ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါအ့ဖြ့ၣ် ၃သီႇ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၤ-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢသုးက့(၆)ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ႇကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢပၢချၢ ကျဲဒီးလ့လီၤဆီကျဲလၢတၢ်ပံးဃာ်အီၤအသီ(၁၀)ဘျဲၣ်ခံဘိအံၤႇအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်(၁)သီအနံၤန့ၣ်တၢ်က့ၤအိးထီၣ်ကဒါက့ၤ၀ဲလံအဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပၢချၢကီၢ်ဆၢကျဲဒီးလ့လီၤဆီကျဲခံဘိအံၤအပူၤကွံာ်ခီဖျိပယီၤသုးအဂၤ(၄၀)ဘျဲၣ်ဟဲဃ့ၢ်နုာ်လီၤဃုာ်ဒီးတၢ်စုက၀ဲၤ၀ံၤအလီၢ်ခံဘၣ်တၢ်စးထီၣ်ကးတံာ်ကွံာ်၀ဲဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်က့ၤအိးထီၣ်က့ၤ၀ဲလံဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤက့ၤ၀ဲဒ်သိးလၢညါအပူၤကွံာ်သ့၀ဲလံအဂ့ၢ်ပၢချၢၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤကျဲန့ၣ်ၦၤအိးထီၣ်လၢာ်လံႉၦၤအိးထီၣ်လၢမဟါန့ၣ်လံအခဲအံၤလ့ၢ်လိၤန့ၣ်ခံဘိလၢာ်လီၤႉမဲကီၢ်ဆၢတလိၣ်လ့လီၤဆီတလိၣ်ခံလိၣ်န့ၣ်လ့ၢ်လိၤအ့ဆ့လီၤႉစးထီၣ်ပံးဒုစးထီၣ်၀ဲဖဲတၢ်ဒုးတၢ်ယာ်ကဲထီၣ်ဒီးပယီၤသုးတဖၣ်နုာ်လီၤလၢကီၠၣ်တဲၣ်ပူၤအဆၢကတီၢ်အခါလံၤလံၤလီၤမီၤနီၤႉအခဲအံၤၦၤလ့ၢ်လိၤဒ်သိးလၢအပူၤကွံာ်သၢနံၣ်လွံၢ်နံၣ်အသိးလီၤမီၤ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇကမျၢၢ်လၢအလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဒီးသိလ့ၣ်ယီၢ်(ဆဲးကဲး)တဖၣ်န့ၣ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤ၀ဲလၢပၢချၢကျဲတကပၤသ့၀ဲဒီးမ့မ့ၢ်ကမျၢၢ်လၢစိာ်ဆှၢတီဆါ၀ဲနွဲၣ်သ့ၣ်တံၢ်(ဘီးက့ၣ်တံၢ်)တဖၣ်လ့ၢ်လိၤ၀ဲလၢလ့လီၤဆီကျဲတကပၤသ့အဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကျဲတပံးလၢၤဘၣ်ႇအိးထီၣ်လံမီၤႇဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်မဟါကၢးန့ၣ်ခိၣ်နၢ်လၢပဖီခိၣ်တဖၣ်တဲ၀ဲလၢႇလၢပၢချၢကျဲတကပၤန့ၣ်ဟ့ၣ်လ့ၢ်လိၤ၀ဲဆဲးကဲၤႇမ့မ့ၢ်လၢလ့လီၤဆီကျဲတဘိန့ၣ်ခီန့ၣ်ဟ့ၣ်လ့ၢ်လိၤ၀ဲနွဲၣ်သ့ၣ်ကါသ့ၣ်မတၤသ့ၣ်မီၤနီၤႉမ့ထုးတၢ်ဖိတၢ်လံၤကၠါသိးနွဲၣ်သ့ၣ်ကါမတၤခီဒုဟ့ၣ်နုာ်၀ဲလၢလ့လီၤဆီတဘိမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်ၦၤကညီသ့ၣ်မတၤသ့ၣ်ဒီးၦၤၦ့ၤတၢ်ဆါတၢ်ဖိလၢအိၣ်ဖဲခိၣ်ဃၢၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ခီန့ၣ်ပျဲနုာ်လီၤ၀ဲလၢပၢချၢကျဲလီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပၢချၢဒီးလ့လီၤဆီကျဲအံၤအပူၤကွံာ်လါမးရှး(၁၉)သီအနံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢသုးကီၣ်ကးဒီးလီၢ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ဖဲမဲၢ်သရီထၣ်အဃိပယီၤသုး(၄၈)ဂၤလဲၤဃ့ၢ်နုာ်လီၤ၀ဲဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤဃုာ်ဒီးတၢ်စုက၀ဲၤအသိးဖဲလါမးရှး၂၁သီအနံၤန့ၣ်ပၢချၢကီၢ်ဆၢယ့ၤတယီၣ်ပယီၤသုးကလၢၤသုးဖိ(၂၆)ဂၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤတအိၣ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်ဟဲဃ့ၢ်နုာ်၀ဲဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤအဃိကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတကပၤပ့းဃာ်၀ဲကျဲခီကီၢ်ဆၢဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အသီ(၁၀)ဘျဲၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံတၢ်က့ၤအိးထီၣ်က့ၤအီၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ

လါအ့ဖြ့ၣ် ၃သီႇ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ကညီကီၢ်စဲၣ်ႇရၤမတံ၀့ၢ်ႇမ့လဲၣ်ပၤသ၀ီဒီးအ့ကၠ့မၠဲၤသ၀ီအဘၢၣ်စၢၤအ့ည့စ့ၤတံၤဃိၣ်တၢ်လူၢ်ခိၣ်တၢ်လီၢ်လၢၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအိၣ်ကဒု၀ဲတစိၢ်တလီၢ်န့ၣ်ႇတကီၢ်ခါခဲအံၤသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲဒီးတၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါအဂ့ၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်(၂၀၂၁)နံၣ်လ့က့ၣ်ကိာ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံႇၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအဟဲအိၣ်ကဒုအသးတဖၣ်အံၤတက့ၤဘၣ်ဒံး၀ဲလၢအနီၢ်ကစၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဒံးဘၣ်ဒီးခီဖျိတၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ကဒီး၀ဲအဃိမ့လဲၣ်ပၤႇမဲၢ်၀ါခံႇပဟံၣ်ကျီးႇမီထိၣ်သလ့ႇအ့ကၠ့မၠဲၤႇယသ့ၣ်ဂူၤႇသ၀ီဖိပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်ဟံၣ်ခိၣ်(၃၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးလီၢ်က၀ီၤဖိနီၢ်ဂံၢ်အဂၤ(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်လၢအိၣ်ကဒုအသးဖဲအ့ည့စ့ၤတံၤဃိၣ်တၢ်လီၢ်တဖၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲထံတၢ်ကီတၢ်ခဲဒီးတူၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါအဂ့ၢ်ၦၤလဲၤမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိ(Overseas Irrawaddy Association-OIA )ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ကဒု၀ဲဖဲန့ၣ်ဖးယံာ်လံစးထီၣ်လၢလ့က့ၣ်ကီၤတၢ်ကဲထီၣ်သးအခါလံၤလံၤလီၤမီၤနီၤႉအခဲအံၤတၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်အဃိက့ၤအိၣ်လၢဟံၣ်တဘူၣ်ဘၣ်ႇက့ၤကွၢ်၀ဲအဟံၣ်အဃီတစိၢ်တလီၢ်၀ံၤဟဲက့ၤမံ၀ဲဖဲန့ၣ်လီၤႉတၢ်ကိၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ႇထံကမျၢနါက့တအိၣ်ဘၣ်အဃိန့ၣ်လဲၤဒၢၣ်၀ဲထံလၢထံဃိၣ်သူမွဲကျိပူၤမီၤႉထံကျိပူၤခီန့ၣ်ထံတကဆှီဘၣ်မ့ၢ်၀ံၤမၤပာ်၀ဲဒီးအခိၣ်ဒုးသ့ၣ်တဖၣ်တအိၣ်ဘၣ်အဃိခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်တူၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါမီၤနီၤႉပလဲၤဒီးပကွၢ်အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဟးလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ထံသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉၦၤလၢတူၢ်ဘၣ်တၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါန့ၣ်ဒုကအိၣ်(၁၅)ဂၤညါႉမ့မ့ၢ်လၢတူၢ်ဘၣ်၀ဲတုၤလၢတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်ပတီၢ်ဒုတအိၣ်ဒံးနီတဂၤဘၣ်ႇဘၣ်ဆၣ်အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်စးထီၣ်တူၢ်ဘၣ်၀ဲအခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိလံမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ကွၢ်ထွဲဒ်အမ့ၢ်ကသံၣ်ၦၤမၤတၢ်ဖိဒီးကသံၣ်သရၣ်သရၣ်မုၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအသိးလိၣ်ဘၣ်၀ဲထံအီလၢအကဆီှႇတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးတၢ်အီၣ်တၢ်အီႇတၢ်ခိၣ်ဒုးဒီးတစိၢ်တလီၢ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်အ၀ဲစံး၀ဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲလၢ “ဖဲအံၤပဘၣ်အိၣ်ကြီအိၣ်ကြးလီၤႉအါတက့ၢ်ပအိၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်လိၤပမံလၢဟီၣ်ခိၣ်လိၤလီၤႉပအိၣ်ပြါလၢန့ၣ်တဒူၣ်လၢအံၤတဒူၣ်လီၤမီၤႉပဟဲအိၣ်တၢ်အံၤတမ့ၢ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လီၤတံၢ်ဆဲးဘၣ်အဃိပတဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤအါအါဘၣ်ႉပဘၣ်ဃုအီၣ်ဃုအီဒၣ်ပကစၢ်လီၤႉတဘျီတခီၣ်ၦၤဟဲဟ့ၣ်ၦၤအိၣ်မီၤႉကသံၣ်သရၣ်တအိၣ်ဘၣ်ႇထံနါက့တကူတလၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီကသံၣ်ကသီတကူတလၢဘၣ်မီၤ” အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤႇလဲးခးတီၤႇလ့က့ၣ်ကိာ်ႇသ့ၣ်ကါညံၤနီၤသုးကလၢၤႇဂီၤလ့ၤႇထံကပျၢၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤတၢ်ခးလိာ်သးလၢသုးကီၣ်ကးဒီးကညီတၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်KNLAသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအိၣ်၀ဲအဖၢမုၢ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉခီဖျိလၢတၢ်အိၣ်သးဒ်အံၤအဃိကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်သုးဂ့ၢ်၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စ့ၢ်ကီးမၤအါထီၣ်၀ဲတၢ်ဟးဆှၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါအ့ဖြ့ၣ် ၃ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၅)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ စးထီၣ်လါမးရှး(၁)သီတုၤ(၃၁) သီအနံၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၅)ဒီးပယီၤသုးကီၣ်ကးအဘၢၣ်စၢၤအိၣ်၀ဲ(၉၉)ဘျီဒီးသုးကီၣ်ကးတကပၤသံ(၄၂)ဂၤအဂ့ၢ် မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် (၂)သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ တလါအတီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲ(၉၉)ဘျီလၢခံခီခံကပၤဒ်အံၤအဖီခိၣ် ပယီၤသုးကီၣ်ကးသံ(၄၂)ဂၤအကျါ ပာ်ဃုာ်သုးခိၣ်စိ(၂)ဂၤႇ သုးခိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်(၁)ဂၤႇ သုးစကီၤ(၂)ဂၤႇ သုးစကီၤဖိ(၂)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ(၅၅)ဂၤအဂ့ၢ်မုၢ်တြီၢ် တၢ်ကစီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိး လၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၅)တကပၤစ့ၢ်ကီး ဘၣ်သံ၀ဲ(၈)ဂၤႇ ဘၣ်ဒိ(၁၄)ဂၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤ ခးတပျုာ်တပျီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်ဆူကမျၢၢ်ဒူသ၀ီႇ တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ် ကျဲခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၄၁)ဖျၢၣ်ဒီး ဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤႇ ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးဒြိခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၁၄၈၅)ဖျၢၣ် အဂ့ၢ်မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီတလါအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိလၢပယီၤသုးကီၣ်ကးသူ၀ဲကလံၤကျါတၢ်ဒုးဒီးဟီၣ်ခိၣ်မဲာ်ဖံးခိၣ်တၢ်ဒုးအဃိ ကမျၢၢ်ဘၣ်သံ(၉)ဂၤအကျါ ပာ်ဃုာ်သီခါ(၁)ပါႇ မိၢ်ဖိဆံးလၢအဒၢ(၁)တဂၤဒီးဘၣ်ဒိစ့ၢ်ကီးကမျၢၢ်(၃၀)ဂၤအ မဲာ်ညါ ဘၣ်ဟးဂီၤကွံာ်၀ဲကမျၢၢ်ဟံၣ်(၄၂)ဖျၢၣ်ႇ ဘုဖီ(၂)ဖျၢၣ်ႇ စဲးထဲၣ်တၢ်(၁)ဖျၢၣ် ဃုာ်ဒီးဘၣ်သံကမျၢၢ်ဆၣ်ဖိ ကီၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလါမးရှးအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဆူၣ်ထီၣ်၀ဲလၢသုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၅)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒီး သုးကီၣ်ကး...

လါအ့ဖြ့ၣ် ၃ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ဆၢလာ် ဖဲတနံၤအံၤလါအ့ဖြ့ၣ် ၃ သီ ဂီၤခီအဆၢ ကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လၢနိၣ်ဖိႇထံမူထၣ်သ၀ီအပူၤဒီး ဘၣ်ဆၣ်ၦၤသ၀ီဖိသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး တအိၣ်၀ဲဒၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲတနံၤအံၤဂီၤခီဆၢကတီၢ်န့ၣ်လၢနိၣ်ဖိဒီးထံမူထၣ်သ၀ီအပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်ပယီၤသုးကဘီယူၤ ဟဲကွံာ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီးခီဖျိမ့ၣ်ပိၢ်အံၤလီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလၢသ၀ီဃၢၤအဃိ ၦၤသ၀ီဖိဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး တအိၣ် ၀ဲဒၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤအ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢမဟါန့ၣ်ကဘီယူၤဟဲကွံာ်လီၤတၢ်တဘျီႇတဂီၤညါအံၤနါက့ၤဟဲကွံာ်လီၤတၢ်ဒံးႉနိၣ်ဖိသ၀ီနါက့ကွံာ်လီၤ၀ဲလၢထံမူထၣ်သ၀ီနါက့ကွံာ်လီၤ၀ဲစ့ၢ်လီၤႉမ့မ့ၢ်လၢနိၣ်ဖိသ၀ီန့ၣ်မ့ၢ်ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဖဲလဲၣ်တက့လဲၣ်န့ၣ်ယတယးလီၤတံၢ်တဘၣ်ဘၣ်ႉကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်န့ၣ်န့ၢ်လၢသ၀ီချၢတဘၣ်လၢသ၀ီပူၤဘၣ်ႇ အန့ၢ်လၢသ၀ီချၢ အဃိတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကမျၢၢ်တအိၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲမဟါလါအ့ဖြ့ၣ် ၂ သီအနံၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ထံ၀ၣ်ဘျီသ၀ီလၢအိၣ်ဘူး၀ဲဒီးနိၣ်ဖိထံမူထၣ်သ၀ီအံၤစ့ၢ်ကီး ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢသ၀ီဃၢၤအိၣ်၀ဲဒီးဒ်န့ၣ်အသိးတဂီၤညါအံၤစ့ၢ်ကီးကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်ဒီတဂီၤညါဒံးန့ၣ်လီၤႉတကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိသ၀ီဖိတနီၤဟးထီၣ်စံၣ်အိၣ်လၢသ၀ီဃၢၤအိၣ်၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ် စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲ(၂၀၂၂)လါမးရှး ၂၄ သီအနံၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး လၢထံမူထၣ်သ၀ီအပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်ဟီၣ်က၀ီၤ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤဒီးဖဲန့ၣ်၀ံၤလီၢ်ခံ...

လါအ့ဖြ့ၣ် ၃ သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် (K3C)လၢအမ့ၢ်ကလုာ်ဒူၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢဖီၣ်စုက၀ဲၤ(၃)ဒူၣ်ဒ်အမ့ၢ် ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ( KNU)ႇကခၠ့ၢ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးကရၢ( ု KIO)ႇကရ့ၣ်နံၣ်ဒီကလုာ်တၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီပၣ်တံၣ်(KNPP)ဒီးခၠ့ဒီကလုာ်သုးမုၢ်ဒိၣ်(CNF)သ့ၣ်တဖၣ်မၤ၀ဲတၢ်ထံၣ်လိာ်တၢၣ်ပီၣ်ဒီးကီၢ်အမဲရကၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤဂ့ၢ်၀ီၦၤကူၣ်လိာ်တၢ်(Derek Chollet)ဖဲလါမးရှး(၂၈)သီအနံၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ထံၣ်လိာ်သးဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ်(K3C)တကပၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတအိၣ်နီတမံၤဘၣ်ဆၣ် လၢကီၢ်အမဲရကၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤဂ့ၢ်၀ီၦၤကူၣ်လိာ်တၢ်(Derek Chollet)တကပၤတခီတၢၣ်ပီၣ်တဲသကိး၀ဲဘၣ်ဃး ထံဂုာ်ကီၢ်ဂၤၦၤတ၀ၢသ့ၣ်တဖၣ်ကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအါထီၣ်ၦၤလၢအလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤဒီး ကီၢ်ပယီၤဖိအခါဆူညါကဂ့ၤန့ၢ်အလီၢ်အဂီၢ် တၢၣ်ပီၣ်တဲကသိး၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ် ပာ်ဖျါ၀ဲဒၣ်လၢအနီၢ်ကစၢ်အ(Twitter)အပူၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢတၢ်ထံၣ်လိာ်တၢၣ်ပီၣ်ဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ် တၢ်ဂ့ၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတ၀ဲတသ့ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ် တၢ်တဲသကိးတၢ်ဂ့ၢ်အါမံၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲဒီးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိဒီးကီၢ်အမဲရကၤပဒိၣ်တကပၤတသ့ဖဲအသ့ကမၤဂ့ၤမၤအါထီၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအဂ့ၢ်ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ( KNU)အထံဂုၤကီၢ်ဂၤ၀ဲၤကျိၤအနဲၣ်ရွဲၣ်သရၣ်စီၤ Nimrodစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်ကစီၣ်တခါအံၤတၢ်တအဲၣ်ဒိးမၤဖျါထီၣ်ဘၣ်ႉအိၣ်ဒၣ်တဲသ့တခါလၢ မၤတၢ်ထံၣ်လိာ်သးႇလၢတၢ်တဲသကိးတၢ်ဂ့ၢ်တဘျုးခါအကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ဒီးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိန့ၣ်လီၤႉကီၢ်အမဲရကၤပဒိၣ်တကပၤတသ့ဖဲအသ့ကမၤဂ့ၤမၤစၢၤအါထီၣ်၀ဲၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအဂီၢ်အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကီၢ်ပယီၤဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်အဂီၢ် ဒ်(Burma Act)တၢ်ဘျၢသဲစးအိၣ်၀ဲအသိး ၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤမ့ၢ်ဂ့ၤႇတၢ်ဒုးတၢ်ယာ်တၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အဃိ ၦၤလၢလီၤဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲမ့ၢ်ဂ့ၤႇ ကီၢ်ပယီၤပူၤကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢမ့ၢ်ဂ့ၤႇ ကမျၢၢ်တၢ်ဒီသဒၢသုး( PDF)ဒီးကရူၢ်ကရၢလၢအဟူးဂဲၤလၢဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်ဂ့ၢ်၀ီအဂီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ လၢကမၤစၢၤ၀ဲတမ့ၢ်လၢတၢ်စုက၀ဲၤဘၣ်ႇမ့မ့ၢ်တခီကမၤစၢၤ၀ဲလၢတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်ဒီးကျိၤကျဲသနူသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ဖဲအပူၤကွံာ်စှၤသီအခါန့ၣ် ကီၢ်အမဲရကၤတၢ်ဖီလာ်ဘျီၣ်ဒိၣ်ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤ၀ဲဒီး အကီၢ်ခိၣ်(Joe Biden)ဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်၀ံၤအလီၢ်ခံ အမဲရကၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤဂ့ၢ်၀ီၦၤကူၣ်လိာ်တၢ်(Derek Chollet)မၤ၀ဲဒၣ်တၢ်ထံၣ်လိာ်သးဒီးကလုာ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ လၢအမဲရကၤထံဂုၤကီၢ်အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါထံၣ်လိာ်သးဒီး( K3C)ဒ်အံၤအဖီခိၣ် မုၢ်လၢ်၀ဲဒီးကမ့ၢ်တၢ်ဂ့ၤတခါလၢၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအဂီၢ်အဂ့ၢ် ကီၢ်ပူၤကညီၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိကမံးတံာ်(CIDKP)ၦၤနဲၣ်တၢ်(၂)ဂၤတဂၤ သရၣ်စီၤခဲလ့ၣ်ပဲာ်ထံနီၤဖး၀ဲဒ်အံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“(K3C)ထံၣ်လိာ်သးဒီးကီၢ်အမဲရကၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒ်အံၤအဖီခိၣ်န့ၣ်ယဆၢမုၢ်လၢ်လၢတၢ်မၤစၢၤလၢၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအဂီၢ်န့ၣ်ကဂ့ၤထီၣ်န့ၣ်လီၤႉဘၣ်မနုာ်အဃိလဲၣ်န့ၣ်...

လါအ့ဖြ့ၣ် ၂သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီၢ်ပယီၤ-ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢ (တးခ်)ကီၢ်ရ့ၣ်ႇ ထၣ်ဆီၣ်ယါကီၣ်ဆၣ်ႇ မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤ စးထီၣ်ဖဲမဟါတနွံန့ၣ် ဒဲက၀ီၤပူၤ က၀ီၤဒိၣ်(Zone- A)ဒီး( Zone- B)အပူၤက၀ီၤဒ့သ့ၣ်တဖၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်ဒီးထံလီၤတူာ်လီၤကၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိထံဂံၢ်လီၤစၢ်အဃိ မဲၢ်လးဒဲက၀ီၤပူၤက၀ီၤဒ့တနီၤနီၤန့ၣ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်၀ဲတၢ်ဟ့ၣ်ထံတၢ်ဆၢကတီၢ်အသိးက၀ီၤဒ့လၢနးတနီၤနီၤန့ၣ်(၂)သီမးတၢ်ဟ့ၣ်ထံတဘျီအိၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ် မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤ အနဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ်စီၤဆါဒ့(Sunday)စံးဘၣ်၀ဲဒၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အခဲအံၤတၢ်ပာ်ပနီၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢဂီၤခီ(၆)နၣ်ရံၣ်တုၤ(၉)နၣ်ရံၣ်န့ၣ်လီၤႉအခဲအံၤထံတဟဲဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်လၢၤဘၣ်ႉ ဟဲခံသီမးတဘျီအိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉထံအဂံၢ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်ကအိၣ်တနွံဒံးလီၤႉဆူမဲာ်ညါန့ၣ်ယဆိမိၣ်လၢထံကနးဒိၣ်ထီၣ်န့ၣ်လီၤႉဘၣ်မနုာ်အဃိလဲၣ်န့ၣ်က၀ီၤဒ့လၢထံနးသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤက့ၤ(၂)သီတဘျီန့ၣ်လီၤႉတမ့ၢ်လၢက၀ီၤဒ့ကိးဒ့ဒဲးဘၣ်ႉက၀ီၤဒ့လၢထံဘၣ်ဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤတသီတဘျီန့ၣ်လီၤႉဂီၤခီမ့ၢ်တဟဲဟါခီဟဲန့ၣ်လီၤႉ ဟံၣ်တဒူၣ်န့ၣ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ထံတၢ်တယးကွၢ်ကန့ၢ်အလံး(၈၀)န့ၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ တၢ်ကိၢ်ထီၣ်ဒ်အံၤအဃိသဂၢၢ်ဘၣ်ဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲလၢအမ့ၢ်ထံကၤအသိးလၢမ့ၣ်အူဖၣ်ဆါစ့ၢ်ကီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်အဖီခိၣ်ဒဲက၀ီၤခိၣ်ထုးထီၣ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်ကလုၢ်ဘၣ်ဃးမ့ၣ်အူဖၣ်ဆါတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်အသိးလၢမုၢ်နၤခီတကပၤဘံၣ်ဘၢဟးလူၤဆှၣ်တၢ်လၢမ့ၣ်အူတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အဂီၢ်အိၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်အ၀ဲတဲအါထီၣ်၀ဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ မဲၢ်လးဒဲက၀ီၤအံၤဟံးန့ၢ်၀ဲဒၣ်ထံလၢ တိၤ၀ါထံကျိအိၣ်၀ဲဒၣ်အသိးဟံးန့ၢ်ထံလၢ( IRC)တကပၤအိၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ထံအဂီၢ်တကီၢ်ခါခဲအံၤဒဲက၀ီၤဖိတနီၤန့ၣ်ဘၣ်ၦ့ၤန့ၢ်၀ဲထံလၢတၢ်ချၢႇခံခီခံကပၤတၢ်ဘၣ်သးအဖီခိၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်၀ဲတလါ(၂၀၀)ဘးလၢတၢ်ကဘှီထံပဲးလိဒီးထံပူၤအဂီၢ်အိၣ်၀ဲအသိးႇတၢ်ကရၢကရိဒ်အမ့ၢ်(IOM)စ့ၢ်ကီးမၤဘူၣ်လီၤ၀ဲဒၣ်ထံလၢက၀ီၤဒ့လၢထံအနးသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤအံၤက၀ီၤဒိၣ်အိၣ်၀ဲ(၃)ဘ့ၣ်ႇဟံၣ်ခိၣ်အဖျၢၣ်(၆၀၀၀)ဘျဲၣ်ႇၦၤနီၢ်ဂံၢ်အိၣ်ကဒုသးအိၣ်၀ဲ(၃၀၀၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးကိးမုၢ်နံၣ်ဒဲးမ့ၢ်တုၤဖဲတၢ်ကိၢ်ခါအဆၢကတီၢ်အံၤသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးထံကၤတၢ်ဂ့ၢ်ကီအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဒဲ၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါအ့ဖြ့ၣ် ၄ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ်ႇ ကခၠ့ၣ်ကီၢ်စဲၣ်ႇ ပကိကီၢ်ခီဒိၣ်ဒီးစကဲကီၢ်ခီဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤဖဲပူၤကွံာ်လါမးရှး(၁၃)သီအနံၤတုၤ (၂၆)သီအနံၤန့ၣ်ခီဖျိသုးကီၣ်ကးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးဒွဲၣ်အူအီၣ်ဟးဂီၤကွံာ်၀ဲကမျၢၢ်ဟံၣ်ဃီသ့ၣ်တဖၣ်အဃိၦၤဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအိၣ်ထီၣ်လၢ(၅၀၀၀၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်ကီၢ်ပယီၤတၢ်မုၣ်တၢ်ခုၣ်ၦၤဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါတၢ်(BNI-Myanmar Peace Monitor (MPM) )အတၢ် မၤနီၣ်ပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်စဲၣ်(၂)ဘ့ၣ်ဒီးကီၢ်ခီဒိၣ်(၂)ဘ့ၣ်အပူၤ လၢခံနွံအတီၢ်ပူၤ ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအါထီၣ်၀ဲ(၅၀၆၅၁)ဂၤဒီးအကျါၦၤအဂၤ (၄၀၀၀၀)န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢကခၠ့ၢ်ကီၢ်စဲၣ်ဒီးပကိကီၢ်ခီဒိၣ်အပူၤအအါကတၢၢ်ခီဖျိလၢ ကခၠ့ၢ်ကီၢ်စဲၣ်ဒီးပကိကီၢ်ခီဒိၣ်န့ၣ်တၢ်ဒုးဆူၣ်၀ဲလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးကီၣ်ကးအဂ့ၢ်(BNI-MPM)တၢ်ပာ်ဖျါပူၤအသိးပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်လၢသုးကီၣ်ကးဟံးန့ၢ်ဆူၣ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံတုၤတကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢဂံၢ်ဘါဟဲဆူၣ်ထီၣ်၀ဲဒီးလီၢ်က၀ီၤသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ဒိၣ်စိဟဲလဲၢ်ထီၣ်၀ဲအသိးသုးကီၣ်ကးအံၤပညိၣ်ပာ်ပနီၣ်၀ဲကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးဟဲခးလီၤတၢ်အဃိၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဘၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဃိလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ၦၤလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးထီၣ်ဘၣ်လၢအလါတဂၤစံး၀ဲလၢ “ၦၤသ၀ီဖိလၢယအိၣ်ဒူသ၀ီအပူၤန့ၣ် လဲၤတုၤလၢၦၢ်၀ဲန့ၣ် ဟဲတုၤလၢၦၢ်၀ဲအံၤအပူၤဒ်မီၤနီၤႉ လၢအံၤတကပၤန့ၣ်ၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိတဖၣ် ဒ်န့ၢ်တၢ်ၦ့ၤဒီးဟ့ၣ်တၢ်ၦ့ၤအသိးန့ၣ်ဘုမ့ၢ်ဂ့ၤပဲမ့ၢ်ဂ့ၤဘၣ်ဆါကွံာ်၀ဲခဲလၢာ်လီၤႉ တၢ်ၦ့ၤခီန့ၣ်ဒုဘၣ်တၢ်မၤစှၤလီၤ၀ဲမီၤနီၤႉ မ့မ့ၢ်လၢပအိၣ်တကပၤန့ၣ်ဒူသ၀ီလၢတဘၣ်ဃ့ၢ်န့ၣ်တအိၣ်အါလၢၤဘၣ်ႉ တၢ်ကလုၢ်မ့ၢ်သီၣ်န့ၣ်လဲၤအိၣ်ကဒုလၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအလီၢ်ဒီးတၢ်မ့ၢ်လီၤဘှ့ၣ်န့ၣ်ဟဲက့ၤဟးထီၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အံၤန့ၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်လၢကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ(သုးက့-၃)အပူၤအသိး(KNU)ဟီၣ်က၀ီၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး(၇)ကလီၢ်ဘျဲၣ်အကျါချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤကီၢ်ဆၣ်တဘ့ၣ်လၢအမ့ၢ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အံၤန့ၣ်ၦၤနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲအါကတၢၢ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခံနွံအတီၢ်ပူၤ(KNU)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤလၢအမ့ၢ်ကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤအံၤခီဖျိသုးကီၣ်ကးသူ၀ဲတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအဃိၦၤကမျၢၢ်(၉၂၅၁)ဂၤဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးဒီးဒီကလုာ်တၢ်ဃူတၢ်ဖိးပဒိၣ်(NUG)တၢ်ဒီသဒၢကိတိာ်၀ဲၤကျိၤဖီလာ်ကမျၢၢ်တၢ်ဒီသဒၢသုးသ့ၣ်တဖၣ်မၤ၀ဲဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢစကဲကီၢ်ခီဟီၣ်က၀ီၤအပူၤအဖီခိၣ်ၦၤဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအိၣ်၀ဲ(၁၄၀၀)ဂၤလံအဂ့ၢ်(BNI-MPM)တၢ်မၤနီၣ်ပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဟီၣ်ခိၣ်ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်တၢၣ်ပီၣ်တၢၣ်ပီ၀ဲၤဒၢး(UNOCHA Myanmar)စ့ၢ်ကီးကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်အပူၤကမျၢၢ်ၦၤဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအိၣ်ထီၣ်ဘးလၢ(၃)ကကွၢ်ဃၣ်ဃၣ်လံအဂ့ၢ်ဖဲပူၤကွံာ်လါမးရှး(၁၉)သီအနံၤန့ၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိးလၢကဟ့ၣ်၀ဲၦၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂီၢ်စ့ပာ်ကီၤတၢ်လိၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ပာ်ဖျါစ့ၢ်ကီး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါအ့ဖြ့ၣ် ၂ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါမးရှး ၃၁ သီအနံၤန့ၣ် ခီဖျိကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လၢဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်ပူၤ လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလၢသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤ အဃိ ၦၤကမျၢၢ်သံ၀ဲဒၣ်(၆)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်(၂၀)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၅)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်ပူၤခီဖျိသုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤခးလီၤတၢ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢက၀ီၤဒ့(၂)သီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤအဃိ ၦၤကမျၢၢ်လၢအလဲၤစံၣ်အိၣ်ကဒုသးဖဲသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤအံၤတဖၣ်ဘၣ်သံဘၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်ဒ်အံၤလီၤဒီး တုၤလၢခဲအံၤကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၅)ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤကျၢၤဒိၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲ ၃၁ သီအနံၤန့ၣ် ကဘီယူၤဒုးသုးဟဲခးလီၤတၢ်လၢဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ် က၀ီၤဒ့(၂) သီခါဖၠၣ်န့ၣ်ႉ အဃိၦၤသ၀ီဖိလၢ အလဲၤစံၣ်အိၣ်ကဒုသးဖဲန့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်သံ၀ဲဒၣ်(၅)ဂၤႇသီခါန့ၣ်သံ၀ဲဒၣ်(၁)ပါႉအဘၣ်ဒိန့ၣ်တၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲဒၣ်လၢအဂၤ(၂၀)မီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်ကဘီယူၤဒုဟဲခးလီၤတၢ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤႉခးလီၤတၢ်လၢက၀ီၤဒ့ပူၤဒီးဒူသ၀ီလၢအိၣ်ဘူးဖဲတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါမးရှး ၂၉ သီအနံၤ (သုးက့ ၅)အၦၤသုးပာ်ဖှိၣ်လဲၤထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်ပယီၤသုး(ခလရ-၁၉)သုးရ့ၣ် သုးကလၢၤ၀ံၤလီၢ်ခံ သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဟဲက့ၤခးလီၤကဒါတၢ်လၢဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်ပူၤဃုာ်ဒီး ခိၣ်ဃၢၤဒူသ၀ီတၢ်လီၢ်...

လါအ့ဖြ့ၣ် ၁ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတနံၤအံၤလါအ့ဖြ့ၣ်(၁)သီ ဂီၤခီ(၉း၀၀)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ခီကီၢ်ကၠိတဖျၢၣ်လၢအမ့ၢ် ကွဲၢ်ကဘီတီၤထီကၠိမၤ၀ဲ(၂၀၂၃-၂၀၂၄)နံၣ်တၢ်ပျၢ်ကၠိမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဖဲ(မဲၢ်ပး)ကွဲၢ်ကဘီကၠိကရၢၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ပျၢ်ကၠိမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤကၠီၣ်တဲၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါႇ တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်ဃုာ်ဒီးကရူၢ်ကရၢၦၤဘၣ်မူဘၣ် ဒါလၢအဟဲထီၣ်တၢ်တဖၣ်ကတိၤဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါလီၤ၀ဲၦၤကၠိဖိတဂၤစုာ်စုာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်စံၣ်လီၤကၠိဘျီ၀ဲအံၤၦၤကၠိဖိလၢအဖျိထီၣ်တဆံခံတီၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ခါဆူညါတၢ်လဲၤအဂီၢ်တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤဆဲးကျိး၀ဲဒီးကၠိအဂုၤအဂၤတဖၣ်အိၣ်အသိးလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကဖံးကမၤတၢ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်၀ဲအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကွဲၢ်ကဘီကၠိခိၣ် သရၣ်မါကၠီၤချ့ဆူ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “လၢအ၀ဲသ့ၣ်ကနုာ်လီၤဒိးစဲး၀ဲ(GED)ဒီးကဆဲးထီၣ်၀ဲဖၠၣ်စိမိၤအဂီၢ်ပဘျးစဲန့ၢ်၀ဲလီၤႉ မ့ၢ်၀ံၤန့ၣ်ခံမံၤတမံၤန့ၣ်ကၠိဖိလၢအဖျိးထီၣ်တဆံခံတီၤ၀ံၤအဲၣ်ဒိးမၤတၢ်လၢတၢ်ကရၢကရိတၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ်ပဆဲးကျိၤန့ၢ်၀ဲဒီးတနီၤနီၤလၢအဲၣ်ဒိးထီၣ်တၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိၣ်သးသမူတၢ်သိၣ်လိအကလုာ်ကလုာ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပဆဲးကျိၤန့ၢ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢ(၂၀၂၃-၂၀၂၄)နံၣ်တၢ်ပျၢ်ကၠိမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ်ကတီၤဆိကၠိဖိဖျိးထီၣ်၀ဲ(၁၃)ဂၤႇ (၁၁)တီၤဒီး(၁၂)တီၤကၠိဖိဖျိထီၣ်၀ဲ(၃၀)ဂၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤဃုာ်စ့ၢ်ကီး ၦၤကၠိဖိလၢအန့ၢ်ခိၣ်ဖးသ့ၣ်တဖၣ်တဂၤစုာ်စုာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ပျၢ်ကၠိမူးနံၤ၀ဲအံၤမ့ၢ်တၢ်သးခုဖးဒိၣ်တခါခီဖျိမိၢ်ပၢ်ဒီပုၢ်ဒီ၀ဲၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟဲပၣ်ဃုာ်ပၣ်ဂီၢ်၀ဲဒီး ခါဆူညါအဲၣ်ဒိးဆဲးထီၣ်၀ဲဖၠၣ်စိမိၤကၠိအဂီၢ်ပဘျးစဲးန့ၢ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် နီၢ်ဂ့ၤန့ၢ်ဖီလၢအဖျိထီၣ်(၁၂)တီၤအံၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “တနံၤညါအံၤန့ၣ်ယဖျိးထီၣ်ဘၣ်ကၠိႉ လၢယတၢ်အိၣ်မူအပူၤန့ၣ်ပလဲၤခီဖျိဘၣ်ကၠိတတီၤဘၣ်တတီၤ အဃိယဖျိထီၣ်ဘၣ်ကၠိတနံၤအံၤန့ၣ်ယသးခုဒိၣ်မးမ့ၢ်လၢမိၢ်ပၢ်ဒီပုၢ်ဒီ၀ဲၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟဲတုၤမီၤနီၤႉ ယမုၢ်လၢ်တိၢ်ပာ်လၢယကဆဲးထီၣ်ကၠိလီၤႉ အခဲအံၤတဆံခံတီၤဖျိလံယကထီၣ်ဆဲး(GED)လီၤႉ ယထီၣ်(GED)မ့ၢ်၀ံၤန့ၣ်ယကဆဲးထီၣ်၀ဲဖၠၣ်စိမီၤကၠိမီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်ခီဖျိဘၣ်အိၣ်ကၠိလၢၦၤထံၦၤကီၢ်ပူၤအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်အကလုာ်ကလုာ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိး အိၣ်လၢဟံၣ်ဒွဲၣ်ပူၤစ့ၢ်ကီးဘၣ်ကွၢ်ဆၢမဲာ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်မ့ၢ်လၢမိၢ်ပၢ်အတၢ်ဆီၣ်ထွဲဟ့ၣ်လီၤသးဒီး သရၣ်သမါအတၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအဃိဖျိထီၣ်ဘၣ်ကၠိလၢတနံၤအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် တဆံခံတီၤကၠိဖိ စီၤထူ...

လါအ့ဖြ့ၣ် ၁ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ကီၢ်သူလ့ၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ လၢဟီၣ်က၀ီၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲ အကလုာ်ကလုာ်အပူၤ(၂၀၂၃-၂၀၂၄)တၢ်သိၣ်လိနံၣ်၀ံၤ၀ဲဒၣ်ဂ့ၤဂ့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD) စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တနံၣ်အံၤတၢ်သိၣ်လိအတီၢ်ပူၤအံၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ႇ ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ ကၠိကမံးတံာ်ဃုာ်ဒီးကၠိသရၣ်၊မုၣ်ႇ ၦၤကၠိဖိဘၣ်သံ၀ဲဒၣ်အိၣ်ဒီး လၢတၢ်သူၣ်ဘၣ်ဒိသးဘၣ်ဒိအပူၤတၢ်သိၣ်လိနံၣ်၀ံၤ၀ဲဂ့ၤဂ့ၤဘၣ််ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KECD)၀ဲၤကျိၤခိၣ် ပဒိၣ်စီၤလီၤအဲၣ်မူ စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲၤကျိၤ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၂၉ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိစံးဘျုးဘၣ်ၦၤလၢအပာ်ဖှိၣ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်တဖၣ်ဒီးကၠိသရၣ်၊သရၣ်မုၣ်တဖၣ်လၢ အဟ့ၣ်လီၤသး လၢၦၤကၠိဖိတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ်တုၤလၢနံၣ်ကတၢၢ်တၢ်သိၣ်၀ံၤတစု အဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤလီၤအဲၣ်မူ စံး၀ဲ န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပစံးဘျုးဘၣ်ၦၤမၤသကိးတၢ်ပခိၣ်ပနၢ်လၢအဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဟ့ၣ်လီၤသးလၢတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ တၢ်မၤအတကွီၢ်ပူၤႉလၢတၢ်ကဟ့ၣ်လီၤ၀ဲဒၣ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ဒ်အံၤမ့ၢ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဒၣ်တၢ်တၤတၢ်ဖးဒိၣ်ခီဖျိလၢ တၢ်အိၣ်သးအကပၤကပၤတၢ်ဆီၣ်သနံးအဃိမီၤနီၤအဃိပတစံးဘျုးဘၣ်သရၣ်၊မုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပအိၣ်တသ့ဘၣ်ႉ ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ကဘီယူၤကဟဲတ့ၢ်လီၤတၢ်အခါဖဲလဲၣ်န့ၣ်ပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉဖဲန့ၣ်အခါန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟ့ၣ်လီၤတၢ်ဆၢကတီၢ်တူၢ်ဆါခီၣ်ဆါသးလၢၦၤကၠိဖိအဂီၢ်အဃိပပာ်ကဖၢလၢပသးလၢအတၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးလၢတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အပူၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၂၀၂၃-၂၀၂၄ တၢ်သိၣ်လိနံၣ်အပူၤန့ၣ် ကၠိလၢအိၣ်ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤဖီလာ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၁၄၆၇)ဖျၢၣ် ဒီး ကၠိစးထီၣ်အိၣ်၀ဲလၢတီၤဖုၣ်ႇတီၤခၢၣ်သးဒီးတီၤထီကၠိသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးတၢ်မၤ၀ဲနံၣ်ကတၢၢ်ကၠိတၢ်ဒိးစဲး၀ံၤ၀ဲ တကးဒံးဘၣ် လၢကီၢ်သူလ့ၤပဒိၣ်တၢ်ဒိးစဲးတကပၤစ့ၢ်ကီးတၢ်မၤ၀ဲ၀ံၤအပတီၢ်ဘၣ်အပတီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်...