ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါယူၤ ၈ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခီဖျိတၢ်ကစီၣ်ဟူထီၣ်လၢပယီၤသုးကနုာ်လီၤမၤရှဲလဲတၢ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၇)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ တန့ဆါကီၢ်ဆၣ်ပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အိၣ်လၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးအပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤတၢ်ကစီၣ်ဟူထီၣ်သါလီၤလၢတၢ်ကမၤရှဲလဲဟီၣ်က၀ီၤဒီးဘၣ်ထွဲတၢ်တၢ်ကစီၣ်အံၤလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်နၢ်ဟူ၀ဲလၢၦၤဘူးဒီးပယီၤသုးအအိၣ်တဆီဒီးခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်သ့အဃိလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါအဘူးအတံၢ်လၢကအိၣ်ကတီၤထီၣ်သးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ပနၢ်ဟူလၢ(စကစ)ကမၤရှဲလဲဟီၣ်က၀ီၤဖဲတန့ဆါ၀့ၢ်အံၤမီၤနီၤႉပလဲၤနၢ်ဟူဖဲလဲၣ်န့ၣ်ၦၤလၢဘူးဒီးပယီၤသုးတဖၣ်တဲ၀ဲလီၤႉတဲ၀ဲလၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်အလီၢ်အိၣ်ႇဘၣ်ယိၣ်လၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်လီၤႉတၢ်အဃိန့ၣ်ပတဲဃာ်ပဘူးပတံၢ်တဖၣ်လၢမၢဘိၣ်ထီၣ်ဃာ်တၢ်ဘိၣ်တၢ်စၢၤတဖၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ထွဲဒီးပယီၤသုးကမၤရှဲလဲဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်အိၣ်သးအံၤန့ၣ် လၢတၢ်ကပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤ တၢ်ကစီၣ်အံၤအဂီၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၇)တကပၤကဃုသ့ၣ်ညါအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးက့ဒုးယၤခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤဒံၣ်ကွဲၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ကစီၣ်ဟးထီၣ်အံၤန့ၣ်ၦၤဆှၢထီၣ်န့ၢ်ၦၤတၢ်ကစီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတအိၣ်ဒံးဘၣ်ႉဒ်သိးတၢ်ကပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤတၢ်ကစီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအံၤအဂီၢ်န့ၣ်ပကဃုသ့ၣ်ညါအါထီၣ်မ့ၢ်၀ံၤမး ကဒုးသ့ၣ်ညါက့ၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤန့ၣ်ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်နီတမံၤဒံးဘၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဒ်ညီနုၢ်အသိးလီၤဘၣ်ဆၣ် ပထံၣ်ဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢတၢ်ပလီၢ်ပဒီအပူၤန့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤပယီၤသုးဟဲဃုသ့ၣ်ညါတၢ်ဒီးကဘီယူၤႇဒြိတဖၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၇)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်အိၣ်၀ဲ(၅)ဘ့ၣ်လၢအမ့ၢ်လူၢ်ပျဲၢ်ႇတၢ်ကြဲၢ်ႇတန့ဆါႇထံၤလိၤဒီးဒူယီၢ်ကီၢ်ဆၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉတၢ်ဆဲးလီၤထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ပတုာ်တၢ်ခး(NCA)အလံာ်ဃံးဃာ်၀ံၤအလီၢ်ခံတုၤလၢခဲအံၤတစုခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၇)အံၤမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးသုးက့တဘ့ၣ်လၢတၢ်ဒုးတကဲထီၣ်နီတဘျီဒံးဘၣ်တဘ့ၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၇ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ စးထီၣ်ဖဲလါယူၤထီၣ် ၁ သီန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုး(ခမရ–၉)သုးရ့ၣ်သုးကလၢၤလၢအအိၣ်ဖဲ၀့ရီသ၀ီပူၤအံၤတဖၣ် ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤတပယူာ်ဃီအဃိ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိ(၃ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးသးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ၀့ရီသ၀ီကရူၢ်၀ံရီသ၀ီႇသိအ့ၤစူၣ်သ၀ီႇနိၣ်ဖးထီႇနိၣ်ဖးလဲၢ်သ၀ီဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးအသးတဖၣ်ကတီၢ်ခဲအံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲအမဲာ်ညါတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးကသံၣ်ကသီသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါယူၤ ၆ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤထီၣ် ၁ သီအနံၤန့ၣ် (KNLA)အၦၤဖီၣ်ဃာ် ပယီၤသုး(၂)ဂၤလၢအဟဲနုာ်လီၤဆူ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဒူသထူူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိပယီၤသုး(ခမရ–၉)သုးရ့ၣ်ခိၣ် တဲပျံၤလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်လၢ တၢ်မ့တပျၢ်လီၤက့ၤအၦၤ(၂)ဂၤလၢတၢ်ဖီၣ်ဃာ်၀ဲအံၤဘၣ်န့ၣ်တဲ၀ဲလၢကမၤဟးဂီၤနိၣ်ဖးထီႇနိၣ်ဖးလဲၢ်သ၀ီ၀ံၤအလီၢ်ခံ အ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အ၀ဲသ့ၣ်အသုးရ့ၣ်ခိၣ်တဲပျံၤသ၀ီဖိလၢမ့တပျၢ်လီၤအၦၤ(၂)ဂၤအံၤဘၣ်န့ၣ်ကဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်သ၀ီဒီးဖဲန့ၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်ခးလီၤကျိးဖးဒိၣ်လၢသ၀ီပူၤကိးနံၤဒဲးလီၤႉ အၦၤ(၂)ဂၤလၢပဖီၣ်တ့ၢ်ဃာ်အီၤအံၤဟဲဃုသ့ၣ်ညါကျဲလၢကလဲၤထီၣ်ဆူလ့က့ၣ်ဒီးတၤပီသုးကလၢၤမီၤနီၤႉပကးတံၢ်ဃာ်ကျဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲ၀ဲလၢအန့ၢ်လီၤႉလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကမၤရှဲကျဲအဂီၢ်န့ၣ်ခးဆိကျိဖးဒိၣ်ကိးနံၤဒဲးလီၤႉမၤ၀ဲလၢပျီပူၤမ့တန့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်ကသူ၀ဲကဘီယူၤလီၤႉဟဲဃုသ့ၣ်ညါတၢ်ဒီးကဘီယူၤအိၣ်(၂)ဘျီလံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤခီဖျိပယီၤသုးလၢအိၣ်လ့က့ၣ်ဒီးတၤပီသုးကလၢၤတဖၣ်အံၤအတၢ်အီၣ်တၢ်အီလီၤတူာ်လံအဃိ လၢတၢ်စူၤခါအကတီၢ်ဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်ဆှၢထီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီကန့ၢ်အဂီၢ်န့ၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢးသူ၀ဲကျဲအဘိဘိအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တကပၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲတလါအံၤလါယူၤထီၣ် ၂ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး လၢကဆှၢထီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီဆူပနွဲၢ်ကျါႇ လ့က့ၣ်ဒီးတၤပီသုးကလၢၤအဂီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးအဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်လၢအဟဲထီၣ်အံၤဒီး ဟီၣ်က၀ီၤ(KNLA)အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲလၢကျဲပူၤအဃိ ဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးသံ(၆)ဂၤႇဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤကဲထီၣ်ဒံးအသးန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံပယီၤသုးတဖၣ်အံၤဂုၤကဒါအလီၢ်ခံလၢ၀့ရီ(ခမရ–၉)သုးကလၢၤတၢ်လီၢ်ဒီး ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တကပၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၆ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ၦၤလၢအဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဒုးလၢမၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၣ်လ့က့ၣ်ကိာ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ၦၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအဒုးငါအီၣ်တၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA) သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိစီၤစတံစံးလီၤ၀ဲဖဲမဟါလါယူၤ ၅ သီ တၢ်မၤတၢ်ထံၣ်လိာ်အိၣ်သကိးဒီးလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဖဲဖလူဖးဒိၣ်သ၀ီပူၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲမဟါလါယူၤ ၅ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ႇ(DKBA)သုးတဖၣ်ဒီး လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်မၤ၀ဲတၢ်ထံၣ်လိာ်အိၣ်သကိးတခါဖဲဖလူဖးဒိၣ်တၢ်ဘါယွၤသရိာ်ပူၤဒီးတၢ်ထံၣ်လိာ်အိၣ်သကိးအပူၤ(DKBA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်စံးလီၤ၀ဲလၢၦၤလၢအဒုးတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတမ့ၢ်လၢအဒုးတၢ်လၢထံကီၢ်ဒီးကလုာ်အဂီၢ်ဘၣ်ဒီးမ့ၢ်ၦၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအဒုးအီၣ်စ့လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢညါန့ၣ်ပထံၣ်ဘၣ်ၦၤဟးတူၢ်ငါန့ၣ်အိၣ်ဒၣ်ၦၤဟးဘီးအီၣ်ဘုခ့ႇၦၤဟး၀ံငါအီၣ်တၢ်ႇၦၤဟးသူၣ်ငါအီၣ်တၢ်လီၤႉခဲအံၤအိၣ်လၢဒုးငါအီၣ်တၢ်အိၣ်တဒူၣ်ဒံးႉမ့တဒုးဘၣ်တၢ်န့ၣ်တအီၣ်ဘၣ်မ့ၤဘၣ်ႉအစ့တအိၣ်ဘၣ်ႇမ့ဒုးဘၣ်တၢ်မးၦၤကီၢ်ချၢဆှၢန့ၢ်အီၤစ့မးကအီၣ်ဘၣ်မ့ၤလီၤႉၦၤတဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဒၣ်အဒုးငါအီၣ်တၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးလီၤ၀ဲဖဲတၢ်ထံၣ်လိာ်အိၣ်သကိးအပူၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ကဲထီၣ်လၢတကီၢ်ခါခဲအံၤစ့ၢ်ကီးအလီၢ်အိၣ်လၢကရၢမိၢ်ၦၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢဒီးသုးကီၣ်ကးအဘၢၣ်စၢၤကဘၣ်ထံၣ်လိာ်ဘှါဆှဲ၀ဲဒီး(DKBA)နုာ်လီၤဘှါရှဲ၀ဲ လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤတဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်ႇတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ခဲအံၤစ့ၢ်ကီးၦၤလၢအတမ့ၢ်ၦၤဟီၣ်က၀ီၤဖိတဖၣ်လီၤဟဲဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲဒီး(DKBA)တဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤနီတဘျီဘၣ်ဒီးၦၤလၢအဒီသဒၢမၤစၢၤကမျၢၢ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ(DKBA)ဒီး(BGF)လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤစတံစံးလီၤ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤဘၣ်လၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်အကတီၢ်အဃိ (DKBA)အတၢ်စံးတၢ်ကတိၤအံၤအဖီခိၣ်တအဲၣ်ဒိးတဲတၢ်နီတမံၤဘၣ်ဒီးကအိၣ်ခိးကွၢ်တၢ်ဂ့ၢ်လၢအကဲထီၣ်သးတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤနၢၤဒါမၠး စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်တခါအံၤတအဲၣ်ဒိးတဲတၢ်နီတမံၤဒံးဘၣ်ႉဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဖံးတၢ်မၤတၢ်န့ၣ်မၤန့ၢ်ပယီၤတၢ်အဃိယတတဲတၢ်အါအါဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်တဲပာ်စၢၤဒၣ်၀ဲတဲနါက့သ၀ီဖိသ့ၣ်ညါ၀ဲလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဒၣ်(DKBA)ဒီး(BGF)ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်၀ဲလီၤဒီးတၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်မၤစၢၤ၀ဲတဖၣ်န့ၣ်ၦၤတထံၣ်၀ဲဘၣ်ဒီးၦၤထံၣ်၀ဲလၢၦၤကီၢ်ချၢမၤစၢၤ၀ဲန့ၣ်လီၤႉလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤအိၣ်လၢကီၢ်ချၢသ့ၣ်တဖၣ်ဆါအီၣ်၀ဲၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိအမံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (DKBA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် စံးအါထီၣ်၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ခိၣ်ဖၢၣ်ဘီတမၤစံၣ်သုဘၣ်ႇခိၣ်ဖၢၣ်ဘီဘၣ်ဟးကဟုကယာ်သုလီၤႉၦၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဘၣ်ဟးစံၣ်ဟးဃ့ၢ်န့ၣ်ခိၣ်ဖၢၣ်ဘီတကွၢ်ထွဲသုယၤႉမၤစၢၤထဲၦၤကီၢ်ချၢလီၣ်ဧါႉခိၣ်ဖၢၣ်ဘီမၤစၢၤန့ၣ်တဖျါဘၣ်ႇသုးခိးကီၢ်ဆၢမၤစၢၤတဖျါဘၣ်ႇဖျါထဲၦၤကီၢ်ချၢမၤစၢၤလီၤႉအဃိန့ၣ်ၦၤကီၢ်ချၢလၢအတဲဆါၦၤတကျးန့ၣ်တဟဲက့ၤလုၢ်အီၣ်ၦၤဘၣ်ႉမ့ဘၣ်တဲလၢတၢ်ကတိၤလၢာ်န့ၣ်အဆါအီၣ်သုမံၤလီၤႉမ့န့ၢ်စ့ဒီလၣ်တကထိန့ၣ်ကအီၣ်၀ဲဒၣ်ဒီၣ်လၣ်(၅၀၀)ႇကတုၤက့ၤလၢသုအိၣ်ဒီၣ်လၣ်(၅၀၀)လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် သုခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤစတံစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ထံၣ်ကမၣ်လိာ်ဘၢလိာ်ကွီၢ်ဒ်အံၤဖျါလၢ(DKBA)အံၤတနၢ်ပၢၢ်၀ဲၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ကညီပိာ်မုၣ်ကရၢ(KWO)လၢအမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိ အနဲၣ်ရွဲၣ်နီၢ်ကညီဖီ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်တမ့ၢ်လၢအမၤဘူဘၣ်၀ဲၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤနီဘျီဘၣ်ႉဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်ကထီၣ်ဘၣ်တၢ်မၤလိမၤဒိးကနၢ်ဟူဘူဘၣ်၀ဲန့ၣ်ကအိၣ်ႉဘၣ်ဆၣ်သနါက့န့ၣ်ကအိၣ်လၢအစှၤလီၤႉအဃိန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တနၢ်ပၢၢ်၀ဲဘၣ်အိၣ်ဒၣ်လၢကဆိမိၣ်၀ဲလီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်တသ့ၣ်ညါ၀ဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအကျိၤအကျဲႇတၢ်ဘၣ်လူၤပိာ်မၤထွဲ၀ဲဒၣ်တၢ်ဘျၢသဲစးသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်န့ၣ်တမၤဘူဘၣ်၀ဲနီတဘျီဘၣ်အဃိတသ့ၣ်ညါ၀ဲဘၣ်မီၤနီၤႉယဆိမိၣ်တၢ်လၢအတဲ၀ဲဒၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်အကတဲဟးဂီၤနၤႇတၢ်ကရၢကရိဒီးၦၤလၢအမၤတၢ်တဖၣ်အမံၤကဟးဂီၤအဂီၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ ဖဲတၢ်ထံၣ်လိာ်အိၣ်သကိးဒီးလီၢ်က၀ီၤဒူသ၀ီဖိဘျီ၀ဲန့ၣ်အပူၤ (DKBA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤစတံစံးစ့ၢ်ကီး၀ဲလၢ ကမျၢၢ်တနီၤန့ၣ်က့ၤအိၣ်လၢအဟံၣ်အဃီသ့လံဘၣ်ဆၣ်တက့ၤအိၣ်၀ဲဘၣ် အိၣ်ခိးအီၣ်၀ဲတၢ်မၤစၢၤဒီးကတီၢ်ခဲအံၤဒ်သိးဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဃူတၢ်ဖိးကအိၣ်အဂီၢ်ကမျၢၢ်တနီၤခဲၣ်သူခဲၣ်ဂီၤတၢ်အိၣ်၀ဲစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီး(DKBA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်စံးလီၤတၢ်အံၤအဖီခိၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲ“အ၀ဲသ့ၣ်တဲတၢ်န့ၣ်တဘၣ်စ့ၢ်ဘၣ်ႉကမျၢၢ်ဘၣ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်ဘၣ်လုၢ်အီၣ်သးသမူဒ်လဲၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ်တဆိမိၣ်တၢ်လၢကမျၢၢ်အဂီၢ်ဘၣ်ႉခဲအံၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဟးစံၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တမ့ၢ်လၢအဟဲကွၢ်ၦၤစ့ၢ်ကီးဘၣ််”အဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါယူၤ ၆ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲမဟါလါယူၤ ၅ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်မၤ၀ဲတၢ်ထံၣ်လိာ်အိၣ်သကိးတခါလၢ ပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ႇတၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)ဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဘၢၣ်စၢၤအံၤဖဲဖလူဖးဒိၣ်သ၀ီတၢ်ဘါယွၤသရိာ်ဒီးဖဲန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတီၣ်ဖျါထီၣ်၀ဲလၢတၢ်မ့ထုးကွံာ်ပယီၤသုးလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲဒူသ၀ီအပူၤခဲလၢာ်မးကက့ၤဆူဟံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤလၢအလဲၤထီၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အံၤစံး၀ဲ“ပ၀ဲဒၣ်ဒုပက့ၤအိၣ်တဘူၣ်ဘၣ်မီၤနီၤႉၦၤတီၣ်ဖျါထီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢ(BGF)ႇပယီၤသုးတဖၣ်အိၣ်ဆီလီၤအသးဒံးဖဲဖယါကိႇလၢၦၤဟံၣ်ဒံးလီၤမီၤနီၤႉတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်မ့ထုးကွံာ်အီၤခဲလၢာ်မးၦၤက့ၤအိၣ်ကဘူၣ်မီၤနီၤႉသ၀ီဖိတဖၣ်တီၣ်ဖျါထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးမ့အိၣ်ဒံးန့ၣ်ပက့ၤအိၣ်တဘူၣ်ဘၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်တီၣ်ဖျါထီၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်(BGF)အနဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ်သုးခိၣ်ဒိၣ််စိစီၤခၠ့ၣ်သူၤစံး၀ဲလၢကထုးကွံာ်အ၀ဲသ့ၣ်ၦၤဒီးလၢတၢ်ထုးကွံာ်သုးအဂီၢ်န့ၣ်ကဟံး၀ဲမူဒါအမျးကယၤ(၇၀)လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲလီၤႉ “မီၤခၠ့ၣ်သူၤတဲ၀ဲလၢကထုးကွံာ်သုးအဂီၢ်န့ၣ်အမျးကယၤ(၁၀၀)န့ၣ်အကဟံးမူဒါအမျးကယၤ(၇၀)မီၤနီၤႉအမိၢ်ၦၢ်မ့တဖျါနီမံၤဒုနကလဲၤနာ်အီၣ်ဒ်လဲၣ်ႉအဖျါနါက့သ့ၣ်နကဘၣ်ဆိမိၣ်တမံၤစ့ၢ်ႉဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ပတူၢ်ဘၣ်တၢ်ဒ်အံၤအနံၣ်ယံၤမးလံႉပကနာ်အီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ညီညီကသ့ဧါႉတၢ်အံၤပကဘၣ်ဆိကမိၣ်အီၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ထံၣ်လိာ်အိၣ်သကိးဘျီ၀ဲအံၤအပူၤတၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဘၣ်ဃးဖလူလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်ကက့ၤအိၣ်ဆိးဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ကဒါတၢ်ဆူအလီၢ်အကျဲဒီးကၠိဖိတဖၣ်ကက့ၤထီၣ်ကဒါကၠိဘၣ်ဆၣ်သနါက့ တၢ်တတဲဘၣ်ဃးဒီးလီၢ်က၀ီၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိအီၣ်အီအိၣ်ဆိးအဂ့ၢ်တဖၣ်ဘၣ်ႇလၢဒူသ၀ီကမျၢၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်ကမၤရှဲမ့ၣ်ပိၢ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်တဖၣ်တပၣ်ဃုာ်၀ဲဘၣ်ဒီးတဲလီၤ၀ဲထဲတၢ်ဂ့ၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိး၀ဲတဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဖလူလီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “အ၀ဲသ့ၣ်တဲ၀ဲလၢမၢက့ၤထီၣ်ကဒါကၠိႇက့ၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်ႇက့ၤအိၣ်လၢဟံၣ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်လဲာ်ပျံၤ၀ဲလၢတၢ်ကထီဒုၣ်ထီဒါအီၤဒီးနုာ်လီၤအိၣ်လၢကမျၢၢ်ဒူသ၀ီအပူၤႉကမျၢၢ်တဖၣ်က့ၤတၢၣ်ပီၣ်တဲသကိး၀ဲဘျီဒုလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အုၣ်ကီၤ၀ဲတဘူၣ်ဘၣ်ႉလၢကမၤရှဲန့ၢ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢအိၣ်တ့ၢ်ဒံးဖဲတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ႇဟံၣ်ခိၣ်ဟံၣ်ဃၢၤတဖၣ်ခီန့ၣ်လၢကဟံမူဒါန့ၣ်တတဲ၀ဲဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဟဲထံၣ်လိာ်အိၣ်သကိးဒီးဒူသ၀ီကမျၢၢ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤအပူၤ သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)အနဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စိစီၤခၠ့ၣ်သူၤဒီးအၦၤႇ(DKBA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိစီၤစတံဒီးအၦၤ ဒီးပယီၤသုးမီၤစိရိၤအသုးပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်အဂၤ(၃၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိအဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်ထံၣ်လိာ်သကိးဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ထံၣ်လိာ်အိၣ်သကိးဘျီ၀ဲအံၤအပူၤအခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ်ဟဲတဲဘၣ်ဖလူဖးဒိၣ်သ၀ီႇမဲၢ်ထီးတလ့ဒူသ၀ီလီၢ်က၀ီၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်လၢကက့ၤအိၣ်ကဒါလၢဒူသ၀ီဟံၣ်ဃီႇသုးမီၤစိရိၤအကၠိကအိးထီၣ်ကဒါႇမၢလဲၤဆဲးလီၤဖိသၣ်မံၤလၢကထီၣ်ကၠိအဂီၢ်ဒီးမၢက့ၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ကဒါတၢ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢမၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံးမဲၢ်ထီးတလ့ႇမ့လဲၣ်ပၤႇအ့ၤကၠ့မၠဲၤႇထံမဲး၀ါခံႇပဟံၣ်ကျီးႇဖလူဖးဒိၣ်ႇဖလူဖိႇယသ့ၣ်ကူၤလီၢ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီး(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤယံၤ၀ဲ(၆)လါဘျဲၣ်လံဒီးတုၤလၢခဲအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒံးန့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၃ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ပယီၤသုးပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤသုး၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်(စကခ–၂၀)အခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိကိၤကိၤလွ့ၤ တဘၣ်နုာ်လီၤမၤဘၣ်ဃးသးလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ တီအူကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၂)ဟီၣ်က၀ီၤအပၢပြးတၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၂)ထုးထီၣ်လံာ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲဖဲမဟါလါယူၤ ၂ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်မၤ၀ဲ(၆)လါတဘျီခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၂)စုတီၤအဖီလာ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးခိၣ်အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်၀ံၤဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ထွဲဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကသူၣ်ထီၣ်န့ၢ်၀ဲတီတထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒီးသၣ်တီၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်ပူၤဘီကလံၣ်လီၢ်က၀ီၤပူၤသ၀ီ(၁၂)အဂီၢ်လၢကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်အဖီခိၣ်အံၤ(စကခ–၂၀)အခိၣ်တတူၢ်လိာ်နုာ်လီၤမၤတံာ်တာ်ပၢပြးအတၢ်ဖံးတၢ်မၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၂)သုးက့ခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤဒဲဖိစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢဘီကလံၣ်လီၢ်က၀ီၤသ၀ီ(၁၂)ဖျၢၣ်န့ၣ်ခီဖျိလၢပဒုးအိၣ်ထီၣ်က့ၤခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အကၠိအဖီခိၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးမၤတံာ်တာ်၀ဲတစဲးလီၤႉဒီးတဲ၀ဲဒၣ်လၢပမ့အိးထီၣ်ကၠိန့ၣ်တမ့ၢ်လၢသါကအိၣ်ခိးလၢၤဘၣ်ႇတတဲ၀ဲလၢအထးခိၣ်လၢၤဘၣ်ႇတၢ်မၤလၢသါကဘၣ်မၤန့ၣ်သါကဘၣ်မၤလီၤႉအဃိန့ၣ်တဲပျံၤတၢ်ဖုးၦၤလၢတၢ်ဂ့ၢ်အ၀ဲအံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါသ၀ီ(၁၂)ဖျၢၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ကညီသ၀ီတဖၣ်အသိး သ၀ီတဖၣ်အံၤဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲအီၤလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လၢအနံၣ်(၇၀)ဃၣ်ဃၣ်လံဒီးပယီၤသုးကဟဲဆီလီၤတၢ်ပၢတၢ်ပြးဒ်အံၤလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်တတူၢ်လိာ်၀ဲဘၣ်အဃိ မၤပျံၤမၤဖုး၀ဲလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်လၢကျဲအဘိဘိအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤဒဲဖိ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးပယီၤသုးကဟဲပာ်လီၤပၢပြးဒီးနုာ်လီၤမၤဘၣ်ဃးသးလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အပၢပြးတၢ်ဖံးတၢ်မၤပူၤအဖီခိၣ်အံၤ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တကပၤလ့ၤတက့ၤတတူၢ်လိာ်၀ဲဘၣ်အဃိ ဘၣ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးအံၤတဘၣ်နုာ်လီၤမၤတံာ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢအလဲၤက့ၤဖံးမၤတၢ်လၢတၢ်မၤအလီၢ်ဘၣ်ဒီးၦ့ၤတီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတၢ်ပီးတၢ်လီအခါဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လံာ်တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်အပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ဒူသ၀ီလၢအိၣ်ကစၢၢ်ကလိကျါတဖၣ်န့ၣ်လဲၤၦ့ၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢတီအူ၀့ၢ်ပူၤမီၤနီၤႉတၢ်အံၤအ၀ဲသ့ၣ်တဲ၀ဲလၢမ့ဟးထီၣ်က့ၤလီၤန့ၣ်ကဘၣ်ဒုးနဲၣ်ပၠး(ကီၢ်ပယီၤခိၣ်ဂီၤ)ႇတဟ့ၣ်ဒုးတီၣ်၀ဲအါအါဘၣ်ႉလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ခီဖျိတၢ်စူၤခါကိၢ်သးလၢကျဲကဟးဂီၤအဃိဖဲအန့ၢ်န့ၣ်ဟဲက့ၤတီၣ်၀ဲန့ၣ်ႉမ့မ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်ခီန့ၣ်တဟ့ၣ်ဒုးတီၣ်၀ဲအါအါဘၣ်ႉမ့၀ံၤလီၢ်က၀ီၤသိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအိၣ်ဘီကလံၣ်တဖၣ်န့ၣ်စ့ၢ်ကီးပယီၤသုးကိးမၢ၀ဲလၢကတီၣ်န့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတၢ်ပီးတၢ်လီတဖၣ်အိၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးက့ခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ် စီၤဒဲဖိ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်မ့နုာ်လီၤဆဲးမၤတံာ်တာ်နုာ်လီၤမၤဘၣ်ဃးဒံးသးန့ၣ် တၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢအကဟဲပိာ်ထွဲထီၣ်အခံတဖၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တဟံးမူဒါဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၂)ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၃ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် တရံးဖိကွံတီၤခၢၣ်သးကၠိလၢအအိၣ်ဖဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤအံၤအပူၤကွံာ်အိၣ်၀ဲလၢကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်ကူၣ်သ့၀ဲၤကျိၤအဖီလာ်ဒီးဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤတၢ်ဆီတလဲက့ၤအိးထီၣ်ကဒါအီၤဒ်ကီၢ်သူလ့ၤပဒိၣ်ကူၣ်သ့၀ဲၤကျိၤအဖီလာ်ကၠိအသိးလံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တရံးဖိတီၤခၢၣ်သးကၠိအံၤအပူၤကွံာ်န့ၣ်သိၣ်လိမၤဒိး၀ဲကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်အလံာ်ညိၣ်သိၣ်ဒိၣ်ဒီး ကတီၢ်ခဲအံၤဆီတလဲသူက့ၤ၀ဲဒၣ်လၢကီၢ်သူလ့ၤပဒိၣ်ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)အလံာ်ညိၣ်သိၣ်ဒိၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်(KECD)ကူၣ်သ့မူဒါခိၣ်ပဒိၣ်စီၤလဲၣ်စလံးည့စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢညါခါန့ၣ်ကၠိအံၤမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အကၠိလီၤႉဘၣ်ဆၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လွံၢ်နံၣ်ယဲၢ်နံၣ်အခါန့ၣ်ကဲထီၣ်က့ၤလၢကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်အကၠိမီၤနီၤႉမ့၀ံၤခီဖျိခိ၀ံၣ်တၢ်အိၣ်သးဒီးသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤတၢ်အိၣ်သးအဃိဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်တထီၣ်ဘၣ်ကၠိန့ၢ်(၂)နံၣ်လံမီၤနီၤႉၦၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်တထီၣ်ဘၣ်ကၠိယံၤဘျီလီၢ်က၀ီၤဖိဒီးပ၀ဲဒၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ပက့ၤတၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်၀ံၤပက့ၤဟံးကဒါဒ်ကီၢ်သူလ့ၤကၠိအသိးဒီးပက့ၤအိးထီၣ်ကဒါ၀ဲဒ်အံၤလီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိကၠိလၢအိၣ်ကီၢ်သူလ့ၤပဒိၣ်ကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤအဖီလာ်တဖၣ်က့ၤအိးထီၣ်ကဒါလံအဃိ လံာ်လၢတၢ်သိၣ်လိ၀ဲခဲလၢာ်အကျါလံာ်ပယီၤအံၤတၢ်ကသိၣ်လိအီၤလၢပယီၤကျိာ်ဒီးမ့မ့ၢ်လံာ်ဟီၣ်ခိၣ်ဂီၤႇလံာ်တၢ်ဒွးႇလံာ်တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤႇလံာ်စဲအ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ကသိၣ်လိအီၤလၢကညီဒီးကိၤလၤ၀ါကျိာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤလဲၣ်စလံးည့စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တရံးဖိကွံတီၤခၢၣ်သးကၠိလၢအဘၣ်တၢ်က့ၤအိးထီၣ်၀ဲဖဲတနံၣ်အံၤန့ၣ် ကၠိဖိအနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၁၄၇)ဂၤႇကၠိသရၣ်(၂)ဂၤဒီးကၠိသရၣ်မုၣ်(၇)ဂၤန့ၣ်လီၤႉ ကၠိအံၤတရံးဖိကွံသ၀ီအမဲာ်ညါသ၀ီလၢအိၣ်တရံးဖိကွံသ၀ီအခိၣ်အဃၢၤကၠိဖိတဖၣ်ဟဲထီၣ်မၤလိမၤဒိးတၢ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ကူၣ်သ့မူဒါခိၣ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၂–၂၀၂၃)တၢ်သိၣ်လိနံၣ်အပူၤ ကၠိလၢအိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤအစုတီၤဖီလာ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၃၈)ဖျၢၣ်ဒီးတနံၣ်အံၤကၠိကိးဖျၢၣ်ဒဲးဃၣ်ဃၣ်ၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ဆၣ်ဘၣ်ထွဲကူၣ်သ့၀ဲၤကျိၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲမဟါလါယူၤ ၂ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်မၤ၀ဲတၢ်အိးထီၣ်တရံးဖိကွံကၠိမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဒီး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲအံၤအပူၤခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အနဲၣ်ရွဲၣ်ႇဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ကူၣ်သ့၀ဲၤကျိၤအနဲၣ်ရွဲၣ်ႇလူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ကူၣ်သ့၀ဲၤကျိၤမူဒါခိၣ်ႇဒူသ၀ီသူၣ်က့သးၦၢ်ဒီးကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဖၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၃ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ အပူၤကွံာ်လါမ့ၤတလါအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်(၃၄၀)ဘျီဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးတကပၤသံ(၁၀၀)ဘျဲၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်သုးရ့ၣ်ခိၣ်(၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၅)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါယူၤ ၂ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤတလါအတီၢ်ပူၤခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်(၃၄၀)အပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးဒီး(BGF)တကပၤသံ၀ဲ(၁၄၃)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်သုးရ့ၣ်ခိၣ်(၂)ဂၤႇဘၣ်ဒိ(၁၀၈)ဂၤန့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိး(KNLA)တကပၤဘၣ်လုၢ်ထီၣ်ကွံာ်အသးသမူ(၁)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ(၇)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ(သုးက့ ၅)အၦၤမၤဟးဂီၤကွံာ်ပယီၤသုးအသိလ့ၣ်(၄)ခိၣ်ႇ ၀ံစိာ်တီဆၢတၢ်ကဲဘျုးအဂီၢ်တိၤ(၂)ဘိႇကသ့ၣ်ယီၤသံ(၂၉)ဒုဒီးပယီၤသုးမီၤစိရိၤအရူဟးဂီၤ၀ဲ(၁)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးမီၤစိရိၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်(၁၀၆)ဘျီဆူဒူသ၀ီတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျဲပူၤအဃိ ကမျၢၢ်သံ၀ဲ(၂)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၁၄)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဒူသထူၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤစ့ၢ်ကီး လါမ့ၤတလါအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဒီး(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်(၄၁)ဘျီဒီးဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးသံ(၇၁)ဂၤႇဘိၣ်ဒိ(၅၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါယူၤ ၂ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ (သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်(၄၁)ဘျီအပူၤန့ၣ် ပယီၤသုးသိလ့ၣ်ဟးဂီၤ၀ဲ(၅)ခိၣ်ဒီး(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်တကပၤဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကွံာ်အသးသမူလၢထံကီၢ်ဒီးၦၤကလုာ်အဂီၢ်(၂)ဂၤႇဘၣ်ဒိ(၁၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဒူသထူူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၂ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ အပူၤကွံာ်လါမ့ၤတလါအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ႇကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ခဲလၢာ်(၄၁)ဘျီအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲတနံၤအံၤလါယူၤ ၂ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ လါမ့ၤတလါအတီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်(၄၁)ဘျီအပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးတကပၤသံ(၇၁)ဂၤႇဘၣ်ဒိ(၅၃)ဂၤဒီးမၤဟးဂီၤကွံာ်ပယီၤသုးအသိလ့ၣ်(၅)ခိၣ်န့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးမ့မ့ၢ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်တကပၤဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကွံာ်အသးသမူ(၂)ဂၤႇဘၣ်ဒိ(၁၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ(၂)ဘျီအဃိ မ့ၣ်အူအီၣ်ဟးဂီၤကွံာ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဟံၣ်(၁၁)ဖျၢၣ်ဒီးခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိကမျၢၢ်သံ(၂)ဂၤႇဘၣ်ဒိ(၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်လီၢ်လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အပူၤတဖၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်လုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ်မၤကမၣ်၀ဲၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်လၢထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်အဖီခိၣ်အိၣ်အသိးဟံးဆူၣ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အစ့(၂၁ႇ၃၀၀ႇ၀၀၀)ကၠးဒီးဖီၣ်က့ၤကိးဆူၣ်၀ဲကမျၢၢ်(၂၄)ဂၤန့ၣ်လီၤႉတကးဒံးဘၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အရီဘၢၣ်ကျီး(၃)ကျီးလၢအအိၣ်(၁၃)အ့ကၢၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခးသံကွံာ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အကျီၢ်ပနၢ်(၈)ဒုဒီးမၤဟးဂီၤက့ၤစိာ်၀ဲကမျၢၢ်အတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်အသိး သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)နုာ်လီၤဖီၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢဒူသ၀ီပူၤအိၣ်လၢအကယၤညါဒီး ဖီၣ်တ့ၢ်၀ဲလၢသုးကလၢၤသူ၀ဲဒ်တၢ်ဒီသဒၢစုက၀ဲၤတခါအသိးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၁ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ် ချၢၣ်–တကူၣ်တၢၣ်လီၢ်က၀ီၤဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ် စးထီၣ်ဖဲလါမ့ၤ ၃၀ သီအနံၤ ခီဖျိပယီၤသုးနုာ်လီၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤဖီၣ်ပီၣ်တၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤဖိလၢအထိဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ကဒီး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢသ၀ီဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢဃိၣ်ယဲၢ်ဖျၢၣ်ႇမၠိၣ်ဟီႇချၢၣ်သ၀ီဖိႇချၢၣ်သ၀ီဖးဒိၣ်သီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤဒီးသ၀ီအခိၣ်အဃၢၤန့ၣ်ပယီၤသုးနုာ်လီၤအိၣ်ဆိးခူသူၣ်၀ဲဒီး ဖဲလါမ့ၤ ၃၀ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ် ခီဖျိပယီၤသုးအံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူချၢၣ်သ၀ီပူၤအဃိ ဘၣ်ဟးဂီၤ၀ဲသ၀ီဖိအဟံၣ်အဃီတနီၤဒီးသ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ကဒီး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ပယီၤသုးနုာ်လီၤဟံးန့ၢ်အလီၢ်လၢသ၀ီပူၤဒီဒူၣ်ညါႉလၢသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤနါက့အိၣ်စ့ၢ်လီၤႉခဲအံၤသ၀ီဖိတဖၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်တဘၣ်ဘၣ်အဃိလဲၤအိၣ်လၢသီခါဖၠၣ်ဒီးခီဖျိပယီၤသုးနုာ်လီၤအိၣ်တုၤလၢသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤအဃိၦၤခဲလၢာ်လီၤဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲလီၤမီၤနီၤႉဖီၣ်ပီၣ်တၣ်နါက့အိၣ်စ့ၢ်ႉၦၤပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ခဲလၢာ်လံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါမ့ၤ ၃၀ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးတဖၣ်အိၣ်လၢကၠဲၣ်မယီကီၢ်ဆၣ်တီၤကလ့ပၢၤကီၢ်သုးကလၢၤဒီးဟဲထီၣ်၀ဲဆူ ၀ီၢ်ရ့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်ဒီးဖဲန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဖဲချၢၣ်သ၀ီဖိဒီးမၠိၣ်ဟီသ၀ီအဘၢၣ်စၢၤ၀ံၤအလီၢ်ခံဖီၣ်က့ၤကိး၀ဲလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိဒ်တၢ်ဒီသဒၢစုက၀ဲၤအသိးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢသ၀ီဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤ ႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ် ၂၃ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲတကူၣ်တၢၣ်ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အံၤဒီး (KNLA)အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ကဲထီၣ်၀ဲဒီး ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤအဃိ ဘၣ်သံ၀ဲလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိ(၃)ဂၤဒံးန့ၣ်လီၤႉလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိဖီၣ်၀ဲပီၣ်တၣ်မၤဒၢၣ်ကမျၢၢ်ဒီးခးစိၦၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်မဲာ်ညါတဖၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၁၀)ဂၤဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢချၢၣ်–တကူၣ်တၢၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤခီဖျိ(KNLA)ဒီးပယီၤသုးတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တပယူာ်ဃီအဃိ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိအဂၤ(၁၀ႇ၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဟးဃ့ၢ်အိၣ်လၢတၢ်လီၢ်သ၀ီအဂၤႇၦၢ်လၢ်ကျါယံၤ၀ဲတလါဘျဲၣ်လံအဖီခိၣ်အံၤတၢ်ကီတၢ်ခဲဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢဆူၣ်ချ့ဒီးအီၣ်အီအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၁ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကၤဘီဒံယါထံကီၢ်အပူၤတၢ်ဆၢတဲာ်လီၤ၀ဲလၢအၣ်စံၣ်ယၣ်ဒီး(UN)အတၢ်ဟ့ၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလၢကီၢ်ပယီၤအဂီၢ်အံၤကဘၣ်လဲၤခီဖျိ၀ဲသုးမီၤစိရိၤအဖီခိၣ်အံၤတတူၢ်လိာ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ဒီကလုာ်ဃူဖိးပဒိၣ်(NUG)ဒီးကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤတၢ်ကရၢကရိ(EAO) ၃ ဒူၣ် ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤသဃဲၤ၀ဲလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါဖဲလါမ့ၤ ၃၀ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်သိးတၢ်ကဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်ဆူကီၢ်ပယီၤကသ့အဂီၢ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၅ သီတုၤလၢ ၆ သီအနံၤန့ၣ် ၦၤဟ့ၣ်ကူၣ်တၢ်ဖိတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢအဘၣ်တၢ်အီၤဖဲကၤဘီဒံယါႇဖနွါပ့ၤ၀့ၢ်ပူၤအံၤ ပယီၤသုးမီၤစိရိၤအဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးကိတိာ်အူကိၤကိၤလဲၣ်လဲၤထီၣ်၀ဲဒီး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤ အၣ်စံၣ်ယၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤစဲထၢၣ်(ASEAN AHA Centre)ဒီး ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ဟ့ၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤ၀ဲၤဒၢး(UNOCHA)သ့ၣ်တဖၣ်ဆၢတဲာ်လီၤ၀ဲလၢ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအံၤတၢ်ကဘၣ်ဟံးန့ၢ်အခွဲးလၢသုးကီၣ်ကးအဖံးတၢ်မၤကရူၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဆၢတဲာ်လီၤ၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလဲၤတတုၤ၀ဲလၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢအလိၣ်ဘၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤနီၢ်နီၢ်တဖၣ်အအိၣ်ဘၣ်ဒီးလီၤဂာ်ဒ်သိးပဆဲးဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါသုးမီၤစိရိၤအတၢ်လုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ်မၤအၢမၤသီကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါသဃဲၤအၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤတီနံ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ပယီၤသုးအံၤသ့ၣ်ညါဃာ်ပာ်စၢၤအၣ်စံၣ်ယၣ်အတၢ်ဂံၢ်စၢ်ႇ(UN)အတၢ်ဂံၢ်စၢ်အဃိဟံးန့ၢ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယၤလၢတၢ်အံၤအဖီခိၣ်ဒီးၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤတဖၣ်အံၤကက့ၤသူကဒါ၀ဲလၢတၢ်စုက၀ဲၤဒီးကက့ၤဒုးကဒါၦၤအဖီခိၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤပတတူၢ်လိာ်၀ဲဘၣ်အဃိထံဂုၤကီၢ်ဂၤမ့ၢ်ဂ့ၤႇကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢတၢ်ကရၢကရိတဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤအလီၢ်အိၣ်လၢကဘၣ်ပဲာ်ထံနီၤဖး၀ဲထံထံဆးဆး”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤလၢအပၣ်ဃုာ်လၢတကီၢ်ခါတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သးအပူၤခဲလၢာ်တပၣ်ဃုာ်၀ဲဘၣ်ဒီး မ့ၢ်ဆဲးလဲၤ၀ဲဒၣ်တခီတၢၤတၢ်ဆၢတဲာ်အသိးန့ၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအံၤတတုၤလၢၦၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤနီၢ်နီၢ်အအိၣ်ဘၣ်ဒီးၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအံၤမ့လဲၤလၢကမျၢၢ်တၢ်ကရၢကရိအအိၣ်တဆီမးတၢ်မၤစၢၤအံၤကတုၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤတီနံစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဟီၣ်က၀ီၤလၢအၣ်စံၣ်ယၣ်ကဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲကရ့ၣ်နံၣ်(ကယါ)ကီၢ်စဲၣ်ႇကညီကီၢ်စဲၣ်ႇမကွ့ကီၢ်ခီႇစကဲကီၢ်ခီႇပကိကီၢ်ခီတဖၣ်ဒီး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢတၢ်ကဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအံၤအဂီၢ်န့ၣ် တၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတအိၣ်၀ဲဒီး(NUG)ႇ(EAO)အံၤဘၣ်ဒီးႇတၢ်ကွဲးလီၤပာ်လီၤဃာ်၀ဲလံတၢ်အိၣ်ကတီၤစိႇတၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါတၢ်မၤအကျဲတဖၣ်လံဒီးစးထီၣ်လါယူၤန့ၣ်တၢ်ကစးထီၣ်မၤ၀ဲတၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါတၢ်မၤအကျဲတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢတၢ်ကမၤ၀ဲအဖီခိၣ်အံၤကျိၤကျဲတၢ်မၤဘူးထီၣ်ႇတၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါဒီးတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢအတပၣ်ဃုာ်ဒီးၦၤလၢအဘၣ်ထွဲခဲလၢာ်ဘၣ်အံၤ ဃ့ထီၣ်၀ဲလၢကက့ၤပဲာ်ထံနီၤဖးသမံသမိးကွဲးလီၤက့ၤ၀ဲဘၣ်ဆၣ် တၢ်တက့ၤခီၣ်ဆၢကဒါ၀ဲနီတမံၤဘၣ်ဒီး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤအိၣ်လၢကဆဲးမၤ၀ဲအဃိတတူၢ်လိာ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါသဃဲၤအပူၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ထံဂုၤကီၢ်ဂၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တက့ၤခီၣ်ဆၢကဒါက့ၤအ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်ဃ့ထီၣ်ဘၣ်အဃိသးဟးဂီၤ၀ဲဒီး တူၢ်လိာ်၀ဲတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢၦၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤနီၢ်နီၢ်တဖၣ်အဂီၢ်ဘၣ်ဆၣ် ထီဒါ၀ဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢပယီၤသုးမီၤစိရိၤဆဲးလုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ်၀ဲလၢတကီၢ်ခါခဲအံၤအဖၣ်ဒီးႇဒ်သိးၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤကအိၣ်ဒီးတၢ်တုၤသိးအဂီၢ်တၢ်လၢကြၢးမၤသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဃ့ထီၣ်၀ဲလၢလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးအၣ်စံၣ်ယၣ်အတၢ်ဆၢတဲာ်အဖီခိၣ်အံၤ...