ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါယူၤ ၁၆ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢတၢ်သူအီၤလၢဖၣ်ကပူၤတဖၣ်အလုၢ်အၦ့ၤထီၣ်ကိးမံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်လၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤဒီးမ့မ့ၢ်ပသဲဂီၤန့ၣ်အၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်ခံဆးညါအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤၦ့ၤဆါတၢ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤအခါန့ၣ်ပသဲဂီၤတြီၢ်အပီၢ်တဆံတထၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲတကလး(၁၀ႇ၀၀၀)ခိၣ်ဃၢၤဘၣ်ဆၣ် တလါအံၤလါယူၤအတီၢ်ပူၤတထၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤထီၣ်တုၤလၢ(၂၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်ညါဒီး မ့မ့ၢ်တပီၢ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၁၀၀၀)တုၤလၢ(၂ႇ၂၀၀)ကၠးညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ကျးကစၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ပသဲဂီၤအၦ့ၤထီၣ်ဖးဒိၣ်ညါႉကျးကစၢ်လၢယလဲၤၦ့ၤတၢ်န့ၣ်ၦ့ၤဃာ်ပသဲဂီၤလၢအကယၤညါႉကျးကစၢ်တဲၦၤဟဲၦ့ၤတၢ်လၢသ၀ီတဖၣ််လၢၦ့ၤဃာ်ပသဲဂီၤမ့အါတဲ၀ဲႉလၢခံန့ၣ်အၦ့ၤကထီၣ်ဒိၣ်န့ၢ်ခဲအံၤဒံး”အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ််က၀ီၤသ၀ီဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကီၢ်ပယီၤစကဲကီၢ်ခီဟီၣ်က၀ီၤတကပၤန့ၣ်တၢ်သူၣ်ဖျး၀ဲပသဲသၣ်ဒီးခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢလီၢ်၀ီၤပူၤဖဲန့ၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်တမၤအီၣ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်လၢၤပသဲသၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိသိၦ့ၤထီၣ်ႇတၢ်စိာ်ဆှၢတၢ်အဘူးအလဲစ့ၢ်ကီးအၦ့ၤထီၣ်အဃိပသဲသၣ်အၦ့ၤဘၣ်ထီၣ်၀ဲလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤၦ့ၤဆါတၢ်ဖိလၢအိၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကျးဆါတၢ်လၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်ၦ့ၤ၀ဲဒၣ်ပသဲသၣ်ဒီး ၦၤလၢအက့ၤဆါကဒါ၀ဲဆူဒူသ၀ီပူၤတဆီတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဒ်သိးကျဲတရံးကအိၣ်တ့ၢ်အဂီၢ်န့ၣ် ဆါဒိၣ်ထီၣ်၀ဲပ၀ဲသၣ်အၦ့ၤတစဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအၦ့ၤအီၣ်ပသဲသၣ်အံၤတဂၤစံး၀ဲ“လၢညါန့ၣ်ပအီၣ်ပသဲသၣ်မ့န့ၢ်(၄)ဖျၢၣ်န့ၣ်ခဲအံၤပအီၣ်န့ၢ်က့ၤထဲ(၁)ဖျၢၣ်လီၤႉမ့ဆဲးလဲၤဒ်အံၤဒုကဘၣ်လီၤဒိသံလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပသဲဂီၤအၦ့ၤထီၣ်ဘၣ်ဆၣ်မ့့မ့ၢ်ပသဲ၀ါန့ၣ်အၦ့ၤတထီၣ်၀ဲအါအါဘၣ်ဒီး အပူၤကွံာ်ပသဲ၀ါတပီၢ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၅ႇ၀၀၀)ကၠးဒီးခဲအံၤအၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၆၀၀၀)ကၠးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤၦ့ၤဆါတၢ်ဒီးၦၤၦ့ၤအီၣ်တၢ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၁၆ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခီဖျိပယီၤသုးနုာ်လီၤအိၣ်လၢကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် တီၤကၠၤအ့သ၀ီ တီၤထီကၠိကရၢၢ်ပူၤအဃိ တနံၣ်အံၤတၢ်သိၣ်လိနံၣ်အဂီၢ်ကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲလဲၤမၤလိက့ၤတၢ်လၢသီခါဖၠၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တနံၣ်အံၤတီၤကၠၤအ့တီၤထီကၠိအံၤဘၣ်တၢ်က့ၤအိးထီၣ်၀ဲလၢသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိပယီၤသုးလၢအိၣ်ကၠိကရၢၢ်ပူၤအံၤတဖၣ်တသုးအလီၢ်ဘၣ်အဃိ ဘၣ်အိးထီၣ်သိၣ်လိက့ၤတၢ်လၢသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤသးၦၢ်တဖၣ်လဲၤထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိး၀ဲဒံးႉအ၀ဲသ့ၣ်တဲ၀ဲလၢအကသုးလီၢ်ဘၣ်ဆၣ်ကၠိထီၣ်ဘျီဒုတသုးအလီၢ်ဘၣ်ႉကလဲၤဟံကၠိတၢ်ပီးတၢ်လီလံာ်လဲၢ်ႇလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤလၢကၠိပူၤမးန့ၣ်တဟ့ၣ်နုာ်လီၤ၀ဲဘၣ်ႉကမျၢၢ်တဖၣ်ပျံၤတၢ်အဃိတဲတဘူၣ်နီတမံၤဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်အဂံၢ်ဘါကအိၣ်လၢအဂၤ(၅၀)ဆူဖီခိၣ်ညါႉတသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးလၢအိၣ်ကၠိကရၢၢ်ပူၤတဖၣ်တသုးလီၢ်ဘၣ်အမဲာ်ညါကတီၢ်ခဲအံၤခီဖျိမၤအါထီၣ်အၦၤအဃိလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢတၢ်ခးလိာ်သးကကဲထီၣ်ဒီးဟီၣ်က၀ီၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ပဒုးထီၣ်ဖိသၣ်ကၠိလၢသီခါဖၠၣ်နါက့ပတူၢ်ဘၣ်လၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်ဘၣ်မီၤနီၤႉဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးတဖၣ်မၤအါထီၣ်အနီၣ်ဂံၢ်လၢကၠိကရၢၢ်ပူၤအိၣ်ဒံး၀ဲဖဲန့ၣ်အဖၢမုၢ်အဃိမ့ၢ်ကခးလိာ်သးဆံးယံာ်လဲၣ်ႇမ့၀ံၤဖဲမဟါတလါန့ၣ်ကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်လၢသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤတလီၢ်လီၢ်အဃိသူၣ်ကိၢ်သးဂီၤလၢမ့ၢ်ကျိဖးဒိၣ်ကလီၤတဲာ်ဆံးယံာ်လဲၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ် ၂၀၁၉ နံၣ် ခီဖျိခိ၀ံၣ်-၁၉ တၢ်ဆါဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်ရၤလီၤသးဒီး သုးဟံးန့ၢ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤအဃိတၢ်ကးတံၢ်ကွံာ်၀ဲတီၤကၠၤအ့တီၤထီကၠိအံၤယံၤ၀ဲ(၂)နံၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံ တနံၣ်အံၤတၢ်က့ၤထီၣ်ကဒါကၠိအံၤလၢသုးမီၤစိရိၤကူၣ်သ့အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအသိးန့ၣ်လီၤႉ တၢ်သိၣ်လိလၢတနံၣ်ညါအံၤအဂီၢ်တီၤဖုၣ်တုၤလၢတီၤထီန့ၣ်ၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲခဲလၢာ်အဂၤ(၂၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးနုာ်လီၤအိၣ်လၢတီၤကၠၤအ့တီၤထီကၠိကရၢၢ်ပူၤန့ၢ်၀ဲ(၈)လါဘျဲၣ်လံဒီးစးထီၣ်လၢလါမးရှးန့ၣ်ခီဖျိတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲဒီးဟီၣ်က၀ီၤ(KNLA/KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်ဖဲကၠိကရၢၢ်ဒီးတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်အဃိ ကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်တနီၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဟးဂူာ်ဟးဂီၤ၀ဲအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှးဒီတလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ခီဖျိပယီၤသုးလၢအိၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်ကပၤအံၤတဖၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူတီၤကၠၤအ့သ၀ီပူၤတပယူာ်ဃီအဃိဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤတစှၤန့ၢ်(၅)ဖျၢၣ်ဘၣ်အသိးလီၢ်က၀ီၤဖိတနီၤဘၣ်ဒိအိၣ်၀ဲစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤဖိဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲသ၀ီဒီတဖျၢၣ်ညါဒီး ကတီၢ်ခဲအံၤလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်က့ၤအိၣ်လၢဒူသ၀ီပူၤလံဘၣ်ဆၣ်ဘၣ်အိၣ်လၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးအပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၁၅ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးလၢအိၣ်ခိးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဖဲမၠၣ်၀တံၣ်က၀ီၤဒ့(၅)ယ့ၤပူၤသ၀ီတီၤထီကၠိတဖၣ်အံၤ ဆိၣ်တၢ်ထုတၢ်ႇတီၢ်မၤဒၢၣ်၀ဲၦၤလၢအဟဲမၤတၢ်လၢကၠိကရၢၢ်ပူၤဒီးကၠိဖိမိၢ်ပၢ်လၢအဟဲအိၣ်စိၢ်အဖိဖဲကၠိဆံၣ်လီၤအဆၢကတီၢ်ကဲထီၣ်သးတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိဖိမိပါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကၠိဖိမိပါတဂၤစံး၀ဲ“ပဟဲအိၣ်စိၢ်ပဖိပပာ်ဃာ်ကါလၢကျဲကပၤန့ၣ်တီၢ်၀ဲဒၣ်ပကါအယွၤဒီးကျိမီၤနီၤႉရှဲပၠးခီဒၢးတန့ၢ်ႇပညိၣ်ၦၤဒီးကျိႇဆိၣ်ၦၤထုၦၤလီၤႉမဟါနါက့လၢတၢ်ကဘှီဂ့ၤထီၣ်ကၠိလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤႇခူၣ်ကွဲးလံာ်အဂီၢ်န့ၣ် ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဖၣ်ဟဲတီၣ်သ့ၣ်ဒီးကါနုာ်လီၤလၢကၠိကရၢၢ်ပူၤဒီးဖဲန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ကိးပတုာ်၀ဲဆိၣ်၀ဲထု၀ဲလီၤႉမ့၀ံၤလူၤတီၢ်၀ဲၦၤဒီးသုးအဒီမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဆိၣ်တၢ်ထုးတၢ်ႇမၤဒၢၣ်ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်လၢကၠိကရၢၢ်ပူၤကဲထီၣ်သးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်ဒီးကၠိသရၣ်၊မုၣ်တဖၣ်တဲ၀ဲတဘူၣ်ဘၣ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ် ဂုာ်ကျဲးစၢးဆဲးကျိး(BGF)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဘၣ်ထွဲတဖၣ်ဘၣ်ဆၣ် ဆဲးကျိးတန့ၢ်၀ဲဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကၠိလၢအိၣ်မၠၣ်၀တံၣ်က၀ီၤဒ့အပူၤတဖၣ်ဘၣ်တၢ်က့ၤအိးထီၣ်အီၤလၢသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဒီး ကၠိတဖၣ်အံၤပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ႇပၢၤကီၢ်ႇသးၦၢ်လၢသုးမီၤစိရိၤတီၣ်ထီၣ်၀ဲတဖၣ်ဒီးကမျၢၢ်သုးတဖၣ်အိၣ်ခိး၀ဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤၦၤကၠိဖိထီၣ်ကၠိအနီၣ်ဂံၢ်လီၤစှၤဒိၣ်န့ၢ်အပူၤကွံာ်နံၣ်အသိး ခီဖျိ(CDM)ကူၣ်သ့ၦၤမၤတၢ်ဖိကၠိသရၣ်၊မုၣ်လၢအထီဒါသုးမီၤစိရိၤတဖၣ်အိၣ်အါအဃိ (Non- CDM)ကၠိသရၣ်§မုၣ်တကူတလၢ၀ဲဒၣ်လၢတၢ်သိၣ်လိမၤဒိးအပူၤဘၣ်ဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢတၢ်သိၣ်လိဒီးကၠိတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၁၅ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲမဟါလါယူၤ ၁၄ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်မၤလၤကပီၤ၀ဲကီၢ်သူလ့ၤမုၢ်နံၤၦဲၤထီၣ်(၇၃)၀ီတ၀ီမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢအနဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ်သဃဲၤ–၁ ပဒိၣ်စီၤဆၢၦဲၤ စံးလီၤဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်ကညီသးစၢ်တဖၣ်လၢကဂုာ်ကျဲးစၢးဆူၣ်ထီၣ်လၢကီၢ်သူလ့ၤထံကီၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ ကညီကလုာ်တဖၣ်ဖဲလၢထံကီၢ်တအိၣ်ႇတၢ်ပၢတၢ်ပြးတအိၣ်ဘၣ်အကတီၢ်န့ၣ်ကညီသးစၢ်တဖၣ်ကဂုာ်ကျဲးစၢးမၤဂ့ၤဒိၣ်ထီၣ်တၢ်ပၢတၢ်ပြးႇကူၣ်သ့ႇတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တဖၣ်ဒိၣ်န့ၢ်အပူၤကွံာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤဆၢၦဲၤစံးလီၤဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်၀ဲဖဲကီၢ်သူလ့ၤမုၢ်နံၤမူးအပူၤလၢဘၣ်တၢ်မၤ၀ဲဖဲကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုး၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်တၢ်လီၢ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပထံပကီၢ်တအိၣ်ဒံးဘၣ်ႇပတၢ်ပၢတၢ်ပြးတအိၣ်ဒံးဘၣ်ႇအဃိန့ၣ်သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်အလီၢ်အိၣ်လၢကဘၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢးတၢ်အါန့ၢ်ဒံးၦၤအဂၤခံဆးညါအဂီၢ်လိၣ်၀ဲလီၤႉပမ့အိၣ်ခိးကွၢ်မုၢ်လၢ်ၦၤဂၤအတၢ်အိၣ်သးန့ၣ်တကဲထီၣ်၀ဲဘၣ်ႉစိၤခဲအံၤဒ်ၦၤတဲ၀ဲအသိးန့ၣ်လီၤပကဘၣ်ဖးလံာ်ဖးလဲၢ်ႇပကဘၣ်ဒိကနၣ်ကွဲၤလ့လိၤလီၤႉခဲအံၤလၢ(website)ပူၤန့ၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢအရ့ဒိၣ်လၢပဂီၢ်န့ၣ်အိၣ်တခါမီၤနီၤႉဖဲအပူၤန့ၣ်ပကဘၣ်ဃုသ့ၣ်ညါထံရူၢ်ကီၢ်သဲးႇသုးဂ့ၢ်၀ီႇပၢပြးအဂ့ၢ်အကျိၤတဖၣ်န့ၣ်အဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်ယဲလီၤ”စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်မၤလၤကပီၤကီၢ်သူလ့ၤမုၢ်နံၤမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ်(KNU)ကရၢခိၣ်–၂ ပဒိၣ်စီၤကွဲၤထူ၀့ႇ နဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ်သဃဲၤ–၁ ပဒိၣ်စီၤဆၢၦဲၤႇ နဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ်သဃဲၤ–၂ ပဒိၣ်စီၤလၣ်ထိဒီး လီၢ်ခၢၣ်သးကမံးတံာ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ (KNLA)သုးရိၣ်မဲ(G1)သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၤတၢ်မျၢ်သီႇ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၇)သုးက့ခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤဖီဒိၣ်ႇ သုးခိၣ်သုးနၢ်ဒီးသုးဖိတဖၣ်ႇ သိၣ်မှံၤခိၣ်နၢ်တနီၤဒီးကညီသးစၢ်တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်အဂၤ(၃၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်မၤလၤကပီၤကီၢ်သူလ့ၤမုၢ်နံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤန့ၣ်တၢ်ဖးဖျါထီၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကရၢခိၣ်အလံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်ဃုာ်ဒီးလံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်လၢအဂၤတဖၣ်စုာ်စုာ်ႇတၢ်ရှဲပၠး၀ဲဘၣ်ဃးကီၢ်သူလ့ၤမုၢ်နံၤဟဲကဲထီၣ်သးအဂ့ၢ်အကျိၤဒီးခိၣ်နၢ်ဘၣ်ထွဲတဖၣ်စံးလီၤ၀ဲတၢ်ကတိၤဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲ(၁၉၄၉)နံၣ် လါယနူၤအါရံၤန့ၣ် (ဖဆပလ)ပဒိၣ်ဒီး ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်စုဒုၣ်တီၤအဖီလာ်ကရူၢ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဖဲ၀့ၢ်တကူၣ် နိၣ်တၢ်မျၢ်(အ့စ့ၣ် ) ယံၤ၀ဲ(၁၁၁)သီ၀ံၤအလီၢ်ခံ ဖဲလါယူၤ ၁၄ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ကီၢ်သူလ့ၤပဒိၣ်အံၤဖဲတီအူ၀့ၢ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ကီၢ်သူလ့ၤပဒိၣ်အခါတၢ်ဃုထၢထီၣ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်ဒ်အမ့ၢ်စီၤဘးအူကၠံ(ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ်)ႇ အူလၣ်ဖ့ၤ(ထံဂုၤကီၢ်ဂၤ၀ဲၤကျိၤကိတိာ်)ႇစီၤဖိမီၤ(ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ၀ဲၤကျိၤကိတိာ်)ႇကီၢ်ကစၢ်စွ့ၤလ့(တၢ်ဒီတဒၢ၀ဲၤကျိၤကိတိာ်)ႇကီၢ်ကစၢ်တူရၤအူ(ကျိၣ်စ့၀ဲၤကျိၤကိတိာ်)ႇစီၤစ့ၤတ့ၤ(စံာ်ၦဲၤဒီးသ့ၣ်ၦၢ်၀ဲၤကျိၤကိတိာ်)ႇပဒိၣ်ဘးထိ(ကူၣ်သ့၀ဲၤကျိၤကိတိာ်)ဒီးစီၤကၠိၤစ့ၤဒံၤဖိမ့ၤ(၀ံစိာ်တီဆှၢဒီးတၢ်ဆဲးကျိး၀ဲၤကျိၤကိတိာ်)တဖၣ်စုာ်စုာ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၁၄ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲမဟါလါယူၤ ၁၃ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ႇ ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲမၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံး ဂီၤလ့ၤပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်တၢ်လီၢ်ဒီးဖဲန့ၣ်ပၢၤကီၢ်သုးဃုုာ်ဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိ(၁၆)ဂၤလီၤမၢ်တုၤလၢခဲအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤဘူးဒီးပယီၤသုးတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲမဟါ(KNLA/KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်လဲၤထီၣ်မၤန့ၢ်ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်တၢ်လီၢ်အခါဖီၣ်ချုး၀ဲပၢၤကီၢ်သုး(၃)ဂၤႇမၤန့ၢ်ကျိချံၦာ်သၣ်တနီၤဒီးဖဲဟါခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်ပၢၤကီၢ်သုးတဖၣ်ဟဲက့ၤဆူပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အခါပၢၤကီၢ်သုးဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိလီၤမၢ်၀ဲခဲလၢာ်(၁၆)ဂၤတုၤလၢခဲအံၤဆဲးကျိးတန့ၢ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိလၢအဘူးဒီးပယီၤသုးအံၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပၢၤကီၢ်သုးတဖၣ်ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤတုၤလၢပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အခါန့ၣ်သမံသမိးကွၢ်၀ဲအၦၤႇ တၢ်ဖိတၢ်လံၤႇကျိချံၦာ်သၣ်ဘျီဒုပသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢပၢၤကီၢ်ခိၣ်(၂)တဂၤႇပၢၤကီၢ်သုးစကီၤ(၁)ဂၤႇပၢၤကီၢ်သုးစကီၤပြံ(၁)ဂၤႇပၢၤကီၢ်သုးဖိ(၇)ဂၤဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိပိာ်မုၣ်(၃)ဂၤႇဖိသၣ်(၂)ဂၤခဲလၢာ်(၁၆)ဂၤလီၤမၢ်တုၤလၢခဲအံၤဟဲက့ၤတတုၤလၢတၢ်လီၢ်ဒံးဘၣ်မီၤနီၤႉမ့ၢ်ဖဲကညီကရူၢ်နုာ်လီၤရှဲလဲတၢ်အခါဖီၣ်န့ၢ်၀ဲဧါႇမ့ၢ်အလဲၤစံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်ကျဲၣ်ကျီလၢဂီၤလ့ၤက၀ီၤဒ့ကမျၢၢ်အကျါဧါႇမ့ၢ်အလဲၤခီဃီၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤခီဧါန့ၣ်ပဃုသ့ၣ်ညါအဖၢမုၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လဲၤထီၣ်မၤန့ၢ်ဂီၤလ့ၤပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်၀ံၤအလီၢ်ခံဖဲ(KNLA/KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်နုာ်လီၤမၤရှဲလဲပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အခါန့ၣ်တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်၀ဲပၢၤကီၢ်ၦၤ(၅)ဂၤႇအဟံၣ်ဖိဃီဖိ(၅)ဂၤဒီးတၢ်ပာ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢ(KNDO)သုးကလၢၤဂ့ၤဂ့ၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးပာ်ဖှိၣ်တကပၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (KNDO)သုးရ့ၣ်လီၤဆီသုးရ့ၣ်ခိၣ်သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်စီၤစးလိစံး၀ဲလၢ“ပတဲအ၀ဲသ့ၣ်လၢပာ်လီၤတၢ်စုက၀ဲၤႇပတပာ်သုလၢဒုၣ်ဒါဘၣ်ႇပပာ်နသုလၢပပုၢ်ပ၀ဲၢ်လီၤႉတဘၣ်လိၣ်ပျံၤၦၤဘၣ်ႉတၢ်အိၣ်မူလၢအလီၢ်လံၤလၢအတဂ့ၤဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢၤကွံာ်အီၤသူၣ်ထီၣ်တၢ်အိၣ်မူလၢအသီႉနသုကမၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢဧါမ့တမ့ၢ်သုကက့ၤလၢဟံၣ်ဧါႉနသုကဃုဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ဧါႇနသုကအိၣ်ဖဲအံၤဧါန့ၣ်တဲဖျါၦၤပကမၤန့ၢ်သုလၢအဘၣ်ဂီၢ်ယတဲအ၀ဲသ့ၣ်ဒ်န့ၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်နုာ်လီၤမၤရှဲလဲတၢ်လီၢ်အခါထံၣ်န့ၢ်၀ဲပၢၤကီၢ်ၦၤသံအစိၣ်(၂)ဂၤဒီးတၢ်မၤန့ၢ်၀ဲကျိခဲလၢာ်(၈)ခိၣ်ဃုာ်ဒီးကျိချံၦာ်သၣ်တနီၤဒီးမၤထူၣ်ဖျဲးထီၣ်၀ဲတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုး(PDF)အၦၤ ၉ ဂၤ လၢတၢ်ဖီၣ်ဃာ်အီၤလၢပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (KNLA/KNDO)သုးကျိၤသုးပာ်ဖှိၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ပဟဲက့ၤထီၣ်တလၢပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အခါန့ၣ်ဂီၤလ့ၤကျိဖးဒိၣ်လူၢ်ခးလီၤကၠိကျိဖးဒိၣ်(၁၂၀)မီၤနီၤႉဖဲန့ၣ်ဘၣ်ဒိ၀ဲဘၣ်(PDF)ဖိသၣ်မုၣ်ခံဂၤႇၦၤသုးဖိတဂၤႇပၢၤကီၢ်သုးလၢပဟဲက့ၤဖီၣ်န့ၣ်(၂)ဂၤမီၤနီၤႉနါက့ဘၣ်တဆါစ့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဒုတအိၣ်ဘၣ်ႉပကွၢ်ထွဲအ၀ဲသ့ၣ်ဂ့ၤဂ့ၤႇပဒုးအီၣ်ဒုးအီအ၀ဲသ့ၣ်ဂ့ၤဂ့ၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်စီၤစးလိစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဂီၤလ့ၤပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်လၢပၢၤကီၢ်ခိၣ်လၣ်သ့တီခိၣ်ရိၣ်မဲ၀ဲအံၤသုးဂံၢ်ဘါအိၣ်၀ဲ(၂၄)ဂၤႇအဟံၣ်ဖိဃီဖိ(၄)ဂၤအိၣ်ဆိး၀ဲဒီး ဖဲ(KNLA/KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်လဲၤထီၣ်မၤန့ၢ်ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အံၤအကတီၢ် ခီဖျိၦၤနီၣ်ဂံၢ်စှၤအဃိအ၀ဲသ့ၣ်ပာ်တ့ၢ်ကွံာ်တၢ်လီၢ်စံၣ်ဖျိး၀ဲဒီးတၢ်မၤန့ၢ်၀ဲကျိချံၦာ်သၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဂံၢ်ခီၣ်ထံးပၢၤကီၢ်ၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၁၄ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢမၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံး လ့က့ၣ်ကိာ်လီၢ်က၀ီၤ ဖလူဖးဒိၣ်သ၀ီအပူၤန့ၣ် လီၢ်က၀ီၤသူၣ်က့သးၦၢ်တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးတၢၣ်ပီတဲသကိးရဲၣ်ကျဲၤ၀ဲလၢစှၤသီအတီၢ်ပူၤကအိးထီၣ်၀ဲနီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိအံၤလၢသ၀ီတၢ်ဘါယွၤသရိာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “သူၣ်က့သးၦၢ်တဖၣ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်ဒီးဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲကူၣ်သ့ကမံးတံာ်မီၤနီၤႉဖိဒံဖိသၣ်လၢအိၣ်ဖဲသ၀ီပူၤတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်ကအိးန့ၢ်၀ဲနီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိမီၤနီၤႉဖဲအပူၤကွံာ်ပယီၤသုးဒီး(BGF)သုးခိၣ်ခၠ့ၣ်သူၣ်ဟဲအခါန့ၣ်တဲ၀ဲလၢမၢက့ၤအိးထီၣ်ကၠိႇမ့မ့ကၠိသရၣ်၊မုၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်(BGF)ကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲ(၅)ကလီၢ်ကၠးမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်ၦၤသ၀ီဖိတဖၣ်ခီန့ၣ်တမုၢ်လၢ်တၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဘၣ်ႉကအိးထီၣ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိအံၤလၢပကစၢ်သ၀ီပူၤသရၣ်တဖၣ်လီၤႉကၠိဖိတဖၣ်တမၤလိဘၣ်တၢ်အိၣ်(၂)နံၣ်လံႉခဲအံၤ(BGF)မၢသ၀ီဖိတဖၣ်ဟဲက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤႉအ၀ဲသ့ၣ်အၦၤသုးဖိတဖၣ်အိၣ်ဒံးလၢသ၀ီပူၤတဟးထီၣ်ဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်ဖလူသ၀ီကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၅ သီအနံၤန့ၣ် သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)အနဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စိစီၤခၠ့ၣ်သူၣ်ဒီးအၦၤႇ တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိစီၤစတံဒီးအၦၤ ဃုာ်ဒီးပယီၤသုးပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်အဂၤ(၃၀၀)ဘျဲၣ်ဟဲထံၣ်လိာ်တဲသကိးတၢ်ဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံတဖၣ်ဖဲဖလူဖးဒိၣ်သ၀ီတၢ်ဘါယွၤသရိာ်ဒံးန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ထံၣ်လိာ်တဲသကိးဘျီ၀ဲန့ၣ်အပူၤအခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ်ဟဲတဲဘၣ်ဖလူဖးဒိၣ်သ၀ီဖိႇမီထိၣ်သလ့လီၢ်က၀ီၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်လၢကက့ၤအိၣ်ဆူအဒူသ၀ီတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲႇမၢက့ၤအိးထီၣ်ကဒါကၠိဒီးက့ၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လ့က့ၣ်ကိာ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤသုးမီၤစိရိၤအကၠိက့ၤအိးထီၣ်ကဒါအံၤအိၣ်ထဲမ့လဲၣ်ပၤသ၀ီတဖျၢၣ်လီၤဒီးမ့မ့ၢ်ကၠိလၢအိၣ်ပဟံၣ်ကျီးႇထံမဲး၀ါခံႇလ့က့ၣ်ကီာ်ႇယသ့ၣ်ကူၤႇဖလူဖးဒိၣ်ႇဖလူဖိဒီးကၠီးခဲးသ၀ီကၠိတဖၣ်န့ၣ်တအိးထီၣ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိဒံဖိသၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ်အဃိန့ၣ် ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)ဒီး (CDM)ကူၣ်သ့ၦၤမၤတၢ်ဖိလၢဟဲအိၣ်ကဒုသးဖဲလီၢ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်အံၤပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးအိးထီၣ်န့ၢ်၀ဲနီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိဒီးသိလိန့ၢ်ဖိသၣ်တဖၣ်အလံာ်လၢကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤအတီၢ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၁၃ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတနံၤအံၤလါယူၤ ၁၃ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ႇ ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်လဲၤထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်လၢအိၣ်မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံးဂီၤလ့ၤတၢ်လီၢ်အံၤဒီး ဖီၣ်န့ၣ်၀ဲပယီၤသုးအၦၤဃုာ်ဒီးတၢ်စုက၀ဲၤတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ (KNDO)ဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဂၤစံး၀ဲ“ဖဲတဂီၤအံၤ ၄ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အခါန့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢသုးပာ်ဖှိၣ်လဲၤထီၣ်မၤန့ၢ်ဂီၤလ့ၤပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်လၢပယီၤသုးဒီးပၢၤကီၢ်သုးအိၣ်ဃုာ်၀ဲအံၤမီၤနီၤႉဖီၣ်ချုးသမူ၀ဲ(၃)ဂၤႇမၤန့ၢ်၀ဲတၢ်စုက၀ဲၤတနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်မၤရှဲလဲဟီၣ်က၀ီၤမ့၀ံၤမးကထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲသုးဂ့ၢ်၀ီတၢ်အိၣ်သးအံၤလၢအဖိးသဲစးအဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အခါ(KNLA/KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်ဖီၣ်သမူန့ၢ်၀ဲပၢၤကီၢ်သုး(၃)ဂၤအသိး မၤပူၤဖျဲးထီၣ်၀ဲ(CDM)ပၢၤကီၢ်(၃)ဂၤလၢတၢ်ဒုးဃာ်အီၤအံၤစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးပာ်ဖှိၣ်တကပၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၁၈ သီအနံၤန့ၣ် (KNLA/KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်လဲၤထီၣ်မၤန့ၢ်ဒံး၀ဲမၠၣ်၀တံၣ်ကလ့ၤထံး သ့ၣ်ဘီဘိပယီၤသုးကလၢၤစ့ၢ်ကီးအသိး အပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၂၁ သီအနံၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး (KNLA/KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်လဲၤထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲမီခံပယီသုးကလၢၤဒံးန့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိလၢအိၣ်ကဒုဖဲလ့က့ၣ်ကိာ်အခိၣ်အဃၢၤတဖၣ်အဂီၢ် တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်အါမးလၢကလဲၤဆှၢန့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလၢအဟဲဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိလၢအိၣ်သူမှဲကျိကၢၢ်နံၤအံၤလၢအဘၣ်ဟဲခီတဲာ်၀ဲထံဆၢကီၢ်ဆၢတဖၣ်ဆံးလီၤစှၤလီၤ၀ဲအသိး ကီၢ်ပူၤၦၤမၤဘူၣ်လီၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢတၢ်ကလဲၤဆှၢ၀ဲအံၤစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးမၤတံာ်တာ်တၢ်လၢကျဲပူၤဒီးဟံးဆူၣ်ကွံာ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီကဲထီၣ်သးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကလဲၤထီၣ်ၦ့ၤတၢ်လၢဂီၤလ့ၤတကပၤန့ၣ်တန့ၢ်ဘၣ်ႉမ့လဲၤထီၣ်ၦ့ၤတၢ်န့ၣ်ပယီၤသုးသမံသမိးတၢ်ႉသံကွၢ်၀ဲနအိၣ်ဟဲဖဲလဲၣ်ႇနဟဲမၤမနုၤလဲၣ်ႉနမ့ဟဲက့ၤၦ့ၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤန့ၣ်နဘၣ်ဟ့ၣ်အီၤတနီၤႉတဘျီတခီၣ်ဟဲက့ၤၦ့ၤဟုသးလၢၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိအဂီၢ်အထၢၣ်(၂၀)န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟံတ့ၢ်ဃာ်၀ဲအထၢၣ်(၁၀)ညါမီၤနီၤႉၦၤလၢအသ့ၣ်ညါသ့ၣ်ခီးလိာ်သးဒီး(BGF)ႇ(DKBA)တဖၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်လဲၤအ့ဆ့လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်အီၣ်တၢ်အီႇတၢ်ခိၣ်ဒုးဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤအဂၤတဖၣ်လၢၦၤမၤဘူၣ်လီၤလၢသူမှဲကျိကၢၢ်နံၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်အဂီၢ်အံၤလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤစ့ၢ်ကီးတၢ်သမံသမိး၀ဲအိၣ်သိး လၢကီၢ်ပယီၤတကပၤစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးအိၣ်ခိးတၢ်လၢတြဲၤတဖၣ်သမံသမိးတၢ်ဒီးလဲၤစိာ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီမ့အါန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟံးန့ၢ်ကွံာ်၀ဲစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်မ့လဲၤထီၣ်ၦ့ၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢမၠၣ်၀တံၣ်ဒီးဂီၤလ့ၤတကပၤန့ၣ် ၦၤလၢအမ့သ့ၣ်ညါလိာ်သးဒီးလီၢ်က၀ီၤတၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)ဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)တဖၣ်န့ၣ်တၢ်သမံသမိးမၤတံာ်တာ်အ၀ဲသ့ၣ်တအိၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိလၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဃိၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိလၢအိၣ်ဖဲသူမှဲကျိကၢၢ်နံၤဒီတကျိၤအံၤသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီတကူတလၢႇဆူၣ်ချ့တၢ်ကီတၢ်ခဲဒီးခီဖျိတၢ်စူၤအဃိထံၣ်ဘၣ်၀ဲအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအကလုာ်ကလုာ်ဒီး တကီၢ်ခါတၢ်စူၤခါအကတီၢ်ထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီတလၢတၦဲၤဒီးဆူၣ်ချ့တၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ကၠိလၢအိၣ်ခံခီခံကပၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတနီၤန့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤတၢ်တအိးထီၣ်၀ဲဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤသ၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဒီးပယီၤသုးမီၤစိရိၤခံခီခံကပၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤလၢအမ့ၢ်၀ဲပၠၣ်ဒီးတကီၤဘိသ၀ီကရူၢ်ဒူသ၀ီတနီၤန့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လၢကအိးထီၣ်ကၠိအံၤဒ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိအသိးဘၣ်ဆၣ် ဘၣ်ယိၣ်လၢပယီၤသုးမီၤစိရိၤကဟဲဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံးအဃိ တုၤလၢခဲအံၤအိးထီၣ်ကၠိတဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်ဒီးသ၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သ၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲ“လၢပသ၀ီန့ၣ်တၢ်မ့အိးထီၣ်ကၠိဒ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိအသိးန့ၣ်ၦၤကသိၣ်လိန့ၢ်ဖိသၣ်လံာ်အဂီၢ်န့ၣ်ၦၤတအိၣ်အါအါဘၣ်ႉပဒိၣ်သရၣ်မုၣ်မ့တဟဲဘၣ်န့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်မီၤနီၤႉကီၢ်သူလ့ၤသရၣ်မုၣ်မ့ဟဲသိၣ်လိနါက့ဘၣ်ယိၣ်လၢပယီၤသုးလၢကမးမိၢ်တကပၤန့ၣ်ကဟဲမၤဘံဘူတၢ်မီၤနီၤႉတနံၣ်အံၤယဆိမိၣ်ဒုၦၤကၠိဖိတထီၣ်ဘၣ်ကၠိဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ တနံၣ်အံၤ၀ဲၢ်ပၠၣ်သ၀ီကရူၢ်ပူၤကၠိလၢတၢ်တအိးထီၣ်၀ဲဒံးဘၣ်အိၣ်၀ဲခဲလၢာ်(၇)ဖျၢၣ်အသိး လၢတကီၤဘိသ၀ီကရူၢ်ပူၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်အုကီၤတအိၣ်ဘၣ်အဃိကၠိလၢတၢ်အိးထီၣ်၀ဲတန့ၢ်ဒံးဘၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲတနီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခံခီခံကပၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤလၢအဂၤတနီၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်အိၣ်သးအဃိကၠိလၢတၢ်တအိးထီၣ်ဘၣ်၀ဲဒံးတဖၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ်ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)လီၢ်ခၢၣ်သးအနဲၣ်ရွဲၣ်ပဒိၣ်စီၤလီၤအဲၣ်မူစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ “မ့မ့ၢ်ပ၀ဲဒၣ်ဒုပကွၢ်လၢကမျၢၢ်အတၢ်ဘၣ်သးလီၤႉပကွၢ်လၢကၠိဖိမိၢ်ပၢ်ႇသ၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ရဲၣ်ကျဲၤ၀ဲအသိးလီၤမီၤနီၤႉဘၣ်ဆၣ်သ၀ီလၢကၠိတအိးထီၣ်ဒံးဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်ဆီၣ်တခူထီၣ်လၢကက့ၤအိးထီၣ်ကဒါ၀ဲဒ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိအသိးဒုအိၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်သ၀ီလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်ဒုပတဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံးဘၣ်ႉမ့အိးထီၣ်ဘၣ်ကၠိန့ၣ်တၢ်လၢပကဘၣ်မၤစၢၤအကျိၤအကျဲတဖၣ်န့ၣ်ဒ်တၢ်သ့အိၣ်ဒီးၦၤအသိးပကမၤစၢၤအီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤလီၤအဲၣ်မူစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ခံခီခံကပၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤတနီၤအပူၤစ့ၢ်ကီး တၢ်က့ၤအိးထီၣ်ကဒါကၠိဒ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိအသိးဘၣ်ဆၣ်ပယီၤသုးမီၤစိရိၤဟဲဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ဆီၣ်သနံးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲၤကျိၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၂ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ တချုးလၢသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဒံးဘၣ်အခါန့ၣ်ကၠိလၢအိၣ်(KECD)ကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤအတၢ်ဟံးစုနဲၣ်ကျဲအဖီလာ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲခဲလၢာ်(၁ႇ၄၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဆၣ်(၂၀၂၁–၂၀၂၂)တၢ်သိၣ်နံၣ်အံၤအပူၤ ကၠိလၢအက့ၤအိးထီၣ်ကဒါအိၣ်၀ဲ(၁ႇ၀၉၀)ဖျၢၣ်လီၤဒီးတုၤလၢခဲအံၤကၠိလၢတၢ်တအိးထီၣ်ဘၣ်၀ဲဒံးတဖၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲအဖျၢၣ်(၃၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KECD)ၦၤဘၣ်မူဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကၠိလၢတၢ်တအိးထီၣ်ဘၣ်၀ဲဒံးတဖၣ်အံၤမ့ၢ်ကၠိလၢအိၣ်၀ဲဒၣ်လၢခံခီခံကပၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကၠိလၢအိၣ်ခံခီခံကပၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတနီၤန့ၣ် တၢ်က့ၤအိးထီၣ်ကဒါ၀ဲဒ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိအသိးလံဘၣ်ဆၣ်တၢ်မၤလိန့ၢ်ကၠိဖိအလံာ်တဖၣ်ဒ်တီၤဖုၣ်ကၠိအပတီၢ်လီၤဒီးကၠိလၢတၢ်က့ၤအိးထီၣ်မၤလိန့ၢ်ကၠိဖိအလံာ်ဒ်တီၤခၢၣ်သးႇတီၤထီအပတီၢ်တဖၣ်အိး၀ဲစှၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ(KECD)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၈ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီၢ်ပယီၤပူၤသုးဟံးန့ၢ်ဆူၣ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံခီဖျိထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်အိၣ်သးတဂၢၢ်တကျၢၤဘၣ်အဃိ ဒးဆံၣ်သိႇဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်အၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်၀ဲဒီးထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်တဖၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ကျးကစၢ်ၦၤဆါတၢ်ဖိဒီးၦၤနီဒိးလဲသိလ့ၣ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်အိၣ်ထဲအၦ့ၤထီၣ်ဒီးခီဖျိအၦ့ၤတလီၤလၢာ်ဘၣ်အဃိ လၢတၢ်ကၦ့ၤဆါတၢ်အဂီၢ်ကီခဲဒိထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကျးကစၢ်လၢအဆါတၢ်ဖဲဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “လၢညါခါန့ၣ်တၢ်ၦ့ၤထီၣ်ထီၣ်လီၤလီၤမီၤနီၤႉသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံဘျီဒုအိၣ်လၢအထီၣ်လီၤႉကလီၤန့ၣ်တအိၣ်ကြီလၢၤဘၣ်ႉဖဲမဟါတါလီၤခါန့ၣ်တၢ်ၦ့ၤထီၣ်ခီဖျိၦၤအိၣ်ဘှံးႇမ့၀ံၤတၢ်ၦ့ၤက့ၤလီၤကဒါလီၤႉခဲအံၤန့ၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအၦ့ၤလီၤန့ၣ်တအိၣ်ကြီလၢၤဘၣ်ႉမ့ၢ်နၢ်ဟူလၢကျဲကပံးလီၤန့ၣ်တၢ်ၦ့ၤထီၣ်လံႇမ့၀ံၤန့ၣ်အၦ့ၤတလီၤလၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤကတီၢ်ခဲအံၤခီဖျိဖီၣ်စုက၀ဲၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အိၣ်ထီၣ်အဃိ တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဟဲလီၤတဖၣ်အိၣ်ပတုာ်အသးဒီးခီဖျိတၢ်ဒုးအဃိတၢ်ကးတံၢ်ဃာ်ကျဲအိၣ်၀ဲအသိးႇခီဖျိဒးဆံၣ်အၦ့ၤထီၣ်အဃိလၢကဟးထီၣ်နီဒိးလဲသိလ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်ဘၣ်ကွၢ်တၢ်အိၣ်သး၀ံၤမးဘၣ်လဲၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနီဒိးလဲသိလ့ၣ်ဖိလၢအလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤထီၣ်မၠၣ်၀တံၤ–ဖၣ်အၣ်ကျဲအံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဒးဆံၣ်သိအၦ့ၤဒုသးဟးဂီၤဒိၣ်မးလီၤႉဒးဆံၣ်သိအၦ့ၤထီၣ်ဘျီတလီၤကဒါနီတထံၣ်လၢၤဘၣ်ႉခဲအံၤဒးဆံၣ်သိအၦ့ၤအိၣ်(၂၀၀၀)ဘျဲၣ်ညါႇနီဒိးလဲသိလ့ၣ်နါက့တဘၣ်ဂီၢ်လၢၤဘၣ်ႉၦၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖိတဖၣ်နါက့ပျံၤတၢ်လၢာ််လံႉတဘျီတခီၣ်န့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢကျဲပူၤႉဘၣ်ကွၢ်စ့ၢ်ကီးတၢ်အိၣ်သးလီၤႉခဲအံၤမတၤတဂၤမးတဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒံးအဃိၦၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖိတဖၣ်လီၤစှၤ၀ဲဒီးၦၤဘၣ်ယိၣ်စ့ၢ်ကီးလၢတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢၦၤဆှၢထီၣ်ဆှၢလီၤတဖၣ်ကဟးဂီၤအဃိဘၣ်ကွၢ်တၢ်အိၣ်သး၀ံၤမးဘၣ်ဟးထီၣ်ဟးထီၣ်န့ၣ်လီၤႉခီဖျိဒးဆံၣ်သိၦ့ၤထီၣ်အဃိလၢတၢ်စိာ်ဆှၢတၢ်ဖိတၢ်လံၤအဘူးအလဲဒီးတီၣ်ဆှၢၦၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖိအဘူးအလဲခီန့ၣ် ဘၣ်ဃ့အါထီၣ်အဘူးအလဲဒိၣ်န့ၢ်ဒံးအပူၤကွံာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မၠၣ်၀တံၣ်–ဖၣ်အၣ် ၦၤနီငါအီၣ်သိလ့ၣ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤထီၣ်အဃိလၢၦၤမုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤဖိတဖၣ်အဂီၢ်ကိးနံၤဒဲးထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲဟဲအါထီၣ်၀ဲအသိး ခီဖျိဒးဆံၣ်သိၦ့ၤထီၣ်ဒီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢကျဲပူၤအဃိ မၠၣ်၀တံၣ်–ဖၣ်အၣ်ၦၤနီဒိးလဲအီၣ်သိလ့ၣ်ဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်တအိၣ်ဒ်အပူၤကွံာ်လၢညါအသိးလၢၤဘၣ်ဒီးထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနီဒိးလဲအီၣ်သိလ့ၣ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ