လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၁ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ တီအူကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၂) ဒီၣ်ဖးခိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢ သၣ်တီၣ်ကၠံ၀့ၢ်က၀ီၤဒ့ပူၤအဃိ ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ(၂)ဂၤဒီး ဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤ၀ဲ(၆)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လီၢ်ခၢၣ်သး ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါ၀ဲဖဲတနံၤအံၤလါအီးကထိဘၢၣ် ၂၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၅ သီ ဟါခီ ၄း၂၀ ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးလၢအိၣ်ဘယ့ၣ်နီၤ(ဘုရင့်နောင်)သုးကလၢၤတဖၣ် ခးလီၤ၀ဲကျိ (၁၂၀ မမ)ကျိဖးဒိၣ် ၁၂ ဖျၢၣ် လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢ သၣ်တီၣ်ကၠံ၀့ၢ် က၀ီၤဒ့ပူၤ(၆)ဖျၢၣ်, ၀့ၢ်ချၢ(၆)ဖျၢၣ်အဃိ သရၣ်မုၣ် နီၢ်စီစီ ဒီး စီၤအီၤနဲၤထူ(၁၃)နံၣ်အံၤဘၣ်ဒိ၀ဲဒီး ဒ်န့ၣ်အသိး က၀ီၤဒ့(၂),က၀ီၤဒ့(၃)ပူၤ...
လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၁ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်(ရၤမတံ)ဝ့ၢ်ဃၢၤတၢ်လီၢ်လၢအမ့ၢ်ပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၂၇၅)သုးကလၢၤအပူၤဖဲမဟါလါအီးကထိဘၢၣ်အသီ(၂၀)အနံၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤန့ၢ်ဝဲအပှၤသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ဘိၣ်အဂ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤသုးဂ့ၢ်ဝီအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤလၢကဟဲထီၣ်စိၥ်ဆှၢန့ၢ်ဝဲအပှၤ(၂၇၅)သ့ၣ်တဖၣ်တၢ်လၢခိကျဲတခီန့ၣ်ခီဖျိဟဲထီၣ်ဝဲတန့ၢ်တဖျိးဘၣ်အဃိဘၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤန့ၢ်ဝဲတၢ်ဘိၣ်ဒီးကဘီယူၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်အသိးတၢ်ဘိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢသုးကီၣ်ကးဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်တၢ်တယးကမ့ၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်ကူၣ်တၢ်ကၤ,ကျိချံပှၥ်သၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လီၤဒီးပယီၤသုးအံၤတၢ်လိၣ်သူၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်(Cobra)သုးကျိၤခိၣ်သုးခိၣ်စီၤကီၢ်စံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
"အဝဲသ့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲဒၣ်တၢ်န့ၣ်ပၣ်ဝဲဆ့ကူဆ့ကၤ,ခီၣ်ဖံးဒီးကျိချံပှၥ်သၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လီၤ. အပှၤဒုတပၣ်ဘၣ်. တၢ်ဘိၣ်လၢအဝဲ သ့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲန့ၣ်လီၤဝဲလၢအဝဲသ့ၣ်သုးကလၢၤကရၢၢ်ပူၤမီၤနီၤ. ပတယးကွၢ်န့ၣ်တၢ်ဘိၣ်န့ၣ်ကမ့ၢ်ဝဲကျိချံပှၥ်သၣ်,ဆ့ကူဆ့ ကၤတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးအဝဲသ့ၣ်တၢ်လိၣ်သူအိၣ်ဝဲဒၣ်ထဲတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ." အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါပယီၤသုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤန့ၢ်ဝဲဒၣ်အပှၤသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ဘိၣ်အဆၢကတီၢ်ခီဖျိလၢလီၢ်ကဝီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ခိးခးဝဲဒၣ်ဒီး(ဖီးယဲၢ်)ကျိအဃိတ့ၢ်လီၤန့ၢ်ဝဲအပှၤတၢ်ဘိၣ်န့ၢ်ဒၣ်ထဲတနီၤဒီးဘၣ်ဃၣ်က့ၤကဒါက့ၤဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်သုးခိၣ်စီၤကီၢ်စံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်အသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးဒ်လီၢ်ကဝီၤတၢ်ကစီၣ်သန့တနီၤအတၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ်သုးကီၣ်ကးအံၤဖဲအဝဲသ့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤန့ၢ်ဝဲအပှၤသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ဘိၣ်ဒီးကဘီယူၤဘျီဝဲအံၤအပူၤန့ၣ်တ့ၢ်လီၤဃုၥ်ဝဲဒၣ်ဒီးအပှၤသုးဖိသ့ၣ်တဖၣ်လၢကလံၤကျါအိၣ်ဝဲဒီးဖဲဝဲသ့ၣ်စံၣ်လီၤလၢကဘီယူၤပူၤအခါမ့ၢ်လၢကလ့ၤသဒၢမုၢ်(လေထီး)တအိးထီၣ်သးဘၣ်အဃိတၢ်သံတၢ်ပှၥ်အါဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၂၇၅)သုးကလၢၤအံၤမ့ၢ်ဝဲသုးကလၢၤလၢအအိၣ်ခိးဟံးန့ၢ်ဝဲရၤမတံဝ့ၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတဖျၢၣ်အသိးဖဲလါ လါအ့ဖြ့ၣ်(၁၁)သီအနံၤန့ၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNDO)(KNLA)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲသုးကလၢၤအံၤဝံၤအလီၢ်ခံဖဲလါအ့ဖြ့ၣ်(၂၃)သီအနံၤန့ၣ်ပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သ့ၣ်တဖၣ်ဟဲက့ၤဘိးထီၣ်ကဒါက့ၤဝဲပယီၤနီၣ်တယၢ်လၢ(ခလရ-၂၇၅)သုးကလၢၤပူၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၀သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်.
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် တီနီၢ်မုၢ်ထီၣ် ရၤမတံဆူဂီၤလ့ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်ကပၤ ဘျၢၣ်ဒိၣ်ပယီၤသုးကလၢၤလၢအစီၤစုၥ်ကယံၤဒီးလ့က့ၣ်ကိၥ်စွဲၤတီၣ်ကိမျိၥ်သုးကလၢၤ(၂၁)တၢၣ်အံၤ,အပှၤတဖၣ်ထုးလီၤကွံၥ်သးအဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤ(KNLA) တၢ်မဲၥ်ညါအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢကျဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ် ဘျၢၣ်ဒိၣ်သုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤအံၤ အိၣ်ဆီလီၤဝဲသးလၢတၢ်လူၢ်သၢလူၢ်အဒီခိၣ်ဒီး ခီဖျိထံၣ်ဝဲလၢမဟါသုးခိၣ်ဒးဘီဟးပၥ်ဖျါထီၣ်တၢ်မၤနၢၤဒီးပှၤနီၣ်ဂံၢ်အဖီခိၣ်အဝဲသ့ၣ်ကပျံၤတၢ်အဃိဖဲမနၤန့ၣ်စးထီၣ်ထုးလီၤကွံၥ်အသးအဂ့ၢ် ခိၣ်ဘြၣ်(Cobra)သုးကျိၤ(၂) ဝံၣ်နိၣ်(Venom) အသုးကျိၤခိၣ် သုးခိၣ်ဝ့မၠ့ၣ် စံးဘၣ်ဝဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“သုးကီၣ်ကး အ(ကာကင်း) သုးကလၢၤတၢ်လီၢ် သၢလူၢ်န့ၣ်ပထီၣ်အိၣ်ဆီလီၤသးလၢၥ်လံန့ၣ်လီၤ.ပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်အဃ့ၢ်ဖျိးလၢမနၤကၢၥ်ဒီးတဂီၤအံၤတအိၣ်နီတဂၤလၢၤဘၣ်. မဟါထံၣ်ဝဲလၢသုးခိၣ်ဒးဘီဟးပၥ်ဖျါထီၣ်တၢ်မၤနၢၤ(အောင်ပွဲခံ)ဒီးပၥ်ဖျါထီၣ်ဂံၢ်ဘါ, သိလ့ၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိန့ၣ်ကမ့ၢ်အဝဲသ့ၣ်ပျံၤတၢ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘျၢၣ်ဒိၣ်ပယီၤသုးလၢၤဝဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲ သုးတြိၤ(၄၄), ခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၈),ပှၤနီၣ်ဂံၢ်(၈၀)ဘျဲၣ်ဒီးလၢမနၤကၢၤလံၤလံၤဆှၢခူသူၣ်ဝဲတၢ်ဖိတၢ်လံၤအဃိဖဲတၢ်လဲၤထီၣ်ရှဲလဲသုးကလၢၤတၢ်လီၢ်အဆၢကတီၢ်တၢ်မၤန့ၢ်တၢ်စုကဝဲၤတအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အဂ့ၢ်ဒီးပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကအိၣ်ဖဲဘျၢၣ်ဒိၣ်သဝီပူၤမ့တမ့ၢ် ကက့ၤပၥ်ဖှိၣ်သးဒီးသ့ၣ်ဘီဘိသုးကလၢၤလီၤအဂ့ၢ် သုးခိၣ်ဝ့မၠ့ၣ်တဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
ဘျၢၣ်ဒိၣ်ပယီၤသုးကလၢၤဝဲအံၤစးထီၣ်ဟဲအိၣ်ဆီလီၤသးလၢအပူၤကွံၥ် ၂၀၂၂နံၣ် လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် အတီၢ်ပူၤဒီးအိၣ်စီၤစုၥ်ဝဲဒီးလ့က့ၣ်ကိၥ်စွဲၤတီၣ်ကိသုးကီၣ်ကးမျိၥ်သုးကလီၤလၢ KNLA ဒီးသုးပၥ်ဖှိၣ် ထီၣ်မၤန့ၢ်တ့ၢ် ဖဲ(၁၇)သီအနံၤန့ၣ် (၂၁)တၢၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၉ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၆)ကြုၢ်တုဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲမဟါလါအီးကထိဘၢၣ်(၁၈)သီအနံၤန့ၣ်ခီ ဖျိသုးကီၣ်ကးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူကလံၤထံး(ကၠၤအ့)ဒီးကလံၤစိး(ကၠၤအ့)ဒူသဝီပူၤအဃိဘၣ်သံလီၢ်ကဝီၤဖုသးပှၢ်တဂၤဒီးဘၣ်ဒိစ့ၢ်ကီးပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိတဂၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲမဟါမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ(၁၂)နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်အသးတအိၣ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်သုးကီၣ်ကး(စကခ-၁၂)အ စုတီၥ်ဖီလၥ်ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၂၃၁)မျိၥ်သုးကလၢၤလူၢ်အံၤခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်ဆူကလံၤထံး(ကၠၤအ့)ဒီးကလံၤစိး(ကၠၤအ့)ဒူသဝီအပူၤ တစှၤန့ၢ်(၆)ဖျၢၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သုးဂ့ၢ်ဝီတၢ်ကစီၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ခီဖျိလၢသုးကီၣ်ကးခးလီၤကျိးဖးဒိၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်အဃိဘၣ်သံဝဲကလံၤစိး(ကၠၤအ့)ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိ(အူဖိအိၤ)သးနံၣ်(၇၁)တဂၤ,အမိၢ်ပှၢ်ဘၣ်တူၥ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်ဒီးဘၣ်ဒိစ့ၢ်ကီးဝဲကလံၤထံး(ကၠၤအ့)ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိသးနံၣ်(၇၀)တဂၤ,ကျိဖးဒိၣ်အက့အခီဖျိးဘၣ်ဝဲအီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ကလံၤထံး(ကၠၤအ့)ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိတဂၤစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
"တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်သးတအိဘၣ်အဝဲသ့ၣ်ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်လီၤ. လၢယဟံၣ်အလီၤခံန့ၣ်ကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲၥ်တဖျၢၣ်ဒံးမီၤနီၤ. လၢ သဝီအပူၤန့ၣ်ကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲၥ်ဒံးလီၤ. မ့မ့ၢ်ဖုသးပှၢ်တဂၤန့ၣ်ကျိဖးဒိၣ်အက့ဖျိးဘၣ်ဝဲအခီၣ်ဘၣ်ဒိဝဲလီၤ. တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဒုတအိဘၣ် အဃိန့ၣ်တလဲၤဘၣ်လၢတၢ်ဆါဟံၣ်ဘၣ်. လၢကလံၤစိး(ကၠးအ့)ဖုသးပှၢ်တဂၤန့ၣ်အမိၢ်ပှၢ်တဲၥ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်ဒီးဘၣ်သံကွံၥ်ဝဲတဘျီဃီန့ၣ် လီၤ." အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကျိဖးဒိၣ်လၢသုးကီၣ်ကးခးလီၤဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢကလံၤထံး(ကၠၤအ့)သဝီပူၤန့ၣ်(၃)ဖျၢၣ်,ကလံၤစိး(ကၠၤအ့)သဝီန့ၣ်(၃)ဖျၢၣ်ဒီးဘၣ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတကးဒံးဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲဒၣ်ကမျၢၢ်ဟံၣ်ဃီတနီၤဒီးကမျၢၢ်တၢ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိစ့ၢ်ကီးဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်ဒူသဝီဖိစံးဝဲဒၣ်အသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲပူၤကွံၥ်(၂၀၂၃)နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးလၢအဟဲအိၣ်ဆီလီၤအသးဖဲကလံၤစိး(ကၠၤအ့)ပၢၤကီၢ်သုးကလၢၤအပူၤဒီးတၢ်မၤလိကၠိကရၢၢ်အပူၤသ့ၣ်တဖၣ်ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လဲၤထီၣ်ခးဝဲဒီးမၤဝဲတၢ်ၡဲလဲကွံၥ်ဝဲတၢ်လီၢ်အံၤဝံၤအလီၢ်ခံပယီၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်တအိၣ်ဘၣ်သနါက့ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်အိၣ်ဝဲခဲအံၤခဲအံၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ပၥ်တ့ၢ်ကွံၥ်ဝဲဟံၣ်ဃီတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲအိၣ်ဝဲအသိးဖဲမဟါသုးကီၣ်ကးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိတၢ်သံတၢ်ပှၥ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ထီၣ်ကဒီးဝဲအဖီခိၣ်ပှၤဒူသဝီဖိလၢဟဲက့ၤအိၣ်ဆိးတနီၤဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ကဒီးဝဲအဂ့ၢ်လီၢ်ကဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ခီဖျိလၢကျိဖးဒိၣ်အဃိလီၢ်ကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်အိၣ်မူတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်လၢၤဘၣ်အမဲၥ်ညါတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်တၢ်မၤလိကၠိဘၣ်အူအီၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲအသိးပှၤကၠိဖိ,ဖိဒံဖိသၣ်လၢအမၤလိမၤဒိတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကဲထီၣ်ဝဲတၢ်တံၥ်တၥ်လၢအဝဲသ့ၣ်ကဖံးလိမၤလိတၢ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ်ပယီၤသုး(စကခ-၁၂)သုးဒီးကြုၢ်တုပယီၤသုးကီၣ်ကးသ့ၣ်တဖၣ်ဟူးဂဲၤဟးဆှၣ်ကွၢ်တၢ်,ဃုသ့ၣ်ညါတၢ်ဒီးဒြိသ့ၣ် တဖၣ်လၢကြုၢ်တု,ကီးတရံးဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်တကပၤအိၣ်ဝဲအသိးဟူးဂဲၤခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်အိၣ်ဝဲခဲအံၤခဲအံၤန့ၣ်လီၤ.
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၉သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်,တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပီသဝီကရူၢ်အပူၤတၢ်မၤဝဲလၢၢ်လ့တၢ်ဖံးတၢ်မၤအံၤ,ပှၤမၤလၢၢ်ဖိတဖၣ်မ့ဆဲးမၤဝဲတပယူၥ်ဃီဒံးန့ၣ်,တၢ်ကဟံထီၣ်ဝဲဂ့ၢ်ဝီ(အရ့)အဂ့ၢ်,ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပီသဝီကရူၢ်အပူၤ,တၢ်မၤဝဲတၢ်ပီးလၢၢ်ပီးလ့ထုးထီၣ်လၢၢ်အတၢ်မၤဖံးတၢ်မၤအဃိ,ကဲထီၣ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲတၢ်ဘၣ်တံၥ်တၥ်လၢကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ကဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်အဂီၢ်အဖီခိၣ်,လၢတၢ်ကဘှါရှဲဝဲကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်အဂီၢ်,ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိ,ဟီၣ်ကဝီၤခိၣ်နၢ်ဃုၥ်ဒီးပှၤမၤလၢၢ်မၤလ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်မၤဝဲတၢ်ထံၣ်လိၥ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖဲတလါအံၤလါအီးကထိဘၢၣ်(၁၅)သီအနံၤအပူၤအိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤဆၢတဲၥ်ဝဲလၢ,ပီသဝီ(လ့နိးထိး)တၢ်ထုးထီၣ်လၢၢ်တၢ်မၤလီၢ်သၢတီၤလၢအဘူးဒီးလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်,အစံၥ်လီၢ်ကျီးလီၢ်အံၤ,ပှၤမၤလၢၢ်ဖိတဖၣ်ကဘၣ်မၤရှဲမၤလဲက့ၤဝဲဒီးကဘၣ်ပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်ထုးထီၣ်အတၢ်မၤအံၤအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်,တၢ်ထံၣ်လိၥ်အိၣ်ဖှိၣ်ဝံၤမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်လါအီးကထိဘၢၣ်(၁၆)သီအနံၤအပူၤ,ပှၤမၤလၢၢ်ဖိတဖၣ်အံၤဖီးအါထီၣ်,မၤအါထီၣ်ဝဲလၢၢ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ခီဖျိလီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အတၢ်ပၥ်ဖျါအဖီခိၣ်,မဟါလါအီးကထိဘၢၣ်(၁၇)သီအနံၤအပူၤဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်လဲၤသမံသမိးကဒီးဝဲပှၤမၤလၢၢ်မၤလ့ဖိတဖၣ်အိၣ်ဝဲဒီး,တၢ်မ့ဆဲးမၤဝဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်ဒံးန့ၣ်ကဘၣ်ဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဝဲဂ့ၢ်ဝီလီၤအဂ့ၢ်,တၢ်တြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ခိၣ်ပဒိၣ်စီၤဆၣ်ပလဲၤဒံၤဝါစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“မဟါကၢၣ်န့ၣ်ပှၤမၤလၢၢ်ဖိတဖၣ်အဆဲးဖီးအါထီၣ်ဝဲလၢၢ်ဒုအိၣ်တဖျၢၣ်ခံဖျၢၣ်မၢၤ,နါက့လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဘၣ်,ပှၤမၤလၢၢ်ဖိတဖၣ်ခီန့ၣ်ပှၤတဲအီၤလၢတဘၣ်ဖီးလၢၤတဂ့ၤန့ၣ်,ဆိကမိၣ်ဝဲလၢတဘၣ်ဖီးဝဲလၢတၢ်ဖးထီတခီမီၤ.အဝဲသ့ၣ်ဖီးဝဲလၢအဖုၣ်ခီန့ၣ်အတၢ်ကွးကၠးကၠါန့ၣ်မီၤ.အဃိန့ၣ်မဟါဖီးဝဲအိၣ်အဃိသဝီဖိတဖၣ်ဒုတဲအါတၢ်အိၣ်ဝဲ.ဒ်ပမၤတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ပမၤလံၥ်ဃံးဃၥ်အိၣ်ပၥ်အသိးဒုပတအဲၣ်ဖီးလၢၤဘၣ်ဒၢး,မဟါပလဲၤတဲရှဲလဲက့ၤအဝဲသ့ၣ်ဝံၤလံ,တပူၤလၢ်လၢ်အဝဲသ့ၣ်မ့ဆဲးဖီးဆဲးမၤအါထီၣ်ဝဲဒံးဒုပတဲပၥ်အဝဲသ့ၣ်လၢ,ပကဘၣ်တဲသကိးက့ၤတၢ်ဒီးကဟံထီၣ်ဂ့ၢ်ဝီလီၤ.အခဲအံၤခီပတဲဝံၤလံအဃိန့ၣ်,ဆူမဲၥ်ညါဆဲးဖီးဝဲအိၣ်တအိၣ်ပကလူၤဃုသ့ၣ်ညါကွ့ၢ်ကွ့ၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ထုးထီၣ်လၢၢ်အတၢ်မၤအံၤ,ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး,တၢ်ဟးဂုၤဟးဂီၤအိၣ်ဝဲအါမးအဖီခိၣ်,တၢ်မၤဝဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤလၢၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအခိၣ်တဖၣ်ကဟ့ၣ်ဝဲကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်စ့အီၣ်လိးဝဲဘၣ်ဆၣ်,လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အံၤတတူၢ်လိၥ်ဝဲဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီဃ့ထီၣ်ဝဲဒၣ်ထဲ,တၢ်ကပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်ထုးထီၣ်လၢၢ်အတၢ်မၤအံၤအဂ့ၢ်,ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံဒ်တၢ်အၢၣ်လီၤအိၣ်ဝဲအသိး,တကီၢ်ခါခဲအံၤပှၤမၤလၢၢ်မၤလ့ဖိတဖၣ်အံၤတလူၤပိၥ်မၤထွဲဝဲဘၣ်အဃိ,လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲအတၢ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်အိၣ်ဝဲဒီး,ပှၤမၤလၢၢ်တဖၣ်အံၤမ့ဆဲးမၤဒံးဝဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်န့ၣ်ခါဆူညါလီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ကဟံဝဲစ့အီၣ်လိးအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,တၢ်တြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ခိၣ်စံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပီသဝီကရူၢ်ပူၤတၢ်မၤဝဲတၢ်ထုးထီၣ်လၢၢ်လ့အလီၢ်အကျဲအံၤ,အိၣ်ဝဲဖဲ(လၢကဆူး)ပီသဝီ(လ့နိးထိး)တၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤဒီး,တၢ်မၤဝဲတၢ်ထုးထီၣ်လၢၢ်တၢ်မၤလီၢ်ခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲ(၅)တီၤန့ၣ်လီၤ.ဒီးတၢ်လီၢ်(၅)တီၤအံၤမ့ၢ်ဝဲဖဲ(လၢကဆူး)တတီၤဒီးပီသဝီ(လ့နိးထိး)ပူၤလွံၢ်တီၤအဂ့ၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,တၢ်ထုးထီၣ်လၢၢ်လ့တၢ်လီၢ်(၅)တီၤအံၤဒ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ပူၤတၢ်မၤဝဲတၢ်အၢၣ်လီၤတၢ်ဆၢတဲၥ်အသိးန့ၣ်,ပီသဝီ(လ့နိးထိး)တၢ်လီၢ်လွံၢ်တီၤအကျါ(၃)တီၤန့ၣ်ခီဖျိဘူးဒီးကမျၢၢ်တၢ်မၤအီၣ်လီၢ်အဃိတၢ်မၤရှဲလဲဝံၤတၢ်ကပၥ်တုၥ်ကွံၥ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်,မ့မ့ၢ်တၢ်လီၢ်လၢအိၣ်တ့ၢ်ဖဲ(လၢကဆူး)တတီၤဒီးပီသဝီ(လ့နိးထိး)အပူၤ(၂)တီၤအံၤန့ၣ်,ဒ်လၢၢ်လ့ခိၣ်နၢ်ခီၣ်ပနံၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဃ့ထီၣ်ဝဲလၢကတ့ဝံၤက့ၤဝဲကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အသိးန့ၣ်,တၢ်ဟ့ၣ်ဒံးဝဲတၢ်ပျဲလၢကဆဲးထုးထီၣ်ဝဲလၢၢ်လၢ(၇)လါအတီၢ်ပူၤအဃိ,နံၣ်လၢကဟဲ(၂၀၂၅)နံၣ်လါမ့ၤအပူၤ,ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်မၤလၢၢ်လၢပီသဝီကရူၢ်အပူၤအံၤတၢ်ကဘၣ်ပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲခဲလၢၥ်လီၤအဂ့ၢ်,ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၉ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤစးထီၣ်တလါအံၤလါအီးကထိဘၢၣ်(၁)သီတုၤ(၁၅)သီလၢလါတဝၥ် အတီၢ်ပူၤအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲလၢကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၅)ဒီးပယီၤသုးကီၣ်ကးအဘၢၣ်စၢၤခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲ(၄၇)ဘျီ,ပယီၤသုးကီၣ်ကးတကပၤသံ(၁၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲမဟါ(၁၈)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
လၢခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲ(၄၇)ဘျီဒ်အံၤအဖီခိၣ်ပယီၤသုးသံ(၁၁)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိစ့ၢ်ကီးဝဲ(၉)ဂၤအမဲၥ်ညါဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲသုးကီၣ်ကးတၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖျၢၣ်ဒီးသိလ့ၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲတခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤလၢ(၁၅)သီအတီၢ်ပူၤသူဝဲကလံၤကျါတၢ်ဒုးဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤ,ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ခဲလၢၥ်အိၣ်(၅၁)ဖျၢၣ်,ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်(၅)ဖျၢၣ်ဆူကမျၢၢ်ဒူသဝီတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲပူၤအဃိဘၣ်သံကမျၢၢ်(၃)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ(၃)ဂၤအသိးကမျၢၢ်ဟံၣ်ဃီ,တၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးလီၢ်ဒီးတၢ်ထူၣ်တၢ်ဘိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲအါမးအဂ့ၢ်လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်-လူၢ်သီကီၢ်ဆၣ်စီၤမုၢ်ပျီဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ်အသီ(၃၀)အနံၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲလၢသုးက့(၅)ဂၢၤကီၢ်သုး ဒ့(၁)ဒီးပယီၤသုးကီၣ်ကးအဘၢၣ်စၢၤ(၃)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤဒီးပယီၤသုးသံအဂၤ(၃၀)အကျါပၣ်ဃုၥ်သုးရ့ၣ်ခိၣ်တဂၤဒီးသုးဒ့ခိၣ်(၂)ဂၤအမဲၥ်ညါတၢ်မၤန့ၢ်ဃုၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်ဒီးပယီၤသုးတၢ်စုကဝဲၤအဒိၣ်အဆံးခဲလၢၥ်(၃၅)ခိၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၅)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၁)သီတုၤအသီ(၃၀)လၢတလါအတီၢ်ပူၤ န့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲလၢကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၅)သုးပၥ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲ(၁၄၄)ဘျီ,ပယီၤသုးသံ(၇၄)ဂၤ,ဒီးဘၣ်ဒိ(၄၁)ဂၤအဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်မုၢ်တြီၣ်တၢ်ကစီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲလါအီးကထိဘၢၣ်(၃)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၈ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီးကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲမဟါလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၇ သီ အနံၤ န့ၣ် (KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲလ့က့ၣ်ကိၥ်(စွဲၤတီၤကိ)အမျိၥ်သုးကလၢၤအံၤဒီး ဖဲန့ၣ်တၢ်မၤန့ၢ်ဃုၥ်၀ဲကျိချံ ပှၥ်သၣ် အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါ၀ဲဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ.
(စွဲၤတီၤကိ)အမျိၥ်သုးကလၢၤလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ လ့က့ၣ်ကိၥ်၀့ၢ်သီကပၤအံၤ ဖဲမဟါ လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၇ သီ ဂီၤခီ ၄း၃၀ အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA), ကညီဒီကလုၥ်ဂၢၤသးကရၢ (KNDO)ဒီးသုးပၥ်ဖှိၣ်တဖၣ်ထီၣ်န့ၢ်၀ဲကွံၥ်၀ဲဒီး လၢတၢ်ထီၣ်န့ၢ်သုးကလၢၤဘျီ၀ဲအံၤအပူၤတၢ်မၤန့ၢ်ဃုၥ်၀ဲကျိဖးဒိၣ်,ကျိဖိ, ကျိချံ ပှၥ်သၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤပၥ်ဖျါ၀ဲအသိးတၢ်ထီၣ်န့ၢ်(စွဲၤတီၤကိ)အမျိၥ်သုးကလၢၤပူၤတၢ်မၤန့ၢ်၀ဲ (၁၂၀ မမ)အပျီ ၂ ခိၣ်,(၁၂၀ မမ)အပျီ အခံပၣ်...
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၈ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲပူၤကွံၥ်လါအီးကထိဘၢၣ်(၁၆)သီအနံၤန့ၣ်ပ ယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ်(၂၆၄)အံၤဟဲတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်ဖဲ(သမ့ၤအ့ကိ)သဝီပူၤအဃိဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤဝဲၤကျိၤတီၤဖုၣ်ကၠိတဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါ(၁၇)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်အသးတအိၣ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်ဒ်သိးအံၤအဃိဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖျၢၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်လၢကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်တခီမ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်မၤလိမၤဒိးတၢ်လၢကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်အချၢအဃိတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ပှၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်စီၤဝါမုၢ်စံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
"ကတီၢ်ခဲအံၤပယီၤသုးဟဲတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်န့ၣ်တၢ်ဘၣ်ဂံၥ်ဂူၥ်,တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်တအိၣ်ဘၣ်. အဝဲသ့ၣ်ဟဲပညိၣ်ခးလီၤဝဲလၢကၠိ ပူၤဒ်န့ၣ်လီၤမီၤ. ကၠိန့ၣ်အိးထီၣ်ဝဲလီၤ,ဖဲတၢ်တနံၤဝဲန့ၣ်န့ၣ်ဘၣ်လၢပှၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်တမၤလိတၢ်လၢကၠိပူၤဘၣ်. ကၠိဖိတဖၣ်မၤလိ တၢ်လၢတၢ်ချၢအဖီခိၣ်အဃိပှၤကၠိဖိခီန့ၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဘၣ်. ကၠိခီန့ၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲလီၤ." အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီ တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲဒြိမ့ၣ်ပိၢ်(၄)ဖျၢၣ်ဖဲ(သမ့ၤအ့ကိ)သဝီအပူၤဒ်အံၤအဖီခိၣ်လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲပှၤသဝီဖိအဟံၣ်တဖျၢၣ်,သိလ့ၣ်ယီၢ်ဆဲးကဲးတခိၣ်ဒီးဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲဒၣ်တၢ်မၤလိကၠိတဖျၢၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်(သမ့ၤအ့ကိ)သဝီအံၤပူၤကွံၥ်စးထီၣ်လၢသုးကီၣ်ကးဟံးန့ၢ်ဆူၣ်ကွံၥ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်သဝီအံၤပယီၤသုးနုၥ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ဝဲဒၣ်ပှၤသဝီဖိအဟံၣ်အဃီသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးဒိးလီၤတ့ၢ်ဃၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲမ့ၣ်ပိၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အါမးအသိးခီဖျိလၢကညီဒီကလုၥ်သုးမုၢ်ဒိၣ်အတၢ်မၤရှဲမၤလဲကွံၥ်ဝဲဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်အံၤခဲလၢၥ်ဃၣ်ဃၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံပယီၤသုးအံၤဟဲက့ၤဟူးဂဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲဒြိမ့ၣ်ပိၢ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်ပဒိၣ်စီၤဝါမုၢ်စံးအါထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲပူၤကွံၥ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၈)သီအနံၤန့ၣ်ခီဖျိလၢပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၂၆၄)ပညိၣ်ခးလီၤနါ စိၤကျိဖးဒိၣ်ဆူ(လ့ၣ်ပၤဝဲ)သဝီအပူၤအဃိဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲ(လ့ၣ်ပ့ၤဝဲ)တီၤဖုၣ်ကၠိတဖျၢၣ်ကဲထီၣ်တ့ၢ်သးအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤခီဖျိလၢသုးကီၣ်ကးအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤသူဝဲကလံၤကျါတၢ်ဒုးဒ်အမ့ၢ်ကဘီယူၤ,ဒြိသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိတနံၣ်အံၤဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲကမျၢၢ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒ်အမ့ၢ်ကသံၣ်ဒၢးဒီးတၢ်မၤလိကၠိတစှၤန့ၢ်(၅)ဖျၢၣ်ဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်ထဲတၢ်မၤလိကၠိတခီဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲခဲလၢၥ်အိၣ်(၅)ဖျၢၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၇ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
တနံၣ်အံၤ ၂၀၁၄ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ နဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ်လီၢ်လံၤ ပဒိၣ်မါရှၤလါဖါသးစၢ်ခိၣ်နၢ်ဖိခိၣ်ဖးအဂီၢ် တၢ်ဆှၢထီၣ်မံၤသ့၀ဲလံအဂ့ၢ်န့ၣ် ဖါဖီၣ်ဒ့ရှၢၣ်(Phan Foundation)ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၆ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ပှၤလၢအဆှၢထီၣ်အမံၤလၢပဒိၣ်မါရှၤသးစၢ်ခိၣ်နၢ်ဖိခိၣ်ဖးအံၤအဂီၢ်တဖၣ် ကဘၣ်မ့ၢ်ပှၤအိၣ်(၃၅)နံၣ်ဆူဖီလၥ်,တဘၣ်မ့ၢ်ပှၤလၢ အကွၢ်လီၤနီၢ်ကစၢ်တၢ်ဘၣ်ဘျုးဘၣ်ကဘၣ်ဖျိးစိဒီးကဘၣ်ဟူးဂဲၤဖံးမၤတၢ်လၢပှၤကလုၥ်ပှၤ၀ၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်မါရှၤလါဖါ အဖိမုၣ် သရၣ်မုၣ်နၣ်စိၤယၤဖါ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“Phan Foundation အံၤဒ်ပမ့ၢ်ပဒိၣ်မါရှၤအဖိမုၣ်ဖိခွါန့ၣ်တနံၣ်တဘျီပဟ့ၣ်မၤလၤကပီၤဒီးပပၥ်ပနီၣ်၀ဲဒၣ်ပှၤကညီသးစၢ် ခိၣ်နၢ်လၢအဖျိးစိအဟ့ၣ်လီၤသးလၢပှၤကလုၥ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်တကပၤမ့ၢ်ဂ့ၤ,လၢတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤမ့ၢ်ဂ့ၤ, တၢ်ပၢၤဃၥ်က့ၤပပှၤကလုၥ်ထူသနူတၢ်ဆဲးတၢ်လၤ,ဒီးလၢပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယၥ်တကပၤမ့ၢ်ဂ့ၤမီၤနီၤ.ခဲအံၤပဟ့ၣ်ခိၣ်ဖးအံၤပှဲၤထီၣ်၀ဲ (၁၅)နံၣ်လံ.အဃိပဆၢမုၢ်လၢ်လၢပှၤတ၀ၢခိၣ်နၢ်တဖၣ်သုမ့ထံၣ်ပှၤမၤသကိးတၢ်ဖိလီၤဆီဒၣ်တၢ်ခိၣ်နၢ်သးစၢ်လၢအဖျိးစိဒီးအကြၢးဒိးန့ၢ်ဘၣ်ခိၣ်ဖးအံၤဒ်တၢ်ပၥ်ပနီၣ်အသိးန့ၣ်၀ံသးစူၤဟ့ၣ်ထီၣ်အမံၤဒီးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီ တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် နဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ်လီၢ်လံၤ ပဒိၣ်မါရှၤသးစၢ်ခိၣ်နၢ်ဖိခိၣ်ဖးအံၤအဂီၢ် ကညီသးစၢ်လၢအိၣ်တၢ်လီၢ်တတီၤဂ့ၤတတီၤဂ့ၤ လၢနီၢ်ကစၢ်တဂၤ(မ့တမ့ၢ်) လၢတၢ်ကရၢကရိအံၤတဆီဆှၢထီၣ်မံၤသ့၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် (Phan Foundation)လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါသးစၢ်ခိၣ်နၢ်ဖိခိၣ်ဖးအံၤအဂီၢ်န့ၣ်အဲၣ်ဒိးဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤကညီသးစၢ်ခိၣ်နၢ်အါဒံအါဂၤဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိလၢဂံၢ်ဘါတအိၣ်အါအါဘၣ်အဃိခိၣ်ဖးအံၤဘၣ်တၢ်ဃုထၢဟ့ၣ်လီၤအီၤတနံၣ်မးတဂၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သရၣ်မုၣ်နၣ်စိၤယၤဖါ စံးအါ...
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၇သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်,ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၆)ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်,လ့က့ၣ်ကီၤဝ့ၢ်ဃၢၤသုးကီၣ်ကးအမတ(စွဲၤတီၤကိ)အမျီၤသုးကလၢၤအံၤ,တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲဖဲတနံၤအံၤလါအီးကထိဘၢၣ်(၁၇)သီအနံၤအဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တဂီၤအံၤလွံၢ်နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်,တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲလ့က့ၣ်ကီၤ(စွဲၤတီၤကိ)အမျီၤသုးကလၢၤဒီး,ဒ်သိးကထီၣ်မၤန့ၢ်ဝဲသုးကီၣ်ကးအတၢ်လီၢ်အံၤအဂီၢ်,စးထီၣ်ဟူးဂဲၤတ့ၢ်ဝဲလၢတၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်လံအဂ့ၢ်,တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“တၢ်ထီၣ်န့ၢ်ပယီၤသုးကလၢၤအတၢ်ဆၢကတီၢ်ခီဒုန့ၣ်,ကဘၣ်ဖဲတဂီၤအံၤလွံၢ်နၣ်ရံၣ်တခီခိၣ်ဃၢၤန့ၣ်လီၤ.တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ပှၤလၢပၣ်ဃုၥ်တဖၣ်ခီဒုပၣ်ဝဲ,(KNLA)သုးက့ဘံၣ်ဘၢသုးကျိၤ,(ကီၤဘရၤ)သုးကျိၤ,ကမျၢၢ်တၢ်ဒီသဒၢသုး(PDF)ဃုၥ်ဒီး(ဖဲၣ်ဒရၢၣ်wingsDrone)သ့ၣ်တဖၣ်မီၤနီၤ.ဒ်သိးပထီၣ်တၢ်လီၢ်အံၤကန့ၢ်အဂီၢ်ဒု,ပတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်တဖၣ်အံၤဘၣ်ဟ့ၣ်ဝဲတၢ်ဆၢကတီၢ်စးထီၣ်လၢတၢ်စူၤခါလံအဂ့ၢ်,”စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်မၤန့ၣ်ကွံၥ်(စွဲၤတီၤကိ)သုးကလၢၤအပူၤ,တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်တဖၣ်မၤန့ၢ်ဝဲပယီၤသုးအတၢ်စုကဝဲၤအိၣ်ဝဲအအဃိ,တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကမၤလီၤတံၢ်က့ၤဝဲစုကဝဲၤဒီးတၢ်ပီးတၢ်လီဒီးသုးကီၣ်ကးအတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်မၤဝဲတၢ်ရှဲလဲတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,ပယီၤအပှၤသုးဖိလၢသုးကလၢၤအပူၤတဖၣ်အံၤတနီၤစံၢ်ဖျိးကွံၥ်ဝဲအိၣ်အမဲၥ်ညါ,တနီၤဖီၣ်ချူးန့ၢ်ဝဲအိၣ်ဝဲဒၣ်ဒီးပယီၤသုးတဖၣ်အံၤအဒုးယၤခိၣ်,ဃုၥ်ဒီးအခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီလၢအဂၤတနီၤပၥ်တ့ၢ်ကွံၥ်အသုးကလၢၤဒီးလဲၤဃ့ၢ်ထီၣ်ဝဲဆူ(မ့ၣ်တၤလ့မၠဲၣ်)သဝီတကပၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,မဲထီၣ်သလ့သဝီသုးဂ့ၢ်ဝီဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဂၤစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,ခီဖျိတၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်သုးကီၣ်ကးအမျီၤသုးကလၢၤအံၤအဃိ,ခိၣ်ဃၢၤလီၢ်ကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤပျံၤဝဲလၢသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤကဟဲခးလီၤတၢ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,သုးကီၣ်ကး(စွဲၤတီၤကိ)အမျီၤသုးကလၢၤလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲအံၤအပူၤကွံၥ်(၂၀၀၃)နံၣ်အပူၤသုးကီၣ်ကးတဖၣ်နုၥ်လီၤဆီလီၤဝဲအသးလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢအပူၤဖဲ(KNU)သုးက့(၆)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤအဃိအမျီၤသုးကလၢၤအံၤစးထီၣ်အိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်ဒီး,သုးကလၢၤအံၤမ့ၢ်ဝဲသုးကလၢၤတဖျၢၣ်လၢသုးကီၣ်ကးအသုးတြိၤ(တမ၂၂)(တမ၄၄)ဃုၥ်ဒီး(ကမ်းရိုးတန်းတိုင်း)စုတီၤဖီလၥ်သုးရ့ၣ်တဖၣ်ဆ့ၣ်နီၤအိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်တဖျၢၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.