KIC News

လါယူၤလံ ၁၅ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးႇကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ် သ၀ီတဖၣ်အပူၤ ၦၤလၢအၦ့ၤဆါကသံၣ်မူၤဘှီးတဖၣ်အံၤ သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)တဖီၣ်ဟံးန့ၢ်အရ့ဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီဖီၣ်မၤအီၣ်စ့လၢၦၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးဖိသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်အအိၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ် ကၠိၤဘါသ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲ“မ့မ့ၢ်ၦၤဆါကသံၣ်မူၤဘှီးႇဟံၣ်လၢအဆါကသံၣ်မူၤဘှီးတဖၣ်န့ၣ် အ့အ့ဆ့ဆ့လီၤႉၦၤလၢအဆါကသံၣ်ကသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တဖီၣ်၀ဲဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်ဖိသၣ်လၢအသူ၀ဲတဖၣ်န့ၣ်ဖီၣ်၀ဲႉမ့၀ံၤမၤပျံၤမၤဖုးဃ့အီၣ်၀ဲစ့ဃ့အီၣ်လီး၀ဲႉဃ့အီၣ်၀ဲအကလီၢ်(၁၀)ႇ(၁၅)ကလီၢ်ႇအကလီၢ်(၂၀)၀ံၤပျၢ်လီၤက့ၤ၀ဲႉနမ့က့ၤတဲန့ၣ်တီၢ်မၤဒၢၣ်မၤလီၤ၀ဲ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကတီၢ်ခဲအံၤလၢကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်အပူၤသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ပၢတၢ်ပြးလီၤၦီၢ်၀ဲလံဒီး ခီဖျိတၢ်ဘျၢ သဲစးတအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိကဘၣ်လဲၤပာ်ဂံၢ်ပာ်ဘါက့ၤတၢ်ကရၢကရိမနုၤလဲၣ်မးတသ့ၣ်ညါလၢၤဘၣ်ဒီးခီဖျိတၢ်ဖီၣ်ဃ့အီၣ်စ့လၢသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်အအိၣ်ဒ်အံၤအဃိသးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဆှၢထီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အဘူးတံၢ်ပုၢ်၀ဲၢ်အအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိၤဘဲၤသ၀ီဖိိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “မ့ၢ်မတဂၤအစိကမီၤအိၣ်ႇမ့ၢ်ဘၣ်ပျံၤမတဂၤႇမ့ၢ်ဘၣ်လဲၤဃ့မတဂၤတၢ်မၤစၢၤလဲၣ်န့ၣ်တသ့ၣ်ညါလၢၤဘၣ်ႉသီခါနါက့မၤစၢၤသ၀ီတသ့လၢၤဘၣ်ႇသးၦၢ်တအိၣ်ႇ(BGF)ဖီၣ်စုက၀ဲၤတဖၣ်လီၤထုးထီၣ်၀ဲတၢ်သိၣ်တၢ်သီအမံၤမံၤဒီးလီၤဂာ်ဒ်သိးကွၢ်လၢအဲၣ်ဒိးမၤမၤသ့လံဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉနမ့အဲၣ်ဒိးအိၣ်မုာ်မုာ်ခုၣ်ခုၣ်န့ၣ်နကဘၣ်ရ့ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ႇသူၣ်ဘီၣ်သးၢ်အမိအပါလၢအိၣ်သ၀ီပူၤတဖၣ်မၢအဒံၣ်အဖိလဲၤထီၣ်အိၣ်က့ၤလၢ(ယိၤကီၢ်)ကစၢၢ်ခိၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိၤဘဲၤသ၀ီဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤ ကီးတရံးႇကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်ဒူသ၀ီတဖၣ်လၢအမ့ၢ်ဒီၣ်ဖၠၤ၀ီႇသကီၣ်ကမၤႇ ကၠိၤဘဲၤႇခၠီဖျါႇနဘူႇဒီၤလါႇမၠၣ်ပတဲၤႇဖယါကိသ၀ီတဖၣ်အပူၤတၢ်စိာ်ဆါသူကသံၣ်မူၤဘှီးဟဲအါထီၣ်၀ဲအသိး လၢကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်ကလံၤစိးကါနံၤသ၀ီႇကီၣ်ဘ့ႇကီၣ်ပီၣ်ဒီးကီၣ်ကၠဲၣ်သ၀ီတလၢၤကလုာ်ဒူၣ်လီၢ်က၀ီၤတကပၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ၦၤလၢအစိာ်ဆါရၤလီၤကသံၣ်မူၤဘှီးတဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးတလၢၤလၢအဆဲးလီၤတၢ်ပတုာ်တၢ်ခးတဖၣ် ဟံးန့ၢ်အရ့တအိၣ်၀ဲဘၣ်ဒီးဖီၣ်မၤအီၣ်စ့ထဲလၢၦၤသူတၢ်ဖိသးစၢ်တဖၣ်အအိၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၣ်ဘ့လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “လၢညါခါန့ၣ်ၦၤဖီၣ်မ့ချုးန့ၣ်ဟ့ၣ်လီၤက့ၤလၢပၢၤကီၢ်အစုပူၤႇမ့မ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်ခီဟံးန့ၢ်၀ဲတၢ်လၤကပီၤခိၣ်ဖးမီၤနီၤႉခဲအံၤတမ့ၢ်ဒ်န့ၣ်လၢာ်ဘၣ်ႉဖီၣ်ကသံၣ်ႇမ့ချုး၀ဲတဖျၢၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်၀ဲတကလီၢ်ႇမ့ချုးခံဖျၢၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်ခံကလီၢ်ႉမ့ချုး၀ဲဒီတဘိၣ်န့ၣ်ဃ့အီၣ်၀ဲလၢအကလီၢ်လၢအဆံအကယၤညါလီၤႉမ့မ့ၢ်ဟံၣ်လၢအဆါကသံၣ်မူၤဘှီးတဖၣ်ခီန့ၣ်တဖီၣ်၀ဲဘၣ်ႇဒူသ၀ီပူၤနါက့တမ့ၢ်ထဲလၢဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢတကးလၢၤဘၣ်ႉဘၣ်ပျံၤဃုာ်ဒီးၦၤလၢအဘၣ်ထွဲရ့လိာ်သးဒီးအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်...

လါယူၤလဲ ၁၅ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ်မၠၣ်၀တံၣ်–ဂီၤလ့ၤကျဲမုၢ်ဖီခိၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးဘၣ်ဆၣ် တရူး(ကၤစံၤနိၤ)ႇ (အီၤလါ)တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်လၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်၀ဲဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ သူမှံကျိကၢၢ်နံၤဒီတကျိၤလၢအတဖိးသဲစးဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤတအိၣ်ပတုာ်ဒိၣ်ထီၣ်ချ့မးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤလၢဖလူႇမဲၢ်ထီးတလ့ႇကၠီးခဲးႇဂီၤလ့ၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်(ကၤစံၤနိၤ)တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်တဖၣ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤတအိၣ်ပတုာ်ဒိၣ်ထီၣ်ချ့မးအဂ့ၢ်န့ၣ် မၠၣ်၀တံၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိိတဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “တၢ်ဒုးကဲထီၣ်နါက့ကိးမုၢ်နံၤဒဲးန့ၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်(အီၤလါ)တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်ႇ(ကၤစံၤနိၤ)ႇတၢ်မုာ်တၢ်ပၢၤလီၢ်တဖၣ်မနုာ်မးတပတုာ်အသးဘၣ်ႉသူၣ်ထီၣ်တ့ထီၣ်၀ဲဒီးစဲးဖီကဟၣ်လၢမုၢ်နၤမုၢ်ဆါလီၤႉ လီၢ်က၀ီၤထူလံၤဖိခီဘၣ်ဟးစံၣ်ဒီးပထံၣ်ဘၣ်လၢတၢ်တ့ထီၣ်ဘှီထီၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်လၢပတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတခါ၀ံၤတခါလၢပမဲာ်သၣ်ချံပူၤႉစးထီၣ်လၢမၠၣ်၀တံၣ်(ကၠၤခ့)က၀ီၤဒ့ခဲအံၤတရူး(ကၤစံၤနိၤ)အီၤလါတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်အိၣ်တုၤလၢမဲၢ်ထီးတလ့ႇဖလူႇကၠီးခဲးႇဆိၣ်ဆံမၠဲၣ်ႇဂီၤလ့ၤထံကျိကၢၢ်နံၤလံမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (ကၤစံၤနိၤ)တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်လၢတၢ်အိးထီၣ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ပာ်လီၤ၀ဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢလၢၦဲၤၦဲၤဒီး တၢ်ဟ့ၣ်နုာ်လီၤ၀ဲထဲၦၤဟဲဂဲၤလိာ်ကွဲဖိတဖၣ်လီၤဒီးမ့တမ့ၢ်ၦၤဟဲဂဲၤလိာ်ကွဲဖိဘၣ်န့ၣ်တၢ်တဟ့ၣ်နုာ်လီၤ၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ၦၤအိၣ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤနါက့ဟဲဂဲၤလိာ်ကွဲႇလၢကီၢ်ပယီၤတကပၤနါက့ဟဲလိာ်ကွဲစ့ၢ်မီၤနီၤႉလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ပာ်သိလ့ၣ်လီၢ်ဒီးကီၢ်ပယီၤတၢ်ပာ်သိလ့ၣ်လီၢ်န့ၣ်မုၢ်နၤခီန့ၣ်ၦၤဟဲဂဲၤလိာ်ကွဲဖိအသိလ့ၣ်ၦဲၤၦဲၤလီၤႉလၢမၠၣ်၀တံၣ်(ကၤစံၤနိၤ)န့ၣ်တရူးလၢမၤ(အီၤလါ)တၢ်လိာ်ကွဲလၢအတဖိးသဲစးဟဲအါထီၣ်မီၤနီၤႉမ့ၢ်လၢ(BGF)အိၣ်ခိးတၢ်လၢလၢၦဲၤၦဲၤအဃိလၢန့ၣ်တကပၤန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိမတဂၤမးလဲၤန့ၢ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်မၠၣ်၀တံၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တရူး(ကၤစံၤနိၤ)ႇ(အီၤလါ)တၢ်လိာ်ကွဲႇတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့ဒီးတၢ်မုာ်တၢ်ပၠီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်လၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်၀ဲလၢအတဖိးသဲစးဘၣ်တဖၣ်အံၤ အပူၤကွံာ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲထဲလၢမၠၣ်၀တံၣ်ဒီးစွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤလီၤဘၣ်ဆၣ် သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံတရူးထံဖိကီၢ်ဖိဟဲအိၣ်ဆီလီၤသးလၢထံဆၢကီၢ်ဆၢလၢတဖိးသဲစးဟဲအါထီၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “လၢဖလူႇမ့လဲၣ်ပၤႇကၠီးခဲးတကပၤန့ၣ်တရူးဟဲအါထီၣ်မီၤနီၤႉၦၤအိၣ်လၢတၢ်လီၢ်အဂၤနါက့ပထံၣ်ဘၣ်လၢဟဲမၤတၢ်လၢ(အီၤလါ)တၢ်လိာ်ကွဲအိၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ခီန့ၣ်ဘၣ်မၤ၀ဲတၢ်မၤကဆှဲကဆှီတၢ်ႇဘၣ်မၤတၢ်လၢကရၢၢ်ပူၤလီၤမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်ၦၤလၢအဂၤတဖၣ်ခီန့ၣ်အိၣ်အါလၢၦၤအိၣ်ဟဲလၢတၢ်လီၢ်အဂၤႇတရူးတဖၣ်ဟဲအါထီၣ်မီၤနီၤႉမ့ၢ်လၢ(BGF)ႇ(DKBA)ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်အိၣ်ခိးတြဲၤအဃိမတၤတဂၤမးလဲၤလၢန့ၣ်တကပၤတဘူၣ်ဘၣ်ႉတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်နါက့မ့မ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်(ကၤစံၤနိၤ)ကရၢၢ်ပူၤဒုအ့အ့ဆ့ဆ့လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢမၠၣ်၀တံၣ်သူမှဲကျိကၢၢ်ခိၣ်စွ့ၤကိၣ်ကိၤလီၢ်က၀ီၤဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)တြဲၤတၢ်လီၢ်အပူၤန့ၣ် (ကၤစံၤနိၤ)ႇ(အီၤလါ)တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့ႇတၢ်မုာ်တၢ်ပၠီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအတဖိးသဲစးဘၣ်တဖၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်ဒီးရၤလီၤသးဟံးန့ၢ်အလီၢ်တုၤလၢ၀့ၢ်ပူၤက၀ီၤဒ့တဖၣ်အပူၤလံန့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢတဖိးသဲစးဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်လၢတဖိးသဲစးဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟဲအါထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤလံ ၁၄ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ် ဟးဆှၣ်တၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤ၀့ၢ်ချၢဟဲအါထီၣ်ဒီးနုာ်လီၤအိၣ်လၢဃိၣ်လူၢ်ဖီခိၣ်မၤဃံးထီၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤ(မၠ့ၤနံၤကိ)ႇတၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤလီၢ်(ကိၤသွဲၤယ့စိၤ)ႇဖါခၠီႇသ၀ီသီတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ပာ်လီၤ၀ဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဃံးဃီၣ်ဒီၣ်ဒီးပယီၤသုးႇ(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်ဟးဆှၣ်တၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤ၀့ၢ်ချၢကအိၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်ညါအဃိကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ထွဲတၢ်ဟးဆှၣ်တၢ်အံၤၦၤလၢအထံၣ်၀ဲဒီးအမဲာ်တဂၤစံး၀ဲ“အ၀ဲသ့ၣ်ဟးဆှၣ်၀့ၢ်၀း၀းတရံးလီၤႉလၢကျဲပူၤန့ၣ်သိလ့ၣ်လဲၤဒီဒူၣ်ညါႉလၢဂီၤခီန့ၣ်သိလ့ၣ်ကအိၣ်လၢ(၆)ခိၣ်(၇)ခိၣ်ညါႉညီနုၢ်န့ၣ်လဲၤ၀ဲလၢ(ဒံၣ်ထၤအီၤ)ကျဲတကပၤမီၤနီၤႉကဘၣ်မ့ၢ်(BGF)ဒီးပယီၤသုးမၤအါထီၣ်အၦၤလီၤႉမ့ၢ်လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢအူကြ့ၣ်ထၣ်တကပၤန့ၣ်အဃိကဘၣ်မ့ၢ်ဆှၢထီၣ်အၦၤနါက့ကပၣ်စ့ၢ်လီၤႉနုာ်လီၤအိၣ်လၢ(အီၤမၠ့ၤဘိၤဖယါကိ)ဒီး(ကၠီၣ်လိကၠံ)တကပၤန့ၣ်မီၤနီၤႉဟးဆှၣ်တၢ်တုၤလၢမၠ့ၤနံၤကိႇတၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤလီၢ်ႇဖါခၠီႇသ၀ီသီႇညံၣ်နီၣ်ညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤစ့ၢ်ကီးခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲလၢဂီၤလ့ၤကျဲဒီတကျိၤညါဒီးဘၣ်ယိၣ်လၢတၢ်ကဟဲခးတုၤလၢ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါလၢက၀ီၤဒ့(၄)အီၤမၠ့ၤစွ့ၤဘိၤဖယါကိဒီး(ဒံၣ်ထၤအီၤဖယါကိ)တကပၤန့ၣ်ပပယီၤသုးနုာ်လီၤအိၣ်ဆိး၀ဲဒီးခးလီၤစၢၤကျိဖးဒိၣ်ဆူလ့က့ၣ်ကိာ်ႇဂီၤလ့ၤႇဖလူလီၢ်က၀ီၤအိၣ်၀ဲစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်မၤဃံးထီၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤ၀့ၢ်ချၢတၢ်အိၣ်သးအံၤအဃိ ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤဒီးနၢ်ဟူစ့ၢ်ကီးကျိဖးဒိၣ်ကလုၢ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိအ၀ဲသ့ၣ်တူၢ်ဘၣ်၀ဲလၢတၢ်ဒုးအံၤဘူးထီၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “သုးသိလ့ၣ်ဟးဆှၣ်တၢ်အဃိအိၣ်န့ၣ်သးတဘံၣ်တဘၢဘၣ််ႉမ့ၢ်တၢ်ကမၤသးဒ်လဲၣ်ပဘၣ်ယိၣ်တၢ်မီၤနီၤႉ ဟံၣ်နါက့န့ၣ်အိၣ်ဒီးဖိသၣ်မီၤနီၤႉယပါနါက့တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တဂ့ၤဘၣ်အဃိမ့ဟဲကဲထီၣ်တမံၤမံၤန့ၣ်ကစံၣ်အဂီၢ်တညီဘၣ်ႉလၢ၀့ၢ်ချၢနါက့နၢ်ဟူကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ႇတဘျီတခီၣ်နၢ်ဟူကျိသီထီၣ်အဃိမ့ၢ်ဟဲဘူးထီၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤလံဧါန့ၣ်ပဘၣ်ပျံၤမီၤနီၤႉမ့ကဲထီၣ်နီၢ်ကီၢ်ဒုမ့ၢ်ကဘၣ်စံၣ်ဖဲလဲၣ်မးတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉလဲၤထီၣ်လၢတၢ်ချၢနါက့တဘူၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ် ၂၉ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးႇ(BGF)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲမၠၣ်၀တံၣ် က၀ီၤဒ့(၄)ႇအီၤမၠ့ၤစွ့ၤဘိၤက၀ီၤဒ့ႇမၣ်ခၠီလ့တၢ်လူၢ်ခိၣ်တဖၣ်အံၤဒီး(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲဒီးဖဲန့ၣ်ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတနီၤဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဒံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤလံ ၁၄ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်ဖိိတၢ်လံၤႇသိလ့ၣ်တီၣ်ၦၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်ဖိလၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲကီးတရံး–မၠၣ်၀တံၣ်အ့ရှါကျဲမုၢ်ခိၣ်တဖၣ်အံၤပယီၤသုးအိၣ်ခိးဃ့အီၣ်စ့မၤပျံၤမၤဖုး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအဘၣ်သဂၢၢ်ဒီးတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “တမ့ၢ်လၢတြဲၤ(ဂိတ်)ဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်ကူကၤကမျၢၢ်ကူကၤဟဲထီၣ်ဃ့အီၣ်စ့မီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်သိလ့ၣ်ဖိန့ၣ်ဃ့၀ဲ(၁၀၀၀)ကၠးႉအ၀ဲသ့ၣ်မ့မူၤထီၣ်န့ၣ်ဃ့၀ဲတုၤလၢ(၃၀၀၀)တုၤလၢ(၅၀၀၀)ကၠးညါႉတဘျီတခီၣ်နါက့တဃ့၀ဲဘၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်လီၤႉအိၣ်တဘျီန့ၣ်တနံၤဃီန့ၣ်ယဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤစ့အိၣ်(၄)တီၤညါႇလၢယဂီၢ်တၢ်တအိၣ်တ့ၢ်နီတမံၤလၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးလၢအအိၣ်ခိးဃ့အီၣ်စ့တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဃ့အီၣ်စ့လၢအ၀ဲသ့ၣ်မူၤထီၣ်အခါဒီး ဟးထီၣ်လၢကျဲမုၢ်ကပၤကိးတီၢ်ဃာ်သိလ့ၣ်ပၠးထီၣ်၀ဲအကျိဃ့အီၣ်စ့အဂ့ၢ်န့ၣ်သိလ့ၣ်ကစၢ်လၢအဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤစ့(၂၀ႇ၀၀၀)ကၠးတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးလၢအမူးသံးတဂၤအိၣ်ဟဲထီၣ်လၢတၦီာ်ကျါႉပညိၣ်ယၤဒီးကျိတဲယၤလၢဟ့ၣ်လီၤစ့(၂၀၀၀၀)ႇယတဲကဒါအီၤလၢယစ့တအိၣ်ဘၣ်ႉယမၢအဟံ(၅၀၀၀)နါက့တန့ၢ်ဘၣ်ႉတဲယၤလၢယမ့ခးသံနၤန့ၣ်န့ၢ်လီၤႉမတဂၤမးတထံၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးလၢအအိၣ်ခိးဃ့အီၣ်စ့တဖၣ်အံၤအိၣ်ဆီလီၤသးလၢကျဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်လီၤဒီးသိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤႇသိလ့ၣ်တီၣ်ၦၤလဲၤက့ၤတၢ်ဖိလၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲကျဲမုၢ်ခိၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဃ့အီၣ်၀ဲစ့န့ၣ်လီၤႉမ့ဘၣ်မုၢ်နံၤလၢ(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်လဲၤခးအ၀ဲသ့ၣ်အခါန့ၣ်တၢ်ဃ့အီၣ်စ့လၢကျဲပူၤဆိကတီၢ်အသးဘၣ်ဆၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံဆဲးဃ့အီၣ်ဒံးတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တချုးလၢသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤကဲထီၣ်သးဒံးဘၣ်အခါန့ၣ် လၢကီးတရံး–မၠၣ်၀တံၣ်အ့ရှါကျဲမုၢ်ခိၣ်န့ၣ် ဘၣ်ဟ့ၣ်တြဲၤ(Gate)အၦ့ၤထဲလၢတၢ်ကနုာ်လီၤမၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၣ်(သ့ၣ်ကါညံၣ်နီၣ်)တၢ်လီၢ်တတီၤအံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤလံ ၁၃ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ဂီၤလ့ၤ-အူကြ့ၣ်ထၣ်လီၢ်က၀ီၤပူၤအဃိ ကၠီၣ်တဲၣ်သုးခိးကီၢ်ဆၢမၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါဟးဆှၣ်တၢ်အဖီခိၣ်အံၤတၢ်ကီတၢ်ခဲဟဲအိၣ်ထီၣ်လၢကလဲၤဆှၢန့ၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢအဂၤတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကၠီၣ်တဲၣ်သုးခိးကီၢ်ဆၢတဖၣ်အံၤခီဖျိအိၣ်ခိးသမံသမိးၦၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢအတမ့ၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်အိၣ်၀ဲတနီၤအဃိလၢကလဲၤမၤစၢၤဂီၤလ့ၤႇအူကြ့ၣ်ထၣ်ႇသ့ၣ်ဘီဘိႇလ့က့ၣ်ကိာ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံတဖၣ်အဂီၢ်ထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “စးထီၣ်လၢပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲတလၢတၢ်လီၢ်တ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်န့ၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်သုးဟဲအိၣ်ခိးတၢ်လၢကီၢ်ဆၢမီၤနီၤႉတၢ်ကရၢကရိလၢအမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံတဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢဟဲဟ့ၣ်လီၤမၤစၢၤတၢ်မီၤနီၤႉမ့တမ့ၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ၦၤလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိဘၣ်န့ၣ်တဟ့ၣ်ဒုးဟးထီၣ်က့ၤလီၤ၀ဲဘၣ်ႉတၢ်ဒုးနါက့ဆဲးကဲထီၣ်အဃိခဲအံၤကၠီၣ်တဲၣ်သုးဟးဆှၣ်တၢ်လၢကီၢ်ဆၢကျဲဒီတကျိၤအိၣ်၀ဲအသိးဟးဆှၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်လၢသုးသိလ့ၣ်ႇဆဲးကဲးအိၣ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ကွၢ်စိဃီၤဒီး(မၤပၠီ)လၢဘုခ့ကျီးႇကစၢၢ်ခိၣ်ဆူကီၢ်ပယီၤတကပၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိကတီၢ်ခဲအံၤၦၤလၢအိၣ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်မဲၢ်ဆီး၀့ၢ်ပူၤလၢအလဲၤဆှၢန့ၢ်ၦၤဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံဖိတၢ်မၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလဲၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ဒီးဘၣ်ဆှၢခီဖျိ၀ဲလၢၦၤကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ဖိႇလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်တဆီန့ၣ်လီၤႉလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤတဖၣ်တက့ၤဘၣ်ဒံးလၢအဒူသ၀ီတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဘၣ်ဒီးအိၣ်ဒံး၀ဲဖဲထံကျိကၢၢ်နံၤၦၤကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ဖိအကျီးဒဲပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲမဟါလါယူၤလံ ၁၂ သီအနံၤစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးတြိၤ(၄၄)စုတီၤအဖီလာ်(ခလရ–၈)လၢအနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ် (၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အံၤအိၣ်လၢဖလူသ၀ီဟဲထီၣ်၀ဲဆူသ့ၣ်ဘီဘိ–ဆိၣ်စံမၠဲၣ်–အူကြ့ၣ်ထၣ်–ဂီၤလ့ၤကစၢၢ်ကျဲဒီတကျိၤဒီးဖဲန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒီး(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ဖဲဂီၤလ့ၤ(သိထၣ်ကွ့ၣ်)တၢ်လီၢ်ႇသယဲၣ်တပ့ၤကျဲမုၢ်ခိၣ်န့ၣ်လီၤႉတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်ဘျီ၀ဲအံၤအပူၤခီဖျိပယီၤတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါအဃိပယီၤသုးဘၣ်က့ၤဂုၤအလီၢ်ခံအဂ့ၢ်န့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤ(Cobra)သုးကျိၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံ(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်မၤရှဲလဲတၢ်လီၢ်အခါမၤန့ၢ်၀ဲကျိချံၦာ်သၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီးဖီၣ်န့ၢ်သမူ၀ဲပယီၤသုးတစှၤန့ၢ်(၅)ဂၤဘၣ်န့ၣ်လီၤႉပယီၤသုးလၢတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်၀ဲတဖၣ်အံၤဒ်သုးတၢ်သိၣ်တၢ်သီအိၣ်အသိးတၢ်ပၢၤဃာ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲကူစါယါဘျါအ၀ဲသ့ၣ်ဂ့ၤဂ့ၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ် (Cobra)သုးကျိၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်အဃိကတီၢ်ခဲအံၤလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ လ့က့ၣ်ကိာ်ဃုာ်ဒီးဂီၤလ့ၤလီၢ်က၀ီၤဒူသ၀ီႇတၢ်လီၢ်လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အပူၤတဖၣ်ခီဖျိၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်လၢ(၁၀ႇ၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လံအဃိတၢ်စူၤအကတီၢ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီႇအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲဒီးကသံၣ်ကသီတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်အိၣ်သးဒ်အံၤအဖီခိၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်သုးမၢၦၤဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံတဖၣ်လၢကက့ၤခီဃီၤဆူကီၢ်ပယီၤတကပၤဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်ၦၤဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံတဖၣ်ခီဖျိက့ၤလၢအဒူသ၀ီတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဘူၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်အဃိအိၣ်ကဒုဒံး၀ဲဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢသူမှဲကျိကၢၢ်နံၤအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ဂီၤလ့ၤသ၀ီဖိလၢအဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဖၣ် စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤလံ ၁၃ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ပလီကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ် ခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီအဃိ ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံတၢ်လီၢ်(၃)တီၤလၢကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအိၣ်အဂၤ(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်အံၤ သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ခိၣ်ဒုး(မိကၤ)တဘံၣ်တဘၢဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲလါယူၤလံထီၣ်သီန့ၣ်လၢပလီကီၢ်ဆၣ်အပူၤခီဖျိတၢ်စူၤအဆၢတတဲာ်ဘၣ်ဒီးပယီၤသုးမၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါဟူးဂဲၤအါထီၣ်အဃိ ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး(၁ႇ၄၀၀)ဘျဲၣ်အဂီၢ်တၢ်ခိၣ်ဒုးတဘံၣ်တဘၢ၀ဲဘၣ်အသိး တၢ်အီၣ်တၢ်အီစ့ၢ်ကီးတကူတလၢ၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤန့ၣ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်လၢ(၁ႇ၄၀၀)ဘျဲၣ်ညါလံမီၤနီၤႉတၢ်လိၣ်ဒုအိၣ်အါမးလီၤႉပလဲၤဆှၢတၢ်အီၣ်လၢဂီၤခီမ့တုၤန့ၣ်မုၢ်ဟါလီၤန့ၣ်လၢာ်လံႉခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တပယူာ်ဃီအဃိဘၣ်စံၣ်ကအိၣ်(၃)လါဘျဲၣ်လံႉခဲအံၤန့ၣ်သ၀ီဘၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်(၇)ဖျၢၣ်လံႉမူခိၣ်စူၤဒီတနံၤညါလီၤႉခီဖျိတၢ်စူၤဒိၣ်အဃိကးဘၢဃာ်ဒီး(တၤလပၣ်)တဘၢဘၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးနုာ်လီၤဟူးဂဲၤအါထီၣ်လၢဒူသ၀ီပူၤအဃိတၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲဒီးလီၢ်က၀ီၤတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်(PDF)သုးဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဘၣ်စံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤကက့ၤအိၣ်ဆူအဒူသ၀ီတၢ်လီၢ်အဂီၢ်တညီ၀ဲဒံး၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးစးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၂၇ သီတုၤလၢလါယူၤလၢာ်န့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲ(၄)သီတပယူာ်ဃီလၢပလီကီၢ်ဆၣ်အပူၤဒီးသ၀ီ(၅)ဖျၢၣ်ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒီး တၢ်လီၢ်လၢအိၣ်ပလီ၀့ၢ်အခိၣ်အဃၢၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးပယီၤသုးအိၣ်ခိးသမံသမိးမၤဃံးထီၣ်တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သ၀ီလၢအိၣ်ပလီဟီၣ်က၀ီၤပူၤကျဲလၢတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤ၀ဲတဖၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးဆီလီၤတြဲၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်အိၣ်၀ဲအသိးကျဲလၢတၢ်ကလဲၤဆှၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံအိၣ်တၢ်လီၢ်အံၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိပယီၤသုးကးတံၢ်၀ဲအဃိတၢ်ခိၣ်ဒုး(မိကၤ)ႇကသံၣ်ကသီဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်ခီဖျိတတုၤ၀ဲလၢၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံအိၣ်တၢ်လီၢ်ဘၣ်အဃိ ဘၣ်သဂၢၢ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤလံ ၁၂ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)လၢၢ်ဒိၣ်ဒီးမိကီၢ်ဆၣ်တကပၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးမၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါဒီးခံခီခံကပၤတၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်အဃိ ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲအသိးလၢၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်ဒံး၀ဲတၢ်ခိၣ်ဒုး(မိကၤ)ႇကသံၣ်ကသီဒီးဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲလါယူၤလၢာ်န့ၣ်ပယီၤသုးဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အဘၢၣ်စၢၤခံခီခံကပၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢဟဲဆူၣ်ထီၣ်၀ဲဒီး ဖဲတလါအံၤလါယူၤလံထီၣ်န့ၣ်ခီဖျိတၢ်လဲၤထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲပယီၤသုးကလၢၤဖိ(၅)ဖျၢၣ်အဃိပယီၤသုးတကပၤမၤအါထီၣ်အသုးဂံၢ်ဘါဒီးခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲတပယူာ်ဃီန့ၣ်လီၤႉခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကီၢ်ဆၣ်(၂)ဘ့ၣ်အပူၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်တုၤလၢ(၇၀၀၀၀)ဒီး(၁၀၀၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လံဒီးလိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ၦၤဃ့ၢ်ထီၣ်အနီၣ်ဂံၢ်ဒုဟဲအါထီၣ်ရုၢ်ရုၢ်လီၤႉဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်တၢ်ပိၢ်ထီၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်ညါမီၤနီၤႉခဲအံၤလၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်တၢ်လၢအလိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီႇကသံၣ်ကသီတဖၣ်လီၤႉလီၤဆီဒၣ်တၢ်ဖိဒံဖိသၣ်ဒီးၦၤသူၣ်က့သးၦၢ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်ကသံၣ်ကသီလိၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်ပ၀ဲဒၣ်ခီန့ၣ်ပမၤဒ်ပမၤအန့ၢ်အသိးလီၤႉခဲအံၤလၢတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးတၢ်ခိၣ်ဒုး(မိကၤ)တဖၣ်လိၣ်၀ဲမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်လၢညါလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအိၣ်၀ဲ(၁၅ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်လီၤဒီးမိကီၢ်ဆၣ်ပူၤန့ၣ်အိၣ်၀ဲ(၆၀၀၀၀)ဘျဲၣ်ႇမ့မ့ၢ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤသ၀ီအဖျၢၣ်(၃၀)ဘျဲၣ်ဒီးမိကီၢ်ဆၣ်ပူၤသ၀ီအဖျၢၣ်(၄၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤအကျါတနီၤန့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲလၢလၢၢ်ဒိၣ်၀့ၢ်ႇတီအူ၀့ၢ်ဒီးဖၣ်အၣ်၀့ၢ်အဘူးတံၢ်အဟံၣ်ဃုာ်ဒီးကီၢ်ဆၢတၢ်လီၢ်လၢအဂၤအိၣ်၀ဲအသိးတနီၤန့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲလၢသ၀ီခိၣ်ဃၢၤကစၢၢ်ကလိကျါဒီးဖဲန့ၣ်ဖိဒံဖိသၣ်ႇသူၣ်က့သးၦၢ်ၦၤနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢာ်ကအိၣ်လၢ(၅၀ႇ၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤလၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤအီၣ်အီအဂီၢ်ဘၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢတၢ်မၤဘူၣ်ကစၢ်ဒီးနီၢ်တဂၤတၢ်မၤဘူၣ်ကစၢ်လၢအိၣ်လီၢ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်တစိၢ်တလီၢ်န့ၣ်လီၤႉလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤလၢအမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးဖီၣ်မၤသံ၀ဲဒၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤလံ ၄ သီအနံၤန့ၣ်န့ၣ်လီၤႉဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ်စီၤလါကပီၤ(ကိး)စီၤဖါဘီလၢအနုာ်လီၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢပျီပူၤတဂၤအံၤပယီၤသုးဖီၣ်မၤသံကွံာ်အီၤဒီးဟံဃုာ်စ့ၢ်ကီးအကျိၣ်အစ့ဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၂၅ သီအနံၤန့ၣ် ခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးစးထီၣ်ကဲထီၣ်ဒီး ဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲအါမးအသိးဘၣ်ပာ်တ့ၢ်ကွံာ်အသုးကလၢၤဖိ(၅)ဖျၢၣ်အဃိ လၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဖီခိၣ်ပယီၤသုးတကပၤမၤအါထီၣ်အသုးဂံၢ်ဘါဒီးခးလီၤစ့ၢ်ကီးကျိဖးဒိၣ်ဆူဒူသ၀ီပူၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်လၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တချုးလၢတၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်ဒံးဘၣ်အခါန့ၣ်ပယီၤသုးမီၤစိရိၤတကပၤတဲပျံၤ၀ဲလၢသ၀ီအဖျၢၣ်(၂၀)ဃၣ်ဃၣ်လၢအိၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအံၤတဘၣ်တူၢ်လိာ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဘၣ်ဒီးမ့တူၢ်လိာ်၀ဲန့ၣ်ကဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်လၢသ၀ီပူၤတကးဒံးဘၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါဒံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤလံ ၈ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲမဟါလါယူၤလံ ၇ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးတြိၤ(၄၄)စုတီၤအဖီလာ်သုးရ့ၣ်(၄)ရ့ၣ်ဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF–၁၀၂၂)သုးဟီၣ်က၀ီၤခိၣ်သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိစီၤမိၣ်သိၤတီၤခိၣ်ရိၣ်မဲသုးဂံၢ်ဘါအဂၤ(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အံၤလၢကဟဲမၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါဆူဂီၤလ့ၤတကပၤအဂီၢ် ခီဖျိ(Cobra)သုးပာ်ဖှိၣ်ခိးခးအ၀ဲသ့ၣ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤအဃိ ပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ်(Cobra)သုးကျိၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးတြိၤ(၄၄)စုတီၤအဖီလာ်ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၂၀၇)ႇခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ–၈)ႇခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၂၀၄)(ခမရ–၉)(ခမရ–၁၀၂)ဒီးသုးခိၣ်စီၤမိၣ်သိၤတီခိၣ်ရိၣ်မဲ(BGF)သုးဂံၢ်ဘါအဂၤ(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အံၤ ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဖဲဖလူဖိႇဖလူဖးဒိၣ်လီၢ်က၀ီၤဒီးဂုာ်ကျဲးစၢးဟဲထီၣ်၀ဲဆူမၠၣ်၀တံၣ်–ဂီၤလ့ၤကျဲဒီတကျိၤအခါ ဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးကျိၤလၢအပၣ်ဃုာ်ဒီး(ခမရ–၂၀၇)အံၤဒီး(Cobra)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲမဟါလါယူၤလံ ၇ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးကျိၤလၢအပၣ်ဃုာ်ဒီး(ခမရ–၂၀၇)အံၤဟဲထီၣ်တုၤ၀ဲလၢမၠၣ်၀တံၣ်–ဂီၤလ့ၤ ကျဲမုၢ်ခိၣ်(သိထၣ်ကွ့ၣ်)တၢ်လီၢ်ဒီးဖဲန့ၣ်တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲဒီး(Cobra)သုးပာ်ဖှိၣ်န့ၣ်လီၤႉတုၤလၢတၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါတနံၤအံၤန့ၣ်တၢ်ထံၣ်န့ၢ်၀ဲသုးခိၣ်စိ(၁)ဂၤႇသုးကသံၣ်သရၣ်(၁)ဂၤဃုာ်ဒီးသုးဖိ(၅)ဂၤအသံစိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်(Cobra)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ်ပထံၣ်ဘၣ်လၢတၢ်ဂီၤမူအပူၤပယီၤသုးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အသိးခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒံးအဖၢမုၢ်အဃိပယီၤသုးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအနီၣ်ဂံၢ်စရီန့ၣ်တၢ်မၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲး၀ဲအဖၢမုၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (Cobra)သုးကျိၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တုၤလၢမဟါတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အပူၤန့ၣ်တၢ်မၤန့ၢ်၀ဲပယီၤသုးကျိချံၦာ်သၣ်တနီၤဃုုာ်ဒီးစဲးဖီကဟၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဂၤတဖၣ်ဒီးခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အပူၤမ့မ့ၢ်(Cobra)သုးကျိၤတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ခိးခးပယီၤသုးမီၤစိရိၤအဃိဖဲတနံၤအံၤလါယူၤလံ ၈ သီ ဂီၤခီ...

လါယူၤလံ ၈ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ် မုာ်ပၢၤသ၀ီအပူၤန့ၣ် တီၤထီကၠိလၢကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)အိးထီၣ်၀ဲတဖၣ်တနံၣ်အံၤခီဖျိၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်အဃိ လံာ်မိၢ်ၦၢ်ဒီးကၠိတၢ်ပီးတၢ်လီလၢကသိၣ်လိတၢ်အဂီၢ်လိၣ်ဒံး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၁–၂၀၂၂)နံၣ်အခါကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ထဲ(၃၄၃)ဂၤလီၤဒီး ဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤခီဖျိၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်တုၤလၢ(၅၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါအဃိဘၣ်သိၣ်လိနီၤဖးလီၤအတီၤဒီးခီဖျိလံာ်မိၢ်ၦၢ်တကူတလၢဘၣ်အဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကသိၣ်လိတၢ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ကၠိသရၣ်မုၣ်နီၢ်အ့အ့လွ့ၤလၢအသိၣ်လိတီၤထီတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကၠိလၢအဂၤတဖၣ်န့ၣ်ဟဲထီၣ်ကၠိဖဲအံၤအါအဃိတနံၣ်အံၤ(၉)တီၤဒီးအတီၤ(၁၀)န့ၣ်ပနီၤဖးလီၤအီၤခံဒူၣ်မီၤနီၤႉတတီၤန့ၣ်ၦၤကၠိဖိအိၣ်၀ဲအဂၤ(၅၀)ဘျဲၣ်ႉခီဖျိတၢ်လီၢ်အံၣ်အဃိသိၣ်လိတၢ်ဒုကီတစဲးႉမ့မ့ၢ်လံာ်မိၢ်ၦၢ်န့ၣ်ဘၣ်ကွၢ်ဖှိၣ်၀ဲ(၅)ဂၤညါအဃိလၢကၠိဖိအဂီၢ်န့ၣ်တဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲအပူၤကွံာ်နံၣ်အခါန့ၣ်(၁၀)တီၤကၠိဖိအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၄၇)ဂၤလီၤဒီးဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အါထီၣ်အဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်ညါအဃိတၢ်သိၣ်လိအလီၢ်ဒီးလံာ်လဲၢ်တၢ်ပီးတၢ်လီတဖၣ်လိၣ်ဒံး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ခိ၀ံၣ်အကတီၢ်ဒီးသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤတၢ်အိၣ်သးအဃိအတီၤ(၁၀)အံၤဘၣ်အိၣ်ဘှံး၀ဲ(၂)နံၣ်ညါမီၤနီၤႉတနံၣ်ညါအံၤအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်က့ၤကၠိလၢကီၢ်သူလ့ၤကၠိႉမၤလိဘၣ်ဃုာ်ဒီးပလံာ်ကညီအဃိဂ့ၤလီၤမီၤနီၤႉလံာ်နါက့တမ့ၢ်ဒ်သိးဒီးလၢကညါအခါဘၣ်တမ့ၢ်လၢဖးတၢ်တခါအံၤႇသံကွၢ်တၢ်တခါအံၤႇစံးဆၢတၢ်တခါအံၤတမ့ၢ်လၢၤဘၣ်မီၤနီၤႉဒ်ပနၢ်ပၢၢ်အသိးပက့ၤစံးဆၢကဒါန့ၢ်မီၤနီၤႉခီဖျိလၢလံာ်မိၢ်ၦၢ်တကူတလၢဘၣ်အဃိသရၣ်မ့ဟ့ၣ်လီၤဟံၣ်တၢ်မၤ(အ့ၤစၤ)န့ၣ်ဘၣ်လဲၤမၤဖှိၣ်သကိး၀ဲလၢၦၤဟံၣ်လၢမုၢ်နၤခီဒီးပကွၢ်န့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စီၤအီၤကၠီၤမ့လၢအိၣ်ဟဲ၀့ၢ်တကူၣ်အံၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤခီဖျိထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဒီးဒုးယၤတၢ်အိၣ်သးတဖၣ်အဃိ ကၠိတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤတအိးထီၣ်၀ဲဒံးဘၣ်အဃိကၠိလၢအိၣ်ကီၢ်ပယီၤတၢ်လီၢ်အါတီၤဟဲထီၣ်က့ၤကၠိလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အိးထီၣ်၀ဲတဖၣ်လီၤဒီးကၠိတၢ်ပီးတၢ်လီတကူတလၢ၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံခီဖျိထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဒီးဒုးယၤတၢ်အိၣ်သးတဖၣ်အဃိခံခီခံကပၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤဖဲကၠိတအိးထီၣ်ဒံးဘၣ်အကတီၢ်ကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဟဲထီၣ်က့ၤကၠိလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤအိးထီၣ်၀ဲလၢကီၢ်ရ့ၣ်ႇကီၢ်ဆၣ်တဖၣ်အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိတနံၣ်အံၤတၢ်သိၣ်နံၣ်အဂီၢ်ကၠိလၢအိၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇကီၢ်ဆၣ်အပူၤတဖၣ်ခီဖျိၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်အဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီတကးဒံးဘၣ်တၢ်သိၣ်လိအဒၢးဒီးကၠိတၢ်ပီးတၢ်လီတကူတလၢ၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်(KECD)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်(၂၀၂၁–၂၀၂၂)နံၣ်အခါလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဒူသထူူၣ်ႇတီအူႇချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ႇ ဘျံးဒ၀ဲၢ်ႇမုၢ်တြီၢ်ႇဒူပျာ်ယာ်ဒီးဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(၇)ဘ့ၣ်အပူၤကညီကူၣ်သ့ဆဲး၀ဲၤကျိၤ(KECD)အဖီလာ်တီၤဖုၣ်တုၤလၢတီၤထီန့ၣ်ကၠိခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၁ႇ၀၉၆)ဖျၢၣ်ဒီးဖဲန့ၣ်ကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲခဲလၢာ်(၈၉ႇ၈၇၉)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်(KECD)တၢ်မၤနီၣ်စရီအသိးန့ၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်ကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်စရီလၢတနံၣ်ညါအံၤအဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ထၢဖှိၣ်စရီအဖၢမုၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤလံ ၇ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤ တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၂)နံၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢ(၆)လါအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲ(၂ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါယူၤ ၆ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲတနံၣ်အံၤလါယနူၤအါရံၤတုၤလၢလါယူၤလၢာ်န့ၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ႇကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)ဒီးပယီၤသုးမီၤစိရိၤႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ခဲလၢာ်(၂ႇ၆၈၆)ဘျီဒီးဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲ(၂ႇ၂၀၈)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အပူၤပယီၤသုးမီၤစိရိၤဒီး(BGF)တကပၤဘၣ်ဒိ၀ဲ(၁ႇ၅၄၅)ဂၤဒီး မ့မ့ၢ်ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ႇကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်တကပၤန့ၣ်ဘၣ်လုၢ်ထီၣ်ကွံာ်အသးသမူ(၈၄)ဂၤႇဘၣ်ဒိ၀ဲ(၁၇၅)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ်အပူၤကွံာ်လါမးရှးဒီးလါအ့ဖြ့ၣ်ခံလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ် ပထံၣ်ဘၣ်လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အါကတၢၢ်လီၤဒီးလါမးရှးႇလါယူၤခံလါအံၤန့ၣ်ပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါကတၢၢ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤႇကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သံ၀ဲ(၇၂)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ(၁၅၅)ဂၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၁)လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁ သီ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ ခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးစးထီၣ်ကဲထီၣ်၀ဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉဘၣ်ဆၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၅)ဖၣ်ပူၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အါကတၢၢ်၀ဲလီၤအသိးကတီၢ်ခဲအံၤလၢ(သုးက့ ၆)ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒီး(သုးက့ ၃)ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်တကပၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲသုးမီၤစိရိၤအသုးကလၢၤဖးဒိၣ်(၅)ဖျၢၣ်ႇသုးကလၢၤဖိတနီၤဒီးကတီၢ်ခဲအံၤအူကြ့ၣ်ထၣ်ပယီၤသုးကလၢၤလၢတၢ်လဲၤထီၣ်၀ဲအံၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲတပယူာ်ဃီန့ၣ်လီၤႉ