လါယူၤလံ ၂၂သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကညီကီၢ်စဲၣ်,ကီၢ်ဆၢရၤမတံဝ့ၢ်ပူၤ,ရၤမတံဝ့ၢ်ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အံၤ,ကၠီၣ်တဲၣ်စ့ယိၤအပှ့ၤထီၣ်အဆၢကတီၢ်ဘၣ်ဟ့ၣ်ဝဲထံလဲလၢစ့ယိၤအဃိသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲကျိၣ်စ့တၢ်ကီတၢ်ခဲတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤအဂ့ၢ်,ရၤမတံဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ
ပယီၤစ့ဒိးလဲအပှ့ၤလီၤဒီးစ့ယိၤအပှ့ၤထီၣ်ဝဲအဖီခိၣ်ရၤမတံဝ့ၢ်ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်ဝဲထံလဲလၢစ့ယိၤအဃိဃ့ထီၣ်ဝဲပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်လၢထၢက့ၤဝဲထံလဲလၢစ့ပယီၤအဂ့ၢ်ရၤမတံလီၢ်ကဝီၤဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပၥ်ဖျါအမံၤဘၣ်တဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ
အဝဲစံးဝဲလၢ“တၢ်ဘၣ်ဟ့ၣ်ထံလဲလၢကၠီၣ်တဲၣ်စ့အဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲန့ၣ်အိၣ်ဝဲ,ပဘၣ်ဟ့ၣ်လၢစ့ယိၤပမ့ဒွးလၢစ့ပယီၤန့ၣ်လီၤလၢဒီဒူၣ်လံ,တလါမ့လၢၥ်ယဲၢ်ပီၢ်န့ၣ်နဘၣ်ဟ့ၣ်လၢဃုပီၢ်နွံပီၢ်လံ,မ့ပၥ်ပနီၣ်မၢဟ့ၣ်ဝဲလၢစ့ပယီၤဒုပဘၣ်ဟ့ၣ်ကိညၢ်ဝဲတစဲးယၤ,တခီလၢစးထီၣ်ဟ့ၣ်လီၤဝဲထံန့ၣ်ဖီၣ်န့ၣ်ဝဲထဲစ့ယိၤတုၤလၢခဲအံၤလီၤ,အဃိန့ၣ်ပဝဲပအဲၣ်ဒိးလၢဒ်သိးကမျၢၢ်တဖၣ်ကိးဂၤကဒိးန့ၢ်သူဘၣ်ထံလၢလၢလီၣ်လီၣ်တၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤတအိၣ်ဘၣ်အဂီၢ်န့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကပၥ်ပနီၣ်န့ၣ်ပှၤလၢစ့ပယီၤမီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ဘၣ်ဟ့ၣ်ဝဲထံလဲဒီးဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲထံတကြၢးကၢကီၣ်လိၥ်သးဘၣ်အိၣ်ဝဲဒီးတၢ်စူၤခါဆၢကတီၢ်ဘၣ်ဆၢသၢဝဲမူခိၣ်စူၤထံအိၣ်ဝဲအသိး,တၢ်ကိၢ်ခါအဆၢကတီၢ်အါတက့ၢ်ပှၤဘၣ်ပှ့ၤသူဝဲထံလၢတၢ်ချၢအိၣ်ဝဲအဃိသဂၢၢ်ဘၣ်ထံတၢ်ဂ့ၢ်ကီအဂ့ၢ်စံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ
တကးဒံးဘၣ်,တၢ်ကိၢ်ခါအဆၢကတီၢ်,ဘၣ်ပှ့ၤသူဝဲထံလၢတၢ်ချၢဒီးသိလ့ၣ်တခိၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်ဝဲလၢစ့ပယီၤ(၂၀၀၀၀)ကၠးအိၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲအဃိသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲထံတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအါမးအဂ့ၢ်,ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ
တကတီၢ်ဃီ,တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ထၢဝဲထံလဲ(၁)ယူၣ်နံၣ်န့ၣ်စ့ယိၤ(၁၉)ဘးတုၤလၢ(၂၅)ဘးအိၣ်ဝဲအဃိတလါအတီၢ်ပူၤ,ထံအပှၤ့ထီၣ်ဝဲလၢစ့ယိၤ(၅၀၀)ဘးတုၤလၢအကထိအိၣ်ဝဲဒီးမ့မ့ၢ်လၢဝဲလၢစ့ပယီၤတခီအိၣ်ဝဲလၢ(၇၀၀၀၀)ကလးကၠးတုၤလၢတကလီၢ်ဘၢၣ်စၢၤအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ
ဒ်န့ၣ်အသိး,လၢတၢ်ကဆီတလဲထၢက့ၤထံလဲလၢစ့ပယီၤအဂီၢ်ဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အံၤဆဲးကျိးဝဲရၤမတံဝ့ၢ်ထံဝဲၤကျိၤဘၣ်ထွဲပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်ထံပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တဘှါဆှဲဝဲဘၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ
လါယူၤလံ ၁၉ သီ ၂၀၂၄ နံၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကညီကီၢ်စဲၣ်တီအူကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၂)ထီတထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်, စယဲၣ်ကၠံလီၢ်က၀ီၤဒူသ၀ီတနီၤအပူၤစးထီၣ်လၢတလါအံၤလါ ယူၤလံထီၣ်သီအခါလံၤလံၤတၢ်နုၥ်လီၤအီၣ်ဟုၣ်ကမျၢၢ်သိလ့ၣ်ယီၣ်(စဲးကဲၤ)တုၤလၢဟံၣ်ကရၢၢ်ပူၤဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်လၢလါယူၤလံထီၣ်တၢတနွံတုၤတကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ်ဒူသ၀ီတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဒ်အမ့ၢ်(နဲၣ်ယွၤ,နတၢၤကူ,မိကီ,ခၠီခၠါ,သပၠ့ၤကွ့)ဒူသ၀ီသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤတၢ်နုၥ်လီၤအီၣ်ဟုၣ်ကမျၢၢ်သိၣ်လ့ၣ်ယီၣ်(စဲးကဲၤ)တုၤလၢဟံၣ်ကရၢၢ်အသိးကမျၢၢ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအလုၢ်အပှ့ၤဒိၣ်ဒ်အမ့ၢ်ထူဒီးကျိၣ်စ့သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်တၢ်အီၣ်ဟုၣ်၀ဲအဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
စယဲၣ်ကၠံပှၤလီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ "တနံၤ၀ံၤတနံၤတၢ်နုၥ်လီၤအီၣ်ဟုၣ်၀ဲတၢ်ဖဲဂီၤခီသၢနၣ်ရံၣ်,လွံၢ်နၣ်ရံၣ်အဆၢက တီၢ်မီၤနီၤ. ဒီၣ်တဲၥ်ကွံၥ်၀ဲဟံၣ်သီၤဒီးဂၥ်မ့ၣ်အူ၀ံၤနုၥ်လီၤအီၣ်ဟုၣ်၀ဲတၢ်မီၤနီၤ. ဟံၣ်ကစၢ်လၢအနီၣ်သးတဂၤအဟံၣ်န့ၣ် တပၥ်ဘၣ်. တၢ်မၤတဲၥ်ကွံၥ်၀ဲသီၤ၀ံၤခဲလၢၥ်လံအိၣ်တ့ၢ်က့ၤလၢကတွံၢ်ထုးထီၣ်(စဲးကဲၤ)လီၤမီၤနီၤ. တၢ်နုၥ်လီၤအီၣ်ဟုၣ်၀ဲ (နဲၣ်ယွၤ, နတၢၤကူ)သ၀ီ၀ံၤတသီန့ၣ်တၢ်နုၥ်လီၤအီၣ်ဟုၣ်ကဒီး၀ဲလၢ(မိကီ)သ၀ီအပူၤလီၤ. မ့ၢ်၀ံၤဒီးတၢ်နုၥ်လီၤအီၣ်ဟုၣ် ကဒီးက့ၤလၢ(နတၢၤကူ)သ၀ီမီၤနီၤ." အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
စယဲၣ်ကၠံလီၢ်က၀ီၤ(နဲၣ်ယွၤ)ကရူၢ်နဲၣ်ယွၤသ၀ီအပူၤတၢ်ဘျၣ်နုၥ်လီၤအီၣ်ဟုၣ်၀ဲတၢ်တစှၤန့ၣ်(၅)ဘျီဘၣ်ဒီးတၢ်နုၥ်လီၤအီၣ်ဟုၣ်တၢ်ကဲထီၣ်အသးအိၣ်ဝဲအါကတၢၢ်ဒီးတုၤတကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ်တၢ်အီၣ်ဟုၣ်န့ၢ်၀ဲသိလ့ၣ်ယီၣ်(စဲးကဲၤ)အနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်လၢ(၁၀)ခိၣ်ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ(နဲၣ်ယွၤ)ပှၤသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်အသးလၢ(စယဲၣ်ကၠံ)လီၢ်က၀ီၤအပူၤ၀ံၤအလီၢ်ခံထီတထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤတၢ်နုၥ်လီၤဟးထီၣ်အလီၢ်တနီၤသုးကီၣ်ကးတကပၤပၥ်လီၤ၀ဲတၢ်သမံသမိးတြဲၤဒီးမၤဃံၥ်ထီၣ်၀ဲတၢ်သမံသမိးဘၣ်ဆၣ်တၢ်နုၥ်လီၤအီၣ်ဟုၣ်တၢ်လၢကမျၢၢ်ဟံၣ်ပူၤဟဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်အသိးဘၣ်ဃးဒီးတၢ်အီၣ်ဟုၣ်သိၣ်လ့ၣ်ယီၣ်(စဲးကဲၤ)ဒ်သိးအံၤန့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်ဖီၣ်ချုးန့ၢ်၀ဲဒၣ်တအိၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
စယဲၣ်ကၠံပှၤလီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ "(နတၢၤကူ)သ၀ီအခိၣ်(စဲးကဲၤ)မးန့ၣ်ဘၣ်တၢ်အီၣ်ဟုၣ်၀ဲမီၤနီၤ. ပှၤလၢအ(စဲးကဲၤ) ဘၣ်တၢ်အီၣ်ဟုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်လဲၤတၢၣ်,တလဲၤတၢၣ်န့ၣ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်. ဖဲ(၁၅)သီအနံၤန့ၣ်ယနၣ်ဟူလၢ တၢ်ချုးန့ၢ်၀ဲတၢ်ဘျၣ်မီၤနီၤ. တၢ်မ့ၢ်ဟ့ၣ်လီၤလၢပၢၤကီၢ်အစုပူၤန့ၣ်အခါမ့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်ဟဲက့ၤဟးထီၣ်လီၤအဃိတၢ်တဟ့ၣ် လီၤလၢပၢၤကီၢ်အစုပူၤဘၣ်." အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဖဲပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤအဆၢကတီၢ်မ့ၢ်လၢ(စယဲၣ်ကၠံ)လီၢ်ကဝီၤအပူၤခံခီခံကပၤတၢ်ခးလိၥ်သးကဲထီၣ်၀ဲလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအဘၢၣ်စၢၤအဖီခိၣ်သုးကီၣ်ကးတကပၤဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤအဃိပှၤကမျၢၢ်လၢအကလးဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဆူတီအူ၀့ၢ်ပူၤဒီးဖဲတၢ်ခးလိၥ်သးဂၢၢ်ထီၣ်က့ၤအဆၢကတီၢ်ဟံၣ်ဃီလၢအကစၢ်တအိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်တၢ်နုၥ်လီၤအီၣ်ဟုၣ်အိၣ်၀ဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးဆၢကတီၢ်အခါဖဲန့ၣ်န့ၣ်မ့ၢ်လၢသဲးစးတၢ်ဒိၣ်စိတအိၣ်ဘၣ်ဒီးပှၤလၢဟဲနုၥ်လီၤအီၣ်ဟုၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စိၥ်ဃုၥ်ဝဲဒၣ်ဒီးစုက၀ဲၤအဃိတၢ်ထံၣ်ချုးန့ၢ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်ဆၣ်လၢနီၢ်ကစၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်ဘၣ်ပျဲပူၤကွံၥ်၀ဲဒၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
လါယူၤလံ ၁၉ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲမဟါလါယူၤလံ ၁၈ သီ အနံၤ လၢဖွ့ဖူကၢ်ကရူၢ် ပနွဲၢ်လူၢ်သ၀ီဃၢၤ ပယီၤသုးကျိၤလၢအဟဲထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီး(KNLA)အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ် အဃိ ပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲဒၣ်(၃)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ် အအိၣ် န့ၣ်လီၤႉ
ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ဖဲမဟါဂီၤခီ ၈း၀၀ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးလၢအနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ် အံၤဖဲအကနုာ်လီၤဆူပနွဲၢ်လူၢ်သ၀ီပူၤအဆၢကတီၢ်ဟဲတုၤလၢသ၀ီချၢရီဘၢၣ်ကျီးအခါန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒီး ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးရ့ၣ် ၃ သုးပာ်ဖှိၣ်အဃိ ဒုၣ်ဒါတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဲထီၣ်၀ဲဒၣ် ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးန့ၣ်ဒုၣ်ဒါသံ(၃)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်သုးခိၣ်လၢအပတီၢ်အိၣ်တဂၤဒီး တၢ်ဃးခံခီခံကပၤ တၢ်ဒုးစဲးပြဲးကဲထီၣ်အဂ့ၢ်ႇဒုၣ်ဒါတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်အိၣ်သးအဂ့ၢ်အကျိၤန့ၣ် ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်...
လါယူၤလံ ၁၉သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
မူခိၣ်စူၤအါ,ထံကစၢၢ်လီၤဆဲးဟးဂီၤဝဲထိၣ်ကီးကိကျဲအဘၢၣ်စၢၤတၢ်လီၢ်အါတီၤအဃိ,ဒ်သိးဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကညီကဘှါအဂီၢ်,ကဘှီဂ့ၤထီၣ်ကျဲအဆၢကတီၢ်ကကးတံၥ်ဝဲထိၣ်ကီးကိကျဲသၢသီအဂ့ၢ်,(ကညီတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကးကရၢ,KNU-KNLA/PC)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါယူၤလံအပူၤ,တၢ်စူၤဒိၣ်ထံကစၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လီၤဆဲးဟးဂီၤဝဲထိၣ်ကီးကိကျဲတၢ်လီၢ်အါတီၤအဃိလၢတၢ်ကမၤဂ့ၤထီၣ်ကျဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူအဂီၢ်,ကကးတံၥ်ကျဲစးထီၣ်ဖဲလါယူၤလံ(၁၈)သီတုၤလၢ(၂၀)လၢသၢသီအတီၢ်ပူၤအဂ့ၢ်,ကညီတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကးကရၢ(KNLA/PC)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢသုးခိၣ်ဒိၣ်စိစီၤကၠီၣ်ညိၣ်စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“ကျဲန့ၣ်ထံကစၢၢ်တဖၣ်လီၤဆှုလီၤဆဲးအဃိကျဲဟးဂီၤအိၣ်ဝဲအါတီၤလီၤ,တကးဒံးဘၣ်ကျဲအံၤတမ့ၢ်လၢခီကရ့ၣ်ဘၣ်မ့ၢ်ဝဲဟီၣ်ခိၣ်ကျဲအဃိန့ၣ်မူခိၣ်စူၤတဘျီကဲထီၣ်ကပံၥ်လၢအဘျိၣ်ဘျ့အဃိကျဲတီၤလၢဟးဂီၤတဖၣ်န့ၣ်ပှၤလဲၤထီၣ်တညီဘၣ်အဃိန့ၣ်တၢ်ကမၤဝဲဒၣ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူမီၤနီၤ,ခီပညီန့ၣ်ကတ့ထီၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်ဝဲဒၣ်တၢ်လီၤလၢအဟးဂီၤ,တၢ်ဘျ့တၢ်လီၢ်လၢဘၣ်ယိၣ်အိၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကလူပှဲၤမၤပှဲၤထီၣ်ဝဲလၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဖဲပှၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤဂ့ၢ်ဂီၢ်အူကသ့အဂီၢ်”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ထိၣ်ကီးကိကျဲဒီတတီၤအပူၤအံၤတၢ်ဃ့၀ဲကျဲတၢ်ခိတၢ်သွဲအံၤမ့ၢ်ဒ်သိးတၢ်ကပၥ်ကီၤ၀ဲစ့လၢတၢ်ကဘှီဂ့ၤထီၣ်ကျဲအဃိကျဲတီၤလၢတၢ်ကဘှီဂ့ၤထီၣ်သ့ၣ်ခဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်လၢၥ်ဘူၣ်လၢၥ်စ့ၤန့ၣ်တၢ်သူဝဲလၢလီၢ်ခၢၣ်သးစ့ပၥ်ဖှိၣ်အကျါအဂ့ၢ်,စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်ထိၣ်ကီးကိကျဲအံၤကမျၢၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဝဲဒၣ်အိၣ်ဝဲကိးနံၤဒဲးဒီးကျဲအံၤသိလ့ၣ်တီၣ်ပနံၥ်တၢ်ကၤဖးဒိၣ်တဖၣ်ကလ့ၢ်လိၤဝဲတသ့တညီဘၣ်အိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အသိး,ကမျၢၢ်ပှၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤမုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤလၢအဒိးဝဲ(4weels)သိလ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးကျဲတီၤတၢ်လီၢ်တနီၤနီၤအပူၤဘၣ်သူဝဲ(လိၣ်ထဲး)လၢကယူထီၣ်စၢၤတၢ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,ထိၣ်ကီကိကျဲအံၤတၢ်စးထီၣ်သူအီၤဖဲ(၂၀၂၂)နံၣ်လါဒံၤစဲဘၢၣ်အခါလံၤလံၤဒီးဒ်သိးတၢ်ကဘှါဆှဲ၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်လၢကျဲတီၤအဂီၢ်ကျဲဒီတဘိအပူၤကညီတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကးကရၢ(KNLA/PC)ပၥ်လီၤဝဲတၢ်အိၣ်ခိးတြဲၤခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲ(၅)တီၤဘၣ်ဆၣ်တၢ်ထၢဝဲကျဲတၢ်ခိၣ်တၢ်သွဲဖဲတၢ်ထီၣ်ကစၢၢ်တတီၤဒီးလီၤကစၢၢ်တတီၤလီၤအဂ့ၢ်(KNLA/PC)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒီးဘၣ်ဃးတၢ်ထၢဝဲသိလ့ၣ်အလဲအံၤန့ၣ်နီၤဖးဝဲခံကလုၥ်အိၣ်ဝဲဒီးပှၤလၢအနီသိလ့ၣ်ဆံးတဖၣ်န့ၣ်ညီနုၢ်တၢ်ဃ့ဝဲအီၤကျဲခိသွဲလၢစ့ပယီၤ(၁၀၀၀၀)ကၠးတုၤလၢ်(၂၀၀၀၀)ကၠးအဘၢၣ်စၢၤအိၣ်ဝဲအသိး,မ့မ့ၢ်သိလ့ၣ်ဖးဒိၣ်တီၣ်ပနံၥ်တၢ်ကၤလၢအမၤမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ဃ့ဝဲတခိၣ်န့ၣ်လၢစ့ပယီၤ(၁၀၀၀၀၀)တုၤလၢ(၁၅၀၀၀၀)ကၠးအဘၢၣ်စၢၤအိၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲအဂ့ၢ်,ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,ထိၣ်ကီကိကျဲအံၤအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်ပံးကွံၥ်သးဝံၤအလီၢ်ခံတၢ်သူက့ၤဝဲလၢကမျၢၢ်တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဒီးတီၣ်ဆှၢပနံၣ်တၢ်ကၤအိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်တၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်တကးဘၣ်,တၢ်ကိၢ်ခါအဆၢကတီၢ်သနၥ်က့ကျဲဟးဂီၤအိၣ်ဝဲတပယူၥ်ဃီထီဘိအဃိပှၤနီသိလ့ၣ်ဖိတဖၣ်သစၢၣ်ဘၣ်လိၥ်သးကဲထီၣ်တ့ၢ်သးအိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသ့ၣ်တဖၣ်ကဲထီၣ်တ့ၢ်သးအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
လါယူၤလံ ၁၈ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၄)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤစးထီၣ်လၢသုးဟံးန့ၢ်ဆူၣ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ ၀ံၤအလီၢ်ခံတုၤတကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ်ခီဖျိလၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ, သုးကီၣ်ကးခးလီၤကျိဖးဒီးသူကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤ မ့ၣ်ပိၢ်အဃိကမျၢၢ်ပှၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးပှၤနီၣ်ဂံၢ်ထီၣ်ဘးလၢ(၁၁၂,၂၄၉)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်လၢသုးကီၣ်ကးဟံးန့ၢ်ဆူၣ်ကွံၥ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ကမျၢၢ်ပှၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးနီၣ်ဂံၢ်(၁၁၂,၂၄၉)ဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အကျါလၢၢ်ကဆီကီၢ်ဆၣ်န့ၣ်ပှၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအမျးကယၤအိၣ်(၄)မျးကယၤ, တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်န့ၣ် (၁၉)မျးကယၤ, လၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်ဆၣ်(၅၁)မျးကယၤ, ကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်(၁၁)မျးကယၤ, လၢၢ်ဒိၣ်စိကီၢ်ဆၣ်(၁၁)မျးကယၤဒီးထံမိၢ်ပှၢ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲ(၄) မျးကယၤအဂ့ၢ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ခီဖျိလၢဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသးဒ်အံၤအဖီခိၣ်ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးအဂီၢ်ဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီၣ်အဂီၢ်တၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲတတုၤထီၣ်ဘးဘၣ်အဃိဘၣ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်လၢအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်၀ဲဒီးကတီၢ်ခဲအံၤန့ၣ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီၣ်, တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ဒီးတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲၤမၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်နဲၣ် ရွဲၣ်ပဒိၣ်စီၤအဲၣ်နၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
"ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒုတၢ်လိၣ်ဘၣ်အဂံၢ်ခီၣ်ထံးအါတက့ၢ်န့ၣ်တၢ်အီၣ်မီၤနီၤ. မ့ၢ်၀ံၤန့ၣ်တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိး(တၢ်အခိၣ်ဒုး), တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်(ကသံၣ်ကသီ)ဒီးတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့မီၤနီၤ. မ့ၢ်လၢဒူသ၀ီတနီၤန့ၣ်က့ၤအိၣ်ဆိးလၢအဒူသ၀ီတ သ့ဘၣ်ဒီးဘၣ်အိၣ်လၢထံခံကွၥ်ခံအဃိသတးန့ၣ်ဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်တမၤလိဘၣ်တၢ်ဘၣ်မီၤနီၤ.အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါတၢ်ဒုးတၢ်ယၤမ့ၢ်လီၤကယၥ်လီၤဘၣ်ဆၣ်ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအါဒၣ်တၢ်တက့ၢ်ဘၣ်ပျံၤဘၣ်ဖုးဒံးတၢ်လၢကက့ၤအိၣ်က့ၤဆိးလၢဒူသ၀ီပူၤအသိးပှၤဖိဒံးဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်တထီၣ်ဘၣ်ကၠိထီၣ်ဘၣ်ကီၢ်ဘၣ်အမဲၥ်ညါဘၣ်အိၣ်ဒံးဒၣ်လၢတၢ်အိၣ်ခူသူၣ်အလီၢ်အဃိဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ညၣ်ဂိၢ်တၢ်ဆါဒီးတၢ်ဆူၣ်တၢ်ဆါအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးပှၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးဖိ(၁၁၂,၂၄၉)ဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်ပှၤပိၥ်ခွါန့ၣ်အိၣ်၀ဲ(၄၈)မျးကယၤဒီးမ့မ့ၢ်လၢပှၤပိၥ်မုၣ်လၢဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ်အိၣ်၀ဲ(၅၂)မျးကယၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ
စးထီၣ်လၢသုးကီၣ်ကးဟံန့ၢ်ဆူၣ်ကွံၥ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢသုးက့ဟီၣ်က၀ီၤ(၇)ဘ့ၣ်လၢၤအပူၤခီဖျိသုးကီၣ်ကးပၥ်၀ဲပှၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဒ်တၢ်ခးပနီၣ်အဃိကမျၢၢ်ဘၣ်သံ၀ဲခဲလၢ်ၥ်(၂၀၀)ဂၤအကျါဖိသၣ်ပၥ်ဃုၥ်(၃၃)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၆၉၆)ဂၤအကျါဖိသၣ်ပၥ်ဃုၥ်စ့ၢ်ကီး(၁၇၆)ဂၤအဂ့ၢ်ကညီပှၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယၥ်ကရူၢ်(KHRG)ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါယူၤလံ(၁၇)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
လါယူၤလံ ၁၈ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤတဖၣ်အပူၤ တၢ်က့ၤအိးထီၣ်ကီၢ်သၢဘ့ၣ်တဘ့ၣ် တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ ၀ံၤလီၢ်ခံအဆိကတၢၢ်တဘျီဘၣ်ဒိၤယါဒဲက၀ီၤဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်စးထီၣ်ဟးထီၣ်လဲၤဆူကီၢ်အမဲၤရကၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကီၢ်ဆၢဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤတဖၣ်အပူၤ ခံ၀ီတ၀ီတၢ်က့ၤအိးထီၣ်တၢ်သုးလီၢ်သုးကျဲဆူကီၢ်သၢဘ့ၣ်တဘ့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ ၀ံၤလီၢ်ခံ ဖဲအပူၤကွံာ်စှၤသီအခါန့ၣ် ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤတဖျၢၣ်လၢအမ့ၢ်ဘၣ်ဒိၤယါဒဲက၀ီၤအံၤ ဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် စးထီၣ် ဟးထီၣ်လဲၤဆူကီၢ်အမဲရကၤထံကီၢ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် (KRC)နဲၣ်ရွဲၣ် စီၤၦဲၤစ့ ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤစံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အမ့ၢ်လီၤမီၤနီၤႉဘၣ်ဒိၤယါဒဲက၀ီၤခိၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲဖဲမဟါတနံၤလၢမဲၢ်လးဒဲက၀ီၤတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ပူၤလီၤႉ ပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲလၢဘၣ်ဒိၤယါဒဲက၀ီၤန့ၣ်ၦၤကညီလဲၤလံမီၤနီၤႉအခဲအံၤလဲၤဆိဒၣ်ဘၣ်ဒိၤယါဒဲက၀ီၤတဖျၢၣ်ဒံးလီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်ဟးထီၣ်လၢၦဲၤသီတနံၤလဲၣ်ခီန့ၣ်ပတသ့ၣ်ညါဒံးဘၣ်မီၤနီၤႉမဟါန့ၣ်ဘၣ်ဒိၤယါဒဲက၀ီၤခိၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲဒ်န့ၣ်ႉယဆိမိၣ်ကဘၣ်လၢအပူၤကွံာ်စှၤသီအခါလံဧါသၢၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ဃးအပူၤကွံာ်စှၤသီအခါဘၣ်ဒိၤယါဒဲက၀ီၤဟံၣ်ဖိဃီဖိဟးထီၣ်လဲၤဆူကီၢ်အမဲရကၤအံၤဟံၣ်ဒူၣ်ၦဲၤဖျၢၣ်လဲၣ်ဒီး ၦၤနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးဆံးအါလဲၣ်တၢ်ဆဲးကျိးတၢ်ကီတၢ်ခဲအဃိတသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KRC)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢတၢ်သုးလီၢ်သုးကျဲဆူကီၢ်အမဲရကၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤတဆီတကီၢ်ခါခဲအံၤဘၣ်ဒိၤယါဒဲက၀ီၤဖိတဖၣ်စးထီၣ် ဟးထီၣ်လဲၤလံဘၣ်ဆၣ်ဒဲက၀ီၤလၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်တနီၤန့ၣ်တၢ်တစးထီၣ်ဘၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤဒံးဘၣ်အိၣ်၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
အဃိဘၣ်ဃးတၢ်သုးလီၢ်ကျဲဆူကီၢ်သၢဘ့ၣ်တဘ့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲအံၤဘၣ်မနုၤဃိတၢ်စးထီၣ်အီၤ လၢဘၣ်ဒိၤယါ တကပၤလဲၣ်ဒီးဒဲက၀ီၤလၢအိၣ်တ့ၢ်အဂၤတဖၣ်တၢ်ကစးထီၣ်အီၤတၢ်အိၣ်သးအဂ့ၢ်အကျိၤဒ်လဲၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် (KRC)နဲၣ်ရွဲၣ် စီၤၦဲၤစ့ စံးအါထီၣ်၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ...
လါယူၤလံ ၁၇ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲမဟါလါယူၤလံ ၁၆ သီအနံၤ တၢ်မၤပိၢ်ဖးထီၣ်ကဒီး၀ဲဘိၣ်ခါကွ့တိၤတဘိလၢအိၣ်ကၠဲဘူးသ၀ီဃၢၤအံၤဒီးတိၤလီၤၦီၢ်ဟးဂီၤဒီတဘိတကးဒံးဘၣ် ပယီၤသုးတကပၤစ့ၢ်ကီးက့ၤခးလီၤကဒါကျိးဖးဒိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဖဲမဟါမုၢ်နၤခီ ၁၀ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ် ဘိၣ်ခါကွ့တိၤလၢအိၣ်ဖဲကၠဲဘူး–ကမၣ်စဲၣ်သ၀ီဘၢၣ်စၢၤအံၤ တၢ်မၤပိၢ်ဖး ထီၣ်၀ဲဒီးဖဲန့ၣ်၀ံၤလီၢ်ခံ တဂီၤအံၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးအမျိာ်သုး(၃၁၄)ခးလီၤ၀ဲဒၣ် ကျိဖးဒိၣ်ကအိၣ်လၢ ယဲၢ်ဖျၢၣ်ဃုဖျၢၣ်ညါ အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲမနၤ ၁၀း၁၈ မံးနံးအဆၢကတီၢ်န့ၣ် နၢ်ဟူတၢ်ပိၢ်ထီၣ်သီၣ်မီၤနီၤႉ မုၢ်၀ါထီၣ်ဘျီပဆဲးကျိးပၦၤ တဲ၀ဲလၢ ဘိၣ်ခါကွ့တိၤထီၣ်တဲာ်ၦၤမၤဟးဂီၤအီၤမီၤႉမ့၀ံၤတိၤဟးဂီၤလီၢ်ခံဖဲတဂီၤညါအံၤ(၈)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်န့ၣ် သုးကီၣ်ကး အမျိာ်သုး (၃၁၄)ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကအိၣ်လၢ(၆)ဖျၢၣ်ဃၣ်ဃၣ်ညါႉကျိဖးဒိၣ်န့ၣ်မ့ၢ်အလီၤတဲာ်လိၤဖဲလဲၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ႇ တအိၣ်န့ၣ်တသ့ၣ်ညါအဂ့ၢ်အကျိၤနီမံၤဘၣ်အဃိတဲတသ့ဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီ တၢ်ကစီၣ်...
လါယူၤလံ ၁၇သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ်
တနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်,ဒဝဲၢ်ဝ့ၢ်ဒူသ၀ီတဖၣ်ဒီးဝ့ၢ်ပူၤတၢ်ဆါဟံၣ်တဖၣ်အပူၤဖိဒံဖိသၣ်ဒီးသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်တူၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါကဲထီၣ်အသးအါထီၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ
ဒ၀ဲၢ်ဝ့ၢ်ပူၤ,စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်လါယူၤလံအလီၢ်ခံကတၢၢ်တနွံကဝီၤဒ့တၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤဖိဒံဖိသၣ်ဒီးအနံၣ်(၂၀)ဘၢၣ်စၢၤသူၣ်စၢ်သးဘီၣ်တဖၣ်အါတက့ၢ်တူၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါအါထီၣ်ဒီးဖဲတလါအံၤလါယူၤလံအဆိကတၢၢ်တနွံအပူၤပှၤဟဲထီၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်အါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်,ဒ၀ဲၢ်လီၢ်က၀ီၤပိၥ်မုၣ်ပှၤဆါအနီၢ်ကစၢ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ လၢတၢ်ဆါဟံၣ်အပူၤန့ၣ်ပှၤကဲထီၣ်တၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါလၢဒီဟံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲလီၤ,အါတက့ၢ်ကဲထီၣ်လၢဖိသၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ,ပှၤဟဲထီၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်န့ၣ်ဖိသၣ်ဒီးသးစၢ်အါတစဲးလီၤ,တနံၤန့ၣ်အိၣ်လၢသၢဂၤဆူအဖီခိၣ်လီၤ,ပှၤလၢစ့အိၣ်တဖၣ်ဒုလဲၤပၠးဝဲလၢနီၢ်တဂၤတၢ်ဆါဟံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်စံဝဲန့ၣ်လီၤ
ပှၤလၢတူၢ်ဘၣ်တၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါဒီးဟဲထီၣ်၀ဲတၢ်ဆါဟံၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ဟၢဖၢလူကဲထီၣ်၀ဲအသးဒီးအီၤခီဖျိလၢအီၣ်တၢ်အီၣ်တကဆှဲကဆှီဘၣ်တဆီဒီးပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါသူၣ်ခ့သးပှၢ်,ဖိဒံဖိသၣ်ဃုၥ်ဒီးသးစၢ်လၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်ဆါတဖၣ်အံၤတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်တအိၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်,လီၢ်က၀ီၤပိၥ်ခွါတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ဒ၀ဲၢ်လီၢ်က၀ီၤအပူၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးတကီၢ်ခါအံၤတၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်ဖိဒံဖိသၣ်ဒီးသူၣ်ခ့သးပှၢ်တဖၣ်တူၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါဘၣ်ဆၣ်အသးသမူတၢ်လီၤဘၣ်ယိၥ်တအိၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်ပှၤမၤစၢၤပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ
ဒ်န့ၣ်အသိး,လၢကဒီသဒၢတၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါအံၤအဂီၢ်ကဘၣ်သ့စုကဆှဲကဆှီ,ကဘၣ်အီထံလၢအကဆှီ,ကဘၣ်ဖီၣ်အီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီတုၤလၢအမံ,ကဘၣ်ပၥ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢအပူၤဖျဲးဒီးသၣ်ဘံလါဒီးမ့တူၢ်ဘၣ်တၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါန့ၣ်ကဘၣ်လဲၤဒိးပၠးသးလၢတၢ်ဆါဟံၣ်ထံၣ်လိၥ်သးဒီးကသံၣ်သရၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်ဆူၣ်ချ့၀ဲၤကျိၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဆီၣ်တခူစံးဝဲန့ၣ်လီၤ
လါယူၤလံ ၁၆သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်.
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် သုးက့(၄)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ ကညီဖီၣ်ကစုကဝဲၤလၢအမ့ၢ်ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA)ဒီးကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)(၂)ဖုအဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢအံၤတဆီဘၣ်တဆီကဲထီၣ်တုၤလၢတၢ်ဂၥ်သွံၣ်ဂၥ်ဆိးန့ၣ်ပထံၣ်ဘၣ်ပဝဲန့ၣ်လီၤ.
(KTLA)လၢအမ့ၢ်ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်အံၤန့ၣ်ဘၣ်တၢ်ကရၢကရိဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤဖဲ(၂၀၂၂)နံၣ်,လါယူၤလံ(၁၉)သီဒီးအိၣ်ဆီလီၤဝဲအသးလၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ သုးက့(၆)ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်တနီၤဒီးလၢသုးက့(၄)ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တနီၤန့ၣ်လီၤ.( KTLA)အိၣ်ထီၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံ လၢသုးက့(၆)တကပၤန့ၣ်ပတထံၣ်ဘၣ်လၢတၢ်ဘၣ်ဂံၥ်ဂူၥ်အိၣ်ထီၣ်ဒီး(KNLA)ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်နီတဘျီဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်လၢသုးက့(၄)တကပၤန့ၣ် တၢ်ပၥ်ဒ့ၣ်ပၥ်ကမၢ်လိၥ်သးအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်ခဲအံၤခဲအံၤကယီကယီဒီးပၢၢ်တုၤလၢ (KTLA)ကူၣ်ခးသံ(KNU)ခိၣ်နၢ်အိၣ်အသိး(KNU)တကပၤစ့ၢ်ကီးထီၣ်ရှဲလဲကွံၥ်(KTLA)အိၣ်ဆီလီၤသးတၢ်လီၢ်အိၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤကလဲၤအသးဒ်အံၤဆံးယံၤလဲၣ်ဒီးလၢတၢ်ကဘၣ်ဘှါရှဲဝဲကညီဖီၣ်စုဝဲၤ(၂)ဖုအတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢအဂီၢ်န့ၣ်တၢ်အဆၢကမ့ၢ်တၢ်မနုၥ်လဲၣ်.
ဒ်ကညီကွဲၤလ့လိၤဆဲးကျိးသံကွၢ်ဒီးခံခီခံကပၤခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအသိးန့ၣ် လၢတၢ်ကဘှါရှဲ,တဲသကိးတၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ခံခီခံကပၤအိးထီၣ်န့ၢ်သကိးလိၥ်သးပဲတြီကစီဒီအဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ခံခီခံကပၤအိးထီၣ်သကိးန့ၢ်လိၥ်သးပဲတြီ ယၢ်ခီယၢ်ခီပှဲၤထီၣ်(၃)နံၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံဘၣ်ဆၣ်တၢ်အမိၢ်လံၤမိပှၢ်တအိၣ်ဖျါထီၣ်နီတမံၤဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
(KTLA)သုက့(၄)တပၤစံးဝဲလၢ (KNU)သုးက့(၄)ခိၣ်နၢ်မၤသကိးတၢ်ဒီးဒုၣ်ဒါအဃိလ့ၤတက့ၤမၤသကိးတၢ်တသ့ဘၣ်အိၣ်ဝဲအသိး(KNU)တကပၤစ့ၢ်ကီးစံးဝဲလၢ(KTLA)လၢအဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲအီၤလၢသုးခိၣ်အဲၣ်ခွံကိး ကိၤလၤဖိအံၤ ထီဒါ,မၤတံၥ်တၥ်ဝဲကရၢမိၢ်ပှၢ်အတၢ်ဖံးတၢ်ဒီးတၢ်ပၢတၢ်ြပးန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အဃိ အသီတဘျီကဒီးဖဲလါယူၤလံ(၁၃)သီအနံၤတၢ်ကဲထီၣ်သးလၢ(KTLA)ခိးခးဝဲ(KNLA)ခိၣ်နၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤတၢ်မၤလိပျၢ်အမူးလၢသုးရ့ၣ်(၁၂)ဝံၤဖဲက့ၤလၢကျဲအကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ခံခီခံကပၤတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢ်ဝဲအံၤကလီၤကဆှၣ်ကွံၥ်အဂီၢ် ခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအတၢ်ပၥ်သးအိၣ်ဝဲလဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ပကပၥ်ဖျါထီၣ်န့ၢ်ပှၤဒိကနၣ်တၢ်ဖိဒ်လၥ်အသိးန့ၣ်လီၤ.
အဝဲသ့ၣ်အိးထီၣ်ဃၥ်ပဲတြီထီဘိလၢတၢ်ကဘှါရှဲဝဲတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢအဂီၢ်ဒီး(KTLA)သုးဖိလၢတၢ်ဖီလၥ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟဲထံၣ်လိၥ်သးအိၣ်တဒူၣ်ခံဒူၣ်ဘၣ်ဆၣ်လၢတၢ်ဖီခိၣ်တဖၣ်န့ၣ်တတူၢ်ထံၣ်သးဘၣ်အဂ့ၢ် ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်နဲၣ်ရွဲၣ်ပဒိၣ်စီၤအဲၣ်နၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပကိးဘှါရှဲအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်အိၣ်လၢအနံၣ်လံ. ပှၤလၢအဆံးလၢတၢ်ဖီလၥ်တဖၣ်န့ၣ်ဟဲအိၣ်တဒူၣ်ခံဒူၣ်လံ. မ့မ့ၢ်အဝဲသ့ၣ်(သုးခိၣ်အဲၣ်ခွံ(ကိး)ကိၤလၤဖိ)န့ၣ်ခီဆၢပှၤလၢတဟဲဘၣ်လ့ၤတက့ၤလီၤ.လၢဒုၣ်ဒါတကပၤပဘၣ်ဂဲၥ်လိၥ်စ့ၢ်ကီးအဃိန့ၣ်ပဟ့ၣ်အဝဲသ့ၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်တချုးစ့ၢ်ကီးဘၣ်.ပဟ့ၣ်အီၤတၢ်ဆၢကတီၢ်,ပအိးထီၣ်ဃၥ်ပဲတြီထီဘိလီၤ.သနၥ်က့န့ၣ်မ့မ့ၢ်လၢပကဃုထံၣ်အီၤန့ၣ်ပတၢ်မၤလၢအဂၤအိၣ်အဃိန့ၣ်ပတချုးဘၣ်.အဒိအမ့ၢ်ဟဲန့ၣ်ပတူၢ်လိၥ်လီၤ. မ့မ့ၢ်လၢပှၤကဘၣ်လူၤကဃုထံၣ်အီၤ,ဃ့ကညးအီၤခီန့ၣ်ယဆိမိၣ်လၢပှၤတမၤဘၣ်.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးကဒဲကဒဲဘၢၣ်စၢၤတၢ်ကဲထီၣ်သးသုတအိၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်အဝဲသ့ၣ်ဟ့ၣ်လီၤတၢ်ကလုၢ်လၢအိၣ်ပၥ်စၢၤလၢတဂၤလၢလီၢ်ဒီးလၢတၢ်ကဘှါရှဲတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢအဂီၢ်အဝဲသ့ၣ်အိးထီၣ်ဃၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲပဲတြီဘၣ်ဆၣ်တၢ်တဟဲဆဲးကျိးအဝဲသ့ၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်(KTLA)အသုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤနၢၤဒါစံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“အခဲအံၤန့ၣ်ပဝဲစ့ၢ်ကီးပအိးထီၣ်ပဲတြီထီဘိလၢတၢ်ဃူတၢ်ဖိးအဂီၢ်တၢ်တဲသကိးန့ၣ်တၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်ကီတအိၣ်ဘၣ်.သနၥ်က့တထံၣ်ပှၤဟဲဆဲးကျိးပှၤနီတဂၤဘၣ်.အခဲအံၤန့ၣ်ပတဲလၢအိၣ်ပၥ်စၢၤလၢတဂၤလၢလီၢ်,တဂၤလၢလီၢ်.ပှၤမ့ၢ်ဟဲထီၣ်ခးပှၤန့ၣ်ပဘၣ်ခးလီၤ.ပှၤမ့ၢ်တဟဲခးခီန့ၣ်အိၣ်ပၥ်စၢၤတဂၤလၢလီၢ်ပတဲဒ်န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးလီၤ (KTLA)သုးက့(၄)တၢ်ဖီလၥ်ပှၤသုးဖိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တဲသကိးတၢ်သ့,လဲၤတပူၤဃီ,အီၣ်တပူၤဃီဒီး(KNLA)သုးက့(၄)လီၤ.ဘၣ်ဆၣ်အခိၣ်လၢတၢ်ဖီခိၣ်တဂၤခံဂၤန့ၣ် ခီဖျိလၢဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ဒိၣ်စိမ့ၢ်ဂ့ၤ, အ့ၣ်လိၥ်သးလၢနီၢ်ကစၢ်တဂၤတၢ်ဂ့ၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤအဃိန့ၣ် ပထိၣ်ဃူအဝဲသ့ၣ်တန့ၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ် (KNLA)သုးရ့ၣ်(၁၂)ဒီးသုးရ့ၣ်(၂၇)အသုးရ့ၣ်ခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်စီၤမူဂ့ၤတဲဖျါထီၣ်ဝဲအတၢ်လဲၤခီဖျိလၢအဝဲလဲၤဟံးန့ၢ်မူဒါဖဲသုးက့(၄)ဟီၣ်ကဝီၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“လၢတၢ်ကထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိးအဂီၢ်န့ၣ် ပအိးထီၣ်ပၥ်ပဲတြီထီဘိလီၤ.အခဲအံၤန့ၣ်ပကတဲတီတီလိၤလိၤလီၤ.အဝဲသ့ၣ်သုးဒ့သုးရ့ၣ်အိၣ်တၢ်ဖီလၥ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်...
လါယူၤလံ ၁၅ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခဲမုၢ်ဆ့ၣ်လါယူၤလံ ၁၆ သီန့ၣ် မ့ၢ်၀ဲကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO) နံၣ်ဆၢက့ၤၦဲၤထီၣ် ၇၇ ၀ီတ၀ီဒီး လၢမုၢ်နံၤ ဆၢက့ၤအံၤအဖီခိၣ်အလီၢ်အိၣ်လၢကညီစုက၀ဲၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရၢတဖၣ်ကဘၣ်ဖီၣ်လိာ်စုမၤသကိးတၢ်ဒီး ကလုာ်ဒူၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရၢအဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီပိာ်မုၣ်ကရၢ(KWO)စံး၀ဲလၢ (KNDO)မုၢ်နံၤဆၢက့ၤလံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤ န့ၣ်လီၤႉ
ကလုာ်ဒိၣ်စိသနူကကတၢၢ်ကွံာ်ဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ကီၢ်သူလ့ၤလၢအအိၣ်ၦဲၤဒီးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ႇတၢ်တုၤသိးထဲသိးႇ တၢ်စံၣ်ညီၣ် ပၢလီၤသးခွဲးယာ်အဂီၢ်န့ၣ်အလီၢ်အိၣ်လၢကညီစုက၀ဲၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရၢအံၤကဘၣ်ဖီၣ်လိာ်စုမၤသကိးတၢ်ဒီးတၢ်ကလုာ်ဒူၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရၢအဂၤႇကရူၢ်ကရၢလၢအထီဒါသုးမီၤစိရိၤ,ကမျၢၢ်သုးသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KWO)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပတၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီကလၢၤၦဲၤထီၣ်အဂီၢ်တဂၤလၢသနၢၣ်ဒ်၀ဲကဖီၣ်လိာ်စုမၤသကိးတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလိာ်သးအမဲာ်ညါဒ်သိးတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤလၢတၢ်ကွဲးလီၤပာ်အီၤတဖၣ်အံၤသုတလီၤမၢ်တဂ့ၤအဂီၢ်အလီၢ်အိၣ်လၢပက ဘၣ်မၤ သကိးတၢ်လၢတၢ်မုၢ်လၢ်တမံၤဃီလၢသးတဖျၢၣ်ဃီအပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤ ဆီၣ်တခူထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တကတီၢ်ဃီထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်သးအိၣ်သးႇတၢ်ဆီတလဲဒီးတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီအဖီခိၣ် မ့ၢ်တၢ်ဆၢကတီၢ် အရ့ဒိၣ်၀ဲလၢ ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢကမၤဂ့ၤထီၣ်အါထီၣ်ကံၢ်စီဂံၢ်ဘါဒီးတၢ်အိၣ်ယၢၤဒီးကဲထီၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢဂံၢ် ဘါဒ်သိးတၢ်ကမၤ လီၤသဘှံးမၤနၢၤကွံာ်ဒုၣ်ဒါတဖၣ်စ့ၢ်ကီးအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)အံၤမ့ၢ်ကရၢတဖုလၢကညီဒီတကလုာ်အဂီၢ်ဒီးတကးဒံးဘၣ် ဒီသဒၢစ့ၢ်ကီး ၀ဲကညီအထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်ဂၢၢ်ဂၢၢ်ကျၢၤကျၢၤတုၤမုၢ်မဆါတနံၤအံၤအဃိ ကဲထီၣ်တၢ်ဂံၢ်...