ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါမးရှး ၂၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ် ကၠဲၣ်ထိၤကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါမးရှး ၂၁ သီ ဂီၤခီ ၁၀ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် တၢ်လဲၤခးပယီၤသုး ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(၄၄) သုးတြိၤ၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ် သုးတြိၤခိၣ်အဟံၣ်ဒီး သုးတြိၤ၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်ရူ၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ် ပယီၤသုးက့ၤလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠဲၣ်ထိၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုး(KRF)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးတြိၤခိၣ်အဟံၣ်ဒီးသုးတြိၤ၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်ရူလၢအိၣ်သုး၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်တၢ်လီၢ်အံၤန့ၣ်ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ႇကၠဲၣ်ထိၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်(KRF)ႇတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုး(PDF)ႇသထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် ကမျၢၢ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုး(TPDF Drone Unit)တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒီး(ဒြိ)အဂ့ၢ်န့ၣ် (KRF)တၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ်တဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်အိၣ်သးဒုယဆိမိၣ်ကဘၣ်၀ဲဒၣ်သုး၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ဒီးသုးတြိၤခိၣ်အဟံၣ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်က့ၤခးလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်ဒုအိၣ်ႉတၢ်မ့ကဲထီၣ်သးန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်ညီနုၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လီၤႉမ့ၢ်တၢ်လီၢ်ဖဲလဲၣ်တတီၤခးလီၤ၀ဲလဲၣ်န့ၣ်ပတဲလီၤတံၢ်တဘၣ်ဘၣ်ႉတၢ်လီၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ဆီလီၤကျိဖးဒိၣ်အလီၢ်န့ၣ်အိၣ်ဒီဒူၣ်ညါမီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုး(သံတတား)တြဲၤလၢအိၣ်(တလၢၤကီၢ်စဲၣ်)ကၠဲၣ်ထိၤကီၢ်ဆၣ်ဒီးဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အဘၢၣ်စၢၤအံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ် KNLA, KRF, PDF, TPDF Drone Unit တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး လဲၤခး၀ဲဒီး(ဒြိ)ဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ပယီၤသုးတြဲၤ၀ဲန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်လီၢ်လၢပယီၤသုးအိၣ်ထီဘိလီၤန့ၣ်ပတဲအီၤသ့လီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ႉခးပိၢ်ထီၣ်ကျိခဲအံၤခဲအံၤလီၤႉခဲအံၤမ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်အၦၤအါထီၣ်တအါထီၣ်ဧါဒုပတသ့ၣ်ညါဒံးဘၣ်ႉဖဲပလဲၤခးအ၀ဲသ့ၣ်အခါန့ၣ်ကအိၣ်(၁၅)ဂၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်လဲၤခးပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(၄၄)၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ် သုးတြိၤခိၣ်အဟံၣ်ႇ...

လါမးရှး ၂၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ပလီကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးဆီလီၤအါထီၣ်တၢ်သမံသမိးတြဲၤလၢ၀့ၢ်ပူၤ၀့ၢ်ချၢ ဟဲအါထီၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢ(ပလီကီၢ်ဆၣ်)ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးအဘၢၣ်စၢၤခဲအံၤခဲအံၤဒီး တလါအံၤလါမးရှးအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးဆီလီၤအါထီၣ်တၢ်သမံသမိးတြဲၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဟဲအါထီၣ်ဒိၣ်န့ၢ် အပူၤကွံာ်လၢညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ပလီလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ခိးတၢ်ဖဲ(ပလီ)တိၤန့ၣ်(၆)ဂၤႉလၢနီၣ်ဂံၢ်(၄)ကၠီၣ်စူၣ်တြဲၤန့ၣ်အဂၤ(၃၀)ႉမကၠံကိတြဲၤန့ၣ်အဂၤ(၁၀)ႉလၢ(နန်းတောင်)တြဲၤန့ၣ်(၂၅)ဂၤမီၤနီၤႉပလၣ်၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်အသုးနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်အဂၤ(၈၀)ညါႉလၢ(ပလောက်)တကပၤန့ၣ် အိၣ်ခိးတၢ်ဖဲပလီၣ်တိၤႇ(ထမင်မစားဂိတ်)န့ၣ်အိၣ်အဂၤ(၄၀)ညါႉတၢ်န့ၣ်မးသုးရ့ၣ်တပၣ်ဒံးဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါလၢမုၢ်နၤခီန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်စိာ်ဒီးကျိဟးသမံသမိးၦၤတမှံၤစရီ အဃိကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တူၢ်ဘၣ်၀ဲလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပလီလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဂၤတဂၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲလၢ“လၢမုၢ်နၤခီန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်စိာ်ထီၣ်ကျိဟးသမံသမိးတၢ်လၢၦၤဟံၣ်ၦၤဃီႉအ၀ဲသ့ၣ်ဟးဆှၣ်တၢ်တုၤလၢခဲအံၤလီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်မၤ၀ဲဒ်န့ၣ်အဃိမုၢ်နၤခီန့ၣ်ၦၤမံတဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်ႉမၤ၀ဲဒ်သိးၦၤကပျံၤဘၣ်အ၀ဲသ့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးအံၤတပျဲၦၤစိာ်စဲးသိဘၣ်ႇတပျဲစ့ၢ်ကီးသိကျးလၢကဆါ၀ဲသိလၢၤဘၣ်အသိး တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါစးထီၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တပျဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်လၢကစိာ်ဟုသးဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢအဂၤတဖၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပလီလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၂ သီအခါစ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးနုာ်လီၤဖီၣ်(CDM)ကၠိသရၣ်/မုၣ်ဒီး လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တနီၤလၢ(ပလီ)၀့ၢ်ပူၤဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိး သ့ၣညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါမးရှး ၂၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ခီဖျိဟုသးၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်မုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤဖိတဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်လၢညါခါဟုသးယိယိတနာ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်ထဲ(၁၅ႇ၀၀၀)ကၠးလီၤဒီးဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤ တနာ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်တုၤလၢ(၃၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်လံအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်အံၤအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ် နီၢ်မၣ်အ့ စံး၀ဲလၢ“မ့မ့ၢ်ပ၀ဲခီန့ၣ်ပတမၤအီၣ်စံာ်ဘၣ်အဃိပဘၣ်ၦ့ၤအီၣ်ဟုသးလီၤႉ ခဲအံၤဘုၦ့ၤထီၣ်အဃိပ၀ဲဒၣ်နါက့ပကျိၣ်ပစ့တၢ်ဟဲနုာ်တအိၣ်ဘၣ်ႉစ့လၢပမၤတၢ်မၤန့ၢ်တဖၣ်နါက့ဒီတနံၤမးန့ၢ်ထဲ(၆၀၀၀)ကၠး(၇၀၀၀)ကၠးဒ်န့ၣ်လီၤႉအန့ၣ်မးတၢ်မၤမ့အိၣ်မးန့ၢ်စ့လီၤႉလၢကၦ့ၤအီၣ်ဟုသးအဂီၢ်န့ၣ်တညီဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဟုသးအၦ့ၤမ့တလီၤမ့ဆဲးထီၣ်ဒံးကွ့ၢ်ကွ့ၢ်ဒုလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤလၢအၦ့ၤအီၣ်တန့ၢ်ဘၣ်တဖၣ်အံၤ ဟုသးလီၤတူာ်သ့၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်ပဆါတၢ်တန့ၢ်အါအါလၢၤဘၣ်ႉလၢညါခါပမ့လဲၤၦ့ၤဘုသးတဘျီန့ၣ် အအါကတၢၢ်တလါန့ၣ်နဆါလၢာ်လီၤႉနဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကါလဲနါက့အၦ့ၤတဒိၣ်ဒ်သိးခဲအံၤဘၣ်ႉခဲအံၤအိၣ်လၢယဲၢ်လါဘျဲၣ်လံပဆါဟုသးတန့ၢ်ဘၣ်ႉပဆါဟုသးတခါအံၤမ့လၢာ်နါက့လၢပကက့ၤၦ့ၤကဒါအသီဒီးကက့ၤဆါအဂီၢ်န့ၣ်တမ့ၢ်တၢ်ညီဘၣ်ႉအၦ့ၤထီၣ်ဒိၣ်မးအဃိၦၤၦ့ၤအီၣ်တအိၣ်အါအါလၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤဆါဟုသးဖိတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တနံၣ်အံၤလၢတၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤန့ၣ်ၦၤသူၣ်ဘုဖျးဘုအိၣ်(၇၅)မျးကယၤညါဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိတၢ်စူၤတဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်ဘၣ်အဃိဘုတဖၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအါမးဒီးၦၤၦ့ၤဘုဖိသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးလိာ်ကွဲတၢ်ၦ့ၤအဃိဟုသးအၦ့ၤဘၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ႇလူၢ်ပျဲၢ်၀့ၢ်ႇကီးတရံးႇနိၣ်တကီဃုာ်ဒီးကီၢ်ဆၣ်လၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢဟုသးအကလုာ်ဒီးဟုသးတနာ်တ၀၁်ထၢၣ်တထၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်လၢ(၂၈ႇ၀၀၀)တုၤ(၃၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါမးရှး ၂၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤန့ၣ်ခီဖျိတၢ်ကိၢ်ဆါထီၣ်အဃိ ကျီၢ်ႇပနၢ်ႇထိးဒီးဆီသ့ၣ်တဖၣ်သံ၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ၦၤဘုၣ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ကိၢ်ဆါထီၣ်အဃိထိးႇဆီႇကျီၢ်ႇပနၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်တၢ်ဆါဒီးသံ၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဆီဘၣ်တၢ်ဆါဒီဒူၣ်ညါႉဆီလၢပဘုၣ်ဃာ်တဖၣ်သံကလၢၤလီၤႉဆီဘၣ်တၢ်ဆါကဲထီၣ်တုၤလၢအခဲအံၤလီၤႉ သ၀ီလၢအဂၤနါက့ပနၢ်ဟူလၢၦၤကျီၢ်ၦၤထိးဘၣ်တၢ်ဆါစ့ၢ်လံႉလၢပသ၀ီဒုတတုၤဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးအပူၤကွံာ်နံၣ်လၢညါတဖၣ်အခါတၢ်ဆါအံၤကဲထီၣ်ကအိၣ်တနံၣ်တဘျီလီၤဒီးဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤ တၢ်ဆါကဲထီၣ်ကအိၣ်တနံၣ်သၢဘျီညါအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဘုၣ်ဆီတဖၣ်စံး၀ဲန့လီၤႉ တၢ်ကိၢ်မ့ဆါထီၣ်အခါန့ၣ်ညီနုၢ်ကျီၢ်ႇပနၢ်တဖၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဆါအကလုာ်ကလုာ်ဒီး နမ့တကူစါယါဘျါအီၤနီတမံၤဘၣ်န့ၣ် သံ၀ဲဒၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤကူစါယါဘျါဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢအိၣ်သ၀ီပူၤ တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “တၢ်ကိၢ်မ့ဒိၣ်ထီၣ်န့ၣ်ကျီၢ်ႇပနၢ်တၢ်ဆါကဲထီၣ်အမံၤမံၤလီၤႉတၢ်ဆါမ့ကဲထီၣ်လံန့ၣ်နဆဲးဆိကသံၣ်ဒီသဒၢတန့ၢ်ဘၣ်ႉ နမ့ဆဲးန့ၢ်အီၤကသံၣ်ဒီသဒၢန့ၣ်အသံသ့လီၤႉနကူစါယါဘျါအီၤမ့၀ံၤမးနဘၣ်ဆဲးန့ၢ်အီၤကသံၣ်ဒီသဒၢလီၤႉ ခီဖျိတၢ်ပူၤလီၢ်ပူၤတ့ၤအဃိကျီၢ်ႇပနၢ်သံဒီဒူၣ်လံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် သရၣ်လၢအကူစါယါဘျါဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤလုၢ်အီၣ်လုၢ်အီအသးလၢတၢ်ဘုၣ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိဒီးတၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉတကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢ ၦၤသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်တၢ်ဖိတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါၦၤလၢအဘုၣ်အီၣ်ဘုၣ်အီဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်ဆါလီၤအဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဆှူ၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီးတရံးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢကညီကီၢ်စဲၣ်(ကီၢ်ဆၣ်)တနီၤအပူၤစ့ၢ်ကီး စးထီၣ်တလါအံၤခီဖျိတၢ်ကိၢ်ဆါထီၣ်အဃိ ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢတၢ်ဘုၣ်၀ဲလၢသ၀ီပူၤတဖၣ်ဘၣ်တၢ်ဆါဒ်အံၤစ့ၢ်ကီးဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါမးရှး ၂၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ပယီၤသုးလၢအိၣ်(လွတ်ရှမ်း)သ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤ ဃ့အီၣ်စ့လၢၦၤဟးဘါဃိၣ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲန့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ (လွတ်ရှမ်း)ပယီၤသုးကလၢၤအံၤအိၣ်၀ဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်)အပူၤဒီးသုးကလၢၤကရၢၢ်ပူၤအံၤပယီၤသုးဒီး(BGF)သုးခိးကီၢ်ဆၢပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးအိၣ်၀ဲတပူၤဃီဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲအ၀ဲသ့ၣ်သုးကလၢၤမဲာ်ညါတဖၣ်အံၤအ၀ဲသ့ၣ်ဃ့အီၣ်၀ဲစ့တလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၀ီၢ်ရ့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ၦၤကၠိဖိတဖၣ်ဒိးစဲး၀ံၤအဃိကလဲၤဘါဃိၣ်လၢ(တလၢၤကီၢ်စဲၣ်)တကပၤန့ၣ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤအခါန့ၣ်ပယီၤသုးသမံသမိးအ၀ဲသ့ၣ်ဘျီတဲ၀ဲလၢကလဲၤဘါဃိၣ်န့ၣ်ႉဖဲအဟဲက့ၤကဒါဘျီပယီၤသုးတဲ၀ဲလၢၦၤလဲၤဘါဃိၣ်နါက့ဘၣ်ဟ့ၣ်တဂၤ(၁၀၀၀)ကၠးမီၤနီၤႉဃ့၀ဲန့ၣ်ကအိၣ်အဂၤ(၄၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါအဃိၦၤဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲန့ၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်မ့ဃ့၀ဲလၢသိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤန့ၣ်ပတတဲဘၣ်ႉၦၤဟးဘါဃိၣ်ဧီၢ်ဃ့၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါမးရှး ၁၉ သီအခါန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂ သီအခါ သုးမီၤစိရိၤပာ်ပနီၣ်၀ဲ(နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်)အံၤလၢသုးတၢ်ပၢတၢ်ပြး ဟီၣ်က၀ီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်သုးကလၢၤမဲာ်ညါတဖၣ်န့ၣ် သမံသမိး၀ဲတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါဃ့အီၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲစ့အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (လွတ်ရှမ်း)ပယီၤသုးကလၢၤအံၤလၢညါအပူၤကွံာ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဟီၣ်က၀ီၤဘံၣ်ဘၢသုးကလၢၤတၢ်လီၢ်ဒီးဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၁)လါအီးကထိဘၢၣ်အခါပယီၤသုးနုာ်လီၤလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤ၀ံၤလီၢ်ခံထီၣ်ဟံကွံာ်၀ဲဟီၣ်က၀ီၤသုးကလၢၤအံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ် စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါမးရှး ၂၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢပကိကီၢ်ခီ ၀ီကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဒူသ၀ီလၢအိၣ်(စစ်တောင်းမြစ်)ကျိကပၤဒီတကျိၤတဖၣ်အံၤ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်တနွံန့ၣ် ပယီၤသုးမၢဆူၣ်လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်လၢကအိၣ်ခိးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂ့ၢ်န့ၣ် ၀ီၢ်၀့ၢ် တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢ၀ီၢ်ကီၢ်ဆၣ်လဲၣ်ပၤ(လက်ပံ)သ၀ီႇမၠ့ၣ်ကၠိသ၀ီဒီပ့ၤသ၀ီတကပၤန့ၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤမူဒါဆူသုးမီၤစိရိၤသ၀ီသးၦၢ်အအိၣ်လၢသ၀ီဖိတဖၣ်ဟံၣ်တဖျၢၣ်တဂၤကဘၣ်အိၣ်ခိးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢန့ၣ်လီၤႉဒီးလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်အံၤဘၣ်အိၣ်ခိးတၢ်တပူၤဃီဒီးဘၠူၣ်ဆီထံႇပၢၤကီၢ်သုးတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၀ီကီၢ်ဆၣ် တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲတၢ်ကလုၢ်လၢဟံၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်မၢၦၤဘၣ်အိၣ်ခိးတၢ်တဂၤႇတအိၣ်ခိးဘၣ်န့ၣ်တသ့ဘၣ်ႉၦၤအိၣ်ခိးမ့တကဲဘၣ်န့ၣ်ဃ့အီၣ်စ့လၢသ၀ီဖိအအိၣ်ႉမ့မ့ၢ်လၢဟးဆှၣ်တၢ်သမံသမိးတၢ်ခီန့ၣ်ပၢၤကီၢ်ဒီးဘၠူၣ်စီထံမၤ၀ဲလီၤႉ ပယီၤသုးတဖၣ်ခီမ့ၢ်အလဲၤမံဖဲလဲၣ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်မၢၦၤသ၀ီဖိအိၣ်ခိးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဃိတၢ်အံၤလီၤဂာ်ဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်သူအီၣ်သ၀ီဖိဒ်တၢ်ဒီသဒၢစုက၀ဲၤတခါအသိးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်သူအီၣ်လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်ဒ်တၢ်ဒီသဒၢစုက၀ဲၤတခါအသိးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤကဘၣ်မ့ၢ်အပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၆ သီအခါ ၀ီ(ပကဖ)နုာ်လီၤခး(ဘုရားပျို)ပယီၤသုးတၢ်သမံသမိးတြဲၤအံၤအဃိသ့၀ဲအသိး ခီဖျိတၢ်ကစီၣ်ဟူထီၣ်သါလီၤလၢတလါအံၤလါမးရှးအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၁)ဒီး(သုးက့ ၅) ကညီဒီကလုာ် တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးသိၣ်မှံၤကဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဒုးမဲာ်သၣ်လၢ(ပကိကီၢ်ခီဒိၣ်)ပူၤအံၤအဃိ ကဘၣ်မ့ၢ်ပယီၤသုးမၤတၢ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၀ီ၀့ၢ်(ပကဖ)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်(၂၀၂၂)လါအီးကထိဘၢၣ်စ့ၢ်ကီးဖဲပယီၤသုးနုာ်လီၤလၢ(ကၠဲၣ်ထိၤ)ကီၢ်ဆၣ်ႇအ့ၤကၣ်ဘိၤသ၀ီအခါန့ၣ် ဖီၣ်ကိးသူ၀ဲသ၀ီဖိ(၄)ဂၤအံၤဒ်တၢ်ဒီသဒၢစုက၀ဲၤတခါအသိးကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးအိၣ်၀ဲဒီး ဖဲလီၢ်ခံအံၤစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ကစီၣ်ကမၣ်တဲ၀ဲလၢတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ်မၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၀ီကီၢ်ဆၣ်(ပကဖ)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးစးထီၣ်ဖဲလါမးရှး ၈ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးနုာ်လီၤ၀ဲလၢပကိကီၢ်ခီဒိၣ် စွ့ၣ်ကၠ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်...

လါမးရှး ၁၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကွီၢ်မ့ၣ်လၢသုးမီၤစိရိၤလုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ်မၤကမၣ်၀ဲတၢ်ကီၢ်ပယီၤကလုာ်ဒူၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိအဖီခိၣ်အံၤ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်ကွီၢ်ဘျီၣ်(ICC)ကဟံးဘၣ်ဂ့ၢ်၀ီလၢအဆိအချ့အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒံၣ်မိၣ်ကရဲၣ်တ့ၣ်သးစၢ်ကီၣ်ကး (DYC) ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါဆီၣ်တခူထီၣ်၀ဲဖဲလါမးရှး ၁၈ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ဆိကမိၣ်တယာ်၀ဲလၢ(Russia)ကီၢ်ခိၣ် Vladimir Putin အံၤပၣ်ဃုာ်ပၣ်ဂီၢ်လၢတၢ်ဆှၢဆူၣ် (Ukraine)ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်ဆူ(ရၢးရှါ)ထံကီၢ်အံၤအဃိ ဖဲလါမးရှး ၁၇ သီအနံၤ (ICC)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢတၢ်ကဘၣ်ဖီၣ်၀ဲအံၤဖီခိၣ်န့ၣ်တူၢ်လိာ်၀ဲဒီးကထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဖီၣ်ဟံးန့ၢ်သုးမီၤစိရိၤဂ့ၢ်၀ီဒ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (DYC)လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ပယီၤအပူၤတၢ်က့ၤခီၣ်ဆၢထီဒါက့ၤသုးမီၤစိရိၤလၢစုက၀ဲၤအံၤခီဖျိလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤအတၢ်နုာ်လီၤဘှါဆှဲတၢ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤအံၤအဂံၢ်စၢ်၀ဲအဃိလီၤအသိး(ရၢးရှါ)ထံကီၢ်အတၢ်မၤကမၣ်တၢ်လၢ(ယူၣ်ကရ့)ထံဖိကီၢ်ဖိအဖီခိၣ်အံၤ (DYC)တတူၢ်လိာ်၀ဲဘၣ်အဃိတူၢ်လိာ်၀ဲ(ICC)အတၢ်ဟံးဂ့ၢ်၀ီအံၤဒီးလၢကီၢ်ပယီၤပူၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအတၢ်မၤအၢမၤနးဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤထံဖိကီၢ်ဖိအိၣ်အါမးအဃိတၢ်ကဟံးစ့ၢ်ကီးဂ့ၢ်၀ီဒ်သိးတၢ်၀ဲအံၤအဂီၢ် ဘၣ်ဆီၣ်တခူဃ့ထီၣ်၀ဲဒ်အံၤ လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (DYC)ကရၢခိၣ် ကၠ့ၤစ့ၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢကီၢ်ပယီၤအပူၤစ့ၢ်ကီးသုးမီၤစိရိၤလုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ်မၤကမၣ်တၢ်လၢထံဖိကီၢ်ဖိအဖီခိၣ်ဒ်သိး(ရၢးရှါ)အံၤအိၣ်၀ဲဒီဒူၣ်ညါလီၤႉအဒိဒ်သိးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲကခၠ့ၣ်ကီၢ်စဲၣ်(အနန့်ပါ)သ၀ီဒီးယိၤဒိိၣ်ကီၢ်စဲၣ်(နမ်းနိန်း)သ၀ီန့ၣ်မီၤနီၤႉအဃိ(ICC)ဟံး၀ဲ(ရၢးရှါ)အရ့အံၤပတူၢ်လိာ်ဆီၣ်ထွဲ၀ဲဒိၣ်မးလီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးပအဲၣ်ဒိးဆီၣ်တခူဃ့ထီၣ်လၢတၢ်ကဟံးဘၣ်စ့ၢ်ကီးသုးမီၤစိရိၤအရ့အံၤလၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ဘျၢသဲစးအကျိၤအကျဲလၢအဆိအချ့မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးသုးမီၤစိရိၤမၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအံၤတမ့ၢ်အဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးထဲလၢကီၢ်ပူၤဘၣ်ႇဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဃုာ်ဒီးဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တဖၣ်အဃိ(ICC)မ့ဟံးဂ့ၢ်၀ီလၢအဆိအချ့န့ၣ်လီၤဂာ်လၢမၤပူၤဖျဲးကလုာ်ဒူၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤအသိးဒီးလၢတၢ်ဃဲၣ်လီၤဘှါဆှဲကီၢ်ပယီၤဂ့ၢ်၀ီအံၤအပူၤစ့ၢ်ကီးတၢ်တုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးကအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် (DYC)လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လၢဒံၣ်မိၣ်ကရဲၣ်တ့ၣ်သးစၢ်ကီၣ်ကး(DYC)အံၤဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်အီၤလၢထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဂံၢ်ဘါ‚ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးပၣ်တံၣ်ႇကၠိဖိသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ႇၦၤသ့ၦၤဘၣ်တဖၣ်ဒီး ပာ်လီၤဃုာ်စ့ၢ်ကီးတၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်သၢထံၣ်လၢအမ့ၢ်သုးမီၤစိရိၤသနူကကတၢၢၢ်ကွံာ်ႇဖဲၣ်ဒရၢၣ်ဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်သနူကကတၢၢ်ကွံာ်ဒီးသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ကနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်အါထီၣ်လၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးပူၤအဂီၢ်ကသူၣ်ထီၣ်သးစၢ်အဘူၣ်အတီၢ်န့ၣ်လီၤႉ

လါမးရှး ၁၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲမၠၣ်၀တံၣ်–ဂီၤလ့ၤကျဲတဖၣ် သးၦၢ်လံာ်အုၣ်သးမ့အိၣ်မးတၢ်ပျဲဟးထီၣ်က့ၤ လီၤ၀ဲအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကလဲၤၦ့ၤအီၣ်ၦ့ၤအီတၢ်ဒီးကလဲၤၦ့ၤတၢ်လၢတၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢမၠၣ်၀တံၣ်–ဂီၤလ့ၤကျဲန့ၣ်ပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ႇတၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ် ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)တြဲၤတဖၣ်အံၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ကပျဲလဲၤနၤအဂီၢ်န့ၣ်ဆဲးကျိးသံကွၢ်၀ဲသ၀ီသးၦၢ်၀ံၤမးပျဲလဲၤ၀ဲဒၣ်ကမျၢၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လ့ဒ့သ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကမျၢၢ်လၢအိၣ်သ့ၣ်ဘီဘိႇကၠီးခဲးႇလ့ဒ့ႇဂီၤလ့ၤႇအူကြ့ၣ်ခံႇအူကြ့ၣ်ထၣ်ႇမီၣ်လီၣ်အံးႇဆူူၣ်ကလံၣ်သ၀ီတဖၣ်အ၀ဲသ့ၣ်မ့လဲၤလၢမၠၣ်၀တံၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးဆဲးသံကွၢ်သ၀ီသးၦၢ်လၢလီတစိႉသံကွၢ်၀ဲမ့ၢ်အကဲသုးသ၀ီဖိဧါဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉသ၀ီသးၦၢ်မ့တဲလၢအမ့ၢ်ယၦၤသ၀ီဖိဘျီမးဒုးလဲၤ၀ဲလီၤႉနစိာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအါအါတန့ၢ်ဘၣ်ႉနစိာ်န့ၢ်ထဲဟံၣ်ဖိဃီဖိကအီၣ်ဂီၢ်ဒ်န့ၣ်လီၤအဃိနကလဲၤၦ့ၤတၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်နက့ၤဒွးဒီးသိလ့ၣ်အဘူးအလဲႇဆဲးကဲးအဘူးအလဲန့ၣ်နဒွးတကဲးလၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် လ့ဒ့သ၀ီဖိစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ယိၤကီၢ်ပူၤသ၀ီလၢအိၣ်ဘူးဒီးကီၢ်ဆၢသူမှဲကျိကၢၢ်နံၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီး တလါအံၤကၠီၣ်တဲၣ်သုးခိးကီၢ်ဆၢဒီး ယိၤသုးအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကၠီးခဲးသ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤလၢ(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤဖလူ–ဂီၤလ့ၤကျဲႇမီခံ–ထံကပျၢၤ–ကျီၢ်ထီႇ ဆူၣ်ကလံ–မီၣ်လီၣ်အံးတကပၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးဒီး(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢအိၣ်ဒံးအဃိ လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢန့ၣ်ယိၤသုးမၤအါထီၣ်အၦၤနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ႇတပျဲခီ၀ဲထံကျိဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤန့ၢ်(၂)နံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးနုာ်လီၤမၤဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢအဃိ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ခဲအံၤခဲအံၤဒီး တကီၢ်ခါခဲအံၤလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိလၢအအိၣ်ယံၤဒီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အလီၢ်ႇၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအိၣ်လီၢ်အိၣ်ကမှံလီၢ်တဖၣ် က့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤအိၣ်၀ဲတနီၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအခါ ခီဖျိပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်အဃိ ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢတၢ်ကဖီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ႇ တၢ်ကဟံကွံာ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤဒီးတၢ်ကဖီၣ်ပီၣ်တၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါမးရှး ၁၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် သၣ်တီၣ်၀့ၢ်(၁၃)မဲၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤ ဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်ကက့ၤအိၣ်လၢအဟံၣ်အဃီဘံၣ်ဘံၣ်ဘၢဘၢအဂီၢ် သၣ်တီၣ်တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခဲလၢာ်ကမံးတံာ်ရဲၣ်ကျဲၤ လၢကထံၣ်လိာ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်အိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၁၃ သီအနံၤန့ၣ် ကမျၢၢ်တဖၣ်ဒ်သိးကက့ၤအိၣ်ဘၣ်လၢအဟံၣ်အဃီအဂီၢ် တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါကမံးတံာ်ဖိတဖၣ်အံၤလဲၤထံၣ်လိာ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်ဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ် ကရၢၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဒီး တၢ်ကိးထံၣ်၀ဲ၀့ၢ်ပူၤက၀ီၤဒ့ႇကရူၢ်ကရၢအခၢၣ်စးလၢကဟံးန့ၢ်ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်သးဒီး တယံၤတမီၢ်စှၤသီအတီၢ်ပူၤကီၢ်ရ့ၣ်ပၢပြးသးၦၢ်ရဲၣ်ကျဲၤလၢကလဲၤထံၣ်လိာ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢဘူးဒီးကမံတံာ်ဖိတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကဟံးန့ၢ်တၢ်ဘၣ်သးလၢကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လၢမ့ၢ်အကက့ၤအိၣ်ဧါတအိၣ်ဧါဒ်န့ၣ်လီၤႉမ့အိၣ်န့ၣ်တၢ်လီၢ်လၢပယီၤသုးတြီဃာ်၀ဲတဖၣ်န့ၣ်တဘၣ်လဲၤဘၣ်ကဘၣ်လူၤပိာ်မၤထွဲ၀ဲလီၤႉမ့မ့ၢ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ခီတဲ၀ဲလၢတမ့ၢ်ပနီဟးထီၣ်သုဘၣ်ႉတၢ်ဂ့ၢ်အံၤကဲထီၣ်သးလၢကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်ညါအဃိကအိၣ်ဘၣ်ဘံၣ်ဘံၣ်ဘၢဘၢဒုပတဲတသ့ဘၣ်ႉသၣ်တီၣ်အံၤတနးဒ်သိး(စကိုင်း)ဘၣ်အဃိက့ၤအိၣ်မီၤနီၤႉဘၣ်ဆၣ်တဲ၀ဲလၢမ့က့ၤအိၣ်န့ၣ်ခူၣ်ဃာ်တၢ်ပူၤႇကတီၤဃာ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီဒ်န့ၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခဲလၢာ်ကမံးတံာ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်၀ဲသၣ်တီၣ်၀့ၢ် ခရံာ်ဖိတၢ်ဘါယွၤသရိာ် ၉ ဖျၢၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ်ႇ သီခါဖၠၣ်(၂)ဖျၢၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးသီခါတနီၤပၣ်ဃုာ်၀ဲဒီး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖုစုာ်စုာ်အခၢၣ်စးတဖၣ်ကရၢကရိ ထီၣ်၀ဲကမံးတံာ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဂၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဘၣ်ဃးၦၤထၢကမျၢၢ်တၢ်ပာ်သးန့ၣ်ပသ့ၣ်ညါဃာ်အိၣ်တဘျုးသီလံႉဖဲသၣ်တီၣ်အံၤတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါသရၣ်တဖၣ်ဒိၣ်စိလၢကမျၢၢ်အဖီခိၣ်ဖးန့ၢ်ညါႉလၢညါနါက့တဲဒံး၀ဲတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုး(PDF)လၢတဘၣ်နုာ်လီၤခးတၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤဘၣ်ဒ်န့ၣ်အိၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၁၅ သီအနံၤ ဖဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်တဒူၣ်ဟဲခးသၣ်တီၣ်၀့ၢ်(၁၆)မဲၤ ပယီၤသုးကလၢၤ လၢ(ဒြိ)အံၤအခါ ခီဖျိ(၁၃)မဲၤ ပယီၤသုးကလၢၤအံၤက့ၤခးလီၤစၢၤကဒါကျိဖးဒိၣ်အဃိ...

လါမးရှး ၁၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်အပူၤ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤဒီးမုၢ်ထီၣ်ခိခိၣ်ဒူသ၀ီပူၤတဖၣ် တဘၣ်သူတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢသုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်ရၤလီၤ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်(ဥသြ)သုးကျိၤ ထုးထီၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါ၀ဲဖဲလါမးရှး ၁၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါမးရှး ၁၁ သီန့ၣ် သိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲဒ၀ဲၢ်–ထံခံကျဲတဖၣ်အံၤ စိာ်ထိၣ်စိာ်လီၤတီၣ်ဃုာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢသုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်၀ဲအံၤတန့ၢ်ဘၣ်ဒီး တၢ်တဘၣ်သူစ့ၢ်ကီး၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (ဥသြ)သုးကျိၤ တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤန့ၣ်ပသမံသမိးကမျၢၢ်တဖၣ်မ့ၢ်အတီၣ် တၢ်ဖိတၢ်လံၤန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ဒီးသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ဖိတၢ်လံၤဧါႉပဟ့ၣ်ပလီၢ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢတဘၣ်သူတၢ်တဖၣ်အံၤဘၣ်ဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉပဟ့ၣ်ပလီၢ်လံအ၀ဲသ့ၣ်မ့တီၣ်ဒံး၀ဲဒုပကဖီၣ်ဒီးပကမၤဟးဂီၤအီၤတဘျီဃီလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်(ဥသြ)သုးကျိၤအလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤအသိးန့ၣ်သုးမီၤစိရိၤအတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢတၢ်တဘၣ်သူဒီးဆါအီၤတဖၣ်ဘၣ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲအကလုာ်(၃၀)ဘျဲၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲမီာ်ထူႇဘံၣ်ယၢၣ်ႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်‚ဖိတၢ်လံၤတနီၤဒီးတၢ်ဆါဟံၣ်ႇဟိၤထဲ(hotel)ႇစ့တၢးသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤ ၃၁ သီအခါစ့ၢ်ကီး လီၢ်က၀ီၤတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးအိၣ်ခိးသမံသမိး တၢ်လၢဒ၀ဲၢ်–ထံခံကျဲမုၢ်ခိၣ်သတူၢ်ကလာ်ဒီး ဖဲန့ၣ်ဖီၣ်န့ၢ်၀ဲ(WY)ကသံၣ်မူၤဘှီးအဖျၢၣ်(၆၀၀)ဘျဲၣ်အံၤလၢ ၦၤသၢဂၤအအိၣ်ဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးထုးထီၣ်ပာ်ဖျါတ့ၢ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ