လါအီကူး ၁၃ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူၤလ့ၤတၢ်ပၢဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤစးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါအီကူးသၢနွံတနွံအဆၢ ကတီၢ်မ့ၢ်လၢပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကျိၤဟဲမၤအါထီၣ်အသုးဂံၢ်ဘါဖဲ(တကဲး)ဟီၣ်ကဝီၤပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၅၆၁)အသုး ရ့ၣ်ပူၤအဃိဒူသဝီ(၃)ဖျၢၣ်အပူၤပှၤသဝီဖိဘၣ်ပျံၤဘၣ်ဖုးတၢ်ဒီးဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသးအဂ့ၢ်တနီသရံၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးကီၣ်ကးဟဲမၤအါထီၣ်အသုးကျိၤအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးကဟဲက့ၤထီၣ်ဒိၣ်စိန့ၢ်က့ၤဝဲအသုးကလၢၤတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဒီးဒ်သိးလၢကဟဲထီၣ်ဆီတလဲက့ၤအသုးစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပှၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်စီၤထံဝါစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
"အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်တၢတမံၤန့ၣ်ဟဲထီၣ်ဝဲဒ်သိးအဝဲသ့ၣ်ကဟဲထီၣ်ဒိၣ်စိဝဲဟီၣ်ကဝီၤမီၤနီၤ. ဒီးခံခါတခါခီန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်ကဘၣ်ဆီတလဲအ သုးတခါ. သုးကျိၤခံကျိၤလၢအဟဲထီၣ်ဝဲန့ၣ်ကဘၣ်ဆီတလဲဝဲသုးဒီး(သ့ဒီ)သုးကလၢၤမီၤနီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်တစး ထီၣ်အခီၣ်ခါဒံးဘၣ်. ဖဲအဝဲသ့ၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ချၢန့ၣ်ဘၣ်သဂၢၢ်လိၥ်သးဒီးပပှၤအဃိတၢ်ခးလိၥ်သးကဲထီၣ်ဝဲလီၤ. အဃိန့ၣ်အဝဲသ့ၣ် အိၣ်အိၣ်ဂၢၢ်ပၥ်စၢၤဝဲဖဲ(ခမရ-၅၆၁)အသုးရ့ၣ်ပူၤလီၤ" အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပူၤကွံၥ်လါအီကူး(၇)သီအနံၤန့ၣ်(တကဲး-ပျီသီ)သဝီမၤဝဲတၢ်လိၥ်ခိၣ်လိၥ်ကွဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဆၢကတီၢ်သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဟဲ တ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဖဲန့ၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံ,ဆှၢအါထီၣ်ဝဲအသုးဂံၢ်ဘါအဃိဒူသဝီ(၃)ဖျၢၣ်ဒ်အမ့ၢ်ဝဲတကဲးဆွဲၣ်ပျီ, တကဲးလၥ်ခီ, ပျီသီသဝီသ့ၣ်တ ဖၣ်ကမျၢၢ်(၉၅)မျးကယၤဘၣ်ဃ့ၢ်ပဒ့ၣ်အသးဆူတၢ်လီၢ်တဒၢထံခံကွၢ်ခံ,တၢ်လီၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်အိၣ်တဒၢသ့ဝဲအလီၢ်အဂ့ၢ်ကီၢ်ဆၣ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိလၢပယီၤသုးဟဲမၤအါထီၣ်အသုးဂံၢ်ဘါဒ်သိးအံၤအဃိကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဟီၣ်ကဝီၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တၢ်တက့ၢ်ပှၤဘၣ်ဃ့ၢ်ပဒ့ၣ်အသးဒ်အမ့ၢ်ပှၤသးပှၢ်, ဖိဒံဖိသၣ်ဒီးပှၤပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်ပှၤလၢအိၣ်တ့ၢ်ဒူသဝီပူၤသ့ၣ်တဖၣ် ခီန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲပှၤပိၥ်ခွါလၢအရ့ဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်ပဒိၣ်စီၤထံဝါစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီမ့ၢ်လၢဘၣ်ဃ့ၢ်ပဒ့ၣ်အိၣ်ကဒုအသးဆူထံခံကွၥ်ခံတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲၤဒ်အသိးအံၤအဃိဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဘၣ်ဝဲဒီးတၢ်အခိၣ်ဒုးတလၢတပှဲၤ, ကသံၣ်ကသီတၢ်ဂ့ၢ်ကီဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်လိၣ်ဘၣ်အိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတကပၤဂုၥ်ကျဲးစၢး ရဲၣ်ကျဲၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝဲအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်လၢသုးမီၤစိရိၣ်ဟံးန့ၢ်ဆူၣ်ကွံၥ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤအလီၢ်ခံဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤကမျၢၢ်ပှၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲ(၁၁၂,၂၄၉)ဂၤဒီးအကျါ(၁၉)မျးကယၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘန့ၣ်လီၤ.
လါအီကူး ၁၃သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကမၤလၢပှဲၤပှၤကလုၥ်တၢ်မိၣ်န့ၣ်သးလီဒီးမၤထူရၤအတၢ်မိၣ်န့ၣ်သးလီအဂီၢ်,ကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဃူတၢ်ဖိးအဂ့ၢ်,ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,အကရၢခိၣ်ဆီၣ်တခူစံးတ့ၢ်ဝဲဖဲမဟါလါအီကူး(၁၂)သီအနံၤလၢအလီၤဘၣ်ဝဲ(၇၄)ဝီတဝီကညီမၤထူရၤအမုၢ်နံၤန့ၣ်လီၤ.
ကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်ဂဲၤလိၥ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤ,ပပှၤကလုၥ်ကညီဖိတဖၣ်အတၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးအိၣ်ဝဲလံဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိတၢ်ဃူတၢ်ဖိးတၢ်စှၤဒံးဝဲအဃိဒ်သိးပတၢ်မိၣ်န့ၣ်သးလီကတုၤထီၣ်,ထီၣ်ဘးအဂီၢ်,တၢ်ပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်လၢတၢ်ဃူတၢ်ဖိးအပူၤအံၤအကါဒိၣ်ဝဲလၢပကဘၣ်ပၥ်သူၣ်ပၥ်သးလၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤဆူညါအပူၤအဂ့ၢ်,ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢအကရၢခိၣ်(ပဒိၣ်စီၤကွဲၤထူဝ့)ဆီၣ်တခူစံးတ့ၢ်ဝဲလၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“တၢ်ပၢၢ်ဆၢ(၇၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤ,ပပှၤကလုၥ်တဖၣ်ဂဲၤလိၥ်ဝဲဒၣ်,မၤလၢပှဲၤဝဲဒၣ်မူဒါလံသနါက့ပပှၤကလုၥ်အတၢ်ဂဲၤလိၥ်အံၤလၢတၢ်မၤသကိးတၢ်တကပၤန့ၣ်အမျးကယၤစှၤဝဲအသိးန့ၣ်ပှၤလၢအမၤသကိးတၢ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးအတၢ်ဃူတၢ်ဖိးမ့အိၣ်ထဲလဲၣ်,(၇၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤတၢ်မၤသကိးတၢ်အမျးကယၤစှၤဒိၣ်မး,တၢ်မၤသကိးအပူၤန့ၣ်လၢပှၤကလုၥ်အဂီၢ်န့ၣ်တဂၤလၢလီၢ်သနၢၣ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲလံဘၣ်ဆၣ်တၢ်ပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်တၢ်ဃူတၢ်ဖိးတအိၣ်လၢလၢပှဲၤပှဲၤဘၣ်.အဃိန့ၣ်တၢ်မၤသကိးတၢ်လၢပပှၤကလုၥ်အဂီၢ်လၢကိးသနၢၣ်စုၥ်စုၥ်န့ၣ်ကဘၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်ဒီးတၢ်ဃူတၢ်ဖိး,တၢ်ဃူတၢ်ဖိးန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်အုၣ်ကီၤသးလၢပပှၤကလုၥ်တၢ်မၤနၢၤ,တၢ်ဃူတၢ်ဖိးလၢလီၢ်သနၢၣ်စုၥ်စုၥ်န့ၣ်ကမ့ၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်မၤလၢပှဲၤပပှၤကလုၥ်တၢ်မိၣ်န့ၣ်သးလီဒီးမၤထူရၤပှၤလၢဟ့ၣ်လီၤတ့ၢ်အသးတဖၣ်အတၢ်မိၣ်န့ၣ်သးလီန့ၣ်လီၤ.လၢတၢ်န့ၣ်အဃိအအံၤမ့ၢ်တၢ်အကါဒိၣ်လၢပကဘၣ်ပၥ်သူၣ်ပၥ်သးလၢပတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢခါဆူညါအပူၤန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်မၤလၤကပီၤဝဲမၤထူရၤပှၤလၢဟ့ၣ်လီၤတ့ၢ်သးလၢထံကီၢ်ဒီးပှၤကလုၥ်အဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတဘၣ်မ့ၢ်ဝဲထဲတၢ်ပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးမၤသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်ကလီကလီဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီကဘၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်မၤလၤကပီၤလၢသူၣ်ကံၢ်သးလဲနီၢ်နီၢ်လၢတၢ်ပၥ်ကဲဝဲခိၣ်နၢ်တဖၣ်အတၢ်မုၢ်လၢ်ဒီးမၤထွဲဝဲခိၣ်နၢ်တဖၣ်အတၢ်ကတိၤအဂ့ၢ်,အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,ဒ်သိးပပှၤကလုၥ်အတၢ်အိၣ်မူကလဲၤထီၣ်လဲၤထီ,လၢပှဲၤဒီးပှၤတကလုၥ်အက့ၢ်အဂီၤအဂီၢ်န့ၣ်ကျဲအိၣ်ဝဲဒၣ်ထဲတဘိလၢပဝဲကိးဂၤပကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဃူတၢ်ဖိးလီၤအဂ့ၢ်,ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကရၢခိၣ်ဆီၣ်တခူစံးစ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,ပပှၤကလုၥ်ကဒိးန့ၢ်က့ၤပထံပကီၢ်အဂီၢ်,လိၣ်က့ၤထဲပတၢ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးဒီးတၢ်ထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိးလိၥ်က့ၤသးလီၤအဂ့ၢ်,(KNLA)သုးရိၢ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိစီၤကၠီၤနံၣ်ဆီၣ်တခူစံးတ့ၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲလၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“ပှၤလၢအသံတ့ၢ်တဖၣ်ဒုမၤဝဲအမူအဒါဝံၤလံ,ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိအတၢ်မုၢ်လၢ်တလၢထီၣ်ပှဲၤထီၣ်ဝဲဒံးဘၣ်အဃိပဝဲလၢအိၣ်တ့ၢ်လၢလီၢ်ခံတဖၣ်ပကဂုၥ်ကျဲးစၢးလၢပပှၤကလုၥ်တဖၣ်အတၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီတၢ်ထဲသိးတုၤသိးတုၤလၢအန့ၢ်န့ၣ်လီၤ.ဒ်သိးပပှၤကညီကအိၣ်ဒီးအဟီၣ်ခိၣ်ကပံးအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢတၢ်ပၥ်ပနီၣ်အီၤအဂီၢ်ပမ့အိၣ်ဒီးတၢ်ဃူတၢ်ဖိးန့ၣ်ပကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်သဘျ့ခွဲးယၥ်န့ၣ်လီၤ.အဃိန့ၣ်လိၣ်က့ၤထဲပတၢ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးဒီးတၢ်ဃူတၢ်ဖိးလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,ဒ်သိးပပှၤကလုၥ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်က့ၤနီၢ်ကစၢ်တၢ်စံၣ်ညီၣ်ပၢလီၤဘၣ်သးအဂီၢ်ဒီးကတုၤထီၣ်ဆူတၢ်မၤနၢၤဖီတၢၣ်တၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီချ့ချ့အဂီၢ်,ပကဘၣ်အိၣ်ဃူအိၣ်ဖိးဒီးဆၢထၢၣ်ထီဒါက့ၤသုးမီၤစိရိၤအဂ့ၢ်,ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်ဆီၣ်တခူစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါအီကူာ် ၁၃ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤ အပူၤကွံာ်လါအခါခီဖျိတၢ်စူၤထံဒိၣ် ထီၣ်အဃိ မီၤစကိၤကီၢ်ဆၣ်ဒီးဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် ကီၢ်ဆၣ်(၂)ဘ့ၣ်ပူၤ ဘုသံဘုဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်အအ့ကၢၣ်(၄၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ် ဒီး ကမျၢၢ်လီၤအုးသံ၀ဲဒၣ်(၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤလံ ၂၄ သီန့ၣ် ခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီဒီးထံဒိၣ်ထီၣ်လၢဒူပူၤသ၀ီပူၤ တကးဒံးဘၣ်ဘုသ့ၣ်တဖၣ်ထံလုၢ်ဘၢအီၤအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိ ကီၢ်ဆၣ်(၂)ဘ့ၣ်အံၤအပူၤ ဘုသံဘုဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်ခဲလၢာ် (၃၈၉၄)အ့ကၢၣ်ဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ပိာ်ခွါလီၤအုးသံ၀ဲဒၣ်လၢထံ(၃)ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိတၢ်စူၤထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအလီၤအုးသံ(၃)ဂၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲမီၤစကိၤကီၢ်ဆၣ်ပူၤ မီၤပီၣ်ကၠဲ(၃၈)နံၣ် သံဖဲလါအီကူာ် (၂၆)သီႇ အူအ့၀့စီၣ်(၅၀)နံၣ် သံဖဲလါယူၤလံ ၂၉ သီ ဒီး စီၤကဲၢ်ငဲ(၂၄)နံၣ် သံဖဲလါယူၤလံ(၂၉)သီ...
လါအီကူး ၁၂ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
တနံၤအံၤလါအီကူး(၁၂)သီလၢအလီၤဘၣ်ဝဲကညီဒီတကလုၥ်မၤထူရၤမုၢ်နံၤအသိးတလါအံၤမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲကညီလါခူးကံၢ်စုလါအဃိခီကီၢ်ဆၣ်သူလ့ၤကၠိအိၣ်ဒီးတၢ်မၤလၤကပီၤဝဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤမူးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဒ်သိးကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ကသ့တီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ဒီးကသ့ပၥ်ဒိၣ်မၤလၤကပီၤက့ၤဝဲခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီအဂီၢ်ဆၣ်သူလ့ၤကၠိအပှၤနဲၣ်တၢ်သရၣ်မုၣ်ဖီရ့ၣ်စံးဝဲဒီးဆီၣ်တခူထီၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲတနံၤန့ၣ်လီၤ.
ခီကီၢ်ဆၣ်သူလ့ၤကၠိအံၤမၤလၤကပီၤဝဲကညီမၤထူရၤမုၢ်နံၤ, ကညီလါခူးကံၢ်စုဃုၥ်ဒီးကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်နီၢ်ပၤမုၣ်မိၢ်မုၢ်နံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ် ကျဲၤမူးအံၤကိးနံၣ်ဒဲးအသိးလီၤလီၤဆီဆီတၢ်တနံၣ်ညါအံၤန့ၣ်ကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲတီခိၣ်ရိၣ်မဲဝဲဒီးမ့ၢ်ဒ်သိးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်ခါဆူညါကကဲထီၣ်ဝဲခိၣ်နၢ်လၢအတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်သ့ဒီးကသ့ၣ်ညါက့ၤခိၣ်နၢ်လုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အမဲၥ်ညါကဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤဘၣ်က့ၤဝဲဆူစိၤလၢခံတစိၤကသ့အဂီၢ်အဂ့ၢ်ဆၣ်သူလ့ၤအပှၤနဲၣ်တၢ်သရၣ်မုၣ်ဖီရ့ၣ်စံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
"ဆၣ်သူလ့ၤမ့ၢ်ပှၤကညီအဆၣ်လၢအဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်ကပီၤအသိးန့ၣ်ပမၤဝဲဒၣ်မူးအဝဲအံၤကိးမုၢ်နံၣ်ဒဲးလီၤ. ဒီးတနံၣ်ညါအံၤလီၤ လီၤဆီဆီန့ၣ်ပမၢဝဲဒၣ်ပှၤကၠိဖိအဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲဒ်သိးကကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်ခိၣ်နၢ်လၢအတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်သ့အဂီၢ်. လၢပ တၢ်မၤမူးတဘျီညါအံၤန့ၣ်ပမၤဝဲဒၣ်မူး(၃)မူးလၢအမ့ၢ်ဝဲဒၣ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်နီၢ်ပၤမုၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်မုၢ်နံၤအသိးမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်ပဝဲပှၤကညီ ဒီကလုၥ်ပခိၣ်ပနၢ်ပသုးမုၢ်သံၣ်ဘိလုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢဟ့ၣ်လီၤသးသမူမီၤနီၤ. ဒီးမ့ၢ်တၢ်လၢပဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤပဖိ ပလံၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢကသ့ၣ်ညါက့ၤပခိၣ်ပနၢ်လုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်ဒီးပစိၤမ့ၢ်လၢၤန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်အစိၤလီၤ. အဝဲသ့ၣ်က ဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤကဒါက့ၤဝဲဆူပှၤလၢခံတစိၤကသ့အဂီၢ်" အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစ့ၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါခီကီၢ်ဆၣ်သူလ့ၤကၠိပၥ်ဖှိၣ်တၢ်မၤလၤကပီၤဝဲကညီမၤထူရၤမုၢ်နံၤ, ကညီလါခူးကံၢ်စုလါဃုၥ်ဒီးကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် မိၢ်မုၢ်နံၤမူးဘျီဝဲအံၤအပူၤန့ၣ်ကၠိဖိ, ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်, ပှၤတဝၢခိၣ်နၢ်, ကူၣ်သ့တၢ်ကရၢကရိခိၣ်နၢ်လၢမၤသကိးဃုၥ်တၢ် ဒီးဆူၣ်ချ့တၢ် ကရၢကရိခိၣ်နၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ပှၤဟဲထီၣ်ဝဲခဲလၢၥ်(၁၀၀၀)ဂၤဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ခီကီၢ်ဆၣ်သူလ့ၤကၠိဖိသးစၢ်(စီၤအ့ခၠၢ)လၢအပၥ်ဃုၥ်ပၥ်ဂီၢ်လၢတၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲမၤလၤကပီၤမူးဘျီဝဲအံၤတဂၤတဲဖျါထီၣ်ဝဲအတၢ်တူၢ်ဘၣ်အိၣ်ဝဲလၢ "ပကၠိအံၤန့ၣ်ပမၤလၤကပီၤဝဲဒၣ်ကိးနံၣ်ဒဲးလီၤ. ဒ်ပမ့ၢ်ပှၤကညီအသိးန့ၣ်ပခိၣ်ပနၢ်လၢအလုၢ်ထီၣ်တ့ၢ်အသး သမူသ့ၣ်တဖၣ်ပဘၣ်မၤလၤကပီၤအီၤမးမးလီၤ. အဃိန့ၣ်ပကၠိမၤလၤကပီၤဝဲကိးနံၣ်ဒဲးလီၤမီၤနီၤ. တနံၣ်ညါအံၤအလီၤဆီတ စဲးမီၤနီၤ. ပထံၣ်ဘၣ်ပှၤကၠိဖိလီၢ်လံၤ, သရၣ်သရၣ်မုၣ်သ့တဖၣ်, ပှၤတမှံၤလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤသ့ၣ်တဖၣ်ဟဲဟးဝဲအဃိန့ၣ်ပသး ခုဒိၣ်မးလီၤ." အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်မၤဝဲမူးဘျီဝဲအံၤအပူၤန့ၣ်တၢ်အိးထီၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢကညီ(ဒိ)တၢ်ဂဲၤကလံၣ်ဒီးဝံၤအလီၢ်ခံတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ယူၥ်ယီၣ်ဆူကညီမၤထူရၤလၢအလုၢ်ထီၣ်တ့ၢ်အသးမူဃုၥ်ဒီးတၢ်တဲဖျါထီၣ်ကညီမၤထူရၤဟဲကဲထီၣ်သးအဂ့ၢ်, တၢ်မၤလၤကပီၤမိၢ်သ့တဖၣ် ဒီးတၢ်တဲဖျါထီၣ်ကညီလါခူးကံၢ်စုအဂ့ၢ်အကျိၤဒီးတၢ်ဟ့ၣ်လီၤက့ၤခိၣ်ဖးလၢကၠိဖိလၢအနုၥ်လီၤပြၢတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးခီကီၢ်ဆၣ်သူလ့ၤကၠိအံၤမၤလၤကပီၤဝဲကညီမၤထူရၤမုၢ်နံၤဒီးကညီလါခူးကံၢ်စုဃုၥ်ဒီးကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်နီၢ်ပၤမုၣ်မိၢ်မုၢ်နံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအမူးအံၤန့ၣ်အိၣ်လံဝဲဒၣ်(၁၆)ဝီတဝီလံအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါအီကူး ၁၂သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
တလါအံၤဒ်အလီၤဘၣ်ဝဲ(၁၆)ဝီတဝီကညီလါခူးကံၢ်စုမုၢ်နံၤဒီး(၇၄)ဝီတဝီကညီမၤထူရၤမုၢ်နံၤအသိးန့ၣ်,ကွဲၢ်ကဘီကညီခီကီၢ်တီၤထီကၠိဝဲတၢ်မၤလၤကပီၤမုၢ်နံၤဒိၣ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤဖဲတနံၤအံၤလါအီးကူး(၁၂)သီအနံၤအပူၤ,လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢ,မဲၢ်ဆီးဝ့ၢ်ကွဲၢ်ကဘီကၠိကရၢၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဖဲတၢ်မၤလၤကပီၤဝဲ(၇၄)ဝီတဝီကညီမၤထူရၤမုၢ်နံၤဒီး(၁၆)ဝီတဝီလါခူးကံၢ်စုမုၢ်နံၤအပူၤ,မ်ပှၤကိးဂၤကအိၣ်ဒီးတၢ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးဒီးတၢ်ပၥ်သူၣ်ပၥ်သးလၢအလဲၢ်,လၢတၢ်ဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်က့ၤပှၤကလုၥ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢခံတစိၤအဂီၢ်အဂ့ၢ်,ပှၤတီခိၣ်ရိၢ်မဲဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤကမံးတံၥ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ,ကီၢ်မူရၤကညီသးစၢ်ကရၢ(ခ့ၣ်ဝၣ်အိၤ)ကရၢခိၣ်စီၤမၠးပတဲၣ်ဆီၣ်တခူစံးတ့ၢ်ဝဲလၢတၢ်အိးထီၣ်မူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“တနံၤအံၤဒ်အမ့ၢ်ဝဲပကီၢ်ခိၣ်စီၤဘးအူကၠံဟ့ၣ်လီၤကွံၥ်အသးမုၢ်နံၤအသိးန့ၣ်,တလါအံၤမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲလါခူးကံၢ်စုအလါအဃိတနံၤအံၤတၢ်မၤလၤကပီၤဝဲမုၢ်နံၤဝဲအံၤမ့ၢ်တၢ်ဘျူးတၢ်ဖှိၣ်ဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.ဒ်ပတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤကကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်ပတၢ်ဃူတၢ်ဖိးကအိၣ်ဖျါထီၣ်ဒ်အံၤအဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ.ဘၣ်ဆၣ်သနၥ်က့တၢ်ကီတၢ်ခဲမ့ၢ်အိၣ်ဒီးပှၤထဲလဲၣ်ထဲလဲၣ်ဘၣ်ဆၣ်ပကဘၣ်ဂုၥ်ကျဲးစၢး,အဃိန့ၣ်ဖဲတၢ်ပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဘျီဝဲအံၤန့ၣ်အဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါခိၣ်နၢ်သူၣ်ခ့သးပှၢ်ဒီးဖိဒံဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢ,လီၢ်ခံန့ၣ်သုကဘၣ်ဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်က့ၤမူဒါအဃိသုကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပၥ်သူၣ်ပၥ်သးလၢအလဲၢ်န့ၣ်လီၤ.ပကလုၥ်တဖုကဒိးန့ၢ်တၢ်သဘျ့တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်,တၢ်ထဲသိးတုၤသိးအဂီၢ်,ထဲပဃ့ထီၣ်တၢ်တခါတမ့ၢ်ပှၤကဟ့ၣ်ပှၤနီတဂၤဘၣ်.အိၣ်ဒၣ်ပနီၢ်ကစၢ်ပကဘၣ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးလီၤ.အဃိန့ၣ်တနံၤအံၤအဲၣ်ဒိးမၣ်လိၥ်ပှၤကိးဂၤလၢမ်ကအိၣ်ဒီးတၢ်ဂုၢ်ကျဲးစၢးလၢကလုၥ်ဂီၢ်ကိးဂၤဒဲးအဂ့ၢ်,”စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ကညီလါခူးကံၢ်စုမုၢ်နံၤအံၤ,မ့ၢ်ဝဲကညီဒီတကလုၥ်အဂီၢ်အတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါမုၢ်နံၤဒိၣ်ထီတနံၤအဃိသူၣ်စၢ်သးဘီၣ်တဖၣ်ကြၢးကွၢ်လိကွၢ်ဒိမၤနီၣ်မၤဃါဒီးဟံးဃၥ်ဖီၣ်ဃၥ်မိပါဖံဖုတၢ်ဟ့ၣ်သါအံၤအဂ့ၢ်,စံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,တၢ်ကံၢ်စုအံၤမ့ၢ်ဝဲကညီတၢ်ဆဲးတၢ်လၤလုၢ်လၢ်ထူသနူတခါအဃိ,ဒ်သိးသုတလီၤတဂ့ၤအဂီၢ်သးစၢ်တဖၣ်ကဘၣ်ဃုသ့ၣ်ညါမၤနၢ်ပၢၢ်ထီၣ်က့ၤအသးလၢကညီလုၢ်လၢထူသနူတခါအံၤအဂ့ၢ်,ကညီသးစၢ်မုၣ်လၢအဟဲထီၣ်မၤလၤကပီၤလါခူကံၢ်စုအမူးတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“တနံၤအံၤဒ်အမ့ၢ်ဝဲတၢ်ကံၢ်စုမုၢ်နံၤအသိးန့ၣ်,ယနၥ်လၢပဝဲသးစၢ်တဖၣ်ပကပၢၤဃၥ်ပတၢ်ဆဲးတၢ်လၤဒီးဟဲမၤလၤကပီၤသကိးမုၢ်နံၤအံၤန့ၣ်လီၤ.ဒီးဘၣ်ဃးတၢ်ကံၢ်စုအံၤယဲယနီၢ်ကစၢ်တဂၤယတထံၣ်လၢအမ့ၢ်တၢ်အဒူၣ်အဆၢလၢပဝဲကညီခရံၥ်ဖိဒီးဘူးဒးတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤဘၣ်.တၢ်ကံၢ်စုအံၤမ့ၢ်ကညီတၢ်ဆဲးတၢ်လၤလၢမိၢ်ပၢ်ဖံဖုဟ့ၣ်သါတ့ၢ်ဝဲတခါလီၤ.အဃိန့ၣ်ပဝဲသးစၢ်တဖၣ်န့ၣ်ဖဲလါခူကံၢ်စုအဆၢကတီၢ်န့ၣ်ကြၢးလၢပကဘၣ်လူၤဃုသ့ၣ်ညါမၤနၢ်ပၢၢ်ပသးဒ်သိးပတၢ်ဆဲးတၢ်လၤအံၤသုတလီၤမၢ်တဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တတကီၢ်ဃီ,တနံၤအံၤကွဲၢ်ကဘီခီကီၢ်ကၠိတၢ်မၤလၤကပီၤဝဲမၤထူရၤဒီးကညီလါခူးကံၢ်စုမုၢ်နံၤအပူၤ,တၢ်ဖးဖျါထီၣ်ဝဲကညီမၤထူရၤအဂ့ၢ်အကျိၤဒီးဟ့ၣ်ဝဲတၢ်ယူးယီၣ်ဒီးတၢ်သးအုၣ်ဖီကွီၤတဖၣ်ဆူပှၤဒူပှၤဃိၤခိၣ်နၢ်လၢအဟ့ၣ်လီၤတ့ၢ်သးလၢထံကီၢ်ဒီးပှၤကလုၥ်ဂီၢ်တဖၣ်အလၢၢ်ထူၣ်,အိၣ်ဝဲအသိး,တၢ်ဖးဖျါထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲလါခူကံၢ်စုဟဲကဲထီၣ်အသးအဂ့ၢ်အကျိၤတဖၣ်အမဲၥ်ညါ,အိၣ်ဃုၥ်ဝဲဒီးခီကီၢ်ကၠိဖိမုၣ်ခွါတဖၣ်အတၢ်ဒုးနဲၣ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤ,တၢ်သူၣ်ဝံၣ်သးဆၢ,တၢ်ဂဲၤကလံၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,တနံၤအံၤမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤ,မဲၢ်ဆီးကၠီၣ်တဲၣ်ပၢၤကီၢ်ခိၣ်နၢ်,ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီသးစၢ်ကရၢခိၣ်နၢ်,ကၠိပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ,ကၠိဖိဃုၥ်ဒီးကညီဖိလၢအိၣ်ဆိးဖဲမဲဆီးဝ့ၢ်ပူၤတဖၣ်ပၣ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲအဂၤ(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါအီကူး ၁၁ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၆)ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲတဟါလါအီကူး(၉)သီ ဟါခီ(၄)နၣ်ရံၣ်ဒီး(၅)နၣ်ရံၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ်မ့ၢ်လၢသုးကီၣ်ကးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူထံမူထၣ်သဝီပူၤအဃိပှၤသဝီဖိလၢအဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးသ့ၣ်တဖၣ်လၢကဟဲက့ၤလီၤမၤဘူၣ်တၢ်တဖၣ်ဘၣ်သံဝဲဖိသၣ်ဆံးဖိ(၁)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ထံမူထၣ်ပှၤသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်ပူၤကွံၥ်သုးကီၣ်ကးတကပၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးဒီးတလါအံၤမ့ၢ်လၢတၢ်မၤဘူၣ်မၤတီၢ်အဃိဖဲပူၤကွံၥ်စှၤသီအတီၢ်ပူၤအဝဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤဝဲလၢအဟံၣ်အဃီလၢကမၤဘူၣ်တၢ်အဂီၢ်ဒီးတၢ်ကဲထီၣ်အသးဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်ထံမူထၣ်ပှၤသဝီဖိတဂၤစံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ "ပှၤလၢအဘၣ်ဒိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ပှၤလၢအလဲၤအိၣ်ကဒုလၢပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲအလီၢ်လီၤ. မ့ၢ်လၢပှၤက မၤဘူၣ်အဃိန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်က့ၤလီၤဝဲမီၤနီၤ. ဖဲမုၢ်ခီၣ်ထံး,မုၢ်တနံၤခဲကၢးန့ၣ်ပှၤကထီၣ်ဖၠၣ်မီၤနီၤ. အဝဲသ့ၣ်က့ၤလီၤန့ၣ်ပျံၤ တၢ်ဖုးတၢ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်က့ၤလီၤန့ၢ်ဒံးဝဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤလီၤ. အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်ဝဲပှၤ(ထံမူထၣ်)သဝီဖိလီၤ. အနီၢ်နီၢ်န့ၣ်အဝဲသ့ၣ် တအိၣ်လၢအဟံၣ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်က့ၤလီၤန့ၢ်တစိၢ်ဖိဒီးတၢ်ကဲထီၣ်အသးဒ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်တတီၤညါအံၤန့ၣ်တၢ်ဂၢၢ်ထီၣ်တစဲးဖိ ဒီးက့ၤလီၤမၤတၢ်ဒီးအိၣ်လၢပှၢ်ပူၤနါက့ၤန့ၣ်ဟဲက့ၤဝဲမီၤနီၤ. အဝဲသ့ၣ်တဖၣ်ဟဲက့ၤလီၤဖှိၣ်ဒီးတၢ်ကဲထီၣ်အသးဒ်အံၤ န့ၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ကဒီးဝဲလီၤ. " အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ထံမူထၣ်ပှၤသဝီဖိလၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၅)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဖိသၣ်အနံၣ်(၁၀)ဆူဖီလၥ်(၂)ဂၤဒီးဖိသၣ်ဖိဆံလၢအဆူၣ်ကွံၥ်သးတဂၤခီန့ၣ်ကအိၣ်ဖဲတနံၣ်အခိၣ်ဃၢၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်အသိးမ့မ့ၢ်လၢပှၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၅)ဂၤအကျါ(၃)ဂၤန့ၣ်ဘၣ်တၢ်ဆှၢအီၤဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤတၢ်ဆါဟံၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢပှၤလၢအဘူးဒီးအီၤတဂၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢအန့ၣ်အမဲၥ်ညါထံမူထၣ်သဝီအံၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးတကပၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်ထီၣ်ဘးလၢအဘျီတဖၣ်အဘျီလံဒီးကတီၢ်ခဲအံၤန့ၣ်ပှၤဒူသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်တ့ၢ်ဒၣ်ထဲလွံၢ်ပူၤတပူၤလီၤအသိးပှၤဒူသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဘၣ်လဲၤဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးလၢကီၢ်ပယီၤ-ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအလီၢ်ဒီးဒူသဝီအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးဒီးပယီၤသုးကီၣ်ကးလၢအခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢထံမူထၣ်ဒူသဝီအပူၤအံၤန့ၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢဖိလၢအိၣ်တၢ်မဲၥ်ညါတဂၤစံးဝဲလၢ "ဖဲမဟါတဟါန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်ခးထီၣ်ကျိဖးဒိၣ်ဒီးမဟါနါက့န့ၣ်ခးဝဲမီၤနီၤ. ပယီၤသုးလၢအိၣ်ကီးတရံးအပူၤလၢအမ့ၢ် ဝဲ(၉၇)သုးရ့ၣ်န့ၣ်ခးထီၣ်ဝဲတၢ်လီၤ " အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးထံမူထၣ်သဝီအပူၤအံၤဖဲပူၤကွံၥ်လါယူၤလံ(၁၉)သီအနံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်သုးကီၣ်ကးအအီၣ်စ့ၣ်ယၣ်သုးကျိၤလၢအိၣ်(ရၤမတံ-ကီးတရံး)အ့ၡါကျဲကစၢၢ်ခီၣ်ထံးအံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိထံမူထၣ်သဝီဖိဘၣ်ဒိ(၃)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဖိသၣ် (၂)ဂၤအဂ့ၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါတ့ၢ်ဝဲအသိးသ့ၣ်ညါန့ၣ်လီၤ.
လါအီကူး ၁၀ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၃), မူကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤစးထီၣ်လၢလါအီကူး(၅)သီတုၤ (၈)သီလၢလွံၢ်သီအတီၢ်ပူၤအံၤခီဖျိပယီၤသုးကီၣ်ကးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးဒြိသ့ၣ်တဖၣ်အဃိကမျၢၢ်ဘၣ်သံ(၁)တဂၤဒီးဘၣ်ဒိ(၃)ဂၤအဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲတနံၤအံၤ(၁၀)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
မူကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤပယီၤသုးကီၣ်ကးခီၣ်သုးရ့ၣ်လၢအမ့ၢ်(ခလရ-၇၃)ဒီးပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ)လၢအအိၣ်ဖဲ (စွ့ၤဝါ)သုးကလၢၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခးလီၤဝဲ(၁၂၀)မမကျိဖးဒိၣ်အဃိလီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲဖဲ(ကၠီၣ်ကၠံပီၣ်)သဝီအပူၤဒီး (ငတိခ့ၤ)သဝီအပူၤအဃိဘၣ်ဒိဝဲပှၤပိၥ်မုၣ်ခံဂၤလၢအသးနံၣ်အိၣ်(၃၄)နံၣ်တဂၤဒီး(၉၅)နံၣ်(၂)ဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤနးနးကျံးကျံးအဂ့ၢ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါသုးကီၣ်ကးတကပၤဟဲတ့ၢ်လီၤစ့ၢ်ကီးမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးဒြိဖဲ(သ့ၣ်ဖၠူစ့ၣ်)သဝီအပူၤဒီး(သ့ၤနၣ်ကွံ)သဝီပူၤအဃိလီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးဘၣ်သံဝဲ(အူကၠံၤအ့)သးနံၣ်(၆၆)နံၣ်တဂၤဒီးဘၣ်ဒိစ့ၢ်ကီးဝဲ(အူတ့ၤထူ)တဂၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးဒီးကမျၢၢ်ပှၤလၢဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသ့ၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယၥ်ဒီးဆှၢဝဲလၢတၢ်ဆါဟံၣ်အဂ့ၢ်မူကီၢ်ဆၣ်အပှၤကတိၤတၢ်ပၢသရၣ်စီၤစံးပတြၢၤစံးဝဲလၢ "တကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ်ပှၤလၢဘၣ်ဒိဘၣ် ထံးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်လဲၤဆှၢအဝဲသ့ၣ်လၢပှဲၤလိၥ်ကျိမုၢ်ထီၣ်ဆူၣ်ချ့မၤစၢၤဝဲၤကျိၤတၢ်ဆါဟံၣ်မီၤနီၤ. သုးကီၣ်ကးသ့ၣ် တဖၣ်တကီၢ်ခါတၢ်အိၣ်သးခဲအံၤန့ၣ်ခး လီၤကျိဖးဒိၣ်ကိးနံၤဒဲးလီၤ."အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်မူကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤလၢတၢ်ကစိၥ်ဆှၢန့ၢ်ဝဲပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်ကသံၣ်ကသီဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂီၢ်ကျဲတၢ်ခီတၢ်ခဲအိၣ်ဒံးဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်သရၣ်စီၤစံးပတြၢၤစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
"တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဘၣ်ဃးဒီးလၢတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ခီန့ၣ်ဒုတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ဝဲလၢကသံၣ်ကသီဒီးတၢ်လိၣ်အဖီခိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်မီၤနီၤ. တၢ်လဲၤပှ့ၤအီၤဒီးတၢ်ဆှၢအီၤကီခဲဝဲဒၣ်လၢကျဲလၢသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤအိၣ်ဝဲသ့ၣ်တဖၣ်မီၤနီၤ. ပပှ့ၤ ကသံၣ်ကသီလၢဝ့ၢ်ပူဒီးကဆှၢအီၤလၢအိၣ်အလီၢ်(တၢ်လီၢ်အဂၤ)န့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လီၤ.
အဃိန့ၣ်လၢတၢ်ကွၢ်ဝဲပှၤဘၣ် ဒိဘၣ်ထံးသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲဒ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲလီၤ." အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အံၤလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအကျါမ့ၢ်ဝဲကီၢ်ရ့ၣ်တဘ့ၣ်လၢပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးအါကတၢၢ်အသိးခီဖျိလၢဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဘၣ်ဝဲထံဒိၣ်နိယွၤတၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့ၣ်တဖၣ်အဃိမူကီၢ်ဆၣ်ဃုၥ်ဒီးလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်,ဆီထံးကီၢ်ဆၣ်တဖၣ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါတ့ၢ်ဃၥ်ဝဲဖဲအပူၤန့ၣ်လီၤ.
လါအီကူး ၉ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ကျဲမုၢ်ထံးဟီၣ်ကဝီၤဒိၣ်အပူၤဖဲအပူၤကွံၥ်လါအီကူး(၆) သီအနံၤမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤအဆၢကတီၢ်ပၠံၣ်ဖၠိထိခီပနံၥ်တဖျၢၣ်လၢအမၤသကိးတၢ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအံၤန့ၣ်ကညီတၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်နုၥ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
(ပၠံၣ်ဖၠိထိ)ခီပနံၥ်လၢအမ့ၢ်(အူလၣ်သၢ)အခီပနံၥ်ဝဲအံၤန့ၣ်လၢကဟူးဂဲၤလဲၤတရံးသးအဂီၢ်သုးကီၣ်ကးတကပၤဟဲထီၣ်ဟံးန့ၢ်စၢၤဝဲတၢ်ဒီသဒၢလၢခီပနံၥ်ဝဲအံၤအဂီၢ်ဒီးခီဖျိလၢအသုးရ့ၣ်ခိၣ်ဘၣ်ဒီးမ့ၣ်ပိၢ်အဃိဂုၥ်လီၤက့ၤဝဲအခံဝံၤလီၢ်ခံကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်နုၥ်လီၤဒွဲၣ်အူကွံၥ်ဝဲအဂ့ၢ်ကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
"တၢ်ဂ့ၢ်အခီၣ်ထံးန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒ်အံၤလီၤ. ဒုၣ်ဒါလၢဟဲနုၥ်လီၤဟံးန့ၢ်က့ၤတၢ်ဖဲန့ၣ်ဒီးဟဲခိးတၢ်ဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဖဲလါအီကူး(၆) သီအနံၤဂီၤခီ(၆)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်အသုးရ့ၣ်ခိၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဒီးမ့ၣ်ပိၢ်အဃိသးန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်ဂုၥ်က့ၤဝဲအခံဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်တၢ်လီၢ်ဝဲန့ၣ်ပှၤသ့ၣ်ညါအီၤလၢဒုၣ်ဒါတၢ်လီၢ်အဃိပှၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲဒ်န့ၣ်မီၤနီၤ. အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ် ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
တချုးဒံးလၢတၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲ(ပၠံၣ်ဖၠိထိ)ခီပနံၥ်တၢ်မၤလီၢ်အံၤဘၣ်န့ၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်လၢအိၣ်ခီပနံၥ်တၢ်မၤလီၢ်အပူၤသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်မၤကီမၤခဲအီၤတအိဘၣ်ဒီးကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢဖိတဖၣ်ပျဲက့ၤဝဲခဲလၢၥ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဟီၣ်ခိၣ်ကပံၥ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢ(ပၠံၣ်ဖၠိထိ)ခီပနံၥ်ဟံန့ၢ်ပၢဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတုၤမ့ၢ်တၢ်အိၣ်သးမ့ၢ်ဟဲဘၣ်ဂ့ၢ်ဘၣ်ဝီထီၣ်က့ၤဝဲန့ၣ်တၢ်တိၥ်ပၥ်အိၣ်ဝဲလၢတၢ်ကဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤက့ၤဝဲဆူကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအအိၣ်ခဲလၢၥ်လီၤအဂ့ၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
(ပၠံၣ်ဖၠိထိ)ခီပနံၥ်ဝဲအံၤန့ၣ်အိၣ်သူၣ်လီၤအသးဖဲဘျံးဒီးဒဝဲၢ်ဝ့ၢ်အဘၢၣ်စၢၤဖဲ(နိၣ်ဖးဒိၣ်)သဝီဟီၣ်ကဝီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဒီးမ့ၢ် ဝဲခီပနံၥ်တဖျၢၣ်လၢအိၣ်ဒီး(ရီဘၢၣ်)ကျီးဒီး(တိၣ်ရ့ၣ်ကဲဆဲး)ဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်(အ့ကၣ်)လၢအကထိဘျဲၣ်ဒီးအကျါဟံန့ၢ်ဆူၣ်ဝဲကမျၢၢ်ဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်ပၥ်ဃုၥ်အဂ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤစးထီၣ်လၢလါအီကူး(၁)သီတုၤ(၅)သီအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးလၢဟဲထီၣ်လူၤက့ၤဝဲ(ပၠံၣ်ဖၠိထိ)ခီပနံၥ်တၢ်မၤလီၢ်လၢအအိၣ်ဖဲ(နိၣ်ဖးဒိၣ်)သဝီအပူၤအံၤန့ၣ်ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ခိးခးဝဲလၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤအဃိလၢခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တ့ၢ်သးအသိးသုးကီၣ်ကးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတစှၤန့ၢ်(၁၀)ဂၤဘၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါအီကူး ၉ သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၆)ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်,ဝီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ,သုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤဆှၢထီၣ်ဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီဘိၣ်ဒီးတၢ်ပီးတၢ်လီတဖၣ်လၢအသုးကလၢၤတဖၣ်အပူၤအါထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်လါယူၤလံ(၂၅)သီတုၤလၢတလါအံၤလါအီကၢးအပူၤ,သုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤဆှၢထီၣ်ဝဲတၢ်အီၣ်ဘိၣ်ဒီးတၢ်ပီးတၢ်လီတဖၣ်ဆူအသုးကလၢၤအပူၤအိၣ်ဝဲတယူၥ်ဃီဒီးတၢ်ဒုးဆဲးပြဲးကဲထီၣ်ဝဲလၢနိၣ်ခၠိနဲၣ်ပယီၤသုးကလၢၤတကပၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ဝီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“(၂၀၂၄)လါမးရှးအတီၢ်ပူၤ,သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဟဲဝဲအဖၢမုၢ်ဒီးနိၣ်ခၠိၣ်နဲၣ်အသုးကလၢၤခိၣ်ဃၢၤတဖၣ်န့ၣ်ပကတဲလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအိၣ်မီၤနီၤ.ဒီးတုၤဃီၤကဒီးလၢလါအ့ဖြ့ၣ်လါမ့ၤလါယူၤတခီသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤန့ၣ်လီၤဘူကဒါက့ၤဝဲလီၤ.ဘၣ်ဆၣ်ဟဲဝဲတဘျီတခီၣ်လၢတၢ်ဆှၢတၢ်အီၣ်ဘိၣ်ဒီးတၢ်ပီးတၢ်လီတဖၣ်ဒုအိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.မ့မ့ၢ်လၢနုၥ်လီၤက့ၤလၢလါယူၤလံ(၂၅)သီအလီၢ်ခံတုၤလၢခဲအံၤဒုဟဲအါထီၣ်ကဒါက့ၤဝဲတပယူၥ်ဃီန့ၣ်လီၤ.အဃိန့ၣ်နိၣ်ခၠိနဲၣ်တကပၤန့ၣ်ဖဲလါအီကူး(၁)သီဒီး(၂)သီန့ၣ်တၢ်ဒုးဆဲးပြဲးကဲထီၣ်ကဒါက့ၤတဘျီခံဘျီဒံးအဂ့ၢ်”စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤအံၤဆှၢဃီၤဝဲတၢ်အီၣ်ဆူနိၣ်ခၠိၣ်နဲၣ်,တကူၣ်တၢၣ်ဒီးဇံဖၠူၤကိအသုးကလၢၤတဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢလိးရှါအသုးကလၢၤတကပၤတခီတဆှၢခီဝဲတၢ်အီၣ်ဘိၣ်ဒီးတၢ်ပီးတၢ်လီဘၣ်အဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,သုးကီၣ်ကးအံၤမၤအါထီၣ်ဝဲအသုးဂံၢ်ဘါလၢဟီၣ်ခိၣ်မဲၥ်ဖံးခိၣ်တကပၤအိၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒီး(KNLA )တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ခိးတြီတံၥ်ဃၥ်အဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဃိ,ဒ်သိးဆှၢထီၣ်ဝဲတၢ်အီၣ်ဒီးတၢ်ပီးတၢ်လီကန့ၢ်လၢအသုးကလၢၤအပူၤကန့ၢ်အဂီၢ်,ဘၣ်သူဝဲလၢကဘီယူၤလီၤအဂ့ၢ်(KNLA )ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,သုးကီၣ်ကးတဖၣ်အံၤ,လၢကဒီသဒၢအသုးကလၢၤအဂီၢ်,ခးလီၤလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူခိၣ်ဃၢၤကမျၢၢ်ဒူသဝီတဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲအသိး,(KNLA)တကပၤက့ၤခးဆၢကဒါအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,တကီၢ်ခါခဲအံၤ,နိၣ်ခၠိၣ်နဲၣ်ဒီးလိးရှါပယီၤသုးကလၢၤတဖၣ်အပူၤ,သုးကီၣ်ကးအိၣ်ဆိးဝဲအဃိကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ဝဲကဒုဝဲအသးအိၣ်ဝဲဒီးတက့ၤအိၣ်ဆိးဘၣ်လၢအနီၢ်ကစၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဒံးဘၣ်အိၣ်ဝဲအမဲၥ်ညါ,တနီၤအဟံၣ်ဃီအူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲအီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါအီကူာ် ၉ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ နဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ်လီၢ်လံၤ ပဒိၣ်မါရှၤလါဖါသးစၢ်ခိၣ်နၢ်ဖိခိၣ်ဖးအံၤ ၂၀၂၃ နံၣ် အဂီၢ် ၦၤဟူးဂဲၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဖိစီၤအဲလ်ဘၢၣ်ခၠိၤဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် (Phan Foundation)ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲလၢအ (facebook page)ပူၤဖဲတနံၤအံၤလါအီကူာ် ၉ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
စီၤအဲလ်ဘၢၣ်ခၠိၤလၢအဒိးန့ၢ်ဘၣ်ခိၣ်ဖးအံၤတကီၢ်ခါမ့ၢ်သးစၢ်တဂၤလၢအဟူးဂဲၤလၢကညီထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဖံးတၢ်မၤပူၤတဂၤအသိးလၢကညီသးစၢ်ကရၢ(KYO)ကရူၢ်တကပၤစ့ၢ်ကီးမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ခိၣ်နၢ်တဂၤဒီးဒ်န့ၣ်အသိးစးထီၣ်(၂၀၂၁) သုးဟံန့ၢ် တၢ်စိတၢ်ကမီၤလီၢ်ခံန့ၣ်အ၀ဲနုာ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲဒၣ်လၢတၢ်ထီဒါသုးမီၤစိရိၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤပူၤဒီတကတီၢ်တုၤလၢ ခဲအံၤတစု အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢတၢ်တပာ်သူၣ်ပာ်သးအပူၤဒိးန့ၢ်ဘၣ်ခိၣ်ဖးအဖီခိၣ်ကဲထီၣ်တၢ်သူၣ်ဒူသးဒူလၢခါဆူညါတၢ်ဖံးတၢ်မၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ အပူၤဒိၣ်မးဒီးတကးဒံးဘၣ်ၦၤကလုာ်ကတုၤလၢဖီတၢၣ်အဂီၢ်တသ့ဖဲအသ့ကပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စီၤအဲလ်ဘၢၣ်ခၠိၤ လၢအဒိးန့ၢ်ဘၣ်(Phan Foundation)ခိၣ်ဖးအံၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢတၢ်တမုၢ်လၢ်အပူၤယဒိးန့ၢ်ဘၣ်ခိၣ်ဖးတခါအံၤအဖီခိၣ်လၢတၢ်မၤတၢ်လၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤဘၣ်ဃးတၢ်ဟူးဂဲၤကညီသးစၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤမ့ၢ်ဂ့ၤဒီးတၢ်ပၣ်ဃုာ်မၤသကိးတၢ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်ကဲထီၣ်တၢ်သူၣ်ခုသးခုတၢ်သူၣ်ဒူသးဒူလၢယဂီၢ်ဒိၣ်မးလီၤႉတၢ်လၢယအဲၣ်ဒိးတဲန့ၣ်ယမၤန့ၢ်ဘၣ်ခိၣ်ဖးတခါအံၤန့ၣ်ယပာ်ကဖၢ လၢယသးလီၤ ဘၣ်ဆၣ်ယပာ်အီၤလၢတမ့ၢ်ယတၢ်ဘၣ်ႉခီဖျိယမၤယၦၤကလုာ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီးယၦၤကလုာ်ပာ် ပနီၣ်ယၤလီၤ မီၤနီၤႉ တၢ်တခါအံၤမ့ၢ်မူဒါဒီးခါဆူညါယကဘၣ်အိၣ်မူဂ့ၤထီၣ်ႇဂုာ်ကျဲးစၢးအါထီၣ်ဒီးဒ်သိးၦၤကလုာ် ကတုၤလၢဖီတၢၣ်အဂီၢ်န့ၣ် တၢ်လၢယမၤသ့န့ၣ်ယကမၤအဂ့ၤကတၢၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
စီၤအဲလ်ဘၢၣ်ခၠိၤအံၤ အပူၤကွံာ်(၂၀၁၉)...