KIC News

လါယူၤ ၂၈ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်–လူၢ်ပျဲၢ်ကျဲမုၢ်ဒီတကျိၤန့ၣ်စှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤခီဖျိပယီၤသုးဆီလီၤတြဲၤ အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ကိးမုၢ်နံၤမုၢ်နၤအဃိဒူသ၀ီလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ခိၣ်ဃၢၤတဖၣ်အံၤ မ့လဲၤထီၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်သူက့ၤ၀ဲကျဲလၢသ၀ီကျဲလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တီၤကလ့သ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲ“ကအိၣ်သၢသီလံႉမုၢ်နၤခီမုၢ်ဆါခီပယီၤသုးဆ့ၣ်နီၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်လၢဖၣ်အၣ်–မဲဘီၤကျဲဖးဒ့တုၤလၢတီၤကလ့–မံၣ်စၤတြဲၤႇထံၤလိၤ–ဒီၤလါကျဲဖးဒ့ႇဒဲပၠၣ်ႇ လူၢ်ပျဲၢ်ကျဲနုာ်လီၤဟးထီၣ်တြဲၤတဖၣ်မီၤနီၤႉ ထၢ၀ဲဒၣ်သိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအဘူးအလဲႉသမံသမိး၀ဲအါလၢလီၢ်က၀ီၤဖိအဆဲးကဲးမီၤနီၤႉသမံသမိးဃုာ်၀ဲဒီးလီတဲစိႇမ့တပၣ်ဘၣ်န့ၣ်မၤဘံဘူတၢ်ႉသ၀ီဖိတဖၣ်ကလဲၤထီၣ်လၢဖၣ်အၣ်တဘျီန့ၣ်တလဲၤလၢကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်လၢၤဘၣ်လဲၤက့ၤလၢသ၀ီကျဲလီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်ႇကီးတရံးႇလူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ႇကရူၢ်ကရၢလၢအဆဲးလီၤ(NCA)တနီၤန့ၣ် ဆီလီၤတြဲၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်လၢကီၢ်ဆၣ်တဘ့ၣ်ဒီးတဘ့ၣ်အဘၣ်စၢၤကျဲမုၢ်ခိၣ်ဒီးဃ့အီၣ်စ့အိၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤတအိၣ်အါအါလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်ကဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဂီၢ်သူက့ၤကျဲလၢသ၀ီကျဲအဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢၦၤဂ့ၢ်၀ီဒီးဆူၣ်ချ့တၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤတနံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအၦၤတဖၣ်နုာ်လီၤမၤဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိလၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်ႇမၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ႇဖၣ်ပူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒီးသၣ်တီၣ်ကီၢ်ဆၣ်တကပၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီး(KNLA/KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤကိးမုၢ်နံၤဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤဒူသ၀ီဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံတဖၣ်အနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီး ခီဖျိကျဲတၢ်ဆဲးကျိးဆိကတီၢ်သးအဃိထံၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်အိၣ်ဆိလီၢ်ကျဲဒီးအီၣ်အီတၢ်ကီတၢ်ခဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၂၇ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤ သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါယူၤ ၂၅ သီအနံၤ ပယီၤသုးနုာ်လီၤဒွဲၣ်အူနိၣ်ဖးထီသ၀ီအဆၢကတီၢ်တၢ်မၤသံကွံာ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တစှၤန့ၢ်(၅)ဂၤဘၣ်ဒီး လီၢ်က၀ီၤဖိအဂၤ(၇ႇ၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါယူၤ ၂၅ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF) အနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်အဂၤ(၃၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အံၤနုာ်လီၤ၀ဲဒၣ်လၢနိၣ်ဖးထီသ၀ီဒီးဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲသီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီးလီၢ်က၀ီၤဖိအဟံၣ်အဃီတကးဘၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးခးသံကွံာ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤပိာ်မုၣ်(၂)ဂၤဒီးပိာ်ခွွါ(၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ဒွဲၣ်အူသ၀ီဖဲဟါခီ(၄)နၣ်ရံၣ်ႉမ့၀ံၤဒွဲၣ်အူဃုာ်ဒီးသီခါဖၠၣ်စ့ၢ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်အကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ဒီး(BGF)စ့ၢ်ႉၦၤအိၣ်တ့ၢ်လၢသ၀ီပူၤတဖၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်မၤသံ၀ဲႉမၤဒၢၣ်မၤလီၤ၀ဲ၀ံၤမၤသံကွံာ်၀ဲႉမၤသံ၀ဲအကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ဒီးၦၤမုၣ်ကနီၤဖိႇအမုၢ်ၦၢ်နါက့ပၣ်စ့ၢ်လီၤႉဟဲထီၣ်ဒီးဒွဲၣ်အူသ၀ီတဘျီဃီလီၤႉဟံၣ်ကအိၣ်အဖျၢၣ်(၃၀၀)ဘျဲၣ်န့ၣ်ဒွဲၣ်အူ၀ဲ(၁၀၀)ဘျဲၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲပယီၤသုးကျိၤဟဲထီၣ်လၢနိၣ်ဖးထီအကတီၢ်တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲလၢဟီၣ်က၀ီၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးကတီၢ်ခဲအံၤပယီၤသုးတဖၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲလၢနိၣ်ဖးထီသ၀ီပူၤအဖၢမုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးလၢအဒွဲၣ်အူသ၀ီအံၤမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၉)ဒီးဟဲထီၣ်၀ဲဒၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒွဲၣ်အူကွံာ်သ၀ီအဃိ နိၣ်ဖးထီသ၀ီဖိအမဲာ်ညါနိၣ်ဖးလဲၢ်ႇကီးလၢၢ်ဒီး၀ံရီသ၀ီလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤဖိအဂၤ(၇ႇ၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤတနီၤန့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲလၢသထူၣ်ႇကၠဲၣ်ကီၤဒီးကၠဲၣ်ထိၤ၀့ၢ်တကပၤအိၣ်၀ဲအသိးတနီၤန့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲလၢသ၀ီအဂၤဒီးကစၢၢ်ကလိကျါအိၣ်၀ဲအဃိ...

လါယူၤ ၂၇ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ် တလါအံၤအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးပညိၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဒီးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကညီၦၤဂ့ၢ်၀ီကရူၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါယူၤ ၂၆ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးအံၤအိးထီၣ်၀ဲတၢ်ဒုးမဲာ်သၣ်ဟဲအါထီၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဒီး ကိးမုၢ်နံၤဒဲးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်အသိး ခီဖျိပယီၤသုးအံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူဒူသ၀ီပူၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကညီၦၤဂ့ၢ်၀ီကရူၢ်အၦၤကတိၤတၢ်ပၢစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးအံၤအိးထီၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်ဒုးမဲာ်သၣ်လၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒီးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တဖၣ်မီၤနီၤႉမ့ဘၣ်တဲန့ၣ်ပညိၣ်၀ဲဒၣ်ကမျၢၢ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်ဒီးခးလီၤ၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးႇဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဟဲအါထီၣ်မီၤနီၤႉတလါညါအံၤအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ခးလီၤ၀ဲကိးမုၢ်နံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤဖိသူၣ်က့သးၦၢ်တဖၣ်အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ဟဲနးထီၣ်၀ဲဒီးကၠိထီၣ်အကတီၢ်စ့ၢ်ကီးလီၢ်က၀ီၤဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်တထီၣ်ဘၣ်ကၠိဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ထံၣ်ဘၣ်၀ဲအိၣ်ဆိးအီၣ်အီတၢ်ကီတၢ်ခဲဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးအံၤမၢ၀ဲဒၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်ကရၢကရိလၢအိၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်သ၀ီအဖျၢၣ်(၁၂၀)ဘျဲၣ်အပူၤတဖၣ်ကဟးထီၣ်ကွံာ်လၢသ၀ီပူၤဒီးတဲပျံၤ၀ဲလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)မ့တဟးထီၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိကဘၣ်ဟးထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကညီၦၤဂ့ၢ်၀ီကရူၢ်အၦၤကတိၤတၢ်ပၢစံးအါထီၣ်၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးမၢသ၀ီအဖျၢၣ်(၁၂၀)ဘျဲၣ်လၢအိၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤတဲဘၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လၢကဟးထီၣ်ကွံာ်လၢသ၀ီပူၤႉမ့တဟးထီၣ်ဘၣ်န့ၣ်သ၀ီဖိကဘၣ်ဟးထီၣ်ႉမ့တမၤဒ်န့ၣ်ဘၣ်န့ၣ်တဲပျံၤ၀ဲလၢကခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢသ၀ီပူၤမီၤနီၤႉဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်၀ဲအံၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တဲဃာ်၀ဲဒူသ၀ီခိၣ်နၢ်တနီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤဖဲလါယူၤ ၂၄ သီအနံၤန့ၣ် KNU ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါဒံး၀ဲလၢ...

လါယူၤ ၂၄ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံလၢကညီကီၢ်စဲၣ်ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ်ၦၤမိၢ်ဒၢႇဖိသၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်သီဒီးဖိသၣ်တနံၣ်ဆူဖီလာ်သ့ၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ခီဖျိတဆဲးဘၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢဘၣ်အဃိဘၣ်ယိၣ်လၢတၢ်ဆါဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်ကကဲထီၣ်သးအဂ့ၢ်န့ၣ် ဖိသၣ်မိၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤမိၢ်ဒၢတဖၣ်ကဘၣ်ဆဲး၀ဲတၢ်ခၣ်အ့ၣ်တံၢ်တၢ်ဆါ(မ့ခဲၤ)ကသံၣ်ဒီသဒၢ(၂)ဘျီအသိးမ့မ့ၢ်ဖိသၣ်လၢအိၣ်ဖျဲၣ်သီဒီးဖိသၣ်အိၣ်တနံၣ်တခီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကဘၣ်ဆဲး၀ဲကသံၣ်ဒီသဒၢအကလုာ်ဒ်ဆူၣ်ချ့ကိတိာ်၀ဲၤကျိၤပာ်ပနီၣ်၀ဲအံၤဘၣ်ဆၣ် ၦၤအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တဆဲးဘၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ စီၤဖိမူလၢအိၣ်ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်ပူၤအံၤစံး၀ဲ“စးထီၣ်လၢယမါဒၢထီၣ်န့ၣ်တဆဲးဘၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢဘၣ်ႉခဲအံၤယဖိအိၣ်(၁၁)လါလံတုၤလၢခဲအံၤတဆဲးဘၣ်ဒံးဘၣ်ႉအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ၦၤမိၢ်ဒၢမ့ၢ်ဂ့ၤႇဖိသၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤတုၤလၢခဲအံၤတဆဲးဘၣ်၀ဲဒံးဘၣ်မီၤနီၤႉဆၢကတီၢ်ခဲအံၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်ဆါအါအဃိဘၣ်ယိၣ်တၢ်လၢဖိသၣ်အဂီၢ်ဒိၣ်မးမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၁၀ သီအနံၤန့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်ကိးဘ့ၣ်ဒဲးအပူၤ တၢ်ဆါဟံၣ်ဒီးဒူသ၀ီဆူၣ်ချ့၀ဲၤကျိၤကသံၣ်ဒၢးဆဲးန့ၢ်၀ဲၦၤမိၢ်ဒၢဒီးဖိသၣ်တဖၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်ကသံၣ်ဒၢးလၢအိၣ်လီၢ်က၀ီၤဒူသ၀ီပူၤတဖၣ်ခီဖျိကသံၣ်ကသီတၢ်ကူတၢ်လၢတအိၣ်ဘၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တဆဲးဘၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဖိသၣ်မိအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ဖဲယဒၢအခါန့ၣ်တဆဲးဘၣ်နီတဘျီဘၣ်ႉဖဲယဖိဘူးထီၣ်ကန့ၢ်တနံၣ်မးဆဲးဘၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢတဘျီဒံးလီၤႉဘၣ်လဲၤနါက့ယံၤႉတဘျီတခီၣ်န့ၣ်ၦၤဆဲးမးတသ့ၣ်ညါဘၣ််ႉမတၤတဂၤမးတတဲပၠး၀ဲဘၣ်ႉလၢညါန့ၣ်ၦၤဟဲဆဲးတုၤလၢသ၀ီညါမီၤနီၤႉတဲ၀ဲလၢကဆဲးန့ၢ်၀ဲလၢတၢ်ဆါဟံၣ်ႉဘၣ်လဲၤတၢ်ယံၤအဃိတဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်ႉညီနုၢ်ဘၣ်ဆဲး၀ဲ(၅)ဘျီ(၆)ဘျီန့ၣ်ခဲအံၤမးဆဲးဘၣ်ထဲတဘျီလီၤအဃိဘၣ်ယိၣ်တၢ်လၢဖိသၣ်အဂီၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်၀ီၢ်ရီလီၢ်က၀ီၤဖိနီၢ်မုၣ်မုၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤအဆူၣ်ချ့ကိတိာ်၀ဲၤကျိၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢၦၤဖိသၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်န့ၢ်ခံလါတုၤလၢတနံၣ်တခီန့ၣ်ဒ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်၀ဲအသိးကဘၣ်ဆဲး၀ဲသူၣ်ဘီ(ဘံၤ)ကသံၣ်ဒီသဒၢဒီးတၢ်ဆါလီၤဘျ့ႇဟၢဖၢလူႇပသိၣ်ညိးႇကိာ်ယုၢ်ဘိဆါႇ တၢ်ကူးဖးထီႇတၢ်ခၣ်အ့ၣ်တံၢ်တၢ်ဆါႇခိၣ်နူာ်သလီညိးႇသမူးဖိႇယပၣ်ခိၣ်နူာ်ညိးကသံၣ်ဒီသဒၢတဖၣ်အံၤဒ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်အိၣ်၀ဲအသိးန့ၣ်လီၤႉ ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤ(CDM)ကသံၣ်သရၣ်တဂၤစံး၀ဲ“ညီနုၢ်န့ၣ်ဖိသၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်န့ၢ်ခံလါန့ၣ်စးထီၣ်ဆဲးကသံၣ်ဒီသဒၢန့ၢ်လံမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်ၦၤမိၢ်ဒၢန့ၣ်ဘၣ်ဆဲး၀ဲ(၂)ဘျီႉကသံၣ်ဒီသဒၢအံၤအိၣ်ဟဲလၢပဒိၣ်အအိၣ်လီၤအဃိမီၤနီၤႉလၢပနီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကသံၣ်ဒၢးန့ၣ်တအိၣ်ဒံးဘၣ်မီၤနီၤႉဆူၣ်ချ့၀ဲၤကျိၤလၢအိၣ်ဒူပူၤသ၀ီပူၤတဖၣ်နါက့ဆဲးန့ၢ်၀ဲမီၤနီၤႉႉတဲ၀ဲလၢကသံၣ်တလၢဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်ပ၀ဲဒၣ်ခီဒုပဂုာ်ကျဲးစၢးဒ်သိးၦၤကဆဲးဘၣ်ခဲလၢာ်အဂီၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤအဆူၣ်ချ့ၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါလီၤ၀ဲလၢလါလၢကဟဲလါယူၤလံ ၁၀ သီအနံၤန့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်ဒီးဆူၣ်ချ့၀ဲၤကျိၤကသံၣ်ဒၢးလၢအိၣ်သ၀ီပူၤကိးဖျၢၣ်ဒဲးန့ၣ်ကဆဲးန့ၢ်၀ဲကသံၣ်ဒီသဒၢဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိၦၤလၢတဆဲးဘၣ်ဒံးကသံၣ်ဒီသဒၢအိၣ်အါအဃိဖိသၣ်အမိၢ်တဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢကသံၣ်တကူတလၢဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၂၃ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံလၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်အပူၤန့ၣ် ခီဖျိမ့ၣ်အူသံတလီၢ်လီၢ်အဃိ ၦၤအိၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်ဘၣ်သူက့ၤ၀ဲလၢမ့ၣ်အူစဲးဒီးတၢ်လိမုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တချုးလၢသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤကဲထီၣ်သးဒံးဘၣ်အခါန့ၣ်မ့ၣ်အူသံကဲထီၣ်သးတလီၢ်လီၢ်အိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်သနါက့စးထီၣ်လၢသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤမ့ၣ်အူသံနးဒိၣ်ထီၣ်န့ၢ်ဒံးအပူၤကွံာ်အဃိ ၦၤအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်ဘၣ်သူက့ၤ၀ဲလၢမ့ၣ်အူစဲးဒီးတၢ်လိမုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တဘျီတခီၣ်န့ၣ်မ့ၣ်အူသံဒီတနံၤညါႉမ့ၣ်အူမ့သံလၢမုၢ်နၤခီတၢ်မ့ကိၢ်န့ၣ်ဘၣ်အိးထီၣ်မ့ၣ်အူစဲးမီၤနီၤႉအန့ၣ်မးဘၣ်အိးထီၣ်တခီနၣ်ရံၣ်လီၤႉအိးထီၣ်ဒီတနံၤတသ့စ့ၢ်ကီးဘၣ်ႉခီဖျိလၢသိနါက့အၦ့ၤထီၣ်မီၤနီၤႉမ့၀ံၤကဟးထီၣ်ၦ့ၤဒးဆံၣ်လၢတၢ်ချၢနါက့လဲၤတဘူၣ်ဘၣ်ႉဘၣ်ပျံၤလၢပၢၤကီၢ်ဒီးသုးကသမံသမိးတၢ်ဒံးမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဒ်သိးမ့ၣ်အူကန့ၢ်အဂီၢ်ၦၤလၢအသူမ့ၣ်အူစဲးတဖၣ်ကိညၢ်၀ဲတဆံးတက့ၢ်ဘၣ်ဆၣ် ကတီၢ်ခဲအံၤခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီဒီးတၢ်အၢၣ်တၢ်ခံးအဃိမုၢ်တၢ်ကိၢ်အဂံၢ်စၢ်၀ဲဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကဒိးန့ၢ်ဘၣ်မ့ၣ်အူအဂ့ၢ်န့ၣ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ဖိလၢအသူတၢ်လိမုၢ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“မ့ၣ်အူသံအဘၢၣ်စၢၤတနၣ်ရံၣ်ညါႇကဟဲဒီတနံၤန့ၣ်တအိၣ်ဘၣ်ႉၦၤဟံၣ်လၢအိၣ်ဒီးမ့ၣ်အူစဲးညါဒုကိၢ်ညၢ်မီၤနီၤႉနးဒိၣ်လၢတၢ်စူၤခါမီၤနီၤႉဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤတၢ်အၢၣ်တၢ်ခံးအါတစဲးႉတၢ်မ့အၢၣ်မ့ခံးန့ၣ်တၢ်လိမုၢ်တဘၣ်ဒီးတၢ်ကိၢ်ဘၣ်အဃိမၤတၢ်တဘၣ်နီတမံၤလၢၤဘၣ်ႉလီတဲစိအဂံၢ်နါက့လၢာ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိမ့ၣ်အူသံတလီၢ်လီၢ်အဃိၦၤအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်လၢကဖီအီၣ်ဖီအီတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူဘၣ်ၦ့ၤသူက့ၤ၀ဲသ့ၣ်မုၣ်ႇသွဲၣ်လးအသိးကတီၢ်ခဲအံၤစ့ၢ်ကီးလၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်တဘၣ်ဂီၢ်ထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအဃိ ကျိၣ်စ့တၢ်နုာ်လီၤဟးထီၣ်တထဲသိးတုၤသိးလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢ၀့ၢ်ပူၤစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးဒီးပၢၤကီၢ်တဖၣ်အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ႇဃ့အီၣ်ကျိၣ်ဃ့အီၣ်စ့ႇတီၢ်မၤဒၢၣ်တၢ်အိၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၂၃ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢမၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံး ဖလူသ၀ီကရူၢ် မ့လဲၣ်ပၤသ၀ီအပူၤန့ၣ် ၦၤလၢအဆီၣ်ထွဲသုးမီၤစိရိၤတဂၤအံၤ ကိးမုၢ်နၤဒဲးထုးထီၣ်နီၣ်တီၢ်ႇဒီႇကျိဒီးမၤသီၣ်မၤသဲဆိၣ်တၢ်ထုတၢ်ဃ့ဘူၣ်တၢ်အဃိ ၦၤအိၣ်လၢဒူသ၀ီပူၤတဖၣ်အိၣ်ဒီးဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှှီအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအဆီၣ်ထွဲသုးမီၤစိရိၤတဂၤအံၤဆှၢလံာ်ဆူ(CDM)အဟံၣ်ဖိဃီဖိႇလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိအအိၣ်ဒီးတဲပျံၤ၀ဲန့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးကိးမုၢ်နၤဒဲးစိာ်ထီၣ်နီၣ်တီၢ်ႇဒီႇကျိဆိၣ်တၢ်ထုတၢ်ဃ့ဘူၣ်တၢ်အဃိလီၢ်က၀ီၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံလၢအက့ၤအိၣ်ဖဲဒူသ၀ီပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲလၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဖီခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မ့လဲၣ်ပၤသ၀ီဖိတဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ “အ၀ဲန့ၣ်ကတိၤဆဲးအဲး၀ဲဒၣ်ဆူၣ်ချ့ၦၤမၤတၢ်ဖိႇ(CDM)ကူၣ်သ့ၦၤမၤတၢ်ဖိအဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီးၦၤလၢအထီဒါသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိကမီၤတဖၣ်န့ၣ်ထီဘိလီၤႉဆှၢလံာ်မၤပျံၤ(CDM)ဟံၣ်ဖိဃီဖိအဟံၣ်မီၤနီၤႉလၢမုၢ်နၤခီန့ၣ်အ၀ဲစိာ်ထီၣ်နီၣ်တီၢ်ႇဒီႇကျိဒီးဃ့ဘူၣ်တၢ်ဆိၣ်တၢ်ထုတၢ်ႉခဲအံၤမ့ၢ်လၢတၢ်ဒုးလီၤကယးအဃိၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအဟဲက့ၤအိၣ်ဖဲသ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤမးအိၣ်တဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးဒံးဘၣ်ႉအ၀ဲမၤဒ်အံၤန့ၣ်တၢ်တဲအါမ့ဟဲကဲထီၣ်ဒီးသ၀ီဖိတဖၣ်န့ၣ်မတၤတဂၤမးကအိၣ်တြီႇကအိၣ်ဟံအရ့တအိၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအဆီၣ်ထွဲသုးမီၤစိရိၤတဂၤအံၤမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ထံၢ်ခၠဲကနါ(ချဲ)ဒီးဖျၢၣ်ထူတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့အ(ဒိုင်)တဂၤစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤလၢဖလူလီၢ်က၀ီၤသ၀ီတကပၤန့ၣ်တၢ်ဒုးဂၢၢ်ထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤဘၣ်ဆၣ်လၢမၠ့ၣ်တၤလ့မၠဲၤႇမဲၢ်ထီးတလ့ႇဖလူဖးဒိၣ်ႇထံမဲး၀ါခံႇလ့က့ၣ်ကိာ်ဒီးလဲၣ်ခၣ်တီၤဃိၣ်လူၢ်တၢ်လီၢ်န့ၣ်တုၤခဲအံၤပယီၤသုးဒီး(BGF)အိၣ်ဆီလီၤအသးဒံးန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၅ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ႇတၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ် (DKBA)ဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်မၤ၀ဲတၢ်ထံၣ်လိာ်အိၣ်သကိးတခါဖဲဖလူဖးဒိၣ်သ၀ီတၢ်ဘါယွၤသရိာ်ပူၤဒီးဖဲန့ၣ်(BGF)ခိၣ်နၢ်မၢလီၢ်က၀ီၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢကက့ၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်လၢဒူသ၀ီအဃိဖဲၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိက့ၤအိၣ်လၢအဒူသ၀ီအကတီၢ် ၦၤလၢအဆီၣ်ထွဲသုးမီၤစိရိၤတဂၤအံၤမၤပျံၤမၤဖုးဆိၣ်တၢ်ထုတၢ်လၢသ၀ီပူၤဒ်အံၤအဖီခိၣ် သ၀ီဖိတဖၣ်မုၢ်လၢ်၀ဲလၢတၢ်ကတြီအီၤဒီးတၢ်ကဟံးန့ၢ်အရ့န့ၣ်လီၤႉ

ကုၢ်ဒီး ဖိၣ်ဃဲသီၣ်ဝံသဲ ၁.ထိၣ်မ့ၢ်ဒိၣ်ဒီးအဒံၣ်ဒိၣ် ဃုအဆၣ်ဆူတၢ်ဖီခိၣ် ညၣ်မ့ၢ်ဒိၣ်လီၤဆူထံယိ၁် အီၣ်ဆၣ်ဖဲမုၢ်နၤခံးယိ၁် ၂.တၢ်အၦ့ၤဘၣ်အညၣ်ခၣ် ၦၤဖှီၣ်ဖိဃုထၢဝဲဒၣ် မ့မ့ၢ်ၦၤဒိၣ်ကျိၣ်ဒိၣ်စ့ အီၣ်တၢ်လၢဘျီၣ် ၦဲၤကူၣ်သ့ ၃.တၢ်ကဲဒိၣ်အထူၣ်တအိၣ် ...

လါယူၤ ၂၂ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢမၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံး လ့က့ၣ်ကိာ်လီၢ်က၀ီၤ ဖလူသ၀ီကရူၢ် မ့လဲၣ်ပၤသ၀ီအပူၤန့ၣ် ခီကီၢ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂၤ(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လၢအဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်ဖဲလီၢ်က၀ီၤအပူၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ကတီၢ်ခဲအံၤသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲအီၣ်အီဒီးအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲတၢ်ကီိတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၁)လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်အခါခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢပယီၤသုးဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိခီကီၢ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂၤ(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လၢအတူၢ်ငါဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်ဖဲလီၢ်က၀ီၤအပူၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်ကဒုသးဖဲသူမှဲကျိကၢၢ်နံၤဃုာ်ဒီးလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤအခါစ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီဒီးထံကျိဒိၣ်ထီၣ်အဃိ ခီကီၢ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်အံၤဆီတလဲသုးအလီၢ်ဆူမ့လဲၣ်ပၤသ၀ီဃိၣ်လူၢ်တစိၢ်တလီၢ်ဒီး ကတီၢ်ခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲတၢ်မၤစၢၤတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိၦၤလၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤတအိၣ်ႇလီၢ်ကျဲတအိၣ်ႇတမၤလိဘၣ်တၢ်ႇတကူစါယါဘျါဘၣ်သးဟံၣ်ဖိဃီဖိိကအိၣ်အဂၤ(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါႉၦၤသးၦၢ်အဂၤ(၃၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လီၤဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲႉခဲအံၤတ့ထီၣ်၀ဲဒဲဒီး(တၤလပၣ်)အိၣ်၀ဲလၢမ့လဲၣ်ပၤဃိၣ်လူၢ်န့ၣ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ကက့ၤလၢအဒသူ၀ီတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဒၢးက့ၤတသ့ႉကအိၣ်ဖဲအံၤႇကဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ဒၢးမၤတသ့ႉအ၀ဲသ့ၣ်လီၤဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအဃိပဆၢမုၢ်လၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်စ့ၢ်ကီးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤစ့ၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢမၤစၢၤခီကီၢ်ၦၤမၤတၢ်ဖိအဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီကီၢ်ၦၤမၤတၢ်ဖိဟံၣ်ဖိဃီဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်ဟဲ၀ဲဒၣ်လၢကီၢ်ကယီၤထးခီႇ၀့ၢ်တကူၣ်ႇပကိႇတီအူႇစ့ၣ်တီဒီးတလၢၤကီၢ်စဲၣ်ႇမါတလ့ကီၢ်ခီႇမကွ့ကီၢ်ခီႇအ့ၣ်ယၣ်၀တံၣ်တကပၤဒီး ၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ၦၤဟဲတူၢ်ငါဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ််–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်နံၣ်လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်အခါခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢလ့က့ၣ်ကိာ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢကက့ၤကဒါဆူနီၢ်ကစၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဒူသ၀ီအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးခီဖျိကျဲတရံးတအိၣ်ႇဆူၣ်ချ့လံာ်အုၣ်ကီၤႇကီၢ်ပယီၤထံဖိကီၢ်ဖိနီၣ်ဂံၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤတအိၣ်လၢလၢၦဲၤၦဲၤဘၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်ထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ခီကီၢ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢအိၣ်မ့လဲၣ်ပၤသ၀ီဃိၣ်လူၢ်အံၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၂၂ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ် ချၢၣ်–တကူၣ်တၢၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ် ခီဖျိဒူသ၀ီပူၤကၠိတအိးထီၣ်ဒံးဘၣ်အဃိၦၤကၠိဖိအဂၤ(၂ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်တုၤလၢခဲအံၤတမၤလိဘၣ်တၢ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢသ၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢချၢၣ်–တကူၣ်တၢၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်အိၣ်သးအဃိ ကၠိအဖျၢၣ်(၁၀)လၢအိၣ်ချၢၣ်ႇမၠိၣ်ဟီႇနီဒ့့ၣ်ႇချၢၣ်သ၀ီဖိႇဃိၣ်ယဲၢ်ဖျၢၣ်ဒီးတကူၣ်တၢၣ်သ၀ီကရူၢ်အပူၤတဖၣ်တုၤလၢခဲအံၤကၠိတအိးထီၣ်ဒံးဘၣ်အဃိကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢဖိသၣ်တၢ်သိၣ်လိမၤဒိးကဆဲးခံ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ၦၤခဲလၢာ်န့ၣ်အဲၣ်ဒိးလၢအဒံၣ်အဖိကမၤလိဘၣ်တၢ်လီၤႉၦၤလၢအကျိၣ်အိၣ်စ့အိၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲစ့လၢအကလီၢ်ဒုးထီၣ်၀ဲလၢ၀့ၢ်ပူၤမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်သ၀ီပူၤဒုၦၤအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်မၤ၀ဲတန့ၢ်ဘၣ်ႇဘၣ်ယိၣ်တၢ်လၢဖိသၣ်တၢ်သိၣ်လိအဂီၢ်မီၤနီၤႉပဆၢမုၢ်လၢ်လၢၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါကမၤစၢၤဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်လၢတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ချၢၣ်–တကူၣ်တၢၣ်လီၢ်က၀ီၤကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ် ၂၃ သီအနံၤန့ၣ် လၢချၢၣ်–တကူၣ်တၢၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢပယီၤသုးဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိ သ၀ီအဖျၢၣ်(၂၀)လီၢ်က၀ီၤဖိအဂၤ(၁၀ႇ၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်လဲၤဃ့ၢ်အိၣ်၀ဲဆူဒူသ၀ီတၢ်လီၢ်အဂၤႇကစၢၢ်ကလိကျါဒီး တုၤလၢခဲအံၤလီၢ်က၀ီၤဖိလၢတက့ၤဘၣ်လၢအဒူသ၀ီအိၣ်ဒံး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢသ၀ီဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကၠိသရၣ်တဂၤစံး၀ဲ“တၢ်အိၣ်သးတမံၤဂ့ၤတမၠိဂ့ၤဖိသၣ်လၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်ပတအဲၣ်ဒိးလၢတၢ်မၤလိကဆှူကွံာ်ဘၣ်မီၤနီၤႉခီဖျိကၠိတအိးထီၣ်ဒံးဘၣ်အဃိဖိသၣ်တနီၤလၢအဘၣ်မၤလိတၢ်အရွဲၢ်တဖၣ်န့ၣ်လဲၤတုၤလၢယိၤကီၢ်လၢာ်လံႉၦၤလၢအစ့အိၣ်တဖၣ်န့ၣ်လဲၤပာ်အဖိကၠိလၢ၀့ၢ်ပူၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ချၢၣ်–တကူၣ်တၢၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤအံၤမ့ၢ်ဟီၣ်က၀ီၤလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢဒီး ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်ခံခီခံကပၤပၢ၀ဲအဃိ ဘၣ်ဃးကူၣ်သ့ႇဆူၣ်ချ့ႇၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ဂ့ၢ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် မ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤတခါလၢခံခီခံကပၤထိၣ်ဃူတဲသကိးဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ လၢခံခီခံကပၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ်န့ၣ်...

လါယူၤ ၂၀ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၁၃ သီအနံၤ တၢ်လဲၤထီၣ်မၤန့ၢ်ကညီကီၢ်စဲၣ်မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံး ဂီၤလ့ၤပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အခါ ပၢၤကီၢ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်၀ဲတဖၣ်အံၤတၢ်ကပျၢ်ကွံာ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်ပိာ်မုၣ်ဒီးဖိသၣ်ခွဲးယာ်အိၣ်၀ဲအသိးန့ၣ်ပၢၤကီၢ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိပိာ်မုၣ်(၃)ဂၤဒီးဖိသၣ်(၂)ဂၤလၢတၢ်ဖီၣ်ဃာ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ကပျၢ်လီၤကွံာ်အီၤဒီးတချုးလၢတၢ်ပျၢ်လီၤ၀ဲဒံးဘၣ်န့ၣ်ကဟ့ၣ်ဒုးထံၣ်လိာ်၀ဲဒီးပိာ်မုၣ်ကရၢဘၣ်ထွဲတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KNDO)သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤနၢၤဒါမၠးစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “တချုးလၢပပျၢ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်ပကဘၣ်ဆဲးကျိးဒီးပိာ်မုၣ်တၢ်ကရၢကရိလီၤႉခဲအံၤပတဆဲးကျိးဘၣ်ဒံးဘၣ်ႉအဂၤတခါပဘၣ်သံဒိးသံကွၢ်အ၀ဲသ့ၣ်ဒံးႉအ၀ဲသ့ၣ်က့ၤမ့တဘူၣ်ဘၣ်ခီန့ၣ်ပကဘၣ်ဆိမိၣ်ကျဲလၢအဂၤတခါလၢအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤနၢၤဒါမၠးစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤအဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢတၢ်ဖီၣ်ဃာ်၀ဲတဖၣ်အံၤတၢ်ကပျၢ်လီၤကွံာ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်ပၢၤကီၢ်သုး(၅)ဂၤလၢတၢ်ဖီၣ်ဃာ်၀ဲအံၤခီန့ၣ်တၢ်ကဘၣ်သမံသမိးသံဒိးသံကွၢ်အီၤအိၣ်ဒံးအဃိကတီၢ်ခဲအံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတအိၣ်လၢကပျၢ်လီၤ၀ဲဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤနၢၤဒါမၠးစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်သိးတၢ်သုတထီၣ်မၤန့ၢ်သုးမီၤစိရိၤအသုးကလၢၤအံၤတဂ့ၤဒီးအ၀ဲသ့ၣ်အၦၤသုတစံၣ်ဖျိးတဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးမီၤစိရိၤအံၤဟံးန့ၢ်၀ဲတၢ်ဒီသဒၢလၢသုးအဟံၣ်ဖိဃီဖိႇဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အအိၣ်ဒီးကိးဃာ်၀ဲလၢအ၀ဲသ့ၣ်သုးကလၢၤပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤနၢၤဒါမၠးစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပၢၤကီၢ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိပိာ်မုၣ်တဂၤစံး၀ဲ“ၦၤတဲလၢယ၀ၤသံလၢတၢ်ဒုးပူၤႉတသ့ၣ်ညါတၢ်ကစီၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤကိးၦၤဒီးပ၀ဲဒၣ်နါက့ပဟဲက့ၤပိာ်အခံမူၤမူၤနီၢ်နီၢ်လီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်နါက့ဟဲက့ၤကိးၦၤမူၤမူၤနီၢ်နီၢ်လီၤႉအသံကွၢ်ယ၀ၤအမံၤႇလီၢ်လးႇအိၣ်တၢ်လီၢ်ဒုးအိၣ်လီၤႉ၀ဲဒၣ်နါက့ပစံးဆၢကဒါလၢအမ့ၢ်အတီလီၤႉမ့ပျၢ်က့ၤၦၤဒုယကက့ၤလၢအမိအိၣ်၀့ၢ်တကူၣ်ဒီးကဖံးအီၣ်မၤအီၣ်က့ၤလီၤႉမ့ၢ်လၢယဖိအိၣ်ဒံးအဃိမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၁၃ သီအနံၤန့ၣ် (KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်လဲၤထီၣ်မၤန့ၢ်ဂီၤလ့ၤပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အခါန့ၣ် ပၢၤကီၢ်သုးသံ၀ဲ(၂)ဂၤႇမၤန့ၢ်၀ဲကျိချံၦာ်သၣ်တနီၤဒီးဖီၣ်န့ၢ်၀ဲပၢၤကီၢ်သုး(၅)ဂၤဃုာ်ဒီးပၢၤကီၢ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိ(၅)ဂၤန့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးမၤထူၣ်ဖျဲးထီၣ်ကွံာ်၀ဲ(CDM/PDF) ၉...