဲ
လါအီကူး ၁၆ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၃)မူကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲတကီၢ်ခါအတီၢ်ပူၤအံၤန့ၣ်ခီဖျိ လၢထံဒိၣ်နိယွၤအဃိကမျၢၢ်ဟံၣ်ဒီးသူၣ်ထီၣ်(၂၇)ဖျၢၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤလီၤထွံကွံၥ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲလါအီကူး(၁၅)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ကမျၢၢ်ဒူဖိသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်လၢအဟံၣ်အဃီဘၣ်လီၤထွံကွံၥ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤဘၣ်အိၣ်ဆိးဆိဝဲဒၣ်လၢတၢ်ဒီခိၣ်အလီၢ်ဒီးကတီၢ်ခဲအံၤန့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါကွၢ်ထွဲတိစၢၤမၤစၢၤဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်မူကီၢ်ဆၣ်အပှၤကတိၤတၢ်ပၢသရၣ်စီၤစံးပတြၢၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
"လၢမဟါကၢၤထံဒိၣ်န့ၣ်အဝဲသ့ၣ်လဲၤဃ့ၢ်အိၣ်လၢတၢ်ဒီၣ်ခိၣ်မီၤနီၤ. သဝီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲဖဲကစၢၢ်ခီၣ်ထံးလီၤ. ကစၢၢ် ထံဟဲလီၤဒီးထံဒိၣ်အါအဃိန့ၣ်ဟံၣ်တနီၤနီၤဘၣ်ထွဲလၢထံကျါမီၤနီၤ. ပှၤသဝီဖိဘၣ်သုးအသးလၢကစၢၢ်ဒီခိၣ်တစဲးဖိမီၤ. ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဒုဂ့ၢ်ဝီအူတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလၢကီၢ်ဆၣ်တကပၤခီန့ၣ်တၢ်သုးတၢ်ကျဲၤတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအိၣ်ဝဲလီၤ. သနါ က့ၤန့ၣ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဒုကတီၢ်ခဲအံၤန့ၣ်အိၣ်ဆိးပၥ်ဒီးဘှီထီၣ်လီၢ်ကျဲလၢတၢ်ဒီခိၣ်အလီၢ်ဒ်န့ၣ်မီၤနီၤ." အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒူသဝီလၢကမျၢၢ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဘၣ်ဝဲထံဒိၣ်နိယွၤဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘၣ်လီၤထွံသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ(ကီပၠ့)သဝီပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဒဲတၢ်သူၣ်ထီၣ်(၈)ဖျၢၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး(ပီၢ်ပံၣ်ဒဲ)သဝီဖိဟံၣ်(၁၉)ဖျၢၣ်အမဲၥ်ညါ(ယီၢ်ခံ)သဝီဟံၣ်လီၤထွံကွံၥ်ပၥ်ဃုၥ်ဝဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါကမျၢၢ်တၢ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်စံၥ်ပှဲၤသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤဃုၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒီးကတီၢ်ခဲအံၤန့ၣ်ဒူသဝီတနီၤအပူၤထံက့ၤလီၤက့ၤဝဲဒၣ်အဖီခိၣ်ပှၤသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်တနီၤက့ၤအိၣ်ဆိးဝဲဘၣ်ဆၣ်ဒူသဝီလၢထံအိၣ်ဒံးသ့ၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ်ပှၤသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်အိၣ်ဘၣ်ဆိးဒံးဝဲဒၣ်လၢတၢ်ဒီခိၣ်အဂ့ၢ်ပဒိၣ်စီၤစံးပတြၢၤစံးအါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤထံသ့ၣ်တဖၣ်လီၤက့ၤဝဲလံဘၣ်ဆၣ်မ့ၢ်လၢကျဲတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤကီခဲဝဲဒီး(တိၤ)သ့ၣ်တဖၣ်ဟးဂီၤဝဲအဃိလၢတၢ်ကမၤလီၤတံၢ်ထၢဖှိၣ်ဝဲတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး,တၢ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤစရီအဂီၢ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ဘၣ်ယံၥ်ထၢဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်စးထီၣ်ဝဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢအမ့ၢ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်က့ၤဝဲတၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အသိးကမျၢၢ်လၢတူၢ်ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအသိးပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
သုးကီၣ်ကးဟဲတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်အဃိဘၣ်ဟးဂီၤဝဲကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖျၢၣ်ဒီးတၢ်ဆါဟံၣ်တဖျၢၣ်
လါအီကူး ၁၆ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်-လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲလါအီကူး(၁၃)သီအနံၤဟါခီ(၆) နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်ခီဖျိလၢသုးကီၣ်ကးအပှၤသ့ၣ်တဖၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်ဖဲ(ထံပူၤလူၢ်)သဝီပူၤအဃိဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲတၢ်မၤလိကၠိတဖျၢၣ်ဒီးတၢ်ဆါဟံၣ်တဖျၢၣ်အဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲမဟါလါအီကူး(၁၅)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးကီၣ်ကးခီၣ်သုးရ့ၣ်လၢအမ့ၢ်(ခလရ-၂၆၄)သုးရ့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်အဃိတၢ်မၤလိကၠိလၢအဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲ တဖျၢၣ်အံၤန့ၣ်ကတီၢ်ခဲအံၤတၢ်ဘၣ်ပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်ဒီးကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်မၤလိမၤဒိးက့ၤတၢ်လၢဟံၣ်ဃီသ့ၣ်တဖၣ်ပူၤအဂ့ၢ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပှၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်စီၤဝါမုၢ်စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
"ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ကဲထီၣ်အသးအံၤန့ၣ်ဒုၣ်ဒါခီအိၣ်လၢအသုးကလၢၤအပူၤ,အိၣ်ဖဲ(၂၆၄)အသုးကလၢၤအပူၤမီၤနီၤ. ဒီးခးစိဝဲ ဒၣ်ကျိဖးဒိၣ်လၢ(ထံပူၤလူၢ်)သဝီမီၤနီၤ. အဝဲသ့ၣ်ခးလီၤဝဲဒၣ်တၢ်ကိးမုၢ်ဟါလီၤ. အဝဲသ့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးဒြိန့ၣ်ဘၣ် ဟးဂီၤဝဲဒၣ်တီၤကၠိဒီးတၢ်ဆါဟံၣ်. ကတီၢ်ခဲအံၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ထီၣ်ဝဲကၠိဘၣ်ဆၣ်သနါက့န့ၣ်မ့ၢ်လၢတၢ်ကဲထီၣ်အသးဒ် အံၤအဃိပှၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ထီၣ်က့ၤကၠိတဘူၣ်လၢၤဘၣ်မီၤနီၤ. ဘၣ်ထီၣ်က့ၤဝဲကၠိလၢဟံၣ်ပူၤလီၤ. ဖဲတၢ်ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ် ပိၢ်န့ၣ်ကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဘၣ်. ပယီၤသုးအံၤခးဝဲကျိဖးဒိၣ်ကိးဆၢကတီၢ်ဒဲးစ့ၢ်ကီးလီၤ." အဂ့ၢ်စံး ဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ(ထံပူၤလူၢ်)သဝီကၠိအံၤန့ၣ်ဘၣ်တၢ်က့ၤအိးထီၣ်လဲၤတရံးက့ၤအသးဖဲတနံၣ်ညါအံၤအတီၢ်ပူၤဒီးမ့ၢ်ဝဲတီၤဖုၣ်ကၠိတဖျၢၣ်အသိးပှၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲ(၉၀)ဂၤဘျဲၣ်န့ၣ်လီၤ....