လါယူၤ ၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ ကမျၢၢ်လၢအအိးထီၣ်ဆါကျးလၢထံဆၢကီၢ်ဆၢ သ့ၣ်တဖၣ်အံၤခီဖျိတၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤထီၣ်ဒီးတၢ်စိာ်ဆှၢတၢ်ဖိတၢ်လံၤအဘူးအလဲအါထီၣ်အဃိ လၢကျးတၢ်လဲၤတရံးသးအဂီၢ်ထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၂)နံၣ်စးထီၣ်အခါကီၢ်ပယီၤစ့တကလီၢ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်လၢစ့ယိၤ(၁၇၀၀)ဘးဘၣ်ဆၣ် တကီၢ်ခါခဲအံၤ စ့ပယီၤအၦ့ၤလီၤ၀ဲဒီးစ့ယိၤအၦ့ၤထီၣ်အဃိကီၢ်ပယီၤစ့တကလီၢ်န့ၣ်လၢစ့ယိၤအိၣ်တ့ၢ်က့ၤထဲ(၁၂၃၀),(၁၂၆၀)ခိၣ်ဃၢၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤခီလဲစ့လၢအိၣ်ထံဆၢကီၢ်ဆၢတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိကီၢ်ပယီၤစ့အၦ့ၤလီၤဒီးနလဲၤၦ့ၤတၢ်အခါဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)တြဲၤအဘူးအလဲတကးဒံးဘၣ် တၢ်စိာ်ဆှၢတၢ်ဖိတၢ်လံၤအဘူးအလဲစ့ၢ်ကီးဟဲအါထီၣ်အဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤန့ၣ်လီၤႉလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤထီၣ်ဒိၣ်န့ၢ်အပူၤကွံာ်ဒံးအဃိ ဆါတၢ်ဒွးတကဲးလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကျးကစၢ် နါလိစ့ၤ လၢအဆါတၢ်ဖဲကီၢ်ဆၢအံၤ စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပကလဲၤၦ့ၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢကီၢ်ပယီၤတကပၤအံၤစ့ၢ်ကီးပသိလ့ၣ်တအိၣ်ဘၣ်ႉနီဒၢးတသ့ဘၣ်အဃိပကလဲၤၦ့ၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤန့ၣ်ပဘၣ်ငါၦၤသိလ့ၣ်မီၤနီၤႉပလဲၤၦ့ၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤ၀ံၤပဟဲက့ၤလၢကျဲန့ၣ်ပဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤတြဲၤအဘူးအလဲႇဘၣ်ဟ့ၣ်စ့ၢ်ကီးသိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်အဘူးအလဲအဃိနဒွးမးတကဲးလၢၤဘၣ်ႉလၢယိၤကီၢ်တကပၤန့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်တြဲၤအဘူးအလဲဒုတအိၣ်ဘၣ်ႇဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်ဘၣ်တနံၣ်န့ၣ်တၢ်ၦ့ၤထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢကီၢ်ပယီၤအပူၤခီဖျိစဲးဖီကဟၣ်သိဒီးပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤထီၣ်အဃိဒ်သိးအယ့(အရင်း) ကအိၣ်တ့ၢ်အဂီၢ်န့ၣ်ဘၣ်ဆါဒိၣ်ထီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤၦ့ၤအဃိၦၤဟဲၦ့ၤတၢ်တအိၣ်အါအါလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် နီၢ်မုၣ်ဒါလၢအဆါတၢ်ဖဲကီၢ်ပူၤ ထံဆၢကီၢ်ဆၢတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“သိၦ့ၤနါက့ထီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဂၤစ့ၢ်ကီးထီၣ်ခဲလၢာ်လီၤႉလၢညါန့ၣ်နဆါတၢ်န့ၢ်တစဲးဒံးႉ ခဲအံၤတၢ်ၦ့ၤထီၣ်အဃိနဆါတၢ်တန့ၢ်ဒ်သိးလၢညါခါလၢၤဘၣ်ႉပလဲၤၦ့ၤတၢ်ပဟဲက့ၤဆါကဒါက့ၤန့ၣ်အမၠးတအိၣ်ဘၣ်ႉ ၦၤဟဲၦ့ၤအီၣ်တၢ်နါက့လီၤစှၤ၀ဲ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအအိးထီၣ်ကျးဆါအီၣ်တၢ်ဖဲထံဆၢကီၢ်ဆၢသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်၀ဲတၢ်စိာ်ဆှၢပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤသိလ့ၣ်အဘူးအလဲအါ၀ဲအသိးကလဲၤၦ့ၤတၢ်လၢယိၤကီၢ်တကပၤအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်လဲၤဒိး၀ဲချံဒီးမ့တုၤလၢယိၤကီၢ်တကပၤန့ၣ်ဘၣ်လဲၤကဒီး၀ဲလၢသိလ့ၣ်အဆီဘၣ်အဆီန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးၦၤအိၣ်လၢခိခိၣ်ဒူသ၀ီကစၢၢ်ကလိကျါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟဲၦ့ၤအီၣ်ၦ့ၤအီတၢ်လၢကျးဆါတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီး ခီဖျိတၢ်ၦ့ၤထီၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်စ့ၢ်ကီးတဟဲၦ့ၤအီၣ်တၢ်အါအါလၢၤဘၣ်အသိးထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲလၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤအိၣ်ထံဆၢကီၢ်ဆၢတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤ ၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ကလံၤထံးအပူၤ ဖဲမဟါလါယူၤ ၇ သီ ၉း၃၀ ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူတ၀ီၣ်ထီၣ်(ရွာတန်းရှည်)သ၀ီပူၤအဃိ ဖိသၣ်(၁၂)နံၣ်သံ၀ဲ ၁ ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိ၀ဲ ၂ ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးလၢအိၣ်ကီးတရံး(လဲၤ၀ၣ်ကိ)တဖၣ်အံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလိၤလိၤလၢဟံၣ်တဖျၢၣ်အခိၣ်အဃိစီၤကၠီၤသါအီၤ(၁၂)နံၣ်အံၤသံ၀ဲတဘျီဃီဒီးအမိနီၢ်တပံၤ(၄၃)ဒီးအဒ့မုၣ်နါယ့ၤ၀တံၣ်(၄)နံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ယွၤတါစှ့ၤသ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ“ကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢသ၀ီပူၤၦၤဟံၣ်ဖိဃီဖိအဟံၣ်ဖီခိၣ်တဖျၢၣ်မီၤနီၤႉ ဘၣ်၀ဲဒၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိ(၃)ဂၤႉဘၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤမုၢ်ၦၢ်တဂၤႇအဖိခွါတဂၤဒီးအဖိမုၣ်တဂၤလီၤႉမ့မ့ၢ်အဖိခွါခီန့ၣ်သံ၀ဲဖဲန့ၣ်တဘျီဃီလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ကလံၤထံးတကပၤန့ၣ်ပယီၤသုးလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဃုာ်ဒီးဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဲထီၣ်သးခဲအံၤခဲအံၤအသိး ဟံၣ်ဃီတဖၣ်စ့ၢ်ကီး ဟးဂူာ်ဟးဂီၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ၦၤကမျၢၢ်ဘၣ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်၀ဲတၢ်တခါအံၤဖဲကီးတရံးဆၢခိၣ်န့ၣ်အိၣ်ဒီယုၢ်လီၤမီၤနီၤႉပသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်ၦၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးန့ၣ်ကအိၣ်လၢအဂၤ(၄၀),(၅၀)ဘျဲၣ်လံမီၤႉမ့မ့ၢ်လၢအသံန့ၣ်အိၣ်လၢအဂၤ(၁၀),(၂၀)ဘျဲၣ်လံႉပကမျၢၢ်ဘၣ်တူၢ်ဘၣ်ကီၤ၀ဲဒၣ်တၢ်တခါအံၤသးတမုာ်ဘၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၇ သီန့ၣ် ပယီၤသုး(ခလရ–၉၇)လၢအိၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်အံၤဒီးလဲၤ၀ၣ်ကျိဖးဒိၣ်လူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ခးလီၤဒံး၀ဲကျိဖးဒိၣ်လၢ၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤတပယူာ်ဃီအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိပယီၤသုးတဖၣ်အံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တပယူာ်ဃီအဃိကီၢ်ကရံးကီၢ်ဆၣ်ကမျၢၢ်တဖၣ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဟဲအါထီၣ်၀ဲအသိးခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ၦၤဟံၣ်ၦၤဃီတဖၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကသူၣ်ထီၣ်က့ၤတၢ်အိၣ်မူလၢအသီအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤ ၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူ(တံတန်ကူး)သ၀ီပူၤအဃိ ကမျၢၢ်လၢအဟးဃုထၢအီၣ်ကုၤတလးအီဒံၣ်တဖၣ်အံၤသံ၀ဲ(၁)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲမဟါလါယူၤ ၆ သီအနံၤ ပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢကီးတရံး၀့ၢ်ကလံၤထံး(ခုဒုံး)သ၀ီ (ဆံဖလား)ကၠိကဲထီၣ်၀ံၤလီၢ်ခံ ဖဲဂီၤခီ ၉ နၣ်ရံၣ်အခါန့ၣ် ခီဖျိကီးတရံးပယီၤသုး(၉၇)ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူ ခန့မူၤႇ တတၤကူႇစ့ၤကိသ၀ီပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤပိာ်မုၣ်တဂၤလၢအလဲၤဃုထၢကုၤတလးအီဒံၣ်အံၤဖဲအဟဲက့ၤလၢကျဲ အခါ ဘၣ်၀ဲဒီးကျိဖးဒိၣ်သံ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိစံးဝဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကဘၣ်ဖဲဂီၤခီ ၉ နၣ်ရံၣ်န့ၣ် ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢတတၤကူသ၀ီပူၤအဃိ ၦၤပိာ်မုၣ်သံ(၁)ဂၤႉ ၦၤသ၀ီဖိဘၣ်ဒိ(၃)ဂၤႉလၢညါခါန့ၣ်ပယီၤသုးတဲဃာ်ၦၤသ၀ီဖိအိၣ်မီၤနီၤႉတဲ၀ဲလၢၦၤကညီသုးႇ(PDF)မ့ဟဲန့ၣ်မၢၦၤဟ့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ႇၦၤမ့တဟ့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဘၣ်န့ၣ်တဲ၀ဲလၢကခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢသ၀ီပူၤမီၤနီၤႉခဲအံၤခးလီၤ၀ဲလၢသ၀ီပူၤတီတီလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲတနံၤအံၤလါယူၤ ၇ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး ခီဖျိပယီၤသုး(၉၇)ခးလီၤစၢၤကျိဖးဒိၣ်ဒီး တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲဒီး(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အိၣ်၀ဲစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၂ သီအခါစ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးအဂၤ(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်နုာ်လီၤဟံတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢ...
လါယူၤ ၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ သုးမီၤစိရိၤစုတီၤဖီလာ်ကၠိတနီၤတတူၢ်လိာ်၀ဲၦၤကၠိဖိလၢအိၣ်ဟဲနီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ် ထဲဘါကၠိအံၤ ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကၠိဖိမိၢ်ပၢ်ဒီးကၠိသရၣ်သရၣ်မုၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤကၠိဖိလၢအဟးထီၣ်ကၠိလၢနီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိတဖၣ်အံၤအ၀ဲသ့ၣ်တဲ၀ဲလၢအိၣ်ဟဲလၢကၠိလၢအတဖိးသဲးစးဘၣ်အဃိသုးမီၤစိရိၤအကၠိတနီၤန့ၣ်တတူၢ်လိာ်ၦၤကၠိဖိအံၤဘၣ်အသိး သုးမီၤစိရိၤအကၠိလၢအတူၢ်လိာ်ၦၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ် စ့ၢ်ကီး အ၀ဲသ့ၣ်သုးလီၤစှၤ၀ဲအတီၤတတီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိသရၣ်၊မုၣ်တဖၣ် စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကြုၢ်တုလီၢ်က၀ီၤ ကၠိသရၣ်မုၣ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ၦၤကၠိဖိလၢအမ့ဟးထီၣ်လၢနီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိတဖၣ်န့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ်တဲ၀ဲလၢအတဖိးသဲစးဘၣ်ႇအဃိတတူၢ်လိာ်၀ဲဘၣ်မီၤနီၤႉမ့၀ံၤတဒုးထီၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲအတီၤဘၣ်ႉတဲ၀ဲလၢအကံၢ်အစီတလၢၦဲၤဘၣ်ဒ်န့ၣ်ႉကၠိတနီၤခီန့ၣ်မၤ၀ဲလၢတၢ်နၢ်ပၢၢ်တူၢ်လိာ်၀ဲအိၣ်လီၤႉကၠိလၢအတတူၢ်လိာ်၀ဲဘၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်လီၤႉပကၠိအံၤမ့ၢ်၀ဲဒၣ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိဘၣ်ဆၣ်အိၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိၦၤထုးထီၣ်န့ၢ်၀ဲကၠိဟးထီၣ်လံာ်အုၣ်သးမီၤနီၤႉကၠိဟးထီၣ်လံာ်အုၣ်သးအံၤကၠိတနီၤန့ၣ်တတူၢ်လိာ်၀ဲဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤစုတီၤဖီလာ်ကၠိတဖၣ်တတူၢ်လိာ်၀ဲၦၤကၠိဖိလၢအိၣ်ဟဲနီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်အဃိ ၦၤကၠိဖိတနီၤလဲၤထီၣ်က့ၤကၠိလၢ၀့ၢ်ပူၤနီၢ်ကစၢ်ကၠိ(ပုဂ္ဂလိကကျောင်း)အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဖၣ် စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ၦၤဖိသၣ်တဖၣ်အံၤခီဖျိခိ၀ံၣ်တၢ်ဆါအဃိတထီၣ်ဘၣ်ကၠိဘၣ်ႉမ့၀ံၤသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤနါက့တထီၣ်ဘၣ်ကၠိဘၣ်ႉ အတီၤနါက့ထီထီၣ်လံအဃိဖဲမဟိန့ၣ်ပပာ်အီၤဖဲသ၀ီပူၤနီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိအံၤလီၤႉတနံၣ်အံၤပဆိမိၣ်လၢပကလဲၤပာ်အီၤလၢ၀့ၢ်ပူၤပဒိၣ်ကၠိဘျီၦၤတဲလၢတတူၢ်လိာ်၀ဲလၢၤဘၣ်အဃိဘၣ်ပာ်ကဒါလၢနီၢ်ကစၢ်ကၠိ(ဂ္ဂလိကကျောင်း)လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိဖိမိၢ်ပိၢ်တဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်ကၠိလၢအိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ် တအိးထီၣ်ကၠိလၢသုးမီၤစိရိၤစုတီၤဖီလာ်ကူၣ်သ့တၢ်သိၣ်လိသနူအဖီလာ်လၢၤဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဆဲးအိးထီၣ်က့ၤ၀ဲဒ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိအသိးလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံသုးမီၤစိရိၤပဒိၣ်ကၠိတနီၤန့ၣ်ဟဲက့ၤနုာ်လီၤက့ၤ၀ဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)တၢ်ပၢဖီလာ်အိၣ်၀ဲအသိးတနီၤန့ၣ်ဆဲးအိၣ်ဆၢထၢၣ်၀ဲဒ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိဒီးလၢကၠိသရၣ်၊မုၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ခီန့ၣ် သ၀ီဖိဘၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးမၤစၢၤဆီၣ်ထွဲ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤ ၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ ဖဲလါယူၤ ၆ သီ ဂီၤခီအဆၢ ကတီၢ် ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢနၣ်သၤကွ့၀့ၢ်ပူၤအဃိ တၢ်ဆါဟံၣ်ဒီးဟံၣ်ဟးဂီၤ၀ဲတနီၤဒီး ကမျၢၢ်တကလးဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤ ဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါယူၤ ၆ သီ ဂီၤခီ ၄ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ် နုာ်လီၤခး၀ဲပယီၤသုးကလၢၤဒီးနၣ်သၤကွ့၀့ၢ်ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ဖဲ(ရေတွင်းကုန်းကြီး)ကပၤအံၤကဲထီၣ်၀ံၤလီၢ်ခံ ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤကဒါမ့ၣ်ပိၢ်လၢနၣ်သၤကွ့ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ကပိၤကပၤအဃိ တၢ်ဟးဂူာ်ဟးဂီၤအိၣ်ထီၣ်၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲဂီၤခီ ၄ နၣ်ရံၣ်အခါန့ၣ် ကဘီယူၤဒြိဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်တဖျၢၣ်ဘျီတၢ်ဒုးစးထီၣ်ကဲထီၣ်ဖဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်ဖဲတိၤကပၤပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ဒီးပယီၤသုးကလၢၤန့ၣ်မီၤနီၤႉဂီၤခီ ၇ နၣ်ရံၣ်ဘျီန့ၣ်ကဘီယူၤ ဟဲဆှၣ်တၢ်တဘ့ၣ်ဒီး ဟဲကဒီးလၢခံတဘ့ၣ်မးတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤမီၤနီၤႉလၢၢ်ဒိၣ်ဒီးနၣ်သၤကွံဘၢၣ်စၢၤ (စစ်တောင်းမြစ်)တိၤစ့ၢ်ကီးၦၤမၤဟးဂီၤ၀ဲလံမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိနၣ်သၤကွ့ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ကပၤတၢ်ဆါဟံၣ်ဒီးကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီဟးဂီၤ၀ဲတနီၤတကးဒံးဘၣ်ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲအသိးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်အဂၤတကလးဘျဲၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးၦၤလဲၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအ၀ဲသ့ၣ်တအိၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်...
လါယူၤ ၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကီးတရံး၀့ၢ်ကပၤ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အကျီးပူၤန့ၣ် ခီဖျိကျီၢ်တဖၣ်ယီၢ်ဘၣ်၀ဲဟီၣ်လာ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢပယီၤသုးဒီး သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဒိးလီၤဃာ်၀ဲအံၤအဃိစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤကမျၢၢ်အကျီၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးဒီး(BGF)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကီးတရံး၀့ၢ်ကပၤ(ယွၤသ့ၣ်ကိ)သ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤဒီးကီးတရံးကပၤပယီၤသုးတဖၣ်အံၤ အ၀ဲသ့ၣ်ဒိးလီၤဃာ်၀ဲဟီၣ်လာ်မ့ၣ်ပိၢ်တဖၣ်လၢကမျၢၢ်အကျီးကရၢၢ်ပူၤဒီးကျီၢ်အီၣ်ဆၣ်လီၢ် တကးဒံးဘၣ် ဒိးလီၤ၀ဲလၢသ၀ီပူၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“လၢသ၀ီဃၢၤသ၀ီပူၤနါက့ဒိးလီၤဃာ်၀ဲလီၤႉလၢကျီၢ်လီၢ်နါက့ဒိးလီၤ၀ဲခဲလၢာ်လီၤႉလၢကီးနွဲၢ်တါကျါဟဲလီၤဒီးဖဲယွၤသ့ၣ်ႇကမဲၤကိတဖၣ်န့ၣ်ဒိးလီၤဃာ်၀ဲခဲလၢာ်လီၤႉၦၤတပျဲလဲၤဘၣ်ႉကျီၢ်ဘၣ်ဒီးမ့ၣ်ပိၢ်ဒီဒူၣ်လံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဟီၣ်လာ်မ့ၣ်ပိၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)လၢအဟဲအိၣ်လၢညါတဒူၣ်န့ၣ်ဒိးလီၤဃာ်၀ဲဒီး ဒိးလီၤဃာ်၀ဲအနီၣ်ဂံၢ်ဒီး အလီၢ်အကျဲခီန့ၣ်တသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (BGF)ဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (BGF)ဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဂၤ စံး၀ဲလၢ“တမ့ၢ်(BGF)လၢအအိၣ်ခဲအံၤတဖၣ်ဒိးလီၤဃာ်၀ဲဘၣ်ႉ (BGF)လၢအဟဲအိၣ်လၢညါတဒူၣ်န့ၣ်ဒိးလီၤ၀ဲႉမ့ၢ်အဒိးလီၤဃာ်၀ဲၦဲၤဖျၢၣ်လဲၣ်န့ၣ်ပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉ(BGF)လၢအဟဲအိၣ်လၢညါတဒူၣ်န့ၣ်ဒိးလီၤဃာ်၀ဲ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၂)နံၣ်လၢာ်အခါန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤ၀ံၤလီၢ်ခံ ပယီၤသုးဒီး(BGF)နုာ်လီၤအိၣ်ဆီလီၤသးလၢကီးတရံး–မၠၣ်၀တံၣ်အ့ရှါကျဲႇ ကီးတရံး၀့ၢ်ကပၤကီးနွဲၣ်သ၀ီပူၤဒီး ကီးတရံး၀့ၢ်ကျဲနုာ်လီၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ၀ံၤဒိးလီၤဃာ်၀ဲဟီၣ်လာ်မ့ၣ်ပိၢ် အါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ် အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤ ၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးဟံးန့ၢ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံလၢကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ ခီဖျိတၢ်အိၣ်သးအကလုာ်ကလုာ်အဃိ ၦၤမၤသံလီၤကစၢ်သးဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဆူၣ်ချ့ကသံၣ်သရၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိဟံၣ်ဖိဃီဖိႇဘူးတံၢ်သမူသကိးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒီးဟံၣ်ဃီဟးဂူာ်ဟးဂီၤအိၣ်၀ဲအဃိပှၤသူၣ်ဟးဂီၤသးဟးဂီၤသးတၢ်ဆိမိၣ်ဆိမးအိၣ်ထီၣ်ဘျီပှၤအီသံးႇသူကသံၣ်မူၤဘှီးဟဲအါထီၣ်အဃိၦၤမၤသံလီၤကစၢ်သးဘၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤသံလီၤကစၢ်သးအဟံၣ်ဖိဃီဖိဒူၣ်ပူၤထၢပူၤတဂၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီၢ်ဆၣ်(၇)ဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ် ကီးတရံးႇဖၣ်အၣ်ႇနိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်အံၤၦၤမၤသံလီၤကစၢ်သးအါန့ၢ်ဒံး ကီၢ်ဆၣ်လၢအဂၤတဖၣ်ဒံးဒီး လၢကီၢ်ဆၣ်ကိးဘ့ၣ်ဒဲးတၢ်ဆါဟံၣ်ႇကသံၣ်ဒၢးသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီး ကိးမုၢ်နံၤဒဲးန့ၣ် ၦၤဟဲဒိးပၠးသးလၢသးသဟီၣ်ဂံၢ်ဘါလီၤ(စိတ်ကျရောဂါ)တၢ်ဆါအံၤဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဆူၣ်ချ့ၦၤမၤတၢ်ဖိတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ၦၤဟဲဒိးပၠးသးလၢသးသဟီၣ်ဂံၢ်ဘါလီၤ(စိတ်ကျရောဂါ)တၢ်ဆါအံၤအဃိန့ၣ်အိၣ်ဒီဒူၣ်ညါႉလၢအီသံးႇအီကသံၣ်မူဘှီးအဃိဒီးတၢ်ဂ့ၢ်လၢအဂၤနါက့ပၣ်စ့ၢ်မီၤနီၤႉၦၤလၢအအိၣ်တဂၤတဖၣ်န့ၣ်အမၤသံလီၤကစၢ်သးကဲထီၣ်သးအါ၀ဲ,တၢ်လီၢ်ကိးတီၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်ၦၤမၤသံလီၤကစၢ်သးဟဲအါထီၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤ ခီဖျိလၢၦၤအီသံးအီမ့ၤႇၦၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးႇထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်အိၣ်သးဒီး ဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ် တၢ်အိၣ်သးတဖၣ်အံၤအဃိၦၤမၤသံလီၤကစၢ်သးဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီးလၢသုဟံၣ်ခိၣ်ဟံၣ်ဃၢၤသုမ့ထံၣ်ၦၤသးသဟီၣ်ဂံၢ်ဘါလီၤတၢ်ဆါမ့အိၣ်န့ၣ်ဆဲးကျိးဘၣ်ဆူၣ်ချ့ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအဆိအချ့အဂ့ၢ်န့ၣ် ဆူၣ်ချ့ကသံၣ်သရၣ် ဆီၣ်တခူထီၣ်၀ဲဒၣ် န့ၣ်လီၤႉ နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်လီၢ်က၀ီၤ သ၀ီသးၦၢ်တဂၤ စံး၀ဲလၢ“တနံၣ်ညါအံၤဖဲသ၀ီပူၤအံၤၦၤစၢၢ်သံလီၤကိာ်အိၣ်(၃)ဂၤလံႉ ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်အိၣ်သးတဂၢၢ်တကျၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တလီၢ်လီၢ်အဃိတၢ်ဖံးတၢ်မၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်မီၤနီၤႉတနီၤန့ၣ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိအတၢ်ဖိတၢ်လံၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်ဒ်န့ၣ်အိၣ်လီၤႉမ့၀ံၤလၢခံန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်သူက့ၤ၀ဲကသံၣ်မူၤဘှီးမီၤနီၤႉတၢ်အိၣ်သးဆီတလဲၤသးချ့သဒံးဒ်အံၤအဃိၦၤတူၢ်တန့ၢ်ခီၣ်တကဲလၢၤဘၣ်ႉအဃိၦၤမၤသံလီၤကစၢ်သးဟဲအါထီၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအမၤသံလီၤကစၢ်သးတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်အီ၀ဲဒၣ်ကသံၣ်မၤသံနီၣ်ႇအီ၀ဲဒၣ်ကသံၣ်လၢအိၣ်ဒီးအစုၣ်အပျၢ်ႇ စၢၢ်သံလီၤကိာ်ႇခးသံလီၤသးဒီးကျိသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးၦၤမၤသံလီၤသးတဖၣ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲၦၤပိာ်ခွါသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ႇၦၤဒိၣ်တုၤခိၣ်ၦဲၤတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်(၂၀၂၂)တုၤလၢတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၃)န့ၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီၢ်ဆၣ်(၇)ဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ် ၦၤမၤသံလီၤကစၢ်သးအိၣ်၀ဲအဂၤ(၂၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် ဆူၣ်ချ့ၦၤမၤတၢ်ဖိဒီး(လူမှုကယ်ဆယ်ရေး)ကရူၢ်တဖၣ် တယးကွၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤ ၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ အပူၤကွံာ်လါမ့ၤဒီတလါအတီၢ်ပူၤခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိဒူသ၀ီအဖျၢၣ်(၅၀)ဃၣ်ဃၣ်ကမျၢၢ်အဂၤ (၃၀၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤ ထံၣ်ဘၣ်၀ဲအီၣ်အီအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢမၠၣ်၀တံၣ်ႇဂီၤလ့ၤႇကီးတရံးကလံၤထံးကလံၤစိးႇကြုၢ်တုႇနိၣ်တကီႇတီၤကၠၤအ့ႇကၠဲးဒိႇဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤန့ၣ် ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်တပယူာ်ဃီအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤႉ “ခဲအံၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်ကိးတီၤဒဲးလီၤႉပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢသ၀ီပူၤလီၤႉဘၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤသ၀ီဖိတဖၣ်မီၤနီၤႉလၢမုၢ်ဆါခီန့ၣ်ကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်ႇမ့၀ံၤလၢမုၢ်နၤခီန့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လီၤႉ ခဲအံၤကီးတရံးန့ၣ်သ၀ီအိၣ်အဖျၢၣ်(၈၀)ဃၣ်ဃၣ်အကျါန့ၣ်သ၀ီအဖျၢၣ်(၅၀)ကမျၢၢ်အဂၤ(၃၀၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲဒၣ်လီၤႉတၢ်စူၤခါအတီၢ်ပူၤအံၤအ၀ဲသ့ၣ်ကထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအါတစဲးမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တလါအံၤလါယူၤန့ၣ်ဆၢကတီၢ်ဘၣ်၀ဲလံလၢကၠိကဘၣ်က့ၤအိးထီၣ်ကဒါ၀ဲဒီးတၢ်ကဘၣ်စးထီၣ်မၤစံာ်လံဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိခံခီခံကပၤဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢအိၣ်ဒံးအဃိကၠိလၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤက၀ီၤဒ့ပူၤတဖၣ်က့ၤအိးထီၣ်ကဒါ၀ဲလံန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်သုးမီၤစိရိအကၠိဒီးကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤကၠိလၢအိၣ်ခိခိၣ်ဒူသ၀ီပူၤတဖၣ်ခီန့ၣ်တၢ်တက့ၤအိးထီၣ်၀ဲဒံးဘၣ်အသိးကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤလၢကမၤအီၣ်စံာ်အဂီၢ်တုၤလၢခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်က့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကြုၢ်တု ကီၢ်၀ါလဲ သ၀ီဖိတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပသ၀ီအံၤအိၣ်ဘူးဒီးပယီၤသုး(ခလရ–၅၄၆)အဃိ တနံၣ်အံၤအ၀ဲသ့ၣ်တပျဲၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဘၣ်ႉ ကၠိနါက့ၦၤဖိသၣ်လဲၤထီၣ်တအိၣ်ဘၣ်ႉသရၣ်လၢအကသိၣ်လိတၢ်စ့ၢ်ကီးတအိၣ်ဘၣ်အဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကဘၣ်က့ၤအိးထီၣ်ကဒါကၠိမီၤနီၤႉဖဲကြုၢ်တု၀့ၢ်ပူၤအံၤစ့ၢ်ကီးတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤဒံးဘၣ်ႉလၢတၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤလီၢ်ႇကၠိတဖၣ်န့ၣ်ၦၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤတအိၣ်အါအါဒံးဘၣ်ႉပယီၤသုးဒီး(BGF)အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဟဲအါထီၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်နုာ်လီၤဟးထီၣ်ကျဲႇသ၀ီနုာ်လီၤဟးထီၣ်ကျဲတဖၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အၦၤဟဲအါထီၣ်ဒီဒူၣ်ညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တလါအံၤလါယူၤထီၣ် ၂ သီတုၤလၢ ၄ သီန့ၣ် လၢမၠၣ်၀တံၣ်ႇကီးတရံးႇနိၣ်တကီႇဃိၣ်သၢဖျၢၣ်တကပၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုး ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးမၤဟးဂီၤဒူသ၀ီကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အဃိ တၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ကဒါ၀ဲလၢပယီၤသုးဒီး(KNLA)တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်သုးကျိၤအဘၢၣ်စၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဂံၢ်ခီၣ်ထံး(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤ ၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် သၣ်တီၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးတပျဲၦၤစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤဟုသးဘၣ်အဃိ ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးဃုာ်ဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်အီတၢ်အီတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှးလၢာ်တုၤလၢခဲအံၤန့ၣ် တီအူ–သၣ်တီၣ်–လ့ၣ်သိၤႇ သၣ်တီၣ်ကၠံႇဘီကလံၣ်၀့ၢ်ကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ခီဖျိပယီၤသုးတပျဲၦၤစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤဟုသးႇကသံၣ်ကသီဘၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤ အိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ် စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“နစးဟးထီၣ်ဖဲတီအူ၀့ၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တဟ့ၣ်စိာ်ဟုသးနီတမံၤလၢၤဘၣ်ႉတနီၤအ၀ဲသ့ၣ်ၦ့ၤအီၣ်ပာ်၀ဲအဃိကိၢ်ညၢ်မီၤနီၤႉၦၤလၢအတၦ့ၤအီၣ်ဃာ်၀ဲတဖၣ်ခီဒုတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲန့ၣ်ႉပယီၤသုးတအဲၣ်ၦၤစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤဟုသးလၢၤဘၣ်န့ၣ်ကအိၣ်တလါဘျဲၣ်လံႉၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်ထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲႉလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအတဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်နါက့တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်ခဲလၢာ်လီၤႉခဲအံၤလၢသၣ်တီၣ်(၁၃)မဲၤန့ၣ်သိလ့ၣ်မးတလဲၤလၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်သၣ်တီၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်၀ဲကျီးလီၤဒီးၦၤသူၣ်ဘုသူၣ်ဟုစှၤ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉအပူၤကွံာ်မဟိအခါစ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ၦၤသူၣ်ဘုတသ့ဘၣ်အဃိပှၤဘၣ်လဲၤၦ့ၤအီၣ်ဟုသးလၢတီအူ၀့ၢ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်သိးဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤသုတဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဂ့ၤအဂီၢ် ပယီၤသုးပံးဃာ်၀ဲတၢ်စိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤဟုသးဒီးကသံၣ်ကသီတဖၣ်အဃိဘၣ်ဒိက့ၤ၀ဲလၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးနုာ်လီၤသမံသမိးတၢ်သတူၢ်ကလာ်လၢသၣ်တီၣ်၀့ၢ်(၁၃)မဲၤက၀ီၤဒ့တဖၣ်အပူၤအိၣ်၀ဲအသိး ပယီၤသုးနုာ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအဟံၣ်အဃီတလီၢ်လီၢ်အိၣ်၀ဲစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူသၣ်တီၣ်၀့ၢ်က၀ီၤဒ့ပူၤဒီးဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤတလီၢ်လီၢ်အဃိကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအကလးလဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲလၢၦၢ်ပူၤႇ၀့ၢ်လၢအဂၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤ ၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ အပူၤကွံာ်လါမ့ၤတလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးႇ(BGF)ဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် (KNLA)အဘၢၣ်စၢၤအိၣ်၀ဲအဘျီ(၂၀၀)ဒီးဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးႇ(BGF)တကပၤသံ၀ဲ(၁၂၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါယူၤ ၂ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢတလါအတီၢ်ပူၤအံၤပယီၤသုးဒီး(BGF)သံအဂၤတကယၤဘျဲၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲသုးခိၣ်စိ(၁)ဂၤႇ သုးခိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်(၂)ဂၤႇသုးစကီၤ(၃)ဂၤႇသုးစကီၤဖိ(၁)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၄၈)ဂၤန့ၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၅)တကပၤခီ န့ၣ် ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကွံာ်အသးသမူလၢထံကီၢ်ဒီးၦၤကလုာ်အဂီၢ်(၂)ဂၤႇဘၣ်ဒိ၀ဲ(၁၀)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ KNLA(သုးက့ ၅)သုးပာ်ဖှိၣ်မၤဟးဂီၤကွံာ်၀ဲပယီၤသုးအ၀ံစိာ်တီဆှၢသိလ့ၣ်(၆)ခိၣ်လၢ အတီၣ်ဆှၢ၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးကျိချံမျိာ်သၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလါမ့ၤတလါအတီၢ်ပူၤခီဖျိ(BGF)ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူကမျၢၢ်ဒူသ၀ီတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအိၣ်လီၢ်ကျဲပူၤအိၣ်၀ဲ အဘျီ(၅၀)ဘျဲၣ်ညါအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သံ၀ဲ(၁)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ(၂)ဂၤအသိးကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီဟးဂူာ်ဟးဂီၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးဟံးန့ၢ်ဆူၣ်၀ဲကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအလီတဲစိ(၃)ဖျၢၣ်,စဲးကတိၤတၢ်(၁)ဖျၢၣ်ဃုာ်ဒီး စ့ယိၤ(၂၈၀ႇ၀၀၀)ဒီးစ့ပယီၤ(တကလီၢ်)အဂ့ၢ်န့ၣ် မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၅)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အံၤ လၢသုးက့(၇)ဘ့ၣ်ခဲလၢာ်အကျါ မ့ၢ်သုးက့တဘ့ၣ်လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒီးပယီၤသုးအါကတၢၢ်ဒီးသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အါကတၢၢ်စ့ၢ်ကီး န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်တလါအတီၢ်ပူၤစ့ၢ်ကီးမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲအဘျီ(၂၅၀)ဘျဲၣ်ဒီး ဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးသံ၀ဲအဂၤ(၉၀)ဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၆၀)အသိး သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲခးလီၤ၀ဲတၢ်အိၣ်၀ဲ(၄)ဘျီဒီး ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အိၣ်၀ဲအဖျၢၣ်(၄၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါအဃိ ကမျၢၢ်သံ(၁)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၈)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်...