လါမးရှး ၁ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကမၤမိၢ်ပယီၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအံၤ ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီး ကဘီယူၤ(Y-12) စ့ၢ်ကီးဟဲခးလီၤတၢ်အဃိ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဖၣ်ပီၢ်သ၀ီပူၤ သီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ် ဃုၥ်ဒီးကမျၢၢ်ဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤ၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးန့ၣ် စးထီၣ်ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၄ သီတုၤ ၂၈ သီ လၢခံနွံအတီၢ်ပူၤအံၤ ကမၤမိၢ်သုးကလၢၤ ခးလီၤ(၁၂၀ မမ)ကျိဖးဒိၣ် (၅၈)ဖျၢၣ်,(၈၁ မမ)ကျိဖးဒိၣ်(၅)ဖျၢၣ်,(Y-12)ကဘီယူၤတ့ၢ်လီၤ၀ဲ မ့ၣ်ပိၢ်(၁၁)ဖျၢၣ်ဆူ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၀ဲပၠၣ်ကရူၢ်ဒီးမဲၢ်ကနးခံကရူၢ် ဒူသ၀ီပူၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ စးထီၣ်ဖဲန့ၣ် ၀ဲပၠၣ်ကရူၢ်ပူၤ ဖါပီၢ်သ၀ီပူၤ သီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်,ကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီအူအီၣ်ဟးဂီၤ ကအိၣ်၀ဲလၢတ၀း...
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၈ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ မဲၢ်လးဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤအပူၤ တၢ်သိၣ်တၢ်သီ(၆)ထံၣ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်ဒီးဒဲက၀ီၤပှၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါထုးထီၣ်ပၥ်လီၤ၀ဲအံၤ တၢ်မ့တလူၤပိၥ်မၤထွဲမၤကမၣ်၀ဲန့ၣ် တၢ်ကဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဂ့ၢ်၀ီဒီးအးလီၤက့ၤဆူကၠီၣ်တဲၣ် ပှၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါစုပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒဲက၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါထုးထီၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲကမျၢၢ်တဖၣ်ဖဲမဟါလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၇ သီအနံၤ န့ၣ်လီၤ.
မဲၢ်လးဒဲက၀ီၤအပူၤ စးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၁)၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ် တၢ်ဂ့ၢ်(၆)ထံၣ်လၢအမ့ၢ် တၢ်မူးတၢ်ဘှီး,တၢ်မၤဟုၣ်သ့ၣ်, တၢ်ရၤလီၤတၢ်ကစီၣ် လၢအကမၣ်,တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤ,တၢ်စိၥ်ကျိ(ပဲပျိၢ်),တၢ်တၢၥ်ကွံၥ်တၢ်ကမှံၤလၢတဘၣ်ဘျိးဘၣ်ဒါ တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဟဲအါထီၣ်၀ဲဖျိဖျိဖျါဖျါအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒဲက၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် မဲၢ်လးဒဲက၀ီၤ နဲၣ်ရွဲၣ် စီၤဆါဒ့ စံး၀ဲလၢ“ပကွၢ်ကဒါက့ၤစးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၁)န့ၣ်ပဒဲက၀ီၤဖိတနီၤန့ၣ် အကျီသ့ၣ် ကျီ၀ၣ်ဟဲအါထီၣ်မီၤနီၤ.ဘၣ်ဃးလၢသ့ၣ်ပဟံၣ်,သ့ၣ်ဃ့မ့ၢ်ဂ့ၤ,အသံသိမ့ၢ်ဂ့ၤအ၀ဲသ့းဟဲက့ၤယိး၀ဲဒၣ်လၢဒဲက၀ီၤပူၤ.ပထံၣ်လၢတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤပမ့တတြီဆၢဒီသဒၢအီၤဘၣ်န့ၣ် ကကဲထီၣ်ကဒါ က့ၤလၢပဒဲက၀ီၤတၢ်ဂ့ၢ်ကီမီၤနီၤ. တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ စးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၁),(၂၀၂၂)ဘျီန့ၣ်အါထီၣ်တစဲး,(၂၃),(၂၄)ဘူးကလၢၤလါနိၣ်၀့ဘၢၣ်ဒီးလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်န့ၣ်တၢ်ကျီသ့ၣ်တဖၣ်အါထီၣ်. မ့၀ံၤတၢ်ကမှံၤတဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,ကသံၣ်မူၤဘှီးသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤအါထီၣ်မီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတဘၣ်လိၥ်ဖိးမံ၀ဲဒီးကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီဘၣ်အသိး...
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၇ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကီၢ်ပယီၤ-ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ကဆၢကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤလၢအမ့ၢ်အူးပၠၣ်ဒဲကဝီၤအပူၤစးထီၣ်ဖဲတၢ်ပတုၥ်ဃၥ် ကွံၥ်ဝဲတၢ်ဆီၣ် ထွဲမၤစၢၤလၢအမ့ၢ်(USAID)အံၤဝံၤအလီၢ်ခံဘၣ်ထွဲဒီးဒဲကဝီၤအပူၤတၢ်ကဆှဲကဆှီသနၢၣ်တကပၤန့ၣ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံၥ်စှၤသီအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ဘၣ်ဃးဒီးဒဲကဝီၤပူၤဆူၣ်ချ့တကပၤမ့ၢ်ဂ့ၤ,ထံနိတကပၤမ့ၢ်ဂ့ၤဟဲက့ၤဘၣ်လီၢ်ဘၣ်ဆးက့ၤဝဲလံဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢဒဲကဝီၤအပူၤတၢ်ကဆှဲကဆှီတကပၤန့ၣ်ကလဲၤတရံးသးအဂီၢ်ကီခဲဒံးဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်လၢတၢ်ပတုၥ်ဃၥ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝံၤအလီၢ်ခံသိလ့ၣ်လၢအဝံစိၥ်တီဆှၢန့ၢ်ဝဲဒဲကဝီၤတၢ်ကမှံၤသ့တဖၣ်စ့ၢ်ကီးပတုၥ်ဟးထၢတၢ်ကမှံၤလၢဒဲကဝီၤပူၤအမဲၥ်ညါတကီၢ်ခါအခဲအံၤဒဲကဝီၤတၢ်ကမှံၤလီၢ်စ့ၢ်ကီးပှဲၤလံအဃိလၢကဃုတၢ်လီၢ်ဒီးခူၣ်တၢ်ကမှံလီၢ်အဂီၢ်ဒဲကဝီၤဖိနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲဟံးန့ၢ်မူဒါအဂ့ၢ်န့ၣ်အူးပၠၣ်ဒဲကဝီၤခိၣ်စၢၤစီၤနံၤဒိၣ်စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
"တၢ်ကမှံၤတကပၤန့ၣ်မၤအီၤတသ့ဒံးဘၣ်. ဘၣ်နုၤလဲၣ်န့ၣ်အပူၤကွံၥ်တၢ်ကမှံၤပူၤတဖၣ်ပှဲၤလံမီၤနီၤ. အဃိလၢကခူၣ်ထီၣ်က့ၤတၢ်ပူၤ သီအဂီၢ်ကဘၣ်မ့ၢ်လၢအသီ(၉၀)မ့ၢ်တလၢ,တၢ်ဂၢၢ်တၢ်ကျၢၤမးကဟဲက့ၤမၤကဒါက့ၤဝဲမီၤနီၤ. အဃိန့ၣ်တၢ်အသီ(၉၀)အတီၢ်ပူၤန့ၣ်ဒ် ပလဲၤတ့ၢ်အီၤညီနုၢ်အသိးဒဲကဝီၤဖိလၢကဝီၤဒ့တဘ့ၣ်စုၥ်စုၥ်အတၢ်ကမှံၤန့ၣ်ဒဲကဝီၤဖိလံၤဟံးန့ၢ်မူဒါလီၤ." အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိဒဲကဝီၤပူၤတၢ်ကွၢ်ထွဲတၢ်ကဆှဲကဆှီအသနၢၣ်တကပၤတလဲၤတရံးသးလၢၤဘၣ်အဃိဒ်ကဝီၤဒ့သနၢၣ်,ကၠိသနၢၣ်,ဒဲကဝီၤဖိဒီးတဂၤလၢသနၢၣ်အသိးန့ၣ်ဘၣ်ဘှါဆှဲ,ခူၣ်ဝဲတၢ်ပူၤလၢကစူးကွံၥ်ဝဲတၢ်ကမှံၤအဂီၢ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်အူးပၠၣ်ဒဲကဝီၤဖိတဂၤစ့ၢ်ကီးစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
"အခဲအံၤန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်တထုးတၢ်ကမှံၤလၢၤဘၣ်. တၢ်ကမှံၤန့ၣ်တၢ်ပၥ်ပနီၣ်ဝဲလၢဟံၣ်ဒူၣ်ခံဖျၢၣ်သၢဖျၢၣ်န့ၣ်တပူၤတပူၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤဒဲ ကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်ခူၣ်ဝဲတၢ်ပူၤလံဒီးပဝဲနါက့ပခူၣ်တၢ်ပူၤလံမီၤနီၤ." အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါလၢပှၤဒဲကဝီၤဖိတနီၤအဂီၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတအိၣ်လၢကခူၣ်တၢ်ကမှံၤပူၤဘၣ်အဃိတနီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်ကမှံၤဘှါၡဲဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ်လၢတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်ကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲသ့ဝဲဒီးဒဲကဝီၤကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တဟ့ၣ်အခွဲးလၢဒဲကဝီၤဖိသ့တၣ်ဖၣ်ကဒွဲၣ်အူတၢ်ကမှံၤဘၣ်အဖီခိၣ်ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ကမှံၤအံၤမုၢ်လၢ်လၢကက့ၤဘၣ်လီၤဘၣ်ဆးလၢအဆိအချ့အဂ့ၢ်ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးမ့မ့ၢ်လၢဒဲကဝီၤတၢ်ဆါဟံၣ်တၢ်ကမှံၤန့ၣ်တနွံတဘျီသိလ့ၣ်ဟဲတီန့ၢ်ဝဲဒၣ်ဒီးဘှါၡဲစၢၤန့ၢ်ဝဲဒၣ်ဒ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲအသိးတဘျီတခီၣ်လၢဂ့ၢ်ဝီအူတၢ်လိၣ်အဖီခိၣ်ဒဲကဝီၤအပူၤတၢ်ကမှံၤအလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ကမှံၤမ့ၢ်ဟဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်တၢ်ဟဲတီစၢၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်ပှၤလၢကွၢ်ထွဲဒဲကဝီၤတၢ်ကမှံၤစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၇သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
(UnitedKingdom)UKထံကီၢ်ပဒိၣ်ဆၢတဲၥ်ဝဲလၢကမၤစှၤလီၤကွံၥ်ဝဲတၢ်ဟ့ၣ်လီၤတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဆူထံကီၢ်အဂုၤအဂၤအံၤ,တမ့ၢ်ဝဲတၢ်ဆၢတဲၥ်လၢအကြၢးအဘၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်,( Burma Campaign UK)ပၥ်ဖျါဝဲလၢအလံၥ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအပူၤဖဲမဟါလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၂၅)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
(UK)ထံကီၢ်ပဒိၣ်အံၤဆၢတဲၥ်ဝဲလၢကမၤစှၤလီၤကွံၥ်ဝဲတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤအအိၣ်,(၀.၅)မျးကယၤဆူ(၀.၃)မျးကယၤအိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်ဘၣ်ဃးဒီး(UK)ထံကီၢ်ပဒိၣ်အတၢ်ဆၢတဲၥ်အံၤ,မ့ၢ်တၢ်လၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်ဒိဘၣ်ထံးဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ဆူထံကီၢ်လၢအဖှီၣ်အယၥ်တဖၣ်ဒီးထံကီၢ်လၢအဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲတဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်,( Burma Campaign UK)အပှၤနဲၣ်တၢ်နၣ်စိယၣ်ဖါစံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“ခဲအံၤပထံၣ်ဘၣ်လၢ(UK)ပဒိၣ်န့ၣ်ဆၢတဲၥ်ဝဲဒၣ်လၢကမၤစှၤလီၤဝဲဒၣ်,တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဆူထံကီၢ်ဂုၤဂၤတဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.အဝဲသ့ၣ်တၢ်ဆၢတဲၥ်ဝဲအံၤပထံၣ်လၢတကြၢးဝဲဘၣ်ဝဲဘၣ်.ခီဖျိတၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်လၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ဆူထံကီၢ်လၢအဖှီၣ်အယၥ်ဒီးထံကီၢ်လၢအဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်မၤစၢၤတဖၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်ဒိဘၣ်ကအိၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲလၢဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒီးထံဆၢကီၢ်ဆၢပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အဖီခိၣ်အဂ့ၢ်.”စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ခီဖျိ(UK)ပဒိၣ်မၤလီၤစှၤဝဲတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဆူထံဂုၤကီၢ်ဂၤအဖီခိၣ်ဒ်အံၤအဃိ,(Burma CampaignUK)ပှၤလၢအဟူးဂဲၤလၢကီၢ်ပယီၤဂ့ၢ်ဝီတဖၣ်အံၤဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီဝဲတၢ်လၢ,ကီၢ်ပယီၤပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိတဖၣ်တဒိးန့ၢ်ဘၣ်လၢၤ(UK)တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤဒ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲနီၢ်နီၢ်အသိးဘၣ်အဂ့ၢ်,(Burma Campaign UK)အပှၤနဲၣ်တၢ်နၣ်စိယၣ်ဖါစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ဒ်သိး(UK)တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလၢကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိတဖၣ်အဂီၢ်သုတလီၤစှၤကွံၥ်ဒီး,ကဆဲးအိၣ်ဝဲတပယူၥ်ဃီအဂီၢ်,(BurmaCampaignUK)ကရူၢ်ကရၢအံၤအိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ပၥ်ဖျါထီၣ်သးတၢ်ဃ့ထီၣ်ဆူ(UK)ထံကီၢ်ပဒိၣ်တဖၣ်အအိၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
အပူၤကွံၥ်လါယနူၤအါရံၤအပူၤခီဖျိ(US)ကီၢ်ပဒိၣ်မၤဝဲတၢ်ပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲဆူထံဂုၤကီၢ်ဂၤတဖၣ်အပူၤအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်ဝဲအဃိ,ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲကီၢ်ပယီၤပူၤထံဖိကီၢ်ဖိ,ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲပှၤဒဲကဝီၤဖိဃုၥ်ဒီးထံဆၢကီၢ်ဆၢပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်လၢဆူၣ်ချ့တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤဂ့ၢ်ဝီတကပၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးခီဖျိ(US)တၢ်မၤစၢၤပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲအသးဒီးကီၢ်ပယီၤထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်အံၤသဂၢၢ်ဘၣ်တ့ၢ်ဝဲလံတၢ်ကီတၢ်ခဲ,တၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤလံအဃိ,(UK)ထံကီၢ်ပဒိၣ်ဒီးထံကီၢ်အဂုၤဂၤတဖၣ်အံၤတကြၢးမၤလီၤစှၤကွံၥ်ဝဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဆူကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်အပူၤဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီ,ကြၢးမၤစၢၤဆီၣ်ထွဲဝဲကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်အါန့ၢ်အလီၢ်အဂ့ၢ်,( Burma Campaign UK)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်အပူၤအံၤ,တကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိကီၢ်မီၤစိရိၤသုးကီၣ်ကးကရူၢ်ကရၢတဖုအံၤသူဝဲတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးဒီးပၢဆူၣ်ပၢစိးတၢ်အဃိ,ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်အဂၤ(၄)ကကွဲၢ်ဘျဲၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤဒီးလိၣ်ဘၣ်ဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဆူၣ်ချ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၆ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ခီဖျိကျိဖးဒိၣ်အမဲၥ်ညါကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ် တလီၢ်လီၢ်အဃိ (၂၀၂၄-၂၅)တၢ်မၤလိနံၣ်အဂီၢ် ကၠိလၢအိၣ် KECD-ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤဖီလၥ်တဖၣ် တနံၣ်အံၤ တၢ်ဒိးစဲးဆိ၀ဲနံၣ်ကတၢၢ်တၢ်ဒိးစဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကူၣ်သ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ လီၤဆီဒၣ်တၢ်တနံၣ်အံၤခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒီးပယီၤသုးပညိၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်, ခးလီၤတၢ်ဒီးဒြိ ,ကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးလဲၤခးလီၤတၢ်တလီၢ်လီၢ်အဃိ ကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီ,တၢ်ဆါဟံၣ်,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ် ဒီး ကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ် လီၤပှီၢ်ဟးဂီၤကဲထီၣ်၀ဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤသုးမီၤစိရိၤအံၤသူ၀ဲကဘီယူၤပညိၣ်၀ဲကူၣ်သ့ကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်လိၤလိၤဟဲအါထီၣ်၀ဲဒ်အံၤအဖီခိၣ် တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢပှၤကၠိဖိဒီးကၠိသရၣ်/မုၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အဃိ တနံၣ်အံၤကီၢ်ဆၣ်ကိးဒဲးကၠိတဖၣ်ဘၣ်တၢ်ဒိးစဲးဆိ၀ဲ နံၣ်ကတၢၢ်တၢ်ဒိးစဲး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဟဲအိၣ်ထီၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်(KECD)မူဒါခိၣ် သရၣ်စီၤဘးအူ စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
“ခီဖျိလၢကဘီယူၤဟဲကွံၥ်လီၤတၢ်လၢသ၀ီပူၤသ၀ီချၢအဃိပှၤကၠိဖိတဖၣ်ဘၣ်ဟးစံၣ်အဖီခိၣ်ပှၤဒိးစဲးဆိ၀ဲမီၤနီၤ.ကၠိတနီၤနီၤန့ၣ် မးဒိးစဲးတဘူၣ်လၢၤဘၣ်.ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်န့ၣ်တဲပှၤလၢသုမ့ဒိးစဲးလၢသုသ့ၣ်နံၤဖးသီအနံၤန့ၣ်တၢ်မ့ဟဲကဲထီၣ်သးတမံၤမံၤန့ၣ်သုဟံမူဒါဘူၣ်ဧါ.ပဟံမူဒါဘူၣ်၀ဲလဲၣ်,အဃိပဒိးစဲးဆိဒ်အံၤလီၤ.ခဲအံၤပှၤဒိးစဲး၀ံၤလၢၥ်လံ.တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဒုလၢပကီၢ်ဆၣ်ကိးဘ့ၣ်ဒဲးလီၤ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်ကူၣ်သ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးန့ၣ် လၢတၢ်အိၣ်သးအိၣ်ထီၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ် ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်စးထီၣ်ဒိး၀ဲဖဲ တလါအံၤ လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤထီၣ် ၃...
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၆ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၄ သီ တနံၤဃီအတီၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်(၃၂)ဖျၢၣ်ဆူဒူသ၀ီတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအိၣ်လီၢ်ကျဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၄ သီ ဟါခီ ၅း၀၀ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၂၀၇) ဒီး(၃၁၀) အမျိၥ်သုးခးလီၤတပျုၥ်တပျီၥ်၀ဲကျိဖးဒိၣ်(၅)ဖျၢၣ် လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလၢခရၢၢ်ကရူၢ် လၢၢ်ပူၣ်သ၀ီဃၢၤန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီဖဲဟါခီ ၇း၄၅ မံးနံးဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးတဒူၣ်ဃီ၀ဲအံၤခးလီၤကဒီးကျိဖးဒိၣ်(၁၂)ဖျၢၣ်လီၤတဲၥ် ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲ လၢခရၢၢ်ကရူၢ် အခဲၤသ၀ီ,သိခွးသ၀ီဒီး စံပၠီ(ဇီးပြောင်း)ကရူၢ် ကည့ၤအဲၤ(ကညင်အိုင်)သ၀ီ (ဝက်ဝံတောင်)သ့ၣ်ပှၢ် ဒီး (ဝင်းကံ)ကရူၢ် (ဝင်းကံ)သ၀ီချၢ ကမျၢၢ်တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျီးပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲန့ၣ်၀ံၤမၤကဒီးဖဲဟါခီ...
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၅ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကတၢတံၥ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅) ဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ်ပူၤ လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်န့ၢ်၀ဲ(၂)လါဘျဲၣ်အံၤတဖၣ် ခီဖျိလီၢ်က၀ီၤပူၤကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်ဒီးတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤဒံးဘၣ်အဃိ ကမျၢၢ်တဖၣ် တုၤခဲအံၤတက့ၤဘၣ်ဒံးလၢအဟံၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၄)လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်အခါန့ၣ် ခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအိၣ်ထီၣ်ဒီးပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်,ကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲခးလီၤတၢ် အဃိ (သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ ဒူသ၀ီကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲကတၢတံၥ်သုးကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤအံၤတဖၣ် ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်ဆူ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်ပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်တုၤလၢခဲအံၤလၢဟီၣ်က၀ီၤ၀ဲန့ၣ်အပူၤပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်,ကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးလဲၤခးလီၤဒံးတၢ်ဒီး အ၀ဲသ့ၣ်အံၤ ဟးစံၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်န့ၢ်လံလၢ(၂)လါဘျဲၣ်လံအဃိ ထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကတၢၢ်တံၥ်ကမျၢၢ်ပိၥ်မုၣ်လၢအဃ့ၢ်တၢ်ဒုးအံၤ တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပစးထီၣ်ဟဲစံၣ်အိၣ်ဖဲအံၤန့ၣ်လၢလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်(၁၂)သီအခါန့ၣ်.ပဟဲအိၣ်ဖဲအံၤကန့ၢ်လၢခံလါဃၣ်ဃၣ်လံ. တၢ်လၢအိၣ်ဒီးပှၤတၢ်လၢပဟဲစိၥ်န့ၢ်ညါန့ၣ်ပဟဲစိၥ်အိၣ်မီၤတဆံးတက့ၢ်.ပဟဲအိၣ်ဖဲအံၤဖဲတၢ်သ့အိၣ်အသိးန့ၣ် ပှၤဟဲမၤစၢၤ ပှၤအိၣ်စ့ၢ်. ပှၤမၤစၢၤအိၣ်နါက့ဒုအထီၣ်ဘးဒုအိၣ်စ့ၢ်၀ဲလဲၣ်.တၢ်လီၤတိၢ်လီၤကၤဒုအိၣ်ကိးဂၤဒဲးလီၤ.တၢ်လိၣ်ဒုအိၣ်ကိးဂၤဒဲးလီၤ ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တနီၤန့ၣ်ဖဲအစံၣ်ထီၣ်အခါတၢ်ဖံးတၢ်မၤအိၣ်တ့ၢ်လၢအလီၢ်ခံမၤ၀ဲတ၀ံၤတတဲၥ်ဒံးဘၣ်အိၣ်၀ဲအသိး တနီၤန့ၣ် ဟဲအိၣ်ဖဲအံၤတမ့ၢ်တကစၢ်ဒူသ၀ီလီၢ်ကျဲဘၣ်အဃိလၢဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢ ကဖံးမၤကဃုအီၣ်ဃၥ်အီၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ်...
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၅သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤပှၤတခီထံတခီကီၢ်,ခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢတအိၣ်ဒီး(VISA,WORKPERMIT)သ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်မၤဝဲတၢ်န့ၣ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ကပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲအတၢ်နုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးဖံးမၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤ(၂)နံၣ်အဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤဝဲၤကျိၤထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဝဲဖဲအပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၂၂)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤ,(ခၣ်ဘိဒံယါ,လါအိၣ်,ဘံၣ်ယဲၣ်နၣ်ဒီးကီၢ်ပယီၤ)ထံဖိကီၢ်ဖိ,ခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအနုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးဖံးမၤဝဲတၢ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤတဖၣ်အံၤ,ကဘၣ်မၤအါထီၣ်ဝဲအလံၥ်အုၣ်ကီၤသးဒ်အမ့ၢ်(Passspot,VISA,ဃုၥ်ဒီးWORKPERMIT)တဖၣ်အဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိဝဲၤကျိၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲတၢ်မၤအါထီၣ်ဝဲအလံၥ်အုၣ်ကီၤသးဒ်အမ့ၢ်(Passspot,VISA,WORKPERMIT)လၢအခ့အခါလၢၥ်သ့ၣ်တဖၣ်အဆၢကတီၢ်,တၢ်မ့ၢ်ထံၣ်ဝဲခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ဆဲးမၤတၢ်မၤမ့ၢ်ဂ့ၤ,မၤဝဲတၢ်မၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်ပၥ်ပနီၣ်ဝဲလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤဖိတဖၣ်မၤဝဲတန့ၢ်ဘၣ်အကလုၥ်ကလုၥ်သ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်,ကဘၣ်ဟ့ၣ်ဝဲစ့အီၣ်လိး(၅၀၀၀)ဘးတုၤ(၅၀၀၀၀)ဘးအိၣ်ဝဲအမဲၥ်ညါ,တၢ်ကဆှၢက့ၤကွံၥ်ဝဲဆူအနီၢ်ကစၢ်ထံကီၢ်ဒီးတၢ်ကပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲအတၢ်နုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးဖံးမၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤအစှၤကတၢၢ်(၂)နံၣ်အဂ့ၢ်,လံၥ်ပၥ်ဖျါအပူၤဟ့ၣ်ပလီၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးလၢတၢ်မၤအါထီၣ်ဝဲလံၥ်လဲၢ်တၢ်အုၣ်ကီၤသးသးနံၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤန့ၣ်,(ခၣ်ဘိဒံယါ,လါအိၣ်,ဘံၣ်ယဲးနါၣ်ဒီးကီၢ်ပယီၤ)ထံဖိကီၢ်ဖိခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်,ကဘၣ်မၤဝဲဖဲတၢ်ပၥ်ပနီၣ်မုၢ်နံၤမုၢ်သီအဆၢကတီၢ်ပူၤလီၤအဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ဒ်သိးတလီၤဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်တဂ့ၤအဂီၢ်,ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ကဘၣ်မၤဝဲလံၥ်လဲၢ်တၢ်အုၣ်ကီၤသးချူးဆၢချူးကတီၢ်အံၤန့ၣ်,(JACBA)ပှၤနဲၣ်တၢ်အူမိကၠိစံးဆီတခူဟ့ၣ်ကူၣ်ဝဲကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ခီဖျိလၢပကဘၣ်အိၣ်ဆိးဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ဒံးဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤအံၤအဃိ,ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ကမၤဝဲလံၥ်လဲၢ်တၢ်အုၣ်ကီၤသးတဖၣ်ချူးဆၢချူးကတီၢ်အဖီခိၣ်ဝံသးစူၤမၤကိးဂၤဒဲးတက့ၢ်.ပအီၣ်တအိၣ်ဘၣ်သနါက့ပမ့ဘၣ်ဟ့ၣ်စ့အီးလီးန့ၣ်ဘၣ်နးတစဲးအဃိ,စ့မ့တအိၣ်နါက့,ဟံလိၢ်ဆိလၢပှၤဂၤအိၣ်,မ့တမ့ၢ်ဆါလီၤတၢ်လၢအိၣ်ဒီးပှၤ,တသ့ဖဲအသ့ဃုကျဲကမၤတၢ်တခါအံၤတုၤလၢအန့ၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,တၢ်မၤအါထီၣ်ဝဲလံၥ်လဲၢ်တၢ်အုၣ်ကီၤသးအံၤန့ၣ်,တကီၢ်ခါခဲအံၤခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအဒိးန့ၢ်ဘၣ်လံဝဲ(Name List )ဒ်အမ့ၢ်(လါအိၣ်ဒီးဘံၣ်ယဲးနၣ်)ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်(၂၀၂၅)လါမ့ၤ(၁၃)အနံၤအပူၤကဘၣ်ဟ့ၣ်ဝံၤကွံၥ်ဝဲ(WORKPERMIT)အဘူးအလဲဒီးမ့မ့ၢ်(ကၣ်ဘီဒံၣ်ယၣ်ဒီးကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်)ခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်တခီ,ကဘၣ်ဟ့ၣ်ဝံၤဝဲဖဲလါအီးကူး(၁၃)သီအနံၤအပူၤအဂ့ၢ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤ,ကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိဒီးကီၢ်ပယီၤဖိလၢအနုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်ဒီးလံၥ်ဟးလိၣ်ကွဲ(VISA)လၢအသးနံၣ်ခ့ခါလၢၥ်တဖၣ်အံၤ,တကီၢ်ခါခဲအံၤဘၣ်တၢ်ဖီၣ်ဝဲအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်ပၢၤကီၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အိၣ်ဝဲအါမးအဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်ပၥ်ဖျါဝဲအိၣ်ဝဲခဲအံၤခဲအံၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,အပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၂၀)သီအနံၤအပူၤကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကးတံၥ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်ကွၢ်ထွဲမၤစၢၤကီၢ်ပယီၤဖိ(AAC)ဝဲၤဒၢးလၢ(စမိးစခီ)မဟၤခၠဲဟီၣ်ကဝီၤအပူၤကဲထီၣ်တ့ၢ်ဝဲအသးအသိး,ဖဲအပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၁၉)သီအနံၤစ့ၢ်ကီး,ခီဖျိတၢ်ထုးထီၣ်ရၤလီၤဆါဝဲကီၢ်ပယီၤပနံၥ်တၢ်ကၤလၢတဖိးမံသးနုၥ်လီၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤဒီးတူၢ်လိၥ်ခီၣ်ဆၢဒိးလဲဝဲခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢတအိၣ်ဒီးလံၥ်လဲၢ်တၢ်အုၣ်ကီၤသးဘၣ်လၢ(စူၣ်ရၣ်ထၣ်နံၣ်)(ကီးဖးငါ)တၢ်လီၢ်အပူၤအိၣ်ဝဲအဃိ,ကၠီၣ်တဲၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိကျးကစၢ်ဒီးကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ပှၤတၢ်မၤဖိတနီၤဘၣ်တၢ်ဖီၣ်ဒီးဟံအရ့လၢကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်ပၥ်ဖျါဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
မံၣ်ဒံၣ်ယၢၣ်လၢသ့ၣ်ညါမူဒါ-အိၣ်ဒီးသူးသ့ၣ်လၤကပီၤ ဒီး ပှၤမၤတၢ်ကစီၣ်ဖိလၢသ့ၣ်ညါမူဒါ-အိၣ်ဒီးသူးသ့ၣ်လၤကပီၤ တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲ
(စိၣ်မံၣ်ယၣ်ကၠီၣ်)
(၉-၁-၂၀၂၅)
-(IT) တၢ်ကစီၣ်တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ချ့သဒံးတပယူၥ်ဃီ
-ပှၤကိးဂၤဒဲးသူ၀ဲလီတဲစိဒီးအ့ထနဲးတၢ်ဆဲးကျိးဆဲးကျၢ
-ထံဒိၣ်ကီၢ်လဲၢ်တနီၤ,ပဒိၣ်ဒီးသုးဂ့ၢ်၀ီ၀ဲၤကျိၤတဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, ပၥ်ခူသူၣ်ပၥ်ကဒၢဃၥ်၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်တခါဒီး ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲတၢ်ကစီၣ် အယီၤအဘျၣ်ဒီးတၢ်ကစီၣ်အကမၣ်လၢတၢ်ဃါဃုၥ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲတဖၣ်
-ပှၤကိးဂၤဒဲး ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဒုးကဲထီၣ်တၢ်ကစီၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤသ့၀ဲအကလုၥ်ကလုၥ်လၢတဂၤဒၣ်၀ဲလၢလီတဲစိပူၤသ့ဒီး ရၤလီၤ၀ဲဒၣ်ဆူစိၣ်ရှၢၣ်မံၣ်ဒံၣ်ယၢၣ်ပူၤတဆီအံၤသ့၀ဲ
-လၢပကဖီၣ်ဂၢၢ်ဃၥ်၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်(၄)ထံၣ်အံၤအဂီၢ်တမ့ၢ်တၢ်လၢအညီ၀ဲဘၣ်. တၢ်ကစီၣ်လၢအယီၤအဘျၣ်-တၢ်ကစီၣ်အကမၣ် သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဟံန့ၢ်၀ဲခီၣ်တဃၥ်(၄)ထံၣ်လၢအိၣ်ဖျါတၢ်ဖီခိၣ်အံၤဒီး လၢစဲးကးအတီၢ်ပူၤရၤလီၤအသးချ့သဒံးဆူ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီတဘ့ၣ် အပူၤန့ၣ်လီၤ.
-တၢ်လၢတၢ်ကစီၣ်အယီၤအဘျၣ်,အကမၣ်အတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အံၤ ပဒိၣ်ဒီးပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဘၣ်ထွဲတဖၣ် ပၢၤဃၥ်၀ဲခီဖျိလၢ တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်, တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢကန့ၢ်အဂီၢ်န့ၣ် ဂုၥ်ကျဲးစၢး၀ဲလၢကျဲအကပၤကပၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်လၢတၢ်ကဖီၣ်ဂၢၢ်ဃၥ်၀ဲ ဘၣ်ဃးတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ကစီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤညီညီကဒၣ်ချ့သဒံးဒီး လၢစဲးကးအတီၢ်ပူၤရၤလီၤအသးဆူပှၤအါဂၤအအိၣ်ခီန့ၣ် ကဲ၀ဲဒၣ်တၢ်တၤတၢ်ဖးဒိၣ်ညါဒံးန့ၣ်လီၤ.
-လၢတၢ်အိၣ်သးနီၢ်နီၢ်အပူၤစ့ၢ်ကီး ဒ်သိးတၢ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ကစီၣ်အယီၤအဘျၣ်,တၢ်ကစီၣ်လၢအကမၣ်အံၤအဂီၢ်န့ၣ် တၢ်အိၣ်သးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအကလုၥ်ကလုၥ်စ့ၢ်ကီး——-လီၤ. နကဒုးအိၣ်ထီၣ် ခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်လၢအဟဲတုၤအိၣ် ပှၤသ့လၢအတရ့တၢ်ဆၢကတီၢ်ဘၣ်အံၤဘၣ်ဧါ,လၢမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွၥ်တကပၤစ့ၢ်ကီး နကဒုးအိၣ်ထီၣ်လၢသိအလုၢ်အပှ့ၤဧါ, နကဒုးအိၣ်ထထီၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်ဆါဘၣ်ကူဘၣ်ဂၥ်တခါခါဧါ,နကဒုးအိၣ်ထီၣ်ဘၣ်ဃးဒုးယၤဂ့ၢ်၀ီဧါ. လၢမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွၥ်တကပၤစ့ၢ်ကီးနကဒုးအိၣ်ထီၣ်ဒ်သိအလုၢ်အပှ့ၤဧါ, တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ နဒုးအိၣ်ထီၣ် ဒ်တၢ်ကွဲးပူတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတခါလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်လီၤကျဲၤလီၤန့ၣ် နထုးထီၣ်ရၤလီၤအီၤသ့န့ၣ်လီၤ.
ခ့ခါဆၢကတီၢ်ခဲအံၤ ပှၤကိးဂၤဒဲးန့ၣ်အိၣ်ဒီးအလီတဲစိသူ၀ဲဒၣ်(စိၣ်ရှၢၣ်မံၣ်ဒံၣ်ယၢၣ်)တခါခါအဃိ တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတခါခါလၢ...
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၃သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
တၢ်အိးထီၣ်ကွဲၢ်ကဘီကညီတီၤထီကၠိသီမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤဘၣ်တၢ်မၤလၢ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢမဲၢ်ဆီးဝ့ၢ်ပူၤဖဲတနံၤအံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၂၃)သီဂီၤခီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
တနံၤအံၤတၢ်မၤဝဲတၢ်အိးထီၣ်ကၠိသီမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤ,ပှၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤကၠိတၢ်ဘူၣ်ကစၢ်ဒ်အမ့ၢ်သီခါဖးဒိၣ်
(Luang Por Prida Phabhatharo
),ကၠီၣ်တဲၣ်ခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီဒ်အမ့ၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်,ကီၢ်ဆၣ်ခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ,ကညီကလုၥ်ဒူၣ်ခိၣ်နၢ်မိၢ်ပၢ်သရၣ်သမါ,ကၠိဖိဃုၥ်ဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်သးခဲလၢၥ်ဟဲထီၣ်ဝဲအိၣ်အဂၤ(၅၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်အိးထီၣ်ဝဲကၠိသီန့ၢ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်သူၣ်မံသးမုၥ်ပှၤအါဂၤအဂီၢ်ဒီးအိးထီၣ်ဝဲကၠိသီအံၤအတၢ်ပညိၣ်မ့ၢ်ဒ်သိး,ကညီဖိဒံဖိသၣ်လၢဃ့ၢ်အိၣ်ကဒု,တဒိးန့ၢ်ဘၣ်လိဘၣ်တၢ်တဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်,(ကွဲၢ်ကဘီကၠိခိၣ်)မါကၠီၣ်ခလ့စူစံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“တနံၤအံၤပအိးထီၣ်ဝဲကၠိသီန့ၣ်ဃံဃံလၤလၤအဖီခိၣ်ယသးခုဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.မ့ၢ်တၢ်သူၣ်မံသးမုၥ်လၢပှၤအါဂၤအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးလီၤ.ဒီးကၠိသီအံၤပအိးထီၣ်အီၤပတၢ်ပညိၣ်မ့ၢ်ဒ်ကညီသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်,ဖိဒံဖိသၣ်လၢနုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးလၢကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤ,တကးဘၣ်,ဖိသၣ်လၢဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ်”စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,တၢ်အိးထီၣ်ဝဲကၠိသီလၢဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်,သးခုဝဲလၢအဖိတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ်ဒီးစံးဘျူးဝဲခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးသရၣ်သမါတဖၣ်လၢအကွၢ်ထွဲဖိသၣ်တဖၣ်လၢတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တကပၤအဂ့ၢ်,ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်လၢအဟဲထီၣ်မူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဂၤစံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ယဖိဟဲအိၣ်ကၠိဖဲကွဲၢ်ကဘီကၠိအံၤန့ၢ်ခံလံ.တနံၣ်အံၤသရၣ်တဖၣ်အိးထီၣ်ကၠိသီလၢဖိသၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အဃိယသးခုဒိၣ်မး.မ့ၢ်တၢ်လီၤသးမုၥ်ဖးဒိၣ်လီၤ.ယစံးဘျူးဘၣ်ကၠိသရၣ်,ခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်လၢကွၢ်ထွဲဖိသၣ်လၢတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တကးဘၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ကဟုကယၥ်အဃိန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တနံၤအံၤတၢ်မၤဝဲတၢ်အိးထီၣ်ကၠိသီမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤ,အိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ထုးထီၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်အနီၢ်တယၢ်,တၢ်ဒီၣ်တဲၥ်ဖီပျံၤ,တၢ်ပၥ်ဖှိၣ်ထုကဖၣ်သၣ်ကမဲၤတၢ်အသိး,အိၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒီးတၢ်ဒုးနဲၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်လုၢ်လၢ်ထူသနူတၢ်ဂဲၤကလံၣ်,ကညီတၢ်ဂဲၤကလံၣ်ဒိ,ဃုၥ်ဒီးကညီပှၤသးဝံၣ်တၢ်ဖိတဖၣ်တၢ်သူၣ်ဝံၣ်သးဆၢတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,လၢတၢ်အိးထီၣ်ဝဲကွဲၢ်ကဘီကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်သီမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤလီၢ်ကဝီၤကၠီၣ်တဲၣ်မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်တၢ်မၤခိၣ်နၢ်,ကညီကလုၥ်ဒူၣ်မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်ဟ့ၣ်လီၤဒုးအီၣ်ဝဲပှၤလၢဟဲထီၣ်ကၠိသီမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျၤတဖၣ်လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီအါမံၤအါမၠိဒီးနီၤလီၤဝဲဃုသးဒီးတၢ်အီၣ်ဃ့ဃုၥ်ဒီးသိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကွဲၢ်ကညီတီၤထီကၠိသီအံၤတၢ်အိးထီၣ်ဝဲဖဲမဲၢ်ဆီဝ့ၢ်,မဲၢ်တီကဝီၤဒ့(၃)ကဝီၤဒ့အပူၤဒီးကၠိသီအံၤ,
လၢကၠီၣ်တဲၣ်သီခါဖးဒိၣ်(Luang Por Prida Phabhatharo)အတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဖီခိၣ်,တၢ်ပှ့ၤဝဲဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်လၢယိၤစ့(၇)ကကွဲၢ်ဘးဒီးသူၣ်ထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.