ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

တလိၣ်လီၢ်လၤဘၣ်ႇလိၣ်၀ဲတၢ်ထူၣ်ဖျဲးလၢအမ့ၢ် “နီၢ်သဘံ” နါ၀့ၤဖၠိစၤ လါမးရှး ၁၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဆ့ၣ်နီၤအိၣ်လၢဟံၣ်မဲာ်ညါအံၣ်အံၣ်ဖိလၢလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤပူၤဒီးကွၢ်ဆိဃီၤ၀ဲ(ဂမုန်းပင်)ထူၣ်လၢအကစၢ်သူၣ်လီၤ၀ဲအံၤဒီး“တၢ်လၢသုးန့ၣ်ကဘၣ်လူၤပိာ်မၤထွဲတၢ်ကလုၢ်ႇမတၤတဂၤမးတအဲၣ်ဒိးမၤသံတၢ်ဘၣ်ႉဘၣ်ဆၣ်ၦၤမ့ၢ်နဲၣ်လီၤလၢမၤသံဒုဘၣ်မၤသံလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမုၢ်ၦၢ်တဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲန့ၣ်မၤသးဘီၣ်ဘီၣ်အခိၣ်ဆူၣ်န့ၣ်ဖုၣ်ဖုၣ်ဖိတံာ်၀ဲပိာ်ခွါပိၢ်ကး၀ဲမဲာ်ဒိးဒီးအိၣ်ထီၣ်အိၣ်လီၤ၀ဲဒ်ၦၤပိာ်ခွါတဂၤအသိးအသးနံၣ်အိၣ်(၆၀)ဘျဲၣ်ဒီးမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးမုၣ်လီၢ်လံၤတဂၤန့ၣ်လီၤႉ ၦၤမုၢ်ၦၢ်တဂၤအံၤအမံၤလၢနီၣ်သဘံဒီးမ့ၢ်၀ဲဒၣ်(KNLA)သုးမုၣ်လီၢ်လံၤတဂၤလၢအမၤတ့ၢ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢန့ၢ်လၢအနံၣ်လၢအဆံလံအသိးမ့ၢ်ၦၤလၢအပၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီးလၢတၢ်ထီၣ်ဒုးဒုၣ်ဒါတၢ်ဒုးပျီပူၤဒီးၦၤမ့ဟ့ၣ်လီၤမူဒါန့ၣ်အစုတဆှူၣ်ဘၣ်မၤ၀ဲဘူၣ်တဂၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအတအီၣ်လါလဲတကွၢ်လါလဲမၤတၢ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဃုာ်ဒီးကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်အပူၤန့ၢ်အနံၣ်(၅၀)ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤတမ့ၢ်ထဲလၢၦၤပိာ်ခွါဘၣ်မ့မ့ၢ်တခီၦၤပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤစ့ၢ်ကီးပၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉဖဲန့ၣ်အကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲနီၢ်သဘံအံၤတဂၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲမ့ၢ်ဒ်သုးမုၣ်တဂၤအသိးတဲတၢ်ဖုၣ်ဖုၣ်ဖိဒီးအမဲာ်သၣ်စ့ၢ်ကိးအိၣ်ဂၢၢ်ဂၢၢ်ဖိလီၤႉ “ဖဲအထီၣ်ဒုးဒုၣ်ဒါအခါန့ၣ် အမၤနၢၤတၢ်အိၣ်ဒီဒူၣ်ညါႉနခးယၤခးသံဒ်န့ၣ်အိၣ်ဒီဒူၣ်ညါႉမ့၀ံၤတၢ်ဖီၣ်ခိၣ်တၢ်ကလုၢ်မ့လီၤန့ၣ်ဘၣ်မၤသံဒုၣ်ဒါနါက့အိၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် က့ၤတဲပၠးကဒါ၀ဲတၢ်လၢသုးန့ၣ်ကဘၣ်လူၤပိာ်မၤထွဲတၢ်ကလုၢ်လီၤႉ ပယီၤသုးဟဲနုာ်လီၤလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒီးကလုာ်ဒူၣ်ဟီၣ်က၀ီၤလၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးတဖၣ်န့ၣ် ၦၤမ့နၢ်ဟူလၢ(ပယီၤသုး)လံန့ၣ်ၦၤပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ၦၤသူၣ်ဟ့သးဟ့ပယီၤဒီးဖဲန့ၣ်အကျါန့ၣ်နီၢ်သဘံပၣ်ဃုာ်၀ဲတဂၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ နီၢ်သဘံအံၤစးထီၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ညါတၢ်န့ၣ်ဖဲအထံၣ်အပါလၢအလဲၤ၀ံန့ၢ်ပယီၤသုးပီၣ်တၣ်ဟဲက့ၤတဘျီလၢ်လၢ်အခါအပါဖံဘၣ်ခိၣ်န့ၣ်ထံၣ်၀ဲအိၣ်ဒီးတၢ်ပူၤလီၢ်အဃိအ၀ဲသးဟ့၀ဲပယီၤသုးဒီးဖဲန့ၣ်သးလၢကနုာ်လီၤလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢပူၤအံၤဟဲအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိဖဲအသးနံၣ်တၦဲၤဒံးဘၣ်ကအိၣ်အနံၣ်(၁၀)ဘျဲၣ်အခါန့ၣ်အ၀ဲဟးထီၣ်ဟုၣ်လၢဟံၣ်ပူၤဒီး နုာ်လီၤ၀ဲလၢ(KNLA)သုးပူၤန့ၣ်လီၤႉနီၢ်သဘံအံၤအိၣ်၀ဲဒၣ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ႇလူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်(အ့နိၣ်သ့ၣ်ပၤ)သ၀ီဒီး နုာ်လီၤ၀ဲဒၣ်လၢ(KNLA)သုးရ့ၣ် ၂၁ အပူၤအံၤဖဲအသးနံၣ်အိၣ် ၁၃ နံၣ်အခါန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအနုာ်လီၤလၢ(KNLA)သုးကျါအခါန့ၣ်မ့ၢ်လၢအသးနံၣ်တၦဲၤဒံးဘၣ်အဃိတၢ်တဒုးထီၣ်အီၤလၢဂံၢ်ခီၣ်ထံးသုးတၢ်သိၣ်လိတဘျီဃီဒံးဘၣ်ဒီးန့ၢ်သၢနံၣ်ဘျဲၣ်မးအ၀ဲနုာ်လီၤဒုးတၢ်လဲၤတၢ်မဲာ်ညါ၀ံၤမးထီၣ်ဘၣ်၀ဲဂံၢ်ခီၣ်ထံးသုးတၢ်သိၣ်လိအံၤ လီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ်အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ယနုာ်လီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢပူၤခါန့ၣ်ယသးနံၣ်(၁၄)နံၣ်မးတၦဲၤဒံးဘၣ်ႉယထီၣ်သုးတၢ်သိၣ်လိန့ၣ်ၦၤဘၣ်မၤအါထီၣ်ယနံၣ်တနံၣ်၀ံၤမးယထီၣ်န့ၢ်လီၤႉဖဲယနုာ်လီၤသီသီအခါန့ၣ်သုးခိၣ်လၢအဟဲကိးယၤတဂၤန့ၣ်တဲ၀ဲဒ်လဲၣ်န့ၣ် နမၤမ့တမုာ်ဘၣ်န့ၣ်(၃)နံၣ်ႇမ့ၢ်မုာ်န့ၣ်(၇)နံၣ်မီၤတဲ၀ဲဒ်န့ၣ်ႉဘၣ်ဆၣ်တုၤလၢအၦဲၤထီၣ်(၇)နံၣ်နါက့ယက့ၤဟးလၢယသ၀ီတတုၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲယစးထီၣ်နုာ်လီၤလၢကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢပူၤအခါန့ၣ်ပယီၤသုးနုာ်လီၤဒိၣ်စိမၤတၢ်ထီၣ်ဒုးလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၇)ပူၤဒီး ခီဖျိမ့ၢ်၀ဲတဲာ်လွံၢ်တဲာ်ဆၢကတီၢ်အဃိတၢ်ဒုးလၢအကဲထီၣ်န့ၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်တၢ်ဒုးဖးဒိၣ်လီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ နုာ်လီၤမၤတၢ်လၢ(KNLA)ပူၤဒ်သုးဖိတဂၤအသိးန့ၢ်၀ဲအနံၣ်(၄၀)ဘျဲၣ်လံဒီးခီဖျိသးလၢခ့ခါဆၢကတီၢ်တၢ်အိၣ်သးအဃိ ညါၦၢ်ထီၣ်၀ဲလံအသိးခဲအံၤသးမ့လဲၤဘၣ်ဆၣ်နီၢ်ကစၢ်တပၣ်လၢၤ၀ဲဘၣ်ဒီးသးလၢအဲၣ်ဒိးဒုးတၢ်န့ၣ်တလၢၤ၀ဲဒံးဘၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပဒုးတၢ်လၢညါခါန့ၣ်ယံၤလၢ(၄)သီ(၅)သီညါတအိၣ်ဘှံးဘၣ်ဘၣ်ႉတၢ်ဒုးမ့ကဲထီၣ်န့ၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်တၢ်ဒုးဖးဒိၣ်လီၤႉဖဲန့ၣ်အခါဘၣ်ဖဲပသးဘီၣ်ဒံးအဃိပခးန့ၢ်ဒံးႉယမၤတၢ်န့ၢ်အနံၣ်(၄၀)ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤယတအိၣ်ဘှံးဘၣ်ယမၤတုၤအခဲအံၤလီၤႉခဲအံၤနါက့အဲၣ်ဒိးမၤဒံးဘၣ်ဆၣ်ကစၢ်ခီသးၦၢ်ထီၣ်လံအဃိမၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်လၢသးဒုတလီၤနီတစဲးဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲက့ၤတဲပၠးကဒါက့ၤအတၢ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်လဲၤခီဖျိန့ၣ် လီၤႉ အ၀ဲလဲၤဘၣ်တၢ်မဲာ်ညါဒုးဃုာ်တ့ၢ်သကိးတၢ်ဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၇) ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်-KNLA သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤကၠီၤနံၤႇဒီး(သုးက့ ၇)သုးက့ခိၣ်လီၢ်လံၤ...

တၢ်မူနီၣ်ထိၣ်တတုၤသိး ၁ႉ တၢ်ဆၢကတီၢ် တၢ်အိၣ်သး အိၣ်ပလီၢ်ပဲၤထံနီၤဖး ထံရူၢ်ကီၢ်သဲး တဂၢၢ်ကျၢၤ ဒ်ပမ့ၢ်ၦၤတၢ်ဘၢၣ်စၢၤ ၂ႉ မုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်အတၢ်ကပီၤ ဟ့ၣ်ၦၤလၢတၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤ မုၢ်လီၤနုာ် အတၢ်ဒိဆၢ ကဲထီၣ်ဒ်ပတၢ်၀ံဃၢ ၃ႉ မ့မ့ၢ်လၢၦၤတ၀ၢဖိ ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးဒၣ်ထီဘိ အၢနးဖှီၣ်ယာ်ဘၣ်အိၣ်မူ သါထီၣ်သါလီၤသးကိၢ်အူ ၄ႉ ၦၤပတီၢ်မုၢ်တၢ်အိၣ်မူ ...

လါမးရှး ၁၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါမးရှး ၁၅ သီဟါခီအဆၢကတီၢ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးကျိၤနုာ်လီၤလၢကြုၢ်တု ၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်လၢတၢ်သတူၢ်ကလာ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ သ၀ီဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“ကြုၢ်တုပယီၤသုးကျိၤတဖၣ်လၢမုၢ်နၤခီန့ၣ်ဟဲဖၠးတၢ်လၢကီၢ်၀ါလဲၢ်သ၀ီ(နွားခြံကုန်း)သ၀ီတၢ်သွၣ်ခိၣ်တကပၤန့ၣ်မီၤနီၤႉတၢ်ခံးမုၢ်နၤခီအဃိမ့ၢ်အကလဲၤလၢ(နောင်တမံ)သ၀ီတကပၤန့ၣ်ဧါႇမ့ၢ်ကလဲၤလၢ(မိဂလုံ)ႇ(ကော့ကာ)သ၀ီတကပၤန့ၣ်ခီဧါဒုပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉအဃိၦၤဟးစံၣ်အိၣ်လၢမုၢ်နၤခီလၢၤ၀ဲန့ၣ်ႉ ပအိၣ်ခိးကွၢ်တၢ်တၢ်အိၣ်သးအဖၢမုၢ်လီၤတၢ်ခးလိာ်သးဒုတအိၣ်ဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲလါမးရှး ၁၆ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၈ သီအနံၤ သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သိလ့ၣ်တခိၣ်ဒီးပယီၤသုးဆဲးကဲးအခိၣ်(၁၀)နုာ်လီၤ၀ဲ လၢကြုၢ်တု၀့ၢ်ပူၤ၀ံၤခးတပျုာ်တပျီာ်ကျိဒီးခးလီၤစ့ၢ်ကီးကျိဖးဒိၣ်လၢကြုၢ်တု၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤသ၀ီတဖၣ်အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကြုၢ်တုကမျၢၢ်လၢအဂၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “အ၀ဲသ့ၣ်ဟးဆှၣ်တၢ်၀ံၤခးနါစိၤကျိမီၤနီၤႉလၢ၀့ၢ်ချၢတကပၤန့ၣ်နါက့ကျိဖးဒိၣ်ကလုၢ်သီၣ်ညါႉအ၀ဲသ့ၣ်မ့ဟးဆှၣ်တၢ်န့ၣ်ဆိၣ်တၢ်ထုတၢ်ႉမ့၀ံၤကိးပသူတဲ၀ဲလၢပတပျံၤလၢပကသံဘၣ်အဃိပဟးထီၣ်လၢတၢ်ချၢတဲ၀ဲဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉခးပိၢ်ထီၣ်ကျိဟးဆှၣ်တၢ်လၢက၀ီၤဒ့ပူၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကြုၢ်တုလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၅၄၅/၅၄၆)လၢအိၣ်ကြုၢ်တု၀့ၢ်ပူၤတဖၣ် ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူ ကြုၢ်တု၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤ ကါနံၤႇညီၤယ့ၣ်သၤႇကီၣ်ဘ့ႇကီၣ်ပီၣ်ဒီးကီၣ်ကၤသ၀ီပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တနီၤ မံလၢဟံၣ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဘၣ်ဟးစံၣ်မံလၢတၢ်လီၢ်အဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤ ၁၉ သီအခါ လၢကြုၢ်တု၀့ၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီး ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤ၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် ပယီၤသုးက့ၤခးလီၤကဒါ ကျိဖးဒိၣ်ဆူ၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤဒီးဒွဲၣ်အူအီၣ်ကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တလါအံၤလါမးရှးအတီၢ်ပူၤခီဖျိပယီၤသုးနီၣ်ဂံၢ်အဂၤ(၂၀၀)ဃၣ်ဃၣ်နုာ်လီၤဆှၣ်တၢ်လၢကြုၢ်တု၀့ၢ်ကလံၤထံးသ၀ီပူၤဆူကီးတရံး တီၤကၠၤအ့–မုၣ်ဒိၤ–ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကျဲတကပၤန့ၣ်အဃိ...

လါမးရှး ၁၇ သီႇ ၂၀၂၃ သီနံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါမးရှး ၁၅ သီအနံၤန့ၣ် (၂၀၂၂–၂၀၂၃)တၢ်သိၣ်လိနံၣ်အဂီၢ် ကျံးတူၤသ၀ီ နီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါတီၤထီကၠိမၤ၀ဲတၢ်ပျၢ်ကၠိမူး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ၀ံၤ၀ဲလံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ပျၢ်ကၠိမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ် ကၠိသရၣ်/မုၣ်ႇ ကၠိဖိမုၣ်ခွါဒီး ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်ခဲလၢာ်အဂၤ(၂၀၀)ဃၣ်ဃၣ် ဟဲထီၣ်၀ဲဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤတၢ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲၦၤကၠိဖိလၢအဖျိးစိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢခိၣ်ဖးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကျံးတူၤသ၀ီနီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါတီၤထီကၠိအိးထီၣ်န့ၢ်(၂)နံၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤခီဖျိၦၤကၠိဖိအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်အဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲဒီးလိၣ်ဘၣ်အါထီၣ်၀ဲသရၣ်၊မုၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကျံးတူၤကၠိ သရၣ်မုၣ်ကၠိခိၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သရၣ်မုၣ်ကၠိခိၣ် စံး၀ဲလၢ“ကၠိစးထီၣ်အိးထီၣ်န့ၢ်ထဲ(၂)နံၣ်ဒံးလီၤႉအခီၣ်ထံးတနံၣ်န့ၣ်ၦၤကၠိဖိအိၣ်ထဲ(၁၇၃)ဂၤလီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤၦၤကၠိဖိအိၣ်အဂၤ(၃၀၀)ညါႉနံၣ်လၢကဟဲစ့ၢ်ကီးၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်ကဟဲအါထီၣ်သ့၀ဲလီၤႉအဃိန့ၣ်တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲႇကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီးသရၣ်၊မုၣ်တဖၣ်လိၣ်၀ဲဒၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ် လီၤႉ ကျံးတူၤတီၤထီကၠိအံၤဘၣ်တၢ်စးထီၣ်အိးထီၣ်အီၤဖဲ(၂၀၂၁–၂၀၂၂)တၢ်သိၣ်လိနံၣ်အခါဒီး ကၠိအံၤဟံးန့ၢ်၀ဲ ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)အလံာ်ညိၣ်သိၣ်ဒိၣ်ဒီးတၢ်မၤလိန့ၢ်ၦၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢလံာ်ကညီ(စှီၤ)ႇလံာ်ကီၤလၤ၀ါႇလံာ်တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤႇလံ၁်တၢ်ဒွးဒီး(Social)လံာ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါမးရှး ၁၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ကလံၤထံးဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ တနံၣ်အံၤခီဖျိသဲးသၣ်ၦ့ၤလီၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအသူးအီၣ်ဖျးအီၣ်သဲးသၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိးသူသမူအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤသူၣ်အီၣ်သဲးဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်မဟိတနံၣ်န့ၣ်သဲးသၣ်တပီၢ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၅၀၀၀)တုၤလၢ(၁၀၀၀၀)ကၠးညါဘၣ်ဆၣ် တနံၣ်အံၤတပီၢ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်ထဲ(၂၅၀၀)တုၤလၢ(၄၀၀၀)ကၠးလီၤအဃိတကီၢ်ခါခဲအံၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်ၦ့ၤထီၣ်အဃိ ၦၤသူၣ်အီၣ်သဲးဖိတဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤသူၣ်သဲးဖိတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤႉ “တၢ်ၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်ဒီးတနံၣ်အံၤသဲးသၣ်အၦ့ၤတဂ့ၤနီတစဲးဘၣ်ႉတၢ်ချံတၢ်သၣ်လၢအဂၤန့ၣ်အၦ့ၤဂ့ၤဒံးႉၦၤလၢအသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်သဲးတဖၣ်ခီဒုတၢ်ကီ၀ဲန့ၣ်ႉအန့ၣ်မးတၢ်ဒုးမ့ကဲထီၣ်န့ၣ်ဘၣ်စံၣ်ဒံးႉသဲးသၣ်အၦ့ၤတဂ့ၤဘၣ်အဃိကျိၣ်ဖိစ့ဖိႇကအီၣ်ကအီအဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ကလုာ်ကလုာ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦ့ၤသဲးသၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤ၀ံၤဖဲလဲၤထီၣ်စိာ်ဆါက့ၤလၢ၀့ၢ်ပူၤအခါန့ၣ်တန့ၢ်အၦ့ၤဂ့ၤဘၣ်အမဲာ်ညါ ဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်တၢ်အိၣ်သးတဖၣ်အဃိသးသမူတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤခိးၦ့ၤသဲးသၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ပလဲၤဆါသဲးသၣ်န့ၣ်အၦ့ၤတဂ့ၤနီတစဲးဘၣ်ႉၦၤၦ့ၤတၢ်ဖိတဖၣ်နါက့ဃုထၢ၀ဲသဲးသၣ်ဒံးႉတၢ်မၤလၢအဂၤတအိၣ်ဘၣ်အဃိဘၣ်မၤတၢ်၀ဲအံၤလီၤႉအကဲးဒုတကဲးအါအါဘၣ်ႉကလဲၤဆါသဲးသၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ခဲအံၤခဲအံၤအဃိဘၣ်ဘျံးခိၣ်ဟဲက့ၤကဒါလီၤႉနကဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်အဂီၢ်သးသမူတၢ်ဘၣ်ယိၣ်နါက့အိၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤၦ့ၤသဲးသၣ်ဖိလၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ်ႇကညီကီၢ်စဲၣ်ဒီးတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်၀ဲသဲးသၣ်အါကတၢၢ်ဒီးတၢ်လၢသဲးသၣ်အံၤတၢ်ဃါဃုာ်အီၣ်၀ဲဒီးသဘျုၣ်ႇညါသူးဒီးထူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါမးရှး ၁၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဒူယီၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ၦၤကၠိဖိသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ် ကၠိပံးအဆၢကတီၢ်ဒ်သိးတၢ်ဆၢကတီၢ်သုတလၢာ်ဂီၤဒ်န့ၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်ဒီးကဒိးန့ၢ်အါထီၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ်န့ၣ် စးထီၣ်လါမးရှး ၈ သီ ကီၢ်ဆၣ်ကညီသးစၢ်ကရၢ(KYO)တီခိၣ်ရိၣ်မဲအိးထီၣ်၀ဲတၢ်ကိၢ်ခါလံာ်ကီၤလၤ၀ါတၢ်မၤလိ အဂ့ၢ်န့ၣ် (KYO)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒူယီၢ်ကီၢ်ဆၣ်(KYO)ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ စီၤစပဲၤ စံး၀ဲ“သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်ခါဆူညါကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ် သ့အဂီၢ်န့ၣ်အရ့ဒိၣ်၀ဲဒိၣ်မးလီၤႉမုၢ်ကအိၣ်၀ဲတနံၤန့ၣ်ၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်အံၤလီၤဘၣ်ကဲထီၣ်က့ၤခိၣ်နၢ်အဃိဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်ကကျၢအါထီၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ်န့ၣ်ပဟ့ၣ်၀ဲတၢ်သိၣ်လိလီၤႉမ့၀ံၤဖဲကၠိပံးအဆၢကတီၢ်အံၤၦၤဖိသၣ်တဖၣ်ဒ်သိးတၢ်ဆၢကတီၢ်သုတလၢၤဂီၤဒ်န့ၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်အပိၣ်အံၤတဖၣ်ကကဲထီၣ်တၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကိၢ်ခါလံာ်ကီၤလၤ၀ါတၢ်မၤလိဘျီ၀ဲအံၤတၢ်ဆၢကတီၢ်ကယံၤ၀ဲ(၃)လါဒီးဖိသၣ်(၉)နံၣ်တုၤအနံၣ်(၂၀)ၦၤကၠိဖိတဖၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲမၤလိတၢ်အိၣ်၀ဲအဂၤ(၇၀)ဘျဲၣ်ဒီးတၢ်မၤလိဘျီ၀ဲအံၤတၢ်သိၣ်လိန့ၢ်၀ဲလံာ်ကီၤလၤ၀ါတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါတၢ်သိၣ်လိဃုာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲခီၣ်ဖၠူထၢၣ်ႇလံာ်ကညီလံာ်လဲၢ်(ၦိၢ်/စှီၤ)ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KYO)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကိၢ်ခါလံာ်ကီၤလၤ၀ါတၢ်မၤလိအံၤဒီးခဲအံၤတ၀ီန့ၣ်ဒူယီၢ်(KYO)အိးထီၣ်မၤလိန့ၢ်၀ဲအိၣ်(၄)၀ီတ၀ီလံဒီး တၢ်မၤလိဘျီ၀ဲအံၤခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇ KYO(လီၢ်ခၢၣ်သး)ႇ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(KYO)ဒီး လီၢ်က၀ီၤတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသကိး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါမးရှး ၁၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိ ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲဒီးၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်စ့ၢ်ကီး ဟဲအါထီၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (Free Burma Ranger)ကရူၢ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါမးရှး ၈ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤအဃိလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤတလါအတီၢ်ပူၤ ကမျၢၢ်သံ(၅)ဂၤႇဘၣ်ဒိ၀ဲ(၁၇)ဂၤဒီးကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်တုၤလၢအဂၤ(၁၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် (FBR)လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၀ သီတုၤလၢ ၁၂ သီအနံၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တပယူာ်ဃီအဃိ (ညောင်ပင်ကြီး)သ၀ီဖိပိာ်မုၣ်ဘၣ်ဒိ(၃)ဂၤတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၈ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ခီဖျိကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢ(မိကီၢ်ဆၣ်)ကၠိတီသ၀ီပူၤအဃိၦၤမုၢ်ၦၢ်သံတဂၤဒီး ၦၤမုၢ်ၦၢ်တဂၤအံၤအဖိမုၣ်ဖိခွါ ခံဂၤအံၤစ့ၢ်ကီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးနးနးကျံၤကျံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (FBR)လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအိၣ်ဘူးဒီးၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤစံး၀ဲလၢ“လၢအံၤတကပၤန့ၣ်တၢ်လီၢ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤန့ၣ်ယီၤသုးဟဲထီၣ်တဘူၣ်ဘၣ်ႉအဃိန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်သူ၀ဲကဘီယူၤႇကွၢ်ဖဲကဘၣ်န့ၣ်ခးလီၤနါစိၤကျိဖးဒိၣ်လီၤႉကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ကျိဖးဒိၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်သးတလၢၤအဟံၣ်အဃီဘၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်တဲ၀ဲလၢပယီၤသုးဟဲထီၣ်တတုၤလၢအံၤဘၣ်ဒီးဖဲအက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤအခါန့ၣ်ဘၣ်၀ဲဒီးကျိဖးဒိၣ်အံၤလီၤမီၤနီၤႉတၢ်ဘူၣ်မ့တဂ့ၤဘၣ်ဒုဘၣ်လီၤႉတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်စ့ၢ်ကီးဟဲအါထီၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်ဒီးချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ကိးမုၢ်ဒဲးအဃိ တၢ်ကရၢကရိလၢအဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကလဲၤဆှၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ(Free Burma Ranger)တၢ်ကရၢကရိဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအ၀ဲသ့ၣ်လၢ ကသံၣ်ကသီႇဟုသးဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါ၀ဲလၢအလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤန့ၣ်လီၤႉ...

လါမးရှး ၁၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါမးရှး ၉ သီ ဂီၤခီ ၉ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ၦၤလၢတၢ်တသ့ၣ်ညါအမံၤတဒူၣ်ခိးထုး၀ဲသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးခိၣ်စီၤဖါနွံအဖိခွါသိလ့ၣ်အံၤဖဲကစိၤဒီး ယသ့ၣ်ကိသ၀ီကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ခိးထုး(BGF)သုးခိၣ်စီၤဖါနွံအဖိခွါသိလ့ၣ်အံၤအဃိသိလ့ၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအဆံးတက့ၢ်ဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်(BGF)သုးဖိလၢအိၣ်သိလ့ၣ်ပူၤတဖၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကဘၣ်ဖဲဂီၤခီ ၉ နၣ်ရံၣ်န့ၣ် ပနၣ်ဟူတၢ်ကစီၣ်လၢၦၤခိးထုး(BGF)သုးခိၣ်စီၤဖါနွံအဖိခွါသိလ့ၣ် လၢကျဲကပၤမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်သိလ့ၣ်ဒုဟးဂီၤတစဲးႉၦၤပၣ်လၢသိလ့ၣ်ပူၤတဖၣ်န့ၣ်တဘၣ်တၢ်နီတမံၤဘၣ်ႉမ့၀ံၤပနၢ်ဟူလၢဘၣ်ဖဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ခိၣ်နၢ်လဲၤလီၤစ့ၢ်မီၤနီၤႉဘၣ်ဆၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သးခဲအံၤဒီးအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤတၢ်န့ၣ်တဘၣ်ဃးလိာ်သးနီတစဲးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်လၢ(social media)အပူၤတၢ်ကစီၣ်ရၤလီၤသးလၢတၢ်ခိးထုး၀ဲ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကရၢခိၣ်ဒီး ခိၣ်နၢ်အသိလ့ၣ်တဖၣ်ဒီးသိလ့ၣ်လၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ခိၣ်နၢ်လဲၤဒိး၀ဲအံၤဒီးတၢ်ခိးထုးသိလ့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤ တဘၣ်ဃးလိာ်သးနီတမံၤဘၣ်အသိးတၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်စ့ၢ်ကီးတဒ်သိးလိာ်သးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကစီၣ်သန့တနီၤကွဲးဖျါထီၣ်၀ဲလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ခိၣ်နၢ်တဖၣ်အိၣ်လၢ(ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်)လ့၀ါအံၤဒီးလၢကလဲၤလီၤကရၢကရိဟံးန့ၢ်ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်သးလၢလူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ဒူသ၀ီပူၤအဂီၢ်န့ၣ်လဲၤလီၤ၀ဲဆူလူၢ်ပျဲၢ်၀့ၢ်ဒီးဖဲအတုၤလၢလူၢ်ပျဲၢ်ဒီးတၢ်ကြဲၢ်ဘၢၣ်စၢၤအခါတၢ်ခိးထုး၀ဲဒီးမ့ၣ်ပိၢ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ကစီၣ်သန့ကွဲးဖျါ၀ဲလၢတၢ်ခိးထုးမ့ၣ်ပိၢ်အဃိသိလ့ၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒီးၦၤအိၣ်လၢသိလ့ၣ်ပူၤဘၣ်ဒိ(၁)ဂၤဒီးႇမ့မ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ခိၣ်နၢ်ဒီးကရၢဖိတဖၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်၀ဲဘၣ်အသိးတၢ်လီၢ်လၢတၢ်ကဲထီၣ်သးခဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လီၢ်လၢပယီၤသုးလီၢ်လံၤလၢအဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါသုးမီၤစိရိၤအံၤတဖၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ခိးထုး(BGF)သုးခိၣ်စီၤဖါနွံအဖိခွါသိလ့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ကရူၢ်ကရၢဖဲလဲၣ်တဒူၣ်မၤ၀ဲလဲၣ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်ခ့ၣ်ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤ၀ဲလီၤလီၤဆီဆီတန့ၢ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်လီၢ်လၢတၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်အံၤအိၣ်ဘူး၀ဲဒၣ်ဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၇)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤဘၣ်ဆၣ် မ့ၢ်တၢ်လီၢ်လၢအဘၣ်တၢ်လုၢ်ဘၢဒိၣ်စိအီၤလၢ(BGF)သုးသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ တၢ်ခိးထုး(BGF)သိလ့ၣ်ကဲထီၣ်သးလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒ်အံၤမ့ၢ်၀ဲအဆိကတၢၢ်တဘျီလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါမးရှး ၁၀ သီႇ ၂၀၂၃ န့ၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ် ယ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲလါယနူၤအါရံၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးဒိးလီၤဃာ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢ(ကၠိတတါ) တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျီးပူၤအိၣ်အဃိ ၦၤမၤအီၣ်ကျီးဖိတဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကၠိတတါသ၀ီကပၤ(မီၣ်ကန့ၤ)သ၀ီပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၁၀၆)ဒီးကျိဖးဒိၣ်သုးအိၣ်ဆီ လီၤသးဒီးခီဖျိပယီၤသုးတဖၣ်အံၤဒိးလီၤဃာ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢ(ကၠိတတါ)သ၀ီပူၤတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျီးပူၤအိၣ်အဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကလဲၤဖံးလဲၤမၤတၢ်လၢကျီးပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢပသ၀ီတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျီးပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးဒိးလီၤဃာ်မ့ၣ်ပိၢ်အိၣ်မီၤနီၤႉဖဲမဟါတနံၤန့ၣ်နါက့မ့ၣ်ပိၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်တဖျၢၣ်ဒံးႉၦၤတဲလၢဘၣ်၀ဲဒၣ်သ့ၣ်သိလ့ၣ်တခိၣ်မီၤနီၤႉၦၤသ၀ီဖိလၢအမၤအီၣ်ကျီးတဖၣ်လဲၤလၢကျီးပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ႉစးထီၣ်ဖဲတနံၣ်အံၤန့ၣ်ၦၤဘၣ်ဒီးမ့ၣ်ပိၢ်အိၣ်(၄)ဂၤလံႉဖဲသ၀ီပူၤအံၤပယီၤသုးအိၣ်(၂)ဒူၣ်ညါႉမ့ၢ်၀ဲဒၣ်(ခမရ–၁၀၆)ဒီးကျိဖးဒိၣ်သုးမီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ဟးဒိးလီၤဃာ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢကျီးကပၤဒ်အံၤအဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢ ၦၤမၤအီၣ်ကျီးဖိတဖၣ်အဂီၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤဒီးလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤအခါန့ၣ်လၢ(မီၣ်ကန့ၤ)ဒီး(ကၠိတတါ)သ၀ီပူၤ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်(၄)ဂၤယီၢ်ဘၣ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢပယီၤသုးဒိးလီၤဃာ်၀ဲအံၤကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤကရူၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢယ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးဟီၣ်က၀ီၤ(ယ့ကီၢ်ဆၣ်)တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးအဘၢၣ်စၢၤခဲအံၤခဲအံၤအိၣ်၀ဲအသိး(ယ့ဘလူ)တီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ဒီသဒၢသုးကရူၢ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးနုာ်လီၤခး၀ဲပယီၤသုးအ၀ဲၤဒၢးအိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိသုးတၢ်ဖ့ၣ်စၢဟဲအိၣ်ထီၣ်လၢပယီၤသုးဒီးဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိ ပယီၤသုးက့ၤလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ယ့တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်(YGF)သုးဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၃ သီအခါစ့ၢ်ကီး သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးရ့ၣ်လၢအိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်– ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁) ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၀ဲပၠၣ်ကရူၢ် တိၣ်ကၠံသ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤ ခးလီၤ(၆၀ မမ)ကျိဖးဒိၣ်ခံဖျၢၣ်အဃိဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်ၦၤဖိသၣ်(၃)နံၣ်တဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါမးရှး ၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၆ သီအနံၤ လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် လီလိကီၢ်ဆၣ် ကယ့ၤကၠံသ၀ီပူၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီး(လီလိ၀့ၢ်)တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးသိၣ်မှံၤအဘၢၣ်စၢၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ ခီဖျိပယီၤသုးက့ၤလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်လၢသ၀ီဖဲန့ၣ်တၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဂၤ(၂၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီလိ၀့ၢ်ကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးလဲၤခး(ပျူစောထီး)သုးကလၢၤလၢအိၣ်(ကယ့ၤကၠံ)သ၀ီပူၤအခါန့ၣ် ပယီၤသုးခးလီၤတပျုာ်တပျီာ်ကဒါကျိဖးဒိၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤတပျုာ်တပျီာ်တၢ်ဒ်အံၤအဃိကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလၢ(သဘော့ဆိပ်)သ၀ီထံကျိကပၤဒီးၦၤကညီဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဟံၣ်ဃီတၢ်ဟးဂူၤဟးဂီၤတအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် ပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲ(ကရင်ကြီး)သ၀ီပူၤ ဟံၣ်(၆)ဖျၢၣ်ဒီးနုာ်လီၤအိၣ်ဆီလီၤသးလၢသ၀ီပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီလိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲလၢ“ၦၤအိၣ်ဖဲ(ကရင်ကြီး)သ၀ီပူၤတဖၣ်န့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်လၢသ၀ီလၢအဂၤခဲလၢာ်လံႉ ဖဲ(၇)သီအခါန့ၣ်ပယီၤသုးဟဲနုာ်လီၤလၢ(ကရင်ကြီး)သ၀ီပူၤကအိၣ်အဂၤ(၆၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါႉအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်လၢသ၀ီပူၤအဃိၦၤသ၀ီဖိက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဘူၣ်ႉကိညၢ်ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ဟံၣ်(၆)ဖျၢၣ်အခါန့ၣ်ၦၤတအိၣ်လၢအပူၤဘၣ်အဃိတဘၣ်တၢ်နီတမံၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သ၀ီဖိလၢအအိၣ်ဘူးဖဲတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လီၢ်အခိၣ်အဃၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကဟးစံၣ်အိၣ်အဂီၢ်တၢ်လီၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတအိၣ်၀ဲဘၣ်ဒီးဘၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်စိလၢအဘူးအတံၢ်ဟံၣ်ဒ်န့ၣ်လီၤႉတကးဒံးဘၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်တဖၣ်အံၤၦၤတအဲၣ်ဒိးတူၢ်လိာ်အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်အိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဂၤတဂၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢ(ကရင်ကြီး)သ၀ီတကပၤန့ၣ်ၦၤတဲလၢပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်လၢကစၢၢၢ်ခိၣ်တကပၤန့ၣ်မီၤနီၤႉလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်လၢအဘူးအတံၢ်အဟံၣ်ဒီးၦၤလၢစံၣ်တၢ်လီၢ်တအိၣ်ဘၣ်ညါန့ၣ်မုၢ်ဆါခီန့ၣ်အိၣ်လၢသ၀ီပူၤႇမ့မ့ၢ်လၢမုၢ်နၤခီန့ၣ်ဟးစံၣ်ပလဲာ်သးလၢတၢ်လီၢ်အဂၤလီၤႉပအိၣ်၀့ၢ်အံၤလီၤဂာ်ဒ်သိးဟီၣ်ကမျိၤအဃိၦၤကဟးစံၣ်အဂီၢ်တၢ်လီၢ်တအိၣ်လီၤတံၢ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤနုာ်လီၤလၢ၀့ၢ်ပူၤဒူသ၀ီပူၤအံၤလၢထံကျဲႇခိကျဲတဆီဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ဖီၣ်မၤသံ၀ဲကမျၢၢ်သ၀ီဖိအိၣ်၀ဲအသိး လီၤဆီဒၣ်တၢ်ပယီၤသုးအံၤပညိၣ်ဖီၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤပိာ်ခွါသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်ဒီးဒွဲၣ်အူအီၣ်ၦၤဟံၣ်ၦၤဃီအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်အိၣ်လၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၄ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးဒီး(ပျူစောထီး)ဖီၣ်မၤသံ၀ဲ(အောက်ကျောက်၀ပ်) သ၀ီဖိ(၅)ဂၤဒီးဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲကမျၢၢ်အဟံၣ်(၃)ဖျၢၣ်အဃိ ကမျၢၢ်လၢအိၣ်(လီလိ၀့ၢ်)ပူၤတဖၣ်ကဟးထီၣ်က့ၤလီၤ လၢတၢ်ပလီၢ်ပဒီပူၤဒီးကသုးလီၢ်ဟးအိၣ်ဘၣ်လၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီလိတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါမးရှး ၇ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိိတၢ်ကမီၤတုၤလၢတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၃)လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤန့ၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်အဂၤ(၅၀၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်လံဒီး မ့မ့ၢ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့...