လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၂သီ, ၂၀၂၄နံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်,ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢသုးက့(၆)ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်,ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ရၤမတံကလံၤထံးဂီၤလ့ဒုးယၤသုးကလၢၤအပူၤပယီၤသုးတဖၣ်အံၤ,ခီဖျိတၢ်အိၣ်ခးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်ဖဲအလဲၤပှ့ၤတၢ်အဆၢကတီၢ်အဃိ,အပှၤသံကွံၥ်(၂)ဂၤဘၣ်ဒိဝဲ(၃)ဂၤအဂ့ၢ်,ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
မဟါလါအီးကထိဘၢၣ်(၁၁)ဂီၤခီ(၈)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အနံၤအပူၤသုးကီၣ်ကးလၢအိၣ်ဂီၤလ့ဒုးယၤသုးကလၢၤအပူၤတဖၣ်အံၤ,ဟဲလီၤဝဲဒီးသိလ့ၣ်(၂)ခိၣ်လၢကလဲၤပှ့ၤဝဲတၢ်လၢဂီၤလ့သဝီအပူၤဒီးဖဲအပှ့ၤတၢ်ဝံၤက့ၤထီၣ်ကဒါက့ၤဝဲလၢကျဲအဆၢကတီၢ်,တၢ်အိၣ်ခိးခးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အဃိသံ(၂)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိဝဲ(၃)ဂၤအဂ့ၢ်,ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ခိးခးဝဲအဃိသုးကီၣ်ကးအပှၤ,အသုးစကီၤဒီးသုးဖိသံကွံၥ်ဝဲဒီးမ့မ့ၢ်လၢပှၤဘၣ်ဒိ(၃)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲအသုးရ့ၣ်ခိၣ်ဒီးသုးရ့ၣ်ခိၣ်(၂)တဖၣ်အဂ့ၢ်,ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“ဂီၤလ့ဒုးယၤသုးကလၢၤပယီၤသုးတဒူၣ်န့ၣ်မဟါဂီၤခီဟဲလီၤပှ့ၤအီၣ်တၢ်လၢဂီၤလ့သဝီပူၤ,ဟဲလီၤဝဲအကါန့ၣ်(၂)ခိၣ်,ကါဖိဝံလီၤ.ပှၤကညီနီၢ်ဂံၢ်ဒုကပၣ်လၢအဂၤ(၂၀)ဘျဲၣ်(၃၀)ခိၣ်ဃၢၤညါ,ပှၤသ့ၣ်ညါထွဲဘျီပှၤအိၣ်ခိးခးအီၤဝံၤအသုးစကီ(၁)ဂၤဒီးသုးဖိတဂၤသံဝဲန့ၣ်လီၤ.မ့မ့ၢ်လၢအပှၤဘၣ်ဒိ(၃)ဂၤခီန့ၣ်ဘၣ်ဒိဝဲခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်,ခမရ(၅၈၅)သုးရ့ၣ်ခိၣ်(၁)ဂၤ,အမတ(၃၁၆)သုးရ့ၣ်ခိၣ်ခံ(၁)ဂၤဒီးပှၤသုးဖိတဂၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်ခးဝဲပယီၤသုးတဖၣ်အံၤအခါအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်ခးဆၢတၢ်တအိၣ်ဝဲဘၣ်,ဘၣ်ဆၣ်ဖဲအက့ၤထီၣ်တုၤလၢအဒုးယၤသုးကလၢၤပူၤအဆၢကတီၢ်ခးလီၤဝဲ(၁၂၀)မမကျိဖးဖဲတၢ်ခိးခးအီၤအလီၢ်အိၣ်ဝဲအသိး,ခးလီၤစ့ၢ်ကီးဝဲဆူကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်,တီနီၢ်မုၢ်ထီၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဝဲၤဒၢးတကပၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,ပယီၤသုးအံၤခးလီၤဝဲ(၁၂၀)မမကျိဖးဒိၣ်ခဲလၢၥ်(၁၁)ဖျၢၣ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်,ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒီးဝဲၤဒၢးတၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်ဟးဂုၤဟးဂီၤတအိၣ်ဝဲဘၣ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကိးနွံဒဲးဖဲမုၢ်ယဲၢ်နံၤအဆၢကတီၢ်,လဲၤလီၤပှ့ၤဝဲတၢ်အိၣ်ဝဲထီဘိအဂ့ၢ်အဂ့ၢ်,စံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,ဂီၤလ့ဒုးယၤသုးကလၢၤအပူၤအံၤမ့ၢ်ဝဲခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်ခလရ(၅၈၅),(၅၅၉)ဒီး(၅၅၅)တဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်သးအိၣ်ဆိးဝဲဒီးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂံၢ်ဘါအိၣ်ဝဲလၢအဂၤ(၂၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်,ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,ဂီၤလ့ဒုးယၤပယီၤသုးကလၢၤအပူၤပယီၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတချူးတၢ်ခိးခးအဝဲသ့ၣ်ကဲထီၣ်ဒံဒီးဘၣ်အဆၢကတီၢ်,မၤဝဲတၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တအိၣ်ဝဲဘၣ်,ဘၣ်ဆၣ်ဒ်ဒုးယၤသုးကလၢၤတဖျၢၣ်အသိး,ဆှၢခီဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်ဆူအပှၤလၢအိၣ်တၢ်မဲၥ်ညါဒ်အမ့ၢ်မီခံ,ကနဲလ့,ဘယ့ၣ်နီၤကိသုးကလၢၤတဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒီးသုးကီၣ်ကးတဖၣ်အံၤ,လၢကဆှၢဝဲတၢ်အီတၢ်အီဆူအပှၤတၢ်မဲၥ်ညါဖိတဖၣ်အဂီၢ်သူဝဲကမျၢၢ်လၢတၢ်စိၥ်ဆှၢတၢ်အဂီၢ်အိၣ်ဝဲအသိး,တဘျီတခီၣ်ဆှၢခူသူၣ်ဝဲလၢဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢတဖၣ်အစုပူၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁၁သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ရၤမတံကီးတရံးအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်အလီၢ်,တၢ်သူက့ၤဝဲလၢတီနီၢ်ကစၢၢ်ကျဲလီၢ်လံၤဒီးတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကျဲဒီတဘိအပူၤဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢတြဲၤတၢ်ခိးအလီၢ်တဖၣ်ထၢဝဲခိသွဲလၢသိလ့ၣ်ပှၤတီတၢ်ဖိတၢ်လံၤဖိတဖၣ်အအိၣ်အါထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သိလ့ၣ်ကစၢ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ,ထံကီၢ်(၂)ဘ့ၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဝံၥ်စိၥ်တီဆှၢပနံၥ်ဖီကၤတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကညီကဘှါဝဲအဂီၢ်,တၢ်အိးထီၣ်ဝဲအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဆူၣ်အဃိအ့ရှၢၣ်ကျဲအံၤတၢ်ကးတံၥ်ကွံၥ်ဝဲန့ၢ်လၢ(၁)နံၣ်ဘျဲၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံဒီး,တၢ်ကးတံၥ်ကွံၥ်ကျဲအံၤအလီၢ်ခံ,ကီၢ်ပူၤဒီးကီၢ်ဆၢရၤမတံဝ့ၢ်အဘၢၣ်စၢၤပှၤနီသိလ့ၣ်ဖိလၢအတီပနံၥ်တၢ်ကၤဒီးပှၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်သူက့ၤဝဲဒၣ်ကျဲလီၢ်လံၤဒီးပှၢ်ပူၤကျဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးကျဲလီၢ်လံၤလၢကမျၢၢ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဝဲအံၤ,သုးကီၣ်ကးအမဲၥ်ညါဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢတၢ်အိၣ်ခိးတြဲၤတဖၣ်ထၢဝဲကျဲတၢ်ခိတၢ်သွဲအလဲလၢသိလ့ၣ်ကစၢ်တဖၣ်အအိၣ်အါထီၣ်ဝဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်,တန့ခၠါကမျၢၢ်လၢအတီဆှၢပနံၥ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤပှၤနီသိလ့ၣ်ဖိတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“စးထီၣ်ဖဲထီၣ်ကစၢၢ်တုၤဃီက့ၤလၢအဝဲတကပၤန့ၣ်ကလၢၥ်လၢတကလီၢ်ဘျဲၣ်လံ,အန့ၣ်ကါ(ဖိဝံ)လၢအတီတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်ဒံးလီၤ.မ့မ့ၢ်တီပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဒုကွၢ်ကျဲၤဝဲလၢပှၤနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးလီၤ.ဒီးမ့မ့ၢ်ကါဖးဒိၣ်(၆)ပၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဒုတပၣ်န့ၣ်(၁)ကလီၢ်အဃိန့ၣ်,(၆)ပၣ်ဃုကလီၢ်လီၤ.အအံၤန့ၣ်အိၣ်ဒၣ်ထဲစးထီၣ်,ထီၣ်ကစၢၢ်တုၤလၢကစၢၢ်ခီၣ်ထံးဒံလီၤမီၤ.မ့ပၣ်ဃုၥ်ဒီးကျဲတၢ်ပၢၤခိၣ်ခဲလၢၥ်ခဲဆ့န့ၣ်ဒုမ့မ့ၢ်ပကါန့ၣ်စးထီၣ်လၢဟံၣ်တုၤလၢရၤမတံန့ၣ်လၢၥ်လၢ(၂)ကလီၢ်ဃၣ်ဃၣ်လံ,အန့ၣ်ထဲအလဲၤတခါဒံးလီၤ.အက့ၤတပၣ်ဒံးဘၣ်,ကျဲနါက့ဖးနးညါ,တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဒိၣ်မး”အဂ့ၢ်,စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢတၢ်စိၥ်ဆှၢပနံၥ်ဖီကၤကျဲလၢဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်တကပၤအံၤသနါက့,သိလ့ၣ်တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤအါဝဲအဃိ,ပနံၥ်လၢတၢ်ကစိၥ်ဆှၢဝဲဆူရၤမတံဝ့ၢ်တဖၣ်အလဲစ့ၢ်ကီးတဒ်သိးဝဲဒ်လၢညါဘၣ်ဒီးအါထီၣ်ဝဲအဖီခိၣ်,တၢ်ဘၣ်ဟ့ၣ်ဝဲကျဲခိသွဲဒီးတီဆှၢဝဲပနံၥ်အံၤတကြၢးကၢကီၣ်လိၥ်သးဘၣ်အဂ့ၢ်,အဝဲစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
အပူၤကွံၥ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်အပူၤတၢ်စူၤဒိၣ်ဒံးဝဲအဃိ,ကျဲတဖၣ်ဟးဂီၤဝဲဒီးထိၣ်ကီကိ,ကၠဲးအူၣ်တီၤဒီး(၁၀၁၈)ကျဲတဖၣ်အံၤတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤဝဲတသ့လၢၤဘၣ်အဖီခိၣ်ကျဲလီၢ်လံၤအံၤမ့ၢ်ဝဲကျဲထဲတဘိလၢသိလ့ၣ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤအါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ထိၣ်ကီးကိကျဲပှၢ်ကျဲအံၤဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢ,တၢ်ခိးတြဲၤတဖၣ်ဃ့ဝဲကျဲခိသွဲအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဃ့ဝဲကျဲခိသွဲတအါန့ၢ်ဒံးကျဲလီၢ်လံၤဘၣ်အဃိ,မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤမ့ဘၣ်ဘှီးဘၣ်ဒါထီၣ်ကဒါက့ၤန့ၣ်,ဒ်သိးတၢ်ဘၣ်ဟ့ၣ်ကျဲခိသွဲကကိညၢ်ထီၣ်အဂီၢ်,ပှၤနီသိလ့ၣ်ဖိတဖၣ်မုၢ်လၢ်ဝဲလၢကက့ၤသူဘၣ်ဝဲကျဲအံၤန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,ဒ်သိးတၢ်ကဘှါရှဲဝဲတၢ်စိၥ်ဆှၢပနံၥ်ဖီကၤအကျဲတၢ်ဘၣ်တံၥ်တၥ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအံၤအဂီၢ်,တၢ်ဆီၣ်သနံးဝဲဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢလၢဟူးဂဲၤဖဲရၤမတံကီးတရံးဟီၣ်ကဝီၤတဖၣ်လၢကက့ၤအိးထီၣ်ဝဲအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်အံၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢရၤမတံလီၢ်ကဝီၤဖိလၢအတီဆှၢပနံၥ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,ဘၣ်ဃးဒီးကျဲအံၤအပူၤကွံၥ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်အပူၤ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,ဃုၥ်ဒီးဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢလၢအဂၤတဖၣ်မၤဝဲတၢ်ထံၣ်လိၥ်တဲသကိးအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်,လၢတၢ်ကအိးထီၣ်ဝဲအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်အံၤအဂီၢ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတအိၣ်ဒံးဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်,ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်အပူၤတဂၤစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်အန့ၣ်အသိး,ဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢဟူးဂဲၤဆီလီၤသးအိၣ်ခိးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်လီၢ်,ကျဲတြဲၤတၢ်အိၣ်ခိးတဖၣ်အပူၤဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ထၢဝဲခိသွဲအါတလၢအဖီခိၣ်,(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါဝဲဘၣ်ဆၣ်,လၢကရဲၣ်သဲကတီၤပၢြပးဝဲအဂီၢ်,မၤဝဲတန့ၢ်တသ့ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁၁သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်,ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၃)ချၢၢ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်မူကီၢ်ဆၣ်,မူဝ့ၢ်ကဝီၤဒ့နီၣ်ဂံၢ်(၄) တီၤဖုၣ်ကၠိအလီၢ်ခံကျဲတၢ်လီၢ်တတီၤအပူၤ,အပူၤကွံၥ်လါအီးကထိဘၢၣ်(၈)သီအနံၤမ့ၣ်ပိၣ်(ယီၢ်)ပိၢ်ဖးကဲထီၣ်ဝဲအသးဒီးကဝီၤဒ့ခိၣ်နၢ်ဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိဘၣ်ဒိဝဲ(၃)ဂၤအဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးလီၢ်ကဝီၤပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဒိးလီၤပၥ်ဝဲမ့ၣ်ပိၣ်အိၣ်ဝဲအဃိ,မ့ၣ်ပိၣ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲဒီးပှၤလၢအဘၣ်ဒိဝဲ(၃)ဂၤအံၤတၢ်ဘၣ်ယိၥ်တအိၣ်ဝဲဘၣ်အသိး,အဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ဆှၢဝဲဆူတီအူဝ့ၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်အဂ့ၢ်,ဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဂၤစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
မူကီၢ်ဆၣ်,မူဝ့ၢ်အပူၤစးထီၣ်လၢအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၃)လါဒံၤစဲဘၢၣ်အခါလံၤလံၤကညီတၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအဘၢၣ်စၢၤတၢ်ခးလိၥ်သးကဲထီၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ဝံၤအလီၢ်ခံ, သုးကီၣ်ကးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်ခမရ(၅၉၀)(၅၉၉)သုးဖိတဖၣ်ဟံးန့ၢ်ဝဲတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအိၣ်ဆိးက့ၤဝဲဖဲဝ့ၢ်ပူၤဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤဒိၣ်စိဒိၣ်ကမီၤဝဲဝ့ၢ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်အဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒီးတၢ်ဒိးလီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်အံၤမ့ၢ်ကရူၢ်ကရၢဖဲလဲၣ်တဖုမၤဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်တသ့ၣ်ညါဝဲဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်,သုးကီၣ်ကးအပှၤမၤတၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲလၢ(KNU)ဒီးကမျၢၢ်တၢ်ဒီသဒၢသုးဒိးလီၤပၥ်ဝဲအဂ့ၢ်,ရၤလီၤဝဲလၢစိၣ်ရှၢၣ်မံးဒံးယၢၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ဂ့ၢ်ဝဲအံၤအဖီခိၣ်မူကီၢ်ဆၣ်(KNU)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲလၢ“မူဝ့ၢ်အပူၤန့ၣ်အိၣ်ဒၣ်ထဲပယီၤသုးအပှၤလီၤ.အဃိန့ၣ်မ့ၣ်ပိၣ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲအသုဒိးလီၤန့ၣ်.တမ့ၢ်ပဒိးလီၤဘၣ်.အဝဲသ့ၣ်က့ၤဆ့ၣ်နီၤအိၣ်ကဒါက့ၤဖဲန့ၣ်န့ၢ်တဘျူးလါလံ.ကမျၢၢ်သနါက့စံၣ်ဖးယံၥ်လံ.ဖဲတၢ်လီၢ်ဝဲန့ၣ်အိၣ်ထဲပှၤလၢအဘၣ်ထွဲဒီးပယီၤသုးကီၣ်ကးလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ဘၣ်ဃးဒီးမ့ၣ်ပိၣ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ်(၈)သီအနံၤအပူၤပှၤလၢအဘၣ်ဒိဒီးမ့ၣ်ပိၢ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဒၣ်,ကဝီၤဒ့ခိၣ်ဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်အသိး,အဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်ဒိဝဲဒၣ်ဖဲအလဲၤသူၣ်လီၤပဲအဆၢကတီၢ်ဒီးသိလ့ၣ်ယီၢ်ဆဲးကဲးအဂ့ၢ်,ဒ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်စံးဝဲအသိးဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတၢ်ကစီၣ်တနီၤပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်အိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
မူကီၢ်ဆၣ်အပူၤ,တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဖဲဝ့ၢ်ပူၤဝံၤအလီၢ်ခံသုးကီၣ်ကးအံၤအဝဲသ့ၣ်က့ၤအိၣ်ဆီလီၤအသးသုးရ့ၣ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်အပူၤမၤအါထီၣ်ဝဲအဂံၢ်အဘါအိၣ်ဝဲဒီးခံခီခံကပၤတၢ်ခးလိၥ်သးတအိၣ်ဝဲဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်,ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးဒူသဝီတဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲခဲအံၤခဲအံၤအဃိ,ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢသုးက့(၃)(KNU)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၁ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤ ကီၢ်ဆၣ်အိၣ်(၅)ဘ့ၣ်အကျါ မီၤစကိၤကီၢ်ဆၣ်ပူၤ သုးကီၣ်ကးအတၢ် ဟးထၢဟံၣ်ခိၣ်စရီန့ၢ်၀ဲအမျးကယၤပှဲၤပှဲၤဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်ကီၢ်ဆၣ်အဂၤလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဆီလီၤတၢ်ပၢတၢ်ြပးန့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ထၢ၀ဲဟံၣ်ခိၣ်စရီတန့ၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤ လီၤဆီဒၣ်တၢ် မီၤကိၤကီၢ်ဆၣ်အံၤ သုးကီၣ်နုၥ်လီၤထၢ၀ဲဟံၣ်ခိၣ်စရီလၢဒူသ၀ီကိးဖျၢၣ်ဒဲးအပူၤန့ၢ်၀ဲဒီး ဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢကၠဲးထိၣ်,ဘံလ့,ဖၣ်အၣ်,သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒူသ၀ီတကပၤန့ၣ် ခီဖျိခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ပၢဆှၢ၀ဲန့ၢ်အဃိ တၢ်ဟဲထၢဟံၣ်ခိၣ် စရီတအိၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် နဲၣ်ရွဲၣ် ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“မီၤစကိၤကီၢ်ဆၣ်ပူၤန့ၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်ပၢတၢ်ြပးအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤအီၤတန့ၢ်လၢလၢပှဲၤပှဲၤ ဒံးဘၣ်. အဃိတၢ်လီၢ်ဖဲကျဲမုၢ်အခိၣ်အဃၢၤန့ၣ်တၢ်ထၢဖးဖီမုၢ်စရီတုၤသ၀ီကိးဖျၢၣ်ဒဲးလီၤ.မ့မ့ၢ်တၢ်လီၢ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ပၥ်လီၤတၢ်ပၢတၢ်ြပးန့ၢ်တဖၣ်န့ၣ်သုးကီၣ်ကးဟးထၢဟံၣ်ခိၣ်စရီတအိၣ်နီတဖျၢၣ်ဘၣ်.ဒ်သိး၀့ၢ်တကူၣ်-မီၣ်လမၠဲၣ်ကျဲမုၢ်ဆၢလၥ်တကပၤန့ၣ် အထၢ၀ဲ အိၣ်.ဒီးလၢဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်န့ၣ်ထၢ၀ဲဖဲဘံလ့၀့ၢ်က၀ီၤဒ့တဖၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်လၢဒူသ၀ီကရူၢ်န့ၣ်ထၢ၀ဲသ၀ီတအိၣ်နီတဖျၢၣ်ဘၣ်. သထူၣ်နါက့ဒ်န့ၣ်လီၤထၢ၀ဲဖဲ၀့ၢ်ပူၤက၀ီၤဒ့ပူၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၁ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအိၣ်၀ဲအသိးန့ၣ် ကၠဲးထိၣ်ဆၣ်ပူၤ ဒူသ၀ီအိၣ်(၁၁၀)ဖျၢၣ်,ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်...
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၀သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်,ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢသုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒူယီၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ,တနံၤအံၤလါအီးကထိ(၁၀)သီအနံၤဂီၤခီ(၇)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်,တၢ်ခးဝဲသုးကီၣ်ကးအပှၤလၢအိၣ်ခိးတၢ်ထၢဖးဖီမုၢ်စရီတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတဖၣ်ဖဲသၣ်မညၣ်,ဝ့စ့ၤသဝီဟီၣ်ကဝီၤအပူၤအဂ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
သုးကီၣ်ကးအံၤလၢကအိၣ်ခိးဝဲတၢ်ထၢဖးဖီမုၢ်စရီတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဖဲသၣ်မညၣ်ဝ့စ့ၤသဝီခိၣ်ထိးအဂီၢ်,ဟဲထီၣ်ဝဲဒီးသိလ့ၣ်တခိၣ်ဒီးခီဖျိတၢ်ခးဝဲအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အဃိအပှၤသံ(၃)ဂၤဒီးအသိလ့ၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“တၢ်ကဲထီၣ်သးန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်ခးသုးကီၣ်ကးလီၤ.တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတခီမ့ၢ်ဝဲဖဲသၣ်မညၣ်အဃၢၤ(ယၤကၠ့ၤ)ဝ့စ့ၤသဝီန့ၣ်လီၤ.သုးကီၣ်ကးန့ၣ်ဟဲထီၣ်ဒီးအသိလ့ၣ်ဖိဆံးတခိၣ်လၢကဟံတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢပှၤထၢဖးဖီမုၢ်စရီဖိတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.အဝဲသ့ၣ်စံၣ်လီၤလၢသိလ့ၣ်အပူၤအဆၢကတီၢ်တၢ်ခးအဝဲသ့ၣ်တဘျီအသုပှၤသံ(၃)ဂၤမ့မ့ဘၣ်ဒိဒုပှၤဆိမိၣ်ကအိၣ်(၄)ဂၤညါ.ပှၤခးအသုန့ၣ်ဘၣ်ဃုၥ်ဒီးသိလ့ၣ်အဃိန့ၣ်သိလ့ၣ်လၢဟဲဒိးဝဲန့ၣ်မ့ၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.ဒီးပယီၤသုးတဖၣ်အံၤတချူးမၤတၢ်ထၢစရီအခါ,လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဟံးဃၥ်ဝဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဖဲဝ့စ့ၤဟီၣ်ကဝီၤအပူၤစးထီၣ်လၢမဟါတဟါလံ”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,သုးကီၣ်ကးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတဘျီလၢ်လၢ်ဖဲဟးထီၣ်ဟးလီၤလၢကျဲပူၤအဆၢကတီၢ်,သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)အတၢ်ပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်,တဂီၤအံၤတၢ်ခးဝဲပှၤခိးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတဖၣ်အကျါ(BGF)တပၣ်ဝဲနီတဂၤဘၣ်အဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်အံၤစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,ဘၣ်ဃးဒီးသုးကီၣ်ကးမၤဝဲတၢ်ထၢဝဲဖးဖီမုၢ်စရီလၢဒူယီၢ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤဒူသဝီတဖၣ်အပူၤဒီးဟီၣ်ကဝီၤလၢအဘူးဒီးဖၣ်အၣ်ဝ့ၢ်တဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်အံၤန့ၣ်သုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ်,ပဒိၣ်စီၤအီၣ်မီၣ်အ့စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“သုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤဘၣ်ဃးသုးကီၣ်ကးအတၢ်မၤဝဲတၢ်ထၢဖးဖီမုၢ်စရီအံၤဒုကီၢ်ဆၣ်အဂၤတဖၣ်အပူၤ,ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တဲယၤတအိၣ်ဒံးဘၣ်,တထံၣ်ဝဲဒံးဘၣ်.မ့မ့ၢ်ဒူယီၢ်ဒီးထံၣ်လိၤကီၢ်ဆၣ်တၢ်လီၢ်တဖၣ်ဒုအိၣ်ဘူးဒီးဖၣ်အၣ်ဝ့ၢ်,ဖၣ်အၣ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဃိန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်မၤဝဲဒၣ်အိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.ဒ်သိးဟီၣ်ကဝီၤလၢပဝဲပ(Control)န့ၢ်တဖၣ်န့ၣ်ဒုမၤဝဲတၢ်ထၢတအိၣ်ဘၣ်.ဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢပ(Control)တန့ၢ်လၢလၢပှဲၤပှဲၤဒံးဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဒုမၤဝဲအိၣ်ဝဲ”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,တၢ်ခးဝဲသုးကီၣ်ကးအပှၤခိးတၢ်ထၢဖးဖီမုၢ်စရီတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဖိတဖၣ်အံၤဝံၤအလီၢ်ခံ,သုးကီၣ်ကးအံၤလၢကမၤအါထီၣ်ဝဲဂံၢ်ဘါအဂီၢ်အသိလ့ၣ်အခိၣ်(၁၀)ဘျဲၣ်ဟဲထီၣ်ကဒီးဝဲလၢဖၣ်အၣ်ဝ့ၢ်တကပၤဒီးသုးကီၣ်ကးအပှၤလၢဟဲထီၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ(တမ၂၂)အပှၤ,သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)အပှၤဃုၥ်ဒီးဖၣ်အၣ်ဝ့ၢ်ပူၤသုးဒီးပၢၤကီၢ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်,သုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,ခီဖျိသုးကီၣ်ကးအပှၤတဖၣ်ဟဲထီၣ်ဝဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဖီခိၣ်ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤ,တၢ်သူၣ်ပျံၤသးဖုးအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၀ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် နီဖးဒိၣ်ကရူၢ်အပူၤ စးထီၣ်လၢ(DKBA) ဟဲအိၣ်ဆီလီၤသးတ့ထီၣ်ဘှီထီၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်လၢ၀ၣ်တရဲၢ်ကၠိမဲၥ်ညါန့ၣ်၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ် လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်အိၣ်က့ၤလၢ တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီပူၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲ အသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤ၀ၣ်တရဲၢ်တီၤထီကၠိမဲၥ်ညါလၢ(DKBA)အိၣ်ဆီလီၤသးအံၤန့ၣ် အပူၤကွံၥ်အိၣ်ဒၣ်ထဲ(DKBA)အပှၤလီၤ ဒီး ဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤဟဲအါထီၣ်လၢပယီၤသုးတကးဒံးဘၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်လီၢ်န့ၣ်(DKBA)သီခါနီၣ်တယၢ်အမဲၥ်ညါ အိၣ်အါထီၣ်၀ဲ လၢ(BGF)နီၣ်တယၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢတအဲၣ်ဒိးပၥ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ ယလဲၤဖၠးလၢတၢ်မဲၥ်ညါန့ၣ်သီခါသုး(DKBA)န့ၣ်အိၣ်လၢအစှၤလီၤ.အိၣ်အါလၢပယီၤသုးလီၤ. ခဲအံၤလၢ (DKBA)ဆီလီၤသးတၢ်မဲၥ်ညါန့ၣ်ဘိးထီၣ်၀ဲဒၣ်နီၣ်တယၢ်ခံဘ့ၣ်(BGF)နီၣ်တယၢ်တဘ့ၣ်ဒီးသီခါအနီၣ်တယၢ်တဘ့ၣ်.” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါခီဖျိ(DKBA)တကပၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအိၣ်ဖျါထီၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ် ကမျၢၢ်ဘၣ်ပျံၤဘၣ်ဖုးတၢ်အမဲၥ်ညါ ကၠိသရၣ်စ့ၢ်ကီး သိၣ်လိတၢ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ်အိၣ်၀ဲအသိးကၠိဖိတနီၤဟးထီၣ်ကၠိလဲၤထီၣ်က့ၤကၠိလၢတၢ်လီၢ်အဂၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ် တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ.
“ကၠိသရၣ်တဲ၀ဲလၢခဲအံၤအိၣ်အါထီၣ်ဒီးလၢပယီၤသုး,(BGF)ဒီးသီခါသုးအိၣ်ပၥ်ဖှိၣ်သးသၢဒူၣ်အဃိ သိၣ်လိပှၤဖိသၣ်လံၥ်တဘူၣ် လၢၤဘၣ်.ပှၤဆၢတဲၥ်လၢပှၤတဒုးထီၣ်ဖိသၣ်ကၠိလၢၤဘၣ်တဲ၀ဲဒ်န့ၣ်.မ့မ့ၢ်လၢယတခွါမုၣ်တဖၣ်န့ၣ်အမုဂါအိၣ်လၢပလဲခီၣ် သ၀ီအဃိ လဲၤထုးထီၣ်၀ဲဒၣ်(ကၠိလံၥ်ဟးထီၣ်)၀ံၤလဲၤဆှၢက့ၤ၀ဲလၢပလဲခီၣ်ကၠိတနီၤ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
တချုး(DKBA)ဟဲအိၣ်ဆီလီၤသးလၢကၠိမဲၥ်ညါဒံးဘၣ်အခါန့ၣ်အတၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါဆိခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်က၀ီၤပှၤမူဘၣ်ဒါဒီးကမျၢၢ်...
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၉သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်,ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢသုးက့(၆)ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဝီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ,ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအိၣ်ကဒုအသးယံၤလၢ(၅)လါဘျဲၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ,ကတီၢ်ယံၤအဂီၢ်ကဆဲးအိၣ်ဆိးဖံးမၤအီၣ်အီကီခဲဝဲအဂ့ၢ်,ပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဝီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ကၠၢၢ်ခၠီကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အံၤ,ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုဝဲစးထီၣ်လၢတၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်လ့နိးပယီၤသုးကလၢၤဝံၤအလီၢ်ခံအခါလံၤလံၤဒီးတက့ၤအိၣ်ဘၣ်ဒံးဝဲလၢအနီၢ်ကစၢ်ဟံၣ်ဃီတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအပူၤဒံးဘၣ်အဖီခိၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်အိၣ်ဆိးအီၣ်အီတၢ်ကီတၢ်ခဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,ပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အနီၢ်ကစၢ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးအလါယံၤထီၣ်ဒီးသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအါမံၤအမဲၥ်ညါ,ကတီၢ်ယံၤကဆဲးအိၣ်ဆိးဝဲအဂီၢ်အိၣ်ဝဲဒီးတၢ်သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤဒီးခါဆူညါကအိၣ်မူဝဲအဂီၢ်အိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီလၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်က့ၤတၢ်အိၣ်မူလၢအသီအဂ့ၢ်,နိၣ်ခၠိနဲၣ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုအသးဆူကၠၢၢ်ခၠီသဝီတဂၤစံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“ပသးသမူကပူၤဖျဲးအဂီၢ်ပဟဲစံၣ်စုယၢ်ခီ,ပဘၣ်ပၥ်တ့ၢ်ပဟံၣ်ပဃီပတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲ,ပကအိၣ်ထိးသူသးအဂီၢ်ပတၢ်တပၣ်နီမံၤ,ပဘူးတံၢ်ဆွ့ၣ်မၠိတအိၣ်နီတဂၤ,ပဘၣ်ဃ့ဝဲတၢ်မၤစၢၤဖဲသဝီအပူၤအံၤန့ၣ်လီၤ.ပကအိၣ်လၢပှၤဟံၣ်ယံၤယံၤပအိၣ်တသ့ဘၣ်အဃိန့ၣ်,ပဆိမိၣ်ကဒါက့ၤလၢခါဆူညါဘၣ်ဆဲးဖံးအီၣ်မၤအီၣ်အဂီၢ်ပအိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲ,ပကဘၣ်လဲၤခီဖျိတၢ်ဒ်အံၤအပူၤကွံၥ်ပတဆိမိၣ်ဘၣ်နီတဘျီဘၣ်,ပဘၣ်သူၣ်ထီၣ်ပတၢ်အိၣ်မူလၢသီအဃိန့ၣ်ပဘၣ်ဆိကမိၣ်အါမးကီခဲဝဲဒၣ်လၢပဂီၢ်ကိးမံၤဒဲးလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ဝီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ကၠၢၢ်ခၠီသဝီအပူၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအိၣ်ကဒုဝဲသးတဖၣ်အံၤအါတက့ၢ်မ့ၢ်ဝဲပနီကျဲခံ,နိၣ်ခၠိနဲၣ်,တိၤဃီဖူ,ကၠီးဘလူ,ဝ့ခနးကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးအိၣ်ဝဲလၢ(၆၀၀)ဂၤဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်,ပှၤကွၢ်ထွဲလီၢ်အိၣ်ကဒုပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ကၠၢၢ်ခၠီသဝီကျဲအံၤခီဖျိတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကီခဲအိၣ်ဝဲအဃိ,ပှၤမၤစၢၤတၢ်ဖိတဖၣ်လဲၤတတုၤဝဲညီညီဘၣ်ဒီး,လီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အံၤအပူၤကွံၥ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်မၤစၢၤတဆံးတက့ၢ်လၢဟီၣ်ကဝီၤကရူၢ်ကရၢတဖၣ်အအိၣ်,အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်,တကူတလၢဝဲဘၣ်အဃိ,ဒ်သဝီပူၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤအိၣ်ဝဲအသိး,အဝဲသ့ၣ်တဖၣ်လဲၤဒိးလဲကျီဝဲနီၣ်လၢဘီးက့ၣ်တံၢ်ကျီးပူၤဒီးဒိးလဲသူၣ်ဝဲဘုလၢစံၥ်ပူၤအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အံၤတဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲလၢပှဲၤဘၣ်အဖီခိၣ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲကသံၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤနီၢ်နီၢ်အဂ့ၢ်,ကၠၢၢ်ခၠီလီၢ်ကဝီၤဖိလၢအပှၤကွၢ်ထွဲလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ဒုလၢအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်အရ့ဒိၣ်မး,ပှၤမၤစၢၤတၢ်ဖိတအိၣ်ဘၣ်အဃိန့ၣ်ဖးနးညါ.ပဝဲနါက့တသ့ဖဲအသ့ပဟူးဂဲၤန့ၣ်လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်လီၤ.ပတီၣ်ထီၣ်န့ၣ်အဝဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢတၢ်အရ့ဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်မ့ၢ်,ကသံၣ်ကသီ,တၢ်အီၣ်တၢ်အီ,တၢ်ခိၣ်ဒုးသ့ၣ်တဖၣ်မီၤ.နါက့ကသံၣ်န့ၣ်လၢပကဒိးန့ၢ်ဘၣ်လၢတၢ်ကပၥ်တ့ၢ်န့ၣ်ပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိအဂီၢ်တအိၣ်ဘၣ်.အိၣ်ဒၣ်ဖဲတလါခံလါတဘျီပှၤဟဲကွၢ်ဆၢကတီၢ်လီၤအဝဲသ့ၣ်ဒုးနဲၣ်ပၠးသးဝံၤ,ပှၤက့ၤတလၢအလီၢ်ခံမ့အိၣ်တဆူၣ်အိၣ်တချ့ဘၣ်န့ၣ်တဒိးန့ၢ်ဘၣ်ကသံၣ်ဘၣ်အဃိန့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ဝဲဒိၣ်မး”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ဒ်သိးပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအိၣ်ထိးသူအသးအိၣ်ဆိးဖဲ(ကၠၢၢ်ခၠီ)သဝီအပူၤတဖၣ်အံၤ,ကအိၣ်ဆိးဖံးမၤအီၣ်အီဘၣ်ဂ့ၤဂ့ၤဒီးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲ,ကအိၣ်မူဘၣ်ဘျ့ဘျ့ဆှီဆှီဒ်ပှၤသဝီဖိတဖၣ်အဂီၢ်,သဝီလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအကွၢ်ထွဲပှၤလီၢ်အိၣ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်မုၢ်လၢ်ဝဲလၢကရူၢ်ကရၢ(မ့တမ့ၢ်)နီၢ်တဂၤပှၤမၤစၢၤတၢ်ဖိတဖၣ်,ကဂဲၤဆၢထၢၣ်မၤစၢၤသကိးဝဲဒၣ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,ဝီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤကွံၥ်လါမ့ၤအပူၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲသုးကီၣ်ကး(လ့နိး)သုးကလၢၤလံဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိမ့ၣ်ပိၢ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၥ်အဃိ,လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အံၤက့ၤအိၣ်ဆိးဒံးဝဲလၢအနီၢ်ကစၢ်ဟံၣ်ဃီတအိၣ်ဒံးဝဲဒၣ်ဘၣ်ဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးဆူၣ်ဝဲလၢနိၣ်ခၠိနဲၣ်ပယီၤဒုးယၤသုးကလၢၤတၢ်လီၢ်အပူၤအဖီခိၣ်,နိၣ်ခၠိနဲၣ်သဝီဃုၥ်ဒီးခိၣ်ဃၢၤသဝီဒ်အမ့ၢ်ပနီကျဲခံ,တိၤဃီဖူ,ကၠီးဘလူ,ဝ့ခနးသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးတကးဘၣ်,ပယီၤသုးလၢအိၣ်ဝဲကလံၣ်သုးကလၢၤတဖၣ်ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်အဃိ,ယဲတကိၤ,ဖါပြး,လိးရှါ,မဲၤကျုၢ်,နီခွံၣ်,ထံထိၣ်ကီးဃုၥ်ဒီးခိၣ်ဃၢၤသဝီလၢအဂၤအပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုဝဲအသးစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိလၢဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသးတဖၣ်အံၤဖဲအိၣ်ကဒုအသးအဆၢကတီၢ်တဖံးမၤအီၣ်အီဘၣ်ဝဲတၢ်ဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်အဃိသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လါအီးကထိဘၢၣ် ၉ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဒူသ၀ီတနီၤအပူၤ လၢသုးကီၣ်ကးအတၢ်ဟးထၢဖးဖီမုၢ်စရီအဖီခိၣ်အံၤ ခီဖျိဒူသ၀ီပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒီးကမျၢၢ်တနီၤတတူၢ်လိၥ်၀ဲဘၣ်အဃိဟးပလဲၥ်သးလၢတၢ်လီၢ်အဂၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ စးထီၣ်ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၁ သီအံၤ သုးကီၣ်ကးနုၥ်လီၤထၢ၀ဲဖးဖီမုၢ်စရီလၢ ဒူသ၀ီစှၤကိၥ်ဖျၢၣ်အပူၤဒီး ခီဖျိတၢ်ထၢဖးဖီမုၢ်စရီဘျီ၀ဲအံၤလီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ,ကမျၢၢ်တနီၤတတူၢ်လိၥ်၀ဲဘၣ်အဃိ အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ဟးပလဲၥ်အသးကဲထီၣ် ၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
သုးကီၣ်ကးအတၢ်ဟးထၢဖးဖီမုၢ်စရီဘျီ၀ဲအံၤမ့မ့ၢ်လၢမဲၢ်ကရီသ၀ီတကပၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးအပှၤတဟဲလၢအနီၢ်ကစၢ်ဘၣ်ဒီး မ့မ့ၢ်တခီကိးမၢ၀ဲဒၣ်ဒူပူၤသ၀ီပူၤကၠိသရၣ်/မုၣ်တဖၣ်လၢကထၢ၀ဲဒၣ်ဖးဖီမုၢ်စရီအိၣ်ဘၣ်ဆၣ် မ့ၢ်လၢကၠိသရၣ်တနီၤတအဲၣ်ဒိး မၤပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်သးဘၣ်အဃိဟးပလဲၥ်သးအိၣ်၀ဲဒီးလၢတၢ်တသ့တဘၣ်ဘၣ်အဖီခိၣ်ဘၣ်မၤထွဲ၀ဲဒ်န့ၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ
ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢတအဲၣ်ဒိးပၥ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“မ့မ့ၢ်လၢသူၣ်က့သးပှၢ်သ၀ီသးပှၢ်တဖၣ်န့ၣ်ဒုပယီၤမၢန့ၢ်ဆူၣ်အီၤလီၤ.တမ့ၢ်လၢအသးအိၣ်မၤ၀ဲဘၣ်.အ၀ဲသ့ၣ်ဟးထၢဖးဖီမုၢ်စရီခဲအံၤန့ၣ်လၢစရီတကပၤန့ၣ်ကိး၀ဲအါလၢကၠိသရၣ်မီၤနီၤ.ယနၢ်ဟူလၢကၠိသရၣ်န့ၣ်တမၤ၀ဲဘၣ်ဟးစံၣ်ပလဲၥ်သးအိၣ်ဒီဒူၣ်ညါ.မ့၀ံၤဖဲပှၤဟးထၢဖးဖီမုၢ်စရီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်ပှၤသ၀ီဖိတနီၤနီၤန့ၣ်တဒိးကွဲးသးဘၣ်ဟးစံၣ်ပလဲၥ်သးလဲၤထီၣ်အိၣ်လၢထးတတီၤန့ၣ်အိၣ်၀ဲ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ တကီၢ်ခါခဲအံၤသုးကီၣ်ကးဟးထၢဖးဖီမုၢ်စရီအိၣ်ဒံးဒၣ်ထဲသ၀ီ(၄)ဖျၢၣ်လီၤဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲတၢ်ဟးထၢဖးဖီမုၢ်စရီအခါန့ၣ်ပယီၤသုး,ပၢၤကီၢ်သုးဟံန့ၢ်၀ဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် နဲၣ်ရွဲၣ် ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ စီၤအ့နဲၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤ.
“နိၣ်ချံးသ၀ီန့ၣ်သုးကီၣ်ကးဟဲထၢဖးဖီမုၢ်စရီစးထီၣ်လၢအီးကထိဘၢၣ် ၁ သီတုၤ ၅ သီ ထၢ၀ဲ၀ံၤလီၤ....
လါအီးကထိဘၢၣ် ၈သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
အ့ယၣ်ဝတံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်,အ့ၣ်မဲဝ့ၢ်ဟီၣ်ကဝီၤသုးကီၣ်ကးတၢ်ထၢဖးဖီမုၢ်စရီဟံၣ်တၢ်ကတိၤကျိၥ်တၢ်သံကွၢ်သံဒိးအပူၤ,လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်သူဝဲကညီကျိၥ်လၢဟံၣ်တၢ်ကတိၤကျိၥ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်,သုးကီၣ်ကးအပှၤထၢစရီဖိတဖၣ်အံၤပညိၣ်ကွဲးလီၤကမၣ်ဝဲဒၣ်လိၤလိၤလၢ,တၢ်သူဝဲပယီၤကျိၥ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်ပိၥ်မုၣ်လၢအသဂၢၢ်ဘၣ်တၢ်လၢအနီၢ်ကစၢ်တဂၤစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲတလါအံၤလါအီးကထိဘၢၣ်(၁)သီအနံၤအပူၤသုးကီၣ်ကးအစုတီၤဖီလၥ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တီခိၣ်ရိၢ်မဲစးထီၣ်မၤဝဲတၢ်ထၢဖးဖီမုၢ်စရီဒီးလၢဖးဖီမုၢ်စရီအတၢ်သံကွၢ်အပူၤ,အပူၤကွံၥ်တၢ်ဘၣ်ဒၢနုၥ်လီၤဝဲ“ကလုၥ်ဒူၣ်”အလီၢ်အံၤန့ၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤသုးကီၣ်ကးဆီတလဲက့ၤဝဲလၢ“ဟံၣ်တၢ်ကတိၤကျိၥ်”အိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်လီၢ်ကဝီၤဖိတနီၤကတိၤဝဲကညီကျိၥ်လၢဟံၣ်ပူၤအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်ပှၤထၢစရီဖိတဖၣ်,ပညိၣ်ဒၢနုၥ်လီၤဝဲလိၤလိၤလၢပယီၤကျိၥ်ဒ်အနီၢ်ကစၢ်သးအသိးအဂ့ၢ်,အ့ၤမဲလီၢ်ကဝီၤပိၥ်မုၣ်တဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“ဖဲ(၆)သီအနံၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးအစုတီၤဖီလၥ်သရၣ်မုၣ်တဖၣ်ဟဲထၢဖးဖီမုၢ်စရီအဆၢကတီၢ်,ပတဲအီၤလၢပဝဲပအိၣ်လၢဟံၣ်ပကတိၤထဲကညီကျိၥ်လီၤတပကတိၤပယီၤကျိၥ်ဘၣ်,ဘၣ်ဆၣ်သရၣ်မုၣ်တဂၤအံၤအကစၢ်ဒၣ်ဝဲဒၢနုၥ်လီၤဝဲလၢပကတိၤတၢ်လၢပယီၤကျိၥ်လၢအနီၢ်ကစၢ်သးလီၤ.ပဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢအအိၣ်ကွၢ်စုၣ်တၢ်လၢတၢ်လီၢ်ခံတဂၤထံၣ်ဝဲလၢပှၤဒၢနုၥ်လီၤလၢပကတိၤပယီၤကျိၥ်တဘျီ,အဝဲမၢသရၣ်မုၣ်အံၤဆီတလဲက့ၤလၢကညီကျိၥ်အဖီခိၣ်,သရၣ်မုၣ်အံၤတဲဆၢကဒါက့ၤပှၤလၢ,အခဲအံၤသုတဲဒၣ်ပယီၤကျိၥ်လီၤတမ့ၢ်ယၤ.အနီၢ်နီၢ်န့ၣ်အဝဲဟဲထၢစရီကတိၤတၢ်ဒီးပှၤလၢပယီၤကျိၥ်အဃိန့ၣ်ပကတိၤဆၢက့ၤလၢပယီၤကျိၥ်လီၤ.ပအိၣ်လၢဟံၣ်ပကတိၤဒၣ်ကညီကျိၥ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
သုးကီၣ်ကးအံၤပညိၣ်ဝဲလၢ(၂၀၂၅)နံၣ်အပူၤကမၤဝဲတၢ်ဃုထၢအဂီၢ်,(မဲ)တၢ်ဖးအနီၢ်ဂံၢ်အရ့ဒိၣ်ဝဲဒီးဟးထၢဝဲဖးဖီမုၢ်စရီ,ပှၤနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးဒီးဟံၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်အဖီခိၣ်,အစုတီၤဖီလၥ်ကူၣ်သ့ဝဲၤကျိၤပှၤမၤတၢ်ဖိ,ကမျၢၢ်သုး,ပၢၤကီၢ်,ပှၤသုးဖိဒီးပှၤမၤသံမ့ၣ်အူပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်မၤစၢၤဝဲလၢတၢ်ထၢဖးဖီမုၢ်စရီအံၤန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,သုးကီၣ်ကးဆီတလဲဝဲဖးဖီမုၢ်စရီအတၢ်သံကွၢ်သံဒိးလၢ“ကလုၥ်ဒူၣ်”ဆူ“ဟံၣ်တၢ်ကတိၤကျိၥ်”အံၤ,တၢ်ဘၣ်ယိၥ်ဘၣ်ဘှီအိၣ်ဝဲဒၣ်လၢကလုၥ်ဒူၣ်ဖိတဖၣ်ကစှၤလီၤကွံၥ်ဝဲဒီးလီၤမၢ်ကွံၥ်ဝဲအဂ့ၢ်,အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့လီၤ. တကးဒံးဘၣ်,လီၤဆီဒၣ်တၢ်ကညီကလုၥ်ဒူၣ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတူၢ်လိၥ်ဝဲအပှၤကလုၥ်တၢ်ဟဲအိၣ်ဆီလီၤသးဘၣ်ဆၣ်,တဒိးန့ၢ်မၤလိဘၣ်ဝဲအလံၥ်အလဲၢ်,တၢ်ဆဲးတၢ်လၤ,တၢ်ကတိၤကျိၥ်လၢလၢပှဲၤပှဲၤဘၣ်ဒီးဘၣ်ကတိၤဝဲပယီၤကျိၥ်ဒီးကတိၤက့ၤဝဲအနီၢ်ကစၢ်ကျိၥ်တဘၣ်လၢၤဘၣ်အိၣ်ဝဲတနီၤအဖီခိၣ်,တၢ်သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးလၢတၢ်ဆီတလဲဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်သံကွၢ်လၢဖးဖီမုၢ်စရီအံၤအဖီခိၣ်,ဝ့ၢ်တကူၣ်ကညီလံၥ်လဲၢ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤကမံးတံၥ်တဖၣ်ဆှၢထီၣ်လံၥ်သံကွၢ်သံဒိးဝဲသုးကီၣ်ကးအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးဃ့ထီၣ်ဝဲလၢတၢ်ကဆီတလဲက့ၤဝဲဘၣ်ဆၣ်,တၢ်ဆီတလဲတအိၣ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်,ပှၤလၢအဘူးဒီးလံၥ်လဲၢ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤကမံၥ်တံၥ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,ဘၣ်ဃးဒီးသုးကီၣ်ကးအတၢ်ဆီတလဲအံၤအ့ယၣ်ဝတံၣ်ကညီသးစၢ်လၢတုၤထီၣ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“သုးကီၣ်ကးအတၢ်ဆီတလဲက့ၤဝဲတၢ်သံကွၢ်သံဒိးဒီးတၢ်ပညိၣ်ဒၢနုၥ်လီၤကမၣ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလိၤလိၤဒ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲကလုၥ်ဒိၣ်စိသနူအတၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ်လီၤ.ဒီးတၢ်မၤအံၤမ့ၢ်ဝဲတၢ်လၢအကမၤလီၤမၢ်,မၤစှၤလီၤကွံၥ်ဝဲကလုၥ်ဒူၣ်ဖိလၢအကတိၤက့ၤအနီၢ်ကစၢ်ကျိၥ်တဘၣ်လၢၤတဖၣ်အနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ဖဲတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဖဲၣ်ဒရဲၣ်ဒံၣ်မိၣ်ကရံၣ်စံၣ်တန့ၢ်ဒံးဘၣ်အဆၢကတီၢ်,သုးပဒိၣ်လၢတဖိးသဲစးတဖၣ်ဒုးလိၣ်ထီၣ်ဖးထီၣ်ဝဲတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီးအတၢ်ပိၢ်ထွဲထီၣ်ခံတဖၣ်န့ၣ်ပဝဲကလုၥ်ဒူၣ်ဖိတဖၣ်ကဘၣ်တူၢ်ဝဲဒၣ်ဒံးန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
သုးကီၣ်ကးအတၢ်ထဲဝဲဖးဖီမုၢ်စရီအံၤ,တၢ်ပၢၢ်ဆၢကလုၥ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢတဖၣ်တတူၢ်လိၥ်ဝဲဘၣ်အဖီခိၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲအတၢ်ဘၣ်သးအိၣ်ဝဲဒီးခီဖျိမကွ့ကီၢ်ခီဒိၣ်ဒီးပကိကီၢ်ခီဒိၣ်တၢ်လီၢ်တနီၤအပူၤတၢ်ထၢဝဲဖးဖီမုၢ်စရီအိၣ်ဝဲအဃိ,တၢ်ထီဒါမၤပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲ(ပိ)မ့ၣ်ပိၢ်တဖၣ်ကဲထီၣ်အသးအိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,သုးကီၣ်ကးအံၤကမၤဝဲတၢ်ထၢဖးဖီမုၢ်စရီဖဲတလါအံၤတုၤလၢ(၁၅)သီအသိး,ကလုၥ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုကဝဲၤဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီးကမၤဝဲတၢ်ထၢဖးဖီစရီအံၤလၢပၥ်ပနီၣ်ဝဲတၢ်ဆၢကတီၢ်တဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,စံးဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
လါအီးကထိဘၢၣ် ၈ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤ ကီၢ်ဆၣ်(၃)ဘ့ၣ် လါစဲးပထ့ဘၢၣ်တလါအတီၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ခဲလၢၥ်(၂၀)ဘျီဒီး ပယီၤသုးတကပၤသံ(၃၃)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၄၆)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်,ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်,သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် ကီၢ်ဆၣ်(၃)ဘ့ၣ်အံၤအပူၤ စးထီၣ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁ သီတုၤ ၃၀ သီ လၢတလါအတီၢ်ပူၤ ဟီၣ်က၀ီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးကဘၢၣ်စၢၤ ဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢကဲထီၣ်၀ဲ(၂၀)ဘျီဒီး ဒုၣ်ဒါတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဲထီၣ်သးအါဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအိၣ်၀ဲအသိးန့ၣ် (KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်ခိးခးစဲးပြဲး၀ဲဒၣ်ပယီၤသုး(၁၂)ဘျီ, လဲၤခး၀ဲဒီးဒြိ(၅)ဘျီ, ခိးထုး၀ဲဒီးမ့ၣ်ပိၢ်(၃)ဘျီအဃိ ပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအမဲၥ်ညါ ဒုၣ်ဒါအသိလ့ၣ်စ့ၢ်ကီးဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်(၃)ခိၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢတလါအတီၢ်ပူၤအံၤ မ့မ့ၢ်လၢကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ် တကပၤန့ၣ် သံ၀ဲဒၣ်(၁)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါတလါအတီၢ်ပူၤ သုးကီၣ်ကးအမျိၥ်သုး(၃၁၄),(၃၁၀),(၄၀၂),...