လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ပလီၣ်ကီၢ်ဆၣ် က၀ီၤဒ့တဖၣ်အပူၤ ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၂ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးဖီၣ်က့ၤကိး၀ဲ CDM ကၠိသရၣ်မုၣ်(၄)ဂၤဒီးကမျၢၢ်(၁၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (CDM)ကၠိသရၣ်မုၣ်ဒီးကမျၢၢ်လၢပယီၤသုးဖီၣ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်က့ၤကိးအီၤလၢ(ပလီၣ်ကီၢ်ဆၣ်) ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၂၈၅)သုးကလၢၤဒီးဃ့အီၣ်စ့လၢၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဖဲအ၀ဲတနံၤဒီးမဟါတနံၤနါက့ပယီၤသုးဖီၣ်ၦၤကအိၣ်လၢ(၁၆)ဂၤညါႉဖဲန့ၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲ(CDM)သရၣ်မုၣ် ၄ ဂၤႉ မ့မ့ၢ်လၢအဂၤတဖၣ်န့ၣ်ကဲ၀ဲဒၣ်ကမျၢၢ်လီၤႉ ဘၣ်မနုၤအဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ဖီၣ်၀ဲလဲၣ်န့ၣ်အဲၣ်ဒိးမၤအီၣ်စ့အဃိဖီၣ်၀ဲလီၤႉ ၦၤလၢတၢ်ဖီၣ်အီၤတဖၣ်န့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤတၢ်တပျၢ်လီၤ၀ဲဒံးဘၣ်ႉ(CDM)သရၣ်မုၣ်လၢတၢ်က့ၤဖီၣ်၀ဲတဖၣ်န့ၣ်အိၣ်လၢ(က၀ီၤဒ့ ၃)တဂၤႇလၢ(သ၀ီၤဒ့ ၄)န့ၣ်တဂၤႉအဖီၣ်၀ဲ၀ံၤဘျီက့ၤကိး၀ဲလၢသုးရ့ၣ်(၂၈၅)န့ၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၂)လါအီးကထိဘၢၣ် ၄ သီအခါစ့ၢ်ကီး လၢဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးဟးဖီၣ်၀ဲဒၣ် ကမျၢၢ်ဒီးၦၤမၤ(CDM)တဖၣ်အိၣ်အဃိ ကၠိသရၣ်/မုၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ(CDM)ကၠိသရၣ်မုၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခါခဲအံၤလၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်(ပလီၣ်ကီၢ်ဆၣ်)ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲလၢဟီၣ်က၀ီၤ တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤခဲအံၤခဲအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် တၢ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤသုးတၢ်ပၢတၢ်ပြး(Martial Law)၀ံၤအလီၢ်ခံ လၢကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်–ဖၣ်အၣ်အ့ရှါကျဲမုၢ်ခိၣ်န့ၣ် တၢ်သမံသမိးတြဲၤ(ဂိတ်)ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီးၦၤအိၣ်ခိးထၢစ့ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤလၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံဒီးကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်(၂)ဘ့ၣ်အံၤမ့ၢ်၀ဲသုးတၢ်ပၢတၢ်ပြးအံၤ၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် တၢ်သမံသမိးတြဲၤ(ဂိတ်)ဟဲအါထီၣ်၀ဲလၢမၠၣ်၀တံၣ်–ဖၣ်အၣ်အ့ရှါကျဲမုၢ်ခိၣ်ဒီတဘိညါဒီး ၦၤအိၣ်ခိးထၢစ့ဟဲအါထီၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတြဲၤလၢအအိၣ်ခိးထၢစ့တဖၣ်အံၤဟဲအါထီၣ်အဃိၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိလၢအလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤကျဲ၀ဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အ၀ဲသ့ၣ်ဒွး၀ဲတကဲးလၢၤဘၣ်ဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ခဲအံၤကျဲဖဲန့ၣ်ဒီတကျိၤန့ၣ်တြဲၤကအိၣ်အခါ(၂၀)ညါႉတၢ်အိၣ်သးဂ့ၤဒံးအခါန့ၣ်ကအိၣ်ဖဲ(၆)ခါႇ(၇)ခါလီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်ဆီလီၤတြဲၤခဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဆီလီၤလၢအကစၢ်ဒၣ်၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢမၠၣ်၀တံၣ်–ဖၣ်အၣ်အ့ရှါကျဲမုၢ်ခိၣ်န့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးအဘၢၣ်စၢၤ ခဲအံၤခဲအံၤန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်လၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်ဒီးကျဲမုၢ်၀ဲန့ၣ်ဒီတကျိၤန့ၣ် တၢ်ဆီလီၤ၀ဲသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)တၢ်သမံသမိးတြဲၤတဖၣ်ဒီးဃ့အီၣ်၀ဲစ့အံၤဆူသိလ့ၣ်တီၣ်ၦၤလဲၤက့ၤတၢ်ဖိဒီးသိလ့ၣ်တီၣ်ပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်အအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနီပနံာ်သိလ့ၣ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤနီပနံာ်သိလ့ၣ်ဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ“တြဲၤတဘ့ၣ်တဘ့ၣ်န့ၣ်ပဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤစ့လၢ(၃၀၀၀)ႇ(၅၀၀၀)ႇ(၁၀၀၀၀) ကၠးညါႉမ့၀ံၤတြဲၤတဘ့ၣ်ဒီးတဘ့ၣ်န့ၣ်ပဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤစ့တဒ်သိးဘၣ်ႉကွၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးဃ့၀ဲန့ၣ်ဃ့၀ဲလီၤႉ နတဟ့ၣ်လီၤဘၣ်ခီဒၢးတန့ၢ်ဘၣ်ႉမ့လဲၤသးဒ်အံၤဒုပဟးနီအီၣ်ကါတသ့လၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါအ့ရှါကျဲမုၢ်ခိၣ်၀ဲအံၤခီဖျိပယီၤသုးအိၣ်ခိးသမံသမိးသိလ့ၣ်တခိၣ်ခိၣ်န့ၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ဖးယံၤညါအဃိ သိလ့ၣ်ကတာ်ထီသးလၢကျဲပူၤဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢၦၤလဲၤဆှၢ၀ဲတဖၣ်စ့ၢ်ကီးလဲၤတုၤဆဲးခံ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနီပနံာ်သိလ့ၣ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢဖိမုၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ် နါမူၤ ဘုၣ်ဆါထိး ဖါတီနီၢ် လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ် လၢတီနီၢ်ကစၢၢ်ခီၣ်ထံး ဒူသ၀ီတဖျၢၣ်အပူၤန့ၣ် ၦၤမုၢ်ၦၢ်တဂၤဘုၣ်လီၤထိးဆၣ်လၢကရၢၢ်တဖျၢၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲန့ၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအါလၢဘၣ်ဘုၣ်လီၤ၀ဲထိးဆၣ်ႇဘၣ်မၤကဆှီ၀ဲထိးဘၣ်မၤကဆှီ၀ဲထိးကရၢ န့ၣ်လီၤႉ ၦၤမုၢ်ၦၢ်၀ဲအံၤအမံၤလၢနါမူၤအိၣ်၀ဲဒၣ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ်(ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ တီနီၢ်ကစၢၢ်ခီၣ်ထံးသ၀ီတဖျၢၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ ကညီမုၣ်ၦၢ်နါမူၤအံၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးအတၢ်ဆၢကတီၢ်လၢာ်ကွံာ်၀ဲဒီးထိးလၢအဘုၣ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ နါမူၤအထိးကရၢၢ်အံၤအထီအိၣ်(၁၅)ပ့ၣ်ဒီးအလဲၢ်အိၣ်ထဲ(၇)ပ့ၣ်န့ၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်ထိးကရၢအခိၣ်ဒုးခီန့ၣ်ဒုးထီၣ်၀ဲလၢသ့ၣ်လၣ်န့ၣ်လီၤႉ မ့မ့ၢ်ထိးကရၢအထူၣ်ခီန့ၣ်တ့ထီၣ်၀ဲဒီး၀ၣ်ႇအဒါခီန့ၣ်ဖူ၀ဲဒီး(ဘံလးမၠ့ၣ်)အတီၣ်ကအိၣ်(၆)စုမုၢ်ဒိၣ်ဒီး အထိးကရၢအဒူၣ်၀း၀းတရံးန့ၣ်ဒူၣ်ဃာ်၀ဲလၢဂာ်လၢၢ်ကမူၣ်(ဘံလးမၠ့ၣ်)ကအိၣ်(၃)စုမုၢ်ဒိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပထံၣ်ဘၣ်လၢနါမူၤအံၤဘုၣ်ထိးလၢအအိၣ်ဟဲလၢတၢ်ချၢ(၁၆)ဒုန့ၣ်လီၤႉ နါမူၤလၢအသးနံၣ်ကအိၣ်အနံၣ်(၄၀)အံၤအနီၢ်ကထီ၀ဲ(၅)ပ့ၣ်ဘျဲၣ်ဒီး မ့ၢ်ၦၤတဂၤလၢအဒုၣ်အဒ့အဂံၢ်ဂ့ၤဘါဂ့ၤတဂၤလီၤႉတၢ်လၢနါမူၤအံၤမ့ၢ်ၦၤတဂၤလၢအကူနံၣ်ဃံးဃံးဖိဒီးကူထီၣ်၀ဲထီထီအသိးမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးၦၤတဂၤလၢအမၤတၢ်မၤဒ်သိးၦၤပိာ်ခွါတဂၤအသိးန့ၣ်လီၤႉနါမူၤအံၤမ့ၢ်၀ဲၦၤမုၣ်ကမဲတဂၤဒီးအ၀ဲအိၣ်စ့ၢ်ကီးဒီးအဖိမုၣ်(၂၀)နံၣ်တဂၤလီၤႉဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်အဖိမုၣ်ခီန့ၣ်ပျဲလဲၤထီၣ်၀ဲကၠိလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢဒီးဂုာ်ကျဲးစၢးမၤတၢ်လၢအဖိကၠိတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢၤစ့အဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိလၢအိၣ်နါမူၤသ၀ီအခိၣ်အဃၢၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်လုၢ်အီၣ်အသးသမူလၢတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်စံာ်မၤအီၣ်ကျီးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ကျီးဘၣ်ဆၣ်သ၀ီဖိတနီၤန့ၣ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲသဘ့ဟီၣ်လာ်ႇနံၣ်သိႇဘုခ့ဒီးရီဘၢၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်လၢတၢ်ဘုၣ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတကပၤခီန့ၣ်ဒ်မိၢ်လုၢ်ပၢ်လၢ်အိၣ်ပာ်အသိးဘုၣ်အီၣ်၀ဲဆီႇထိၣ်ဒ့ၣ်ႇမဲးတဲးလဲးႇကျီၢ်ဒီးပနၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉသ၀ီလၢအိၣ်ဖဲတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤကဲထီၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ၦၤလဲၤထီၣ်ဃုဖံးဃုမၤက့ၤတၢ်မၤလၢယိၤကီၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤခီဖျိတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၤစှၤအဃိၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအိၣ်သ၀ီပူၤတဖၣ်လဲၤထီၣ်ဃုဖံးဃုမၤက့ၤတၢ်မၤလၢယိၤကီၢ်ဒီးသ၀ီပူၤန့ၣ်ၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်အိၣ်တ့ၢ်က့ၤထဲစှၤဂၤလီၤႉလၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးမိၢ်ပၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်မၢအဒံၣ်အဖိလဲၤထီၣ်မၤက့ၤတၢ်လၢယိၤကီၢ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်နါမူၤအံၤမ့ၢ်မိၢ်တဂၤလၢအဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဆီၣ်ထွဲအဖိလၢတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဃိ တမၢအဖိမုၣ်လဲၤထီၣ်မၤတၢ်လၢယိၤကီၢ်ဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီအ၀ဲဘုၣ်ဆါထိးဘှါဆှဲ၀ဲတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့လၢအဖိကၠိအဂီၢ်ဒီးလၢဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်လၢကညီန့ၣ်အလုၢ်လၢ်အိၣ်တခါဖိပိာ်မုၣ်မ့ဖျီသးန့ၣ်ကဘၣ်တူၢ်လိာ်ဖီဒုးအီၣ်ဒုးအီတၢ်ဒီး အဃိညီနုၢ်ၦၤပိာ်မုၣ်တကပၤန့ၣ်ဘုၣ်ဃာ်၀ဲထိးတဒုတုၤလၢအဖးဒိၣ်တစုန့ၣ်လီၤႉတၢ်လၢထိးအံၤၦၤသူ၀ဲဖဲၦၤလုၢ်ထီၣ်ပာ်ထီၣ်တၢ်အခါမ့ၢ်ဂ့ၤႇဖဲၦၤမၤဘူၣ်မၤဘါအခါမ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်ၦၤဖီဒုးအီၣ်၀ဲဒီးထိးညၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ နါမူၤအံၤလၢညါခါန့ၣ်ဘုၣ်ထဲထိးကီၢ်ပယီၤတဖၣ်လီၤဒီးတၢ်ဆၢကတီၢ်လၢာ်ၦၤကညီစ့ၢ်ကီးလီၤဘှံးတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါန့ၣ်အီၣ်ဘၣ်အထိးအနါ(အမၠး)စ့ၢ်ကီးစှၤ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉခဲအံၤစးထီၣ်ဘုၣ်၀ဲထိးလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤတယံၤဒံးဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်သနါက့အ၀ဲဘုၣ်ပၠးကွၢ်၀ဲထဲ(၇)ဒုဒံးန့ၣ်လီၤႉထိးတဖၣ်အံၤနဘုၣ်အီၤအဘျုးအိၣ်ဒိၣ်န့ၢ်ဒံးထိးအိၣ်ဖဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒံးအဃိလၢခံတ၀ီန့ၣ်ယဘုၣ်အါထီၣ်၀ဲဒၣ်ထိးန့ၣ်လီၤႉယဘုၣ်ထိးအမဲာ်ညါန့ၣ်ယဘုၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီးကျီၢ်ႇဆီႇထိၣ်ဒ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်ဖဲအံၤခီဖျိထိးၦ့ၤဂ့ၤမၢ်မၢ်လီၤအဃိၦ့ၤဘုၣ်အါထီၣ်ထိးဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၤဆီဒၣ်တၢ်လၢကညီဟီၣ်က၀ီၤဒူသ၀ီပူၤၦၤမ့မၤဘူၣ်ဧိၤပွဲဧိၤႇၦၤမ့မၤတပွဲႇၦၤမ့ဖျီသးန့ၣ်ၦၤဖီဒုးအီၣ်၀ဲထိးညၣ်အဃိ အခါဖဲန့ၣ်ဒ်နလိၣ်ဘၣ်အသိးန့ၣ်နဟးဃုၦ့ၤထိးတဘၣ်ဘၣ်ႉ ၦၤၦ့ၤထိးအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်လၢအ၀ဲကၦ့ၤဘုၣ်အါထီၣ်ထိးအဂီၢ်န့ၣ်အတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ႇနကဘုၣ်ထိးအဂီၢ်န့ၣ်ခီဖျိဘၣ်ဘျၢလီၤကျိၣ်စ့လၢာ်အါမးအဃိလီၤႉအဘုၣ်ထိးအံၤဘၣ်ဘျၢလီၤ၀ဲလၢစ့ပယီၤ အကလီၢ်(၆၀)ဘျဲၣ်ညါန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါတၢ်အိၣ်သးခဲအံၤစ့ယိၤ(၁၀၀၀၀)ဘးန့ၣ်န့ၢ်လၢစ့ပယီၤအကလီၢ်(၁၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါႉထိးဆၣ်နါက့အၦ့ၤထီၣ်ႉနမ့ဒုးအီၣ်ထိးဆၣ်လၢၦၤတ့ဆါဃာ်၀ဲတဖၣ်န့ၣ်ဒုအထိးနါ(အမၠး)တအိၣ်အါအါလၢၤဘၣ်ႉအဃိဒ်သိးအမၠးကန့ၢ်အါအါအဂီၢ်ထိးဆၣ်န့ၣ်နမ့ဃါဃုာ်အီၤဒီးအဆၣ်လၢပကတ့အီၤအံၤမးအမၠးကန့ၢ်အါ၀ဲလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ထိးတဖၣ်အံၤယဘုၣ်အီၤ(၄)လါ၀ံၤဘျီန့ၣ်ယဆါကွံာ်အီၤလီၤႉအခီၣ်ထံးတဘျီန့ၣ်ယဘုၣ်ထိးတဒုန့ၣ်အမၠးအိၣ်တ့ၢ်ထဲ(၃၀၀၀၀)ကၠးလီၤႉယထုးထီၣ်ကွံာ်စ့လၢပဘျၢလီၤဃာ်(အယ့)၀ံၤလံမီၤနီၤႉထိးဆၣ်နါက့အၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်ဒိၣ်မးႉထိးဆၣ်အၦ့ၤမ့ဘၣ်န့ၢ်အ၀ဲအံၤတစဲးဒုအမၠးကအိၣ်အါလီၤႉခဲအံၤပဒုးအီၣ်ထိးဆၣ်န့ၣ်ပဃါဃုာ်အီၤဒီးအဆၣ်လၢၦၤဆါ၀ဲလၢတၢ်ချၢန့ၣ်ဒီးယဘုၣ်ပၠးကွၢ်န့ၣ်ဘၣ်ဂီၢ်ဒိၣ်ထီၣ်တစဲး”အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲဆှဲပၠး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤထိးဖိတဒုန့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်(၁၂၀ႇ၀၀၀)ကၠးဒီး နမ့ဒွးဃုာ်ထိးဆၣ်အဂီၢ်ခဲလၢာ်န့ၣ် နကဘုၣ်ထိးအဂီၢ်နကဘၣ်ဘျၢလီၤစ့လၢကအလီၢ်(၅၀)ကၠးညါအဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကီတၢ်ခဲအဂၤတခါလၢနါမူၤသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲန့ၣ်ခီဖျိဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်ဂၢၢ်တၢ်ကျၢၤတအိၣ်ဘၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အံၤအသးတအိၣ်လၢကဘုၣ်အါထီၣ်ထိးလၢာ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤခီဖျိတၢ်ဂၢၢ်တၢ်ကျၢၤဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်ဘၣ်အဃိခဲအံၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢနကလဲၤၦ့ၤထိးလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤမီၤနီၤႉတဘျီတခီၣ်ဒ်နလိၣ်ဘၣ်အသိးန့ၣ်နဟးဃုၦ့ၤအီၤတန့ၢ်ဘၣ်ႉခီဖျိထိးအံၤအၦ့ၤအိၣ်ပာ်လံဒီးၦၤအီၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤခိးၦ့ၤထိးဖိတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“၀ဲဒၣ်န့ၣ်ပဆဲးကျိးဒီးၦၤဘုၣ်ထိးဖိအိၣ်မီၤနီၤႉမ့ကဆါ၀ဲန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟဲဆဲးကျိးၦၤလီၤႉ၀ဲဒၣ်န့ၣ်ထိးသမူတဒုန့ၣ်ပစိာ်အီၤဒီးကံလိမီၤနီၤႉတကံလိန့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၇၀၀၀)ဘျဲၣ်(၈၀၀၀)တုၤလၢ(၉၀၀၀)ကၠးညါႉ ဒ်အၦ့ၤထီၣ်အသိးန့ၣ်ပၦ့ၤလီၤႉလၢညါန့ၣ်တၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤဘၣ်ဂီၢ်ဒံးမီၤနီၤႉခဲအံၤဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိပတဟးၦ့ၤဒ်သိးလၢညါလၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပတဲအဒိဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်မ့မုာ်ထီၣ်ခုၣ်ထီၣ်လံတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢမ့အိၣ်လံန့ၣ်ၦၤဘုၣ်ထိးလၢကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤကဘၣ်ဂီၢ်ထီၣ်ဖးဒိၣ်ညါႉတၢ်ဘုၣ်ထိးတၢ်မၤအံၤစ့ၢ်ကီးမ့ၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအမၠးအိၣ်၀ဲလၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဂီၢ်ဒိၣ်မးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤခိးၦ့ၤထိးဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်တမုာ်တခုၣ်ဘၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်ဒ်သိးနါမူၤအံၤတဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်ဖံးဘၣ်မၤတၢ်တခီခီဘၣ်ခိးကွၢ်ခဲမုၢ်ဆ့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ကကဲထီၣ်သးဒ်လဲၣ်အံၤစ့ၢ်ကီး လီၤသူၣ်ဃၢသးဃၢဒိၣ်မးလီၤႉ တၢ်အိၣ်သးဒ်လဲၣ်ဂ့ၤဒ်လဲၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးနါမူၤအံၤအတၢ်ဆၢကတၢၢ်လၢာ်ကွံာ်၀ဲလၢအထိးကရၢပူၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ...
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢ(မၠၣ်၀တံၣ်)ကလံၤထံး ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးရ့ၣ်(၁၀၃)၀ဲၤလီၢ် လၢပယီၤသုးထီၣ်န့ၢ်၀ဲအံၤ ဖဲမဟါလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၂ သီ မုၢ်ထူၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်က့ၤထီၣ်န့ၢ်ကဒါ၀ဲလံအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤ ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် တီၢ်နီၢ်မုၢ်ထီၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံးန့ၣ် ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၁ သီ မုၢ်ထူၣ်အဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးအဂၤ(၅၀)ဃၣ်ဃၣ် ဟဲထီၣ်မၤန့ၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်၀ဲ KNLA သုးရ့ၣ်(၁၀၃)၀ဲၤလီၢ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးကလၢၤလၢပယီၤသုးထီၣ်န့ၢ်၀ဲအံၤန့ၣ်ခီဖျိကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢဘံၣ်ဘၢသုးရ့ၣ်(၈)ဒီး ခီၣ်မဲဒိၣ်သုးရ့ၣ်လီၤဆီႇ(Federal Wings)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အံၤလဲၤခးကဒါ၀ဲလၢ(ဒြိ)တပယူာ်ဃီအဃိ ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၂ သီ ၁၂ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် မၤန့ၢ်ကဒါက့ၤသုး၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်အံၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးပာ်ဖှိၣ်သုးခိၣ်တဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “အ၀ဲသ့ၣ်နုာ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ပသုးကလၢၤဒီးပ၀ဲဒၣ်နါက့ပလဲၤတ့ၢ်လီၤအ၀ဲသ့ၣ်လၢ(ဒြိ)တပယူာ်ဃီအဃိ တနၤဃီ၀ဲန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဂုၤက့ၤအလီၢ်ခံလၢတၢ်ခံးကျါန့ၣ်လီၤႉကဘၣ်ဖဲမုၢ်ထူၣ်န့ၣ်ပက့ၤထီၣ်မၤန့ၢ်ကဒါက့ၤပသုးကလၢၤလံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၁...
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကကွၢ်န့ၢ်ကညီဒီကတလုာ်အမဲာ်ဒီးကမၤကတၢၢ်ကွံာ်တၢ်ဖ့ၣ်ဆၢလၢအကဲထီၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၄)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤလၢကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤကဒဲကဒဲအဘၢၣ်စၢၤ လၢတကီၢ်ခါခဲအံၤတဖၣ်လၢအဆိကချ့အဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ကညီကရၢ(IKO)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါဃ့ကညး၀ဲ ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤ အါရံၤ ၂၂ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၄)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ခီဖျိပနၢ်ဟူသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA)အဘၢၣ်စၢၤအဃိ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ကညီကရၢအံၤသးတမုာ်၀ဲဘၣ်အဖီခိၣ်ခံခီခံကပၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်ကမၤကတၢၢ်ကွံာ်တၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်တဖၣ်အံၤလၢအဆိအချ့အဂီၢ်န့ၣ်ဘၣ်ထုးထီၣ်ဃ့ကညး၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် IKO စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ IKO ကရၢခိၣ်–၂ စီၤဆါလွ့ၤ စံး၀ဲလၢ“ပနာ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ကထံၣ်လိာ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်လီၤႉ မ့ၢ်တၢ်ဂံၢ်စၢ်အိၣ်လၢ ကထံၣ်လိာ်တဲသကိးတၢ်ဧါႇမ့ၢ်တကပၤဒီးတကပၤတၢ်ထံၣ်လိာ်သးတအိၣ်ဘၣ်ခီဧါန့ၣ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉဘၣ်ဆၣ်ပနာ်လၢကထံၣ်လိာ်တၢၣ်ပီၣ်သကိးတၢ်လီၤႉဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ပဒုၣ်ဒါမးပဆ့ၣ်နီၤကတိၤတၢ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်သ့ဒံးမီၤနီၤႉယဆိမိၣ်ဒုပ၀ဲကညီဖိကဒဲကဒဲကဆ့ၣ်နီၤတဲသကိးတၢ်ကသ့လီၤႉပနာ်လၢအဆၢကထီၣ်လၢအဂ့ၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဆၢကတီၢ်တၢ်အိၣ်သးခဲအံၤဘၣ်ဖဲကီၢ်ပူၤဒီတဘ့ၣ်ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိခဲလၢာ်ပၢၢ်ဆၢထီဒါကဒါက့ၤ၀ဲသုးမီၤစိရိၤအံၤဒီး ကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကဒဲကဒဲက့ၤခးလိာ်ကဒါသးဒ်အံၤတမ့ၢ်တၢ်လၢအကြၢးအဘၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် IKO စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကညီဖိကဒဲကဒဲကက့ၤခးလိာ်ကဒါသးအဂီၢ်န့ၣ်က့ၤဃၣ်ကဒါပကျိခိၣ်အံၤဆူသုးမီၤစိရိၤလၢအဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤမၤသံမၤ၀ီကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိႇဒွဲၣ်အူအီၣ်ကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီအံၤအအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် IKO လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ဆီၣ်တခူထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲတလါအံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤအတီၢ်ပူၤ လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ဘျံးဒ၀ဲၢ်–ထံခံကျဲဒီတကျိၤန့ၣ် ခီဖျိတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA)အဘၢၣ်စၢၤအံၤအဃိ ခံခီခံကပၤတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢကဲထီၣ်၀ဲလၢ KNLA(သုးက့...
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ဒီးတန့ခၠါကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ကညီကီၢ်သူလ့ၤကၠိလၢဘၣ်တၢ်အိးထီၣ်၀ဲလၢကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ(KECD)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၂–၂၀၂၃)တၢ်သိလၣ်လိနံၣ်အပူၤတၢ်ကီတၢ်ခဲတၢ်တၤတၢ်အိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် ခဲအံၤဒိးစဲးနံၣ်ကတၢၢ်တၢ်ဒိးစဲး၀ံၤ၀ဲလံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိသရၣ်/မုၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢႇကျိၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤႇတၢ်ကသိၣ်လိဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ခီဖျိကၠိသရၣ်/မုၣ်တကူတလၢႇကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အါအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢတၢ်ပီးတၢ်လီတကပၤဒီး ဘၣ်ဆၣ် ဖဲတလါအံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤထီၣ်သီန့ၣ်ဒိးစဲးနံၣ်ကတၢၢ်တၢ်ဒိးစဲး၀ံၤ၀ဲလံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်(KECD)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲလၢ“ပတၢ်ကီတၢ်ခဲဒုအိၣ်ဒီဒူၣ်ညါႉတၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်အကျါန့ၣ်ကျိၣ်စ့မီၤနီၤႉအဂၤတခါန့ၣ်သရၣ်၊မုၣ်လၢအသိၣ်လိတၢ်ခဲအံၤတဖၣ်နါက့အိၣ်ဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိႇအိၣ်ဒီးအမိအပါမီၤနီၤႉဘၣ်ဆၣ်အ၀ဲသ့ၣ်သိၣ်လိစၢၤ၀ဲလံာ်လီၤႉဒီတနံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟဲသိၣ်လိကလီတၢ်မီၤနီၤႉလၢခံန့ၣ်ၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်ႉတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢသရၣ်/မုၣ်အိၣ်စှၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တနီၤန့ၣ်ဘၣ်ယိၣ်တၢ်လၢအဒံၣ်အဖိဂီၢ်လၢမ့ၢ်ပယီၤသုးကခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကဘီယူၤကဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိသရၣ်မုၣ် နီၢ်အဲၣ်သးဆၢ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ပသိၣ်လိလံာ်ဒုတၢ်ကီတၢ်ခဲတအိၣ်အါအါဘၣ်ႉအိၣ်တခါလၢၦၤကၠိဖိလၢအဟဲထီၣ်ကၠိဖဲ (KECD)ကၠိတဖၣ်အံၤအမိအပါတနီၤန့ၣ်သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤတၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဒံၣ်အဖိဂီၢ်အိၣ်မီၤနီၤႉဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်နါက့တၢ်ဂ့ၢ်အိၣ်ႉတဲ၀ဲလၢမ့ၢ်ကဘီယူၤကဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢကၠိကရၢၢ်ပူၤဧါႇမ့ၢ်တၢ်ဒုးကကဲထီၣ်ဧါဒ်န့ၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉတၢ်သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤတဖၣ်အံၤကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢသရၣ်၊မုၣ်တဖၣ်အဂီၢ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် နီၢ်အဲၣ်သးဆၢ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ(KECD)ကၠိလၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤ ခီဖျိၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်အဃိ တီၤဒၢးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီးတၢ်ပီးတၢ်လီတကူတလၢတၢ်ကီတၢ်ခဲဒ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်)တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါကီၢ်ရ့ၣ်ႇသုးက့လၢအဂၤတဖၣ်တနီၤန့ၣ် ခီဖျိဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢၦၤကၠိဖိတဖၣ်တမၤလိမၤဒိးဘၣ်တၢ်ဂ့ၤဂ့ၤလၢၤဘၣ်ဒီး တနံၣ်အံၤတၢ်သိၣ်လိနံၣ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီးဒိးစဲး၀ဲနံၣ်ကတၢၢ်တၢ်ဒိးစဲး၀ံၤ၀ဲလံအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤ မိကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၈ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၅၉၉)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲ(တုံးတော)သ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤ ခးလီၤ(၁၂၀ မမ)ကျိဖးဒိၣ်လၢ(ကျွန်းတော)သ၀ီပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ပိာ်မုၣ်သံ၀ဲ(၁)ဂၤဒီး ဖိသၣ်ဘၣ်ဒိ၀ဲ နးနးကျံၤကျံၤ(၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢ(ကျွန်းတော)သ၀ီပူၤဒီးကျိချံအံၤလီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလၢမၣ်မၠ့ၣ်မၠ့ၣ်ဆါအဟံၣ်ခိၣ်အဃိမၣ်မၠ့ၣ်မၠ့ၣ်ဆါ(၃၈)နံၣ်အံၤသံ၀ဲတဘျီဃီဒီးအဖိမုၣ်မၣ်န့မၠၣ်မိၤ(၁၂)နံၣ်အံၤဒီးအဖိခွါမီၤယၤလ့ထဲၣ်အံၤတဖၣ်အခီၣ်ဘၣ်ဒိ၀ဲနးနးကျံၤကျံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤဖိသၣ်လၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးခံဂၤအံၤတၢ်လဲၤဆှၢကူစါယါဘျါအီၤဆူ(ဖၠူ၀့ၢ်)တၢ်ဆါဟံၣ်ဒီး ဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်တနံၤဃီ၀ဲန့ၣ်ဖဲဟါခီ ၉း၁၅ မံးနံးအဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး ခီဖျိပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၃၅၁) အံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူ(သစ်ချဆိပ်)သ၀ီပူၤဒီးကျိချံအံၤလီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢနီၢ်ထဲန့ၢ်ထူအဟံၣ်ဖီခိၣ်အဃိ မ့ၣ်အူအီၣ်ကွံာ်အတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအိၣ်ဟံၣ်ပူၤတဖၣ်ခဲလၢာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၆ သီ ဂီၤခီ ၈း၃၀ အဆၢကတီၢ်န့ၣ်စ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးလၢဆီလီၤတြဲၤအိၣ်ခိးတၢ်ဖဲနၣ်သၤကွ့–လၢၢ်ဒိၣ်ကျဲ ဆ့ၣ်ကၠံအံၤတဖၣ် ဖီၣ်ထၢနုာ်လီၤ၀ဲ(နိၣ်တီတၤ)သ၀ီဖိ ဒီပုၢ်၀ဲၢ်ခွါ...
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ် သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်(ကမာစိုင်)သ၀ီသီဃၢၤ ၀့ၢ်တကူၣ်–မီၣ်လမၠဲၣ်ကျဲန့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ခိးထုးပယီၤသုးသိလ့ၣ်ကဲထီၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံတၢ်ခးကဒီးပယီၤသုးတဖၣ်လၢကဟဲထီၣ်မၤဆှဲလဲဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အံၤလၢ(drone)အဂ့ၢ်န့ၣ် HRS(Drone Force) တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၉ သီ ဟါခီ ၈ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် လၢ(ကမာစိုင်)သ၀ီသီကပၤ ၀့ၢ်တကူၣ်–မီၣ်လမၠဲၣ်ကျဲန့ၣ် (Hawk Revolutionary Squad-HRS)‚ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်-KNLA(သုးရ့ၣ် ၂) သုးဒ့(၃)‚PDF သုးဒ့(၃)ဒီး ဘံလ့(ပကဖ)သုးပာ်ဖှိၣ်အိၣ်ခိးထုးပယီၤသုးသိလ့ၣ်အဃိ ပယီၤသုးသံ(၇)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ(၄)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲန့ၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံလၢကဟဲထီၣ်မၤဆှဲတၢ်လီၢ်ဟဲထီၣ်ထုးက့ၤသိလ့ၣ်ဟးဂီၤခံခိၣ်အံၤအဂီၢ်န့ၣ် ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲလၢကျဲအခါဟီၣ်က၀ီၤသုးပာ်ဖှိၣ်ခးကဒီး၀ဲလၢ(ဒြိ)အဃိပယီၤသုးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဘၣ်ဆၣ် တသ့ၣ်ညါအနီၣ်ဂံၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် HRS(Drone Force)တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ် စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဖဲအသီ ၂၀ ဂီၤခီန့ၣ် ပယီၤသုးလၢအဟဲထီၣ်လၢကဟဲမၤဆှဲလဲတၢ်လီၢ်တဖၣ်အံၤ ပၦၤခးကဒီး၀ဲလၢ(ဒြိ)မီၤနီၤႉ ၦၤခးအီၤဒီး(၆၀...
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ပလီၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးထီၣ်န့ၢ်ပလီၣ်တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်(PDF)သုးကလၢၤလၢ အိၣ်ကဒဲသ၀ီဃၢၤအံၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ ပယီၤသုးအံၤဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲကဒဲသ၀ီပူၤကမျၢၢ်ဟံၣ်အဖျၢၣ်(၁၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၅ သီအနံၤ ပယီၤသုးထီၣ်န့ၢ်၀ဲပလီၣ်(PDF)သုးကလၢၤအံၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ စးထီၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၆ သီတုၤလၢ ၁၈ သီန့ၣ် ပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲကဒဲသ၀ီပူၤသီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီး ကမျၢၢ်ဟံၣ်(၁၆၅)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကဒဲသ၀ီဖိလၢပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်အဟံၣ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ခဲအံၤလၢသ၀ီပူၤဒုပယီၤသုးတအိၣ်လၢၤဘၣ်ႉပယီၤသုးက့ၤလံဘၣ်ဆၣ်တုၤလၢခဲအံၤပအိၣ်လၢပကစၢ်ကျီးပူၤလီၤႉမ့မ့ၢ်သ၀ီဖိလၢပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်အဟံၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ်လဲၤအိၣ်၀ဲလၢၦၢ်ပူၤတ့ထီၣ်ဒဲအိၣ်၀ဲဒ်န့ၣ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၆ သီအနံၤန့ၣ်ပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲကမျၢၢ်ဟံၣ်ကအိၣ်အဖျၢၣ်(၆၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီး တုၤလၢလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၈ သီန့ၣ် ဒွဲၣ်အူအီၣ်ဆဲးတဲးကမျၢၢ်အဟံၣ်အိၣ်၀ဲ(၁၆၅)ဖျၢၣ်ဒီး လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်အသိး ခီဖျိတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးက့ၤခးကဒါ၀ဲအဃိပယီၤသုးဘၣ်ဂုၤကဒါလီၢ်ခံ အဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ဒီသဒၢသုးကရူၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၈ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကဒါက့ၤ၀ဲသ၀ီ၀ဲအံၤဒီး...
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢလၢအကဲထီၣ်၀ဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၄)စုတီၤဖီလာ်ဒီးကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA)အဘၢၣ်စၢၤအံၤအဖီခိၣ် ခိၣ်နၢ်တဖၣ်ကထံၣ်လိာ်ဘှါဆှဲအီၤလၢ အဆိအချ့အဂ့ၢ်န့ၣ် (KTLA)သုးဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးခိၣ်ကျၢၢ် စီၤနၢၤဒါမၠး တီခိၣ်ရိၣ်မဲ(KTLA)ဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်-KNLA(သုးက့ ၄) အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်ဒီးဒ်သိးတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤကကတၢၢ်ကွံာ်အဂီၢ်န့ၣ် ခိၣ်နၢ်တဖၣ်ကြၢးထံၣ်လိာ်ဘှါဆှဲအီၤလၢအဆိအချ့အဂ့ၢ်န့ၣ် တနီသရံၣ် ဆၣ်ကဆီကီၢ်ဒိၣ်သုး၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ် အၦၤကတိၤတၢ်ပၢ စီၤကီၢ်သူလ့ၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပ၀ဲဒၣ်န့ၢ်ပပၢၢ်ဆၢထီဒါ၀ဲဒၣ်သုးမီၤစိရိၤသနူလီၤႉပတအဲၣ်ဒိးက့ၤခးလိာ်ကဒါသးဘၣ်ႉခဲအံၤန့ၣ်တၢ်အိၣ်သးလၢမ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်ကခးၦၤဧါႇမ့ၢ်ပဘၣ်က့ၤခးကဒါဧါဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉခီဖျိတၢ်တနာ်အီၣ်လိာ်သးဘၣ်အဃိတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်လၢပ၀ဲကဒဲကဒဲအဘၢၣ်စၢၤခဲအံၤခဲအံၤလီၤႉမ့ၢ်ဆဲးလဲၤသးဒ်အံၤဒုကနးဒိၣ်ထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်လီၤႉအဲၣ်ဒိးလၢခံခီခံကပၤခိၣ်နၢ်ကထံၣ်လိာ်တၢၣ်ပီၣ်ဘှါဆှဲအီၤလၢအဆိအချ့လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၈ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA)ဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၄)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟူးဂဲၤ၀ဲဒၣ်ဖဲတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ဘျံးဒ၀ဲၢ်–ထံခံတၢ်လီၢ်အံၤဒီး ဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၈ သီ ဂီၤခီ ၃ နၣ်ရံၣ်အခါစ့ၢ်ကီး တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲလၢ KTLA (သုးရ့ၣ် ၁)ဒီး(KNLA)အဘၢၣ်စၢၤဒီး ဖဲန့ၣ်ခံခီခံကပၤတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်...