ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါယူၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢလၢအမ့ၢ်ရၤမတံ၀့ၢ်အံၤဖဲပူၤကွံာ်စှၤသီအတီၢ်ပူၤခီဖျိတၢ်စူၤအါအဃိ၀့ၢ်ပူၤထံ ဟဲဒိၣ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲလါယူၤ(၁)သီအနံၤန့ၣ်ခီဖျိတၢ်စူၤအါဒီးသူမွဲကျိထံဒိၣ်ထီၣ်၀ဲဒီးကစၢၢ်ထံဒိၣ်လီၤ၀ဲအဃိ၀့ၢ်ပူၤထံကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်ထံၦဲၤလုၢ်ဘၢကွံာ်၀ဲဒၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်၀့ၢ်ပူၤက၀ီၤဒ့သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးကျဲၤမုၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ထံဒိၣ်ဘၢကွံာ်၀ဲဒၣ်အဖၢမုၢ်လီၤအဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံး၀ဲဒၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “ဖဲတၢ်တတီၢ်ဖိအံၤန့ၣ်ထဲတစိၢ်ဖိလီၤန့ၣ်ထံဟဲထီၣ်၀ဲလၢကျဲမုၢ်ဖီခိၣ်မီၤနီၤႉ အခဲအံၤန့ၣ်ရၤမတံ တၢ်ဒီသဒၢမ့ၣ်အူဖၣ်ဆါ၀ဲၤဒၢးအမဲာ်ညါန့ၣ်ၦၤဘၣ်ဟးက့ၤလၢချံလီၤႉ ဟံၣ်တနီၤလၢအိၣ်တၢ်ပၢၤခိၣ်လၢအ လီၢ်ဖုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်သုးက့ၤအသးဆူတၢ်လီၢ်လၢအထီၣ်ထီအလီၢ်မီၤနီၤႉ ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ထံမ့ၢ်ဟဲ ဒိၣ်ထီၣ်ဘၣ်ဖုၣ်သတူၢ်ကလာ်န့ၣ်ဘၣ်ယိၣ်လၢကသုးလီၢ်သုးကျဲတန့ၢ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိလၢသူမွဲကျိထံဟဲထီၣ်အဃိက၀ီၤဒ့လၢအိၣ်ဘူးဒီးထံကျိကၢၢ်နံၤတၢ်လီၢ်လီၤဖုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒ်အမ့ၢ် ကၠီၣ်ဖၠးႇ သဲပိၤႇ သယဲၣ်ပ့ၤႇ သဖၢပ့ၤႇ ခူဆါႇ ကၠီၣ်တါႇ ၀ါတီၤ တၢ်သမံသမိးတြဲၤအလီၢ်ဒီး၀့ၢ်ပူၤ က၀ီၤဒ့တနီၤ ဟံၣ်ခိၣ်ကအိၣ်လၢအကယၤသ့ၣ်တဖၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်ဒီးထံဒိၣ်နိယွၤအဂ့ၢ်...

လါယူၤ ၉သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ကညီကီၢ်စဲၣ်ႇရၤမတံ၀့ၢ်ကလံၤထံးႇသူမွဲကျိကၢၢ်နံၤ-ပျီတပိၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်အိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအပူၤႇတလါအံၤလါယူၤအဆိကတၢၢ်တနွံအပူၤမူခိၣ်စူၤအဆၢတတဲာ်ကစၢၢ်ထံဒိၣ်လီၤဒီးထံကျိပူၤထံဒိၣ်ထီၣ်၀ဲအဃိထံကျိကၢၢ်နံၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိဟံၣ်အဖျၢၣ်(၁၀)ဘျဲၣ်ဟးဂီၤကွံာ်၀ဲအဂ့ၢ်ႇၦၤကွၢ်ထွဲလီၢ်အိၣ်ကဒုၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ မူခိၣ်စူၤကစၢၢ်ထံယွၤလီၤထံကျိကၢၢ်နံၤထံဒိၣ်ထီၣ်၀ဲအဃိႇၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိလၢအဟံၣ်အိၣ်ဘူးဒီးထံကျိကၢၢ်နံၤတဖၣ်အံၤအဟံၣ်ဟးဂီၤကွံာ်၀ဲဒီးသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲထံဒိၣ်ခိၣ်ယွၤအတၢ်ဂ့ၢ်ကီအဂ့ၢ်ႇပျီတပိၢ်လီၢ်အိၣ်ကဒုဆူၣ်ချ့ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစီၤကၠီၣ်အူစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်တသီခံသီအံၤဒုတၢ်စူၤဒုဖးအါညါႇထံဒိၣ်ထီၣ်ဖးဒိၣ်ညါလီၤႉမူခိၣ်စူၤထံန့ၣ်ဟဲလၢကစၢၢ်အဃိလီၤလီၤ၀ဲထံကျိပူၤထံကျိပူၤထံဒိၣ်ထီၣ်ကဒီးလီၤႉသ့ၣ်၀ၣ်အဒိၣ်တအိၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်အဃိၦၤဟံၣ်တနီၤနီၤထံထီၣ်တတုၤဘၣ်သနာ်က့ထံအီၣ်ကွံာ်ကၢၢ်ဒီးလီၤၦီၢ်ကွံာ်၀ဲအိၣ်လီၤႉလီၢ်ၦီၢ်အိၣ်လၢအဖျၢၣ်(၁၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါႉပၣ်ဃုာ်ဒီးတၢ်ဖီအီၣ်တ့ၤအီၣ်လၢၦၤကိးဂၤဒဲးဟဲဖီၣ်သကိးတၢ်အလီၢ်တဖျၢၣ်စ့ၢ်ကီးလီၤႉထံစးထီၣ်ဒိၣ်ဆူၣ်ထီၣ်ဖဲမဟါတဟါလီၤႉတနံၤအံၤဒုထံၦဲၤကၢၢ်နံၤလံႉၦၤလၢအိၣ်ဘူးလၢထံကျိကၢၢ်နံၤတဖၣ်ဘၣ်သုးဟံၣ်က့ၤအိၣ်လၢတၢ်ဖီခိၣ်ႉမူခိၣ်စူၤအဆၢတတဲာ်အိၣ်သၢသီလံလွံၢ်သီလံႉတၢ်လီၢ်ကိးတီၤဒဲးအပူၤအိၣ်ထဲထံလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇတၢ်ဆါဟံၣ်ဒီးကၠိတဖၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီးထံနုာ်လီၤဘၣ်စီၣ်၀ဲတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်အိၣ်၀ဲအသိးႇကလံၤဟဲဆူၣ်အဃိဟံၣ်လၢတဟးဂီၤဘၣ်တဖၣ်သနာ်က့ဖျိလီၤစီၤအိၣ်ဘၣ်စီၣ်၀ဲအဃိလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်အိၣ်ဆိးဘၣ်တဘံၣ်တဘၢဘၣ်အဂ့ၢ်ႇစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပျီတပိၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိအိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်အံၤႇဟံၣ်ခိၣ်အိၣ်၀ဲအဖျၢၣ်(၉၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးလီၢ်အိၣ်ကဒုအနီၢ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၃၀၀၀)ဘျဲၣ်အမဲာ်ညါအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤႇအိၣ်ဆိး၀ဲဖဲသူမွဲကျိထံကျိကၢၢ်နံၤထီၣ်ဘး၀ဲဒၣ်(၃)နံၣ်ဘျဲၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံအဂ့ၢ်ႇၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒီးၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်အံၤႇမ့ၢ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအအိၣ်ဟဲလၢလ့က့ၣ်ကီၤႇမဲၢ်၀ါခံႇမီခိၣ်သလ့ႇမဲၢ်ထီးသလ့ႇဖလူဖိသ၀ီသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးႇအပူၤကွံာ်မဟိတနံၣ်အပူၤတၢ်စူၤထံဒိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ဟံၣ်ဟးဂီၤတအိၣ်၀ဲဘၣ်ဒီးတနံၣ်အံၤခီဖျိထံဒိၣ်ခိၣ်ယွၤလီၤတၢ်ဂ့ၢ်ကီအိၣ်ထီၣ်ဒ်အံၤအဃိလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိလၢဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲဆူတၢ်ဖီခိၣ်တဖၣ်အံၤသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးတၢ်ခိၣ်ဒုးဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်တကူတၢ်တကူတလၢဘၣ်အတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်အသိးၦၤလၢတဘၣ်သုးလီၢ်ကျဲဘၣ်တဖၣ်သနာ်က့သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဖီအီၣ်တ့ၤအီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ႇစံးစ့ၢ်ကီး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၈သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇသုးက့(၆)ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤႇသုးကီၣ်ကးအပၢၤသုးပီးလီခိၣ်သုးခိၣ်စိ(ကၠီၣ်မၠ့ၣ်လွ့ၤ)လၢအဟဲပာ်လီၤစုက၀ဲၤတဂၤအံၤႇ(KNLA)သုးက့(၆)မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲ၀ဲအီၤႇစ့ပယီၤအကလီၢ်နွံဆံ(၇၀၀၀၀၀၀)အဂ့ၢ်ႇခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲတနံၤအံၤလါမ့ၤ(၈)သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ သုးကီၣ်ကးအပၢၤသုးပီးလီခိၣ်သုးခိၣ်စိ(ကၠီၣ်မၠ့ၣ်လွ့ၤ)အံၤႇအသးနံၣ်အိၣ်၀ဲ(၃၅)နံၣ်ဒီးမ့ၢ်၀ဲ(မီၣ်ကန့ၣ်)သုးဂံၢ်ထံး(စကခ-၁၉)အစုတီၤဖီလာ်ႇခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၁၀၆)ပၢၤသုးပီးလီခိၣ်လၢအကွၢ်ထွဲသုးဖိတဖၣ်အတၢ်အီၣ်တၢ်အီႇတၢ်ကူတၢ်သိးဃုာ်ဒီးတၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ်တဂၤအဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးပၢၤပီလီခိၣ်ကၠီၣ်မၠ့ၣ်လွ့ၤအံၤႇဟဲပာ်လီၤ၀ဲစုက၀ဲၤလၢ(KNLA)အအိၣ်ဖဲလါမ့ၤ(၇)သီအနံၤဒီးႇဟဲစိာ်၀ဲ(MA-3)၁ခိၣ်ႇကျိဆၣ်ဒၢ(၃)ခါႇကျိချံ(၁၃၀)ဖျၢၣ်ႇဃုာ်ဒီး(MA-5)၁ခိၣ်ႇကျိဆၣ်ဒၢ(၁)ခါကျိချံ(၁၁)ဖျၢၣ်အမဲာ်ညါႇဟဲစိာ်ဃုာ်၀ဲ(အံၣ်နၣ်ဂၣ်-အီနာဂါဗုံးသီး)မ့ၣ်ပိၢ်သၣ်(၄)ဖျၢၣ်အဃိ(KNLA)သုးက့(၆)တကပၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအီၤလၢစ့ပယီၤအကလီၢ်(နွံဆံ)(၇၀၀၀၀၀၀)အဂ့ၢ်ႇလံာ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၆)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤအံၤႇတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢသုးကီၣ်ကးဒီး(KNLA)တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ဘၢၣ်စၢၤအိၣ်၀ဲကိးနံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်တကပၤထီၣ်ဒုးမၤန့ၢ်၀ဲသုးကီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအိၣ်၀ဲအါမးအဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီႇသုးကီၣ်ကးလၢအဟဲတုၤဖဲသုးက့(၆)ဒူပျာယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ်အံၤႇအသုးတြိၤတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤတဖၣ်လီၤပအၣ်ကွံာ်၀ဲအိၣ်၀ဲအသိးအသုးဂံၢ်ဘါဒီးစုက၀ဲၤတဖၣ်လီၤစှၤကွံာ်၀ဲတကးဘၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အနီၢ်ကစၢ်သးဂံၢ်ဘါလၢဒုးယၤတပၤစ့ၢ်ကီးဟးဂီၤကွံာ်၀ဲအဃိႇခီၣ်ဆၢက့ၤ၀ဲအခိၣ်အနၢ်လၢတၢ်ဖီခိၣ်အကလုၢ်ဒီးဟဲပာ်ဖှိၣ်က့ၤအသးလၢႇခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(KNLA)အစုပူၤဒ်အံၤအိၣ်၀ဲအါမးအဂ့ၢ်ႇပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးႇခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢအံၤတူၢ်လိာ်မုာ်၀ဲသုးကီၣ်ကးအၦၤလၢအဘၣ်တၢ်ဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤအီၤလၢအသုးကလၢၤအပူၤတဖၣ်အသိးႇကွဲမုာ်၀ဲသုးကီၣ်ကးအၦၤတဖၣ်လၢကပာ်တ့ၢ်ကွံာ်အသုးကလၢၤဒီးဟဲပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇဆီၣ်တခူပာ်ဖျါ၀ဲလံာ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၇ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဃိၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအိၣ်ကီးတရံးႇ သ့ၣ်ဃးလီၤတီၢ်ဒီး၀့ၢ်ရှါသ့ၣ်တဖၣ်လၢဘၣ်ဟဲထီၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးဆူရၤမတံ၀့ၢ်သီခါဖၠၣ်အပူၤဒီးသီခါဖၠၣ်အခိၣ်အဃၢၤသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ကသူၣ်ထီၣ်န့ၢ်၀ဲဒဲဖိ(၃၀၀)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ မ့ၢ်လၢတၢ်စူၤခါကတီၢ်တုၤဃီလံၤဒီးသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤကၠိစ့ၢ်ကီးဘၣ်တၢ်စးထီၣ်အိးထီၣ်က့ၤလံအဃိၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဒ်သိးကအိၣ်ကဆိးဘၣ်လၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်ပူၤအဂီၢ်ဒီးတၢ်ပာ်ပနီၣ်န့ၢ်၀ဲၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲပူၤအဂီၢ်ဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်န့ၣ်၀ဲဒၣ်ဒဲဖိ(၃၀၀)ဖျၢၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်ၦၤမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသရၣ်မုၣ်နီၢ်လါရှံစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ခီဖျိလၢအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်လၢသီခါဖၠၣ်အကရၢၢ်အပူၤန့ၣ်တမ့ၢ်လၢအဒူၣ်အိၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ႉ မ့ၢ်လၢတၢ်စူၤခါဘၣ်လံဒီးသီခါန့ၣ်ဖၠၣ်န့ၣ်အိၣ်ဒီးကၠိအဃိခဲအံၤန့ၣ်ကၠိက့ၤထီၣ်လံအဖီခိၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်၀ဲတသ့လၢၤဘၣ်ႉ အဃိန့ၣ်ပတၢၣ်ပီၣ်သကိးဒီး(Peace Council)၀ံၤဘျီန့ၣ်ပကြၢးတ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံတၢ်လီၢ်တစိာ်တလီၤဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉ ပဟးဃုန့ၢ် တၢ်မၤစၢၤ၀ံၤဘျီန့ၣ်ခဲခဲအံၤန့ၣ်ပယာ်လီၤလၢပကတ့ထီၣ်န့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟံၣ်အဖျၢၣ်(၃၀၀)မီၤနီၤႉ ပမၤတၢ်တခါအံၤမ့ၢ်၀ံၤဘျီန့ၣ်ပကဟ့ၣ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအလီၢ်လၢကတီၢ်ဖုၣ်ဒ်န့ၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတကီၢ်ခါခဲအံၤလၢၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်တၢ်ဖီအီၣ်တ့ၤအီၣ်တၢ်ပီးတၢ်လီႇ နီၢ်ခိၣ်တၢ်ကဆှဲကဆှီႇ ထံအီနိအီဒီးတၢ်ဟးလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တၢ်လိၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲဒၣ်အသိးခါဆူမဲာ်ညါၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်တၢ်ကသူၣ်ထီၣ်န့ၢ်၀ဲဒၣ်တၢ်ဟ့ၣ်ကသံၣ်ဒၢးအအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်သရၣ်မုၢ်လါရှံစံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဃိၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢဟဲထီၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးဖဲရၤမတံ၀့ၢ်အပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဆိး၀ဲဒၣ်လၢက၀ီၤဒ့နီၣ်ဂံၢ်(၅) ယ့ၤပူၤ သီၣ်ခါဖၠၣ်ကရၢၢ်အပူၤန့ၣ်ခံဖျၢၣ်ႇ န့ၤစိမၠၣ် သ၀ီအသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်အပူၤန့ၣ်တဖျၢၣ်ဒီးသီၣ်ခါဖၠၣ်ကရၢၢ်အခိၣ်အဃၢၤစ့ၢ်ကီးၦၤနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢာ်ထီၣ်ဘးလၢ(၂၀၀၀)ဂၤဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်န့ၢ်၀ဲဒၣ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိ(၂၀၀၀)ဂၤဃၣ်ဃၣ်အံၤအဂီၢ်ဒဲ(၃၀၀)ဖျၢၣ်အံၤန့ၣ်ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်တကူတလၢဒီးတဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲကိးဂၤဒဲဘၣ်အဂ့ၢ်ၦၤမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသူၣ်ထီၣ်တ့ထီၣ်န့ၢ်၀ဲၦၤလီၢ်က၀ီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ဒဲဖိတၢ်သူၣ်ထီၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤန့ၣ်ဟဲခီဖျိ၀ဲဒၣ်လၢ(CBO) (NGO)တၢ်ကရၢကရိဒီး(KNU/KNLA-P.C)သ့ၣ်တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီလၢတၢ်ကအံးထွဲကွၢ်ထွဲၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအံၤအဂီၢ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲၦၤကွၢ်ထွဲတၢ်ဖိကမံးတံာ်တဖုအသိးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်ဒဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲလၢတၢ်ကဒုးသ့ၣ်ညါပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိဒဲက၀ီၤအ၀ဲအံၤလၢအိၣ်ဃုာ်၀ဲဒၣ်ဒီးအကမံးတံာ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤ ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၇ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲမဟါလါယူၤ ၆ သီ မုၢ်နၤခီ ၉ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ခိးထုး၀ဲဒၣ်ပယီၤသုးသိလ့ၣ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤအဃိ သိလ့ၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်တခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးသိလ့ၣ်အံၤအိၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢကၠဲးထိၣ်တကပၤဒီးဖဲအဟဲတုၤတလၢထီၣ်တပျဲကျိတိၤ ဘိၤခါကွ့သ၀ီဃၢၤအခါန့ၣ်ဘၣ်တၢ်ခိးထုးအ၀ဲသ့ၣ်သိလ့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါ အမံၤတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲမဟါလၢ(ဘိၤခါကွ့)န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်(ပယီၤသုး)ဟဲထီၣ်န့ၣ်ၦၤခိးထုးအီၤအသိလ့ၣ်ဟးဂီၤတခိၣ်ႉ မ့မ့ၢ်လၢတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးခီန့ၣ်ၦၤဃုသ့ၣ်ညါအီၤဘၣ်ဖၢဒံးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါမ့ၤ ၆သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇသုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ႇ ကညီကၠိဖိဟံၣ်အိၣ်ကဒု(Karen Student’s Center-KSC)တၢ်မၤလိကၠိအံၤတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၄-၂၀၂၅)ကၠိတၢ်မၤလိနံၣ် အဂီၢ်ႇကၠိဖိတဖၣ်ဘၣ်ဆီတလဲမၤလိက့ၤ၀ဲတၢ်လၢသုးကီၣ်ကးပယီၤပဒိၣ်တၢ်မၤလိကၠိအဂ့ၢ်ႇကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကညီကၠိဖိဟံၣ်အိၣ်ကဒု(KSC)တၢ်မၤလိကၠိအံၤႇအပူၤကွံာ်မ့ၢ်တ့ၢ်၀ဲ(Private )တၢ်မၤလိကၠိဘၣ်ဆၣ်ႇတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၄-၂၅)တၢ်မၤလိနံၣ်အဂီၢ်ႇခီဖျိသုးကီၣ်ကးပဒိၣ်နဲၣ်လီၤတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအါမံၤဒီးကၠိတကပၤမၤထွဲတန့ၢ်ဘၣ်အဃိတၢ်ဆီတလဲဒုးထီၣ်က့ၤ၀ဲကၠိဖိတဖၣ်လၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်သုးကီၣ်ကး(နီၢ်ဂံၢ်-၂)ပဒိၣ်တီၤထီကၠိအဂ့ၢ်ႇကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤႇစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တနံၣ်အံၤပတဆဲးအိၣ်ဒ်သိးနီၢ်ကစၢ်(Private)ကၠိလၢၤဘၣ်ႇပဟးထီၣ်ကွံာ်လံႉပတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲအါမးပကဲတ့ၢ်(Private)ကၠိတမ့ၢ်ပမၤပနီၢ်ကစၢ်မုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်ဘၣ်ႇပမၤလၢၦၤတ၀ၢဂီၢ်အဃိန့ၣ်ကျိၣ်စ့တကပၤမ့ၢ်ဂ့ၤအတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်အဃိပကဆဲးအိၣ်ဆၢထၢၣ်ဒ်နီၢ်တဂၤအဂီၢ်ႇပမၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ခဲအံၤႉလၢတၢ်န့ၣ်အဃိပလဲၤတဲသကိးတၢ်ဒီးနီၣ်ဂံၢ်-၂တီၤထီကၠိမီၤႉပကၠိအံၤပကဆီတလဲလၢနီၢ်တဂၤကၠိအဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ဘျၢတၢ်သိၣ်တၢ်သီတဖၣ်အိၣ်၀ဲအါမးကျိၣ်စ့တၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ၤတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိန့ၣ်ပမၤတနၢၤလၢၤဘၣ်ဒီးပလဲၤပာ်ဖှိၣ်က့ၤသးဆူနီၣ်ဂံၢ်-၂တီၤထီကၠိ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၄-၂၀၂၅)တၢ်မၤလိနံၣ်အပူၤ(KSC)ကၠိဖိတဖၣ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲအဂၤ(၂၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးကၠိဖိလၢအအိၣ်ဆိးလၢ(KSC)တၢ်ကဟုကယာ်အဖီလာ်အပူၤတဖၣ်အံၤမ့ဘၣ်လဲၤထီၣ်၀ဲကၠိလၢ(နီၢ်ဂံၢ်-၂)သုးကီၣ်ကးပဒိၣ်ကၠိဘၣ်ဆၣ်အိၣ်ဆိး၀ဲဒၣ်လၢ(KSC)ဟံၣ်ဒွဲလီၤအဂ့ၢ်ႇအ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီႇဒ်သိးကၠိအံၤကဆဲးအိၣ်ဆၢထၢၣ်ဒ်(္စမငလေအန)သုတန့ၢ်တဂ့ၤအဂီၢ်ႇသုးကီၣ်ကးပဒိၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဃ့ထီၣ်၀ဲတၢ်ဘၣ်ဒုးနဲၣ်တၢ်စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်လၢကၠိအဖီခိၣ်အိၣ်၀ဲအါမံၤဒီးခီဖျိအတၢ်ဃ့ထီၣ်တဖၣ်တအိၣ်လၢၦဲၤဒီးကၠိဘၣ်အဃိႇၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဆၢတဲာ်၀ဲလၢကလဲၤပာ်ဖှိၣ်က့ၤအသးဒီး(ဘက-ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်း)သီခါဖၠၣ်တၢ်မၤလိကၠိလၢတီၤကလ့တၢ်လီၢ်အပူၤအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်သုးကီၣ်ကးတဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ပျဲဘၣ်ဒီးနဲၣ်လီၤ၀ဲလၢတၢ်ကဘၣ်လဲၤထီၣ်ဒၣ်ထဲဖၣ်အၣ်၀့ၢ်နီၢ်ဂံၢ်(၄)တီၤထီကၠိမ့တမ့ၢ်နီၢ်ဂံၢ်(၂)တီၤထီကၠိလီၤအဂ့ၢ်ႇကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအဂၤတဂၤစံးစ့ၢ်ကီး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီႇသုးကီၣ်ကးပဒိၣ်တဖၣ်မၤ၀ဲဒ်အံၤအဖီခိၣ်န့ၣ်ခီဖျိဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢအစုတီၤဖီလာ်ပဒိၣ်ကၠိတဖၣ်အပူၤကၠိဖိနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးတအိၣ်အါဘၣ်အဂ့ၢ်ကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤလီၢ်လီၢ်အံၤစံးစ့ၢ်ကီး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (KSC)ကၠိအံၤႇမ့ၢ်၀ဲတီၤထီကၠိတဖျၢၣ်ဒီးအပူၤကွံာ်သိၣ်လိ၀ဲအတီၤတဆံတဆံတတီၤတဆံခံတီၤကၠိဖိတဖၣ်လၢအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်၀ဲတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအပူၤဒီးႇကၠိအံၤကညီကီၢ်စဲၣ်ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇကီၢ်ဆၣ်တဖၣ်တကးဘၣ်တၢ်လီၢ်လၢအဂၤဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်ဟဲပာ်ဖှိၣ်မၤလိ၀ဲတၢ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးႇတၢ်သူၣ်ထီၣ်၀ဲကၠိအံၤအတၢ်ပညိၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးကၠိဖိလၢအိၣ်ကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤလၢတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်နီၢ်နီၢ်တဖၣ်ကမၤလိဘၣ်တၢ်အဂီၢ်ႇဒီးဘၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်တ့ၢ်အီၤဖဲ(၁၉၇၀)အဆၢကတီၢ်လၢ(ကညီလုၢ်လၢ်ထူသနူတၢ်ဆဲးတၢ်လၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်)ဖဲဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉဒီးကၠိအံၤခဲအံၤအိၣ်သူၣ်လီၤအသးယံာ်၀ဲလၢ(၅၄)နံၣ်လံအဂ့ၢ်ႇၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၆ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၃)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤစးထီၣ်လၢလါမ့ၤထီၣ်သီ အခါလံၤလံၤပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤလၢတၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံာ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ဂုာ်က့ၤအခံပာ်တ့ၢ်ကွံာ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢကက့ၤထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံာ်၀ဲအသုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်ဟဲထီၣ်မၤအါထီၣ်အသုးကျိၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤစးထီၣ်လၢသုးကီၣ်ကးဟံးန့ၢ်ဆူၣ်ကွံာ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၃)ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံာ်၀ဲသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၁၇)ဖျၢၣ်အသိးသုးကီၣ်ကးတကပၤဘၣ်ဂုာ်က့ၤအခံဒီးဘၣ်ပာ်တ့ၢ်ကွံာ်၀ဲအသုးကလၢၤန့ၣ်အိၣ်၀ဲ(၁၀)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲလါမ့ၤခံနွံတနွံအတီၢ်ပူၤအခါလံၤလံၤသုးကီၣ်ကးအံၤလၢတၢ်ကက့ၤထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲအသုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်သုးကီၣ်ကးအသုးနီၣ်ဂံၢ်(၂၀၀)ဘျဲၣ်ဘျဲၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢဆီထံးကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတကပၤဒ်အံၤအဖီခိၣ်တုၤတကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)အဖၢမုၢ်လီၤအဂ့ၢ်ဆီထံးကီၢ်ဆၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “သုးကီၣ်ကးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အဲၣ်ဒိးက့ၤဟံန့ၢ်က့ၤ၀ဲအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအသုးကလၢၤလီၢ်လံၤတဖၣ်မီၤနီၤႉ အ၀ဲ သ့ၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲအနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးန့ၣ်အိၣ်၀ဲ(၂၀၀)ဘျဲၣ်ဘျဲၣ်ဒီးအၦၤလၢအိၣ်တ့ၢ်သုးကလၢၤပူၤမ့ၢ်ပာ်ဖှိၣ်န့ၣ်ကအိၣ်၀ဲ(၃၀၀)အခိၣ်အဃၢၤမီၤနီၤႉ မဟါကၢၤဖဲလါမ့ၤ(၁၄ႇ ၁၅ႇ ၁၆)သီဖဲန့ၣ်န့ၣ်ဘၣ်သဂၢၢ်လိာ်သးဒီးဆီထံးကီၢ် ဆၣ်သုးရ့ၣ်(၇)မီၤနီၤႉ တကီၢ်ခါအခဲအံၤန့ၣ်လဲၤ၀ဲတဆီတဆီဒီးဖျိး၀ဲဒၣ်တုၤလၢ(တိၤသ့ၣ်ဖူ)လံမီၤနီၤႉ ခဲခဲအံၤ န့ၣ်ဘၣ်သဂၢၢ်ခးလိာ်သးဒီးလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်သုးရ့ၣ်(၉)တကပၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကျိၤလၢဟဲထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်အဆၢကတီၢ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲဒၣ်ဒီးကျိဖးဒိၣ်ႇ သုးအသိၣ်လ့ၣ်ဒီးဒြိသ့ၣ်တဖၣ်အသိးတကးဒံးဘၣ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤဒ်သိးအသုး ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲကန့ၢ်ကဖျိးအဂီၢ်အသုးကလၢၤလၢအမ့ၢ်ဆီထံးဒုးယၤသုးကလၢၤႇ ခီၣ်သုးရ့ၣ် (ခလရ-၂၆၄)သ့ၣ်တဖၣ်ခးလီၤစၢၤန့ၣ်၀ဲကျိဖးဒိၣ်အဂ့ၢ်အ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးကီၣ်ကးသ့ၣ်တဖၣ်လၢကမၤရှဲပျီန့ၢ်၀ဲအသုးကျိၤကျဲအဂီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇ တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်အသးတအိၣ်ဘၣ် အဆၢကတီၢ်ဒၣ်လဲာ်မ့ၢ်ဂ့ၤခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်အိၣ်၀ဲခဲအံၤခဲအံၤအဃိဘၣ်ဟးဂီၤကွံာ်၀ဲကမျၢၢ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးဘၣ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲကမျၢၢ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ညီနုၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးကီၣ်ကးသုးကလၢၤအလီၢ်ခံကတၢၢ်လၢအဂုာ်က့ၤအခံတဖျၢၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ(ဘီကထၣ်)သုးကလၢၤလၢအအိၣ်ဆီလီၤအသးလၢလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဒီးဖဲကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်လဲၤက၀ီၤတံၢ်ခး၀ဲအဆၢကတီၢ်ဒ်သိးအသုးကလၢၤသုတလီၤတဂ့ၤအဂီၢ်သုးကီၣ်ကးတကပၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇ သူစ့ၢ်ကီးကလံၤကျါသုးအဃိၦၤလီၢ်က၀ီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ခူသူၣ်အသးဆူခိခိၣ်ၦၢ်လၢ်ကျါအ...

လါယူၤ ၆ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤ ကၠိတနီၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံးလၢ ကအိးထီၣ်ကဒါက့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအဘူးဒီးသုးကီၣ်ကးအကၠိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤခီဖျိဒုးယၤတၢ်အိၣ်သးတဂၢၢ်တကျၢၤဒံးဘၣ်အဃိ ၦၤကမျၢၢ်က့ၤအိၣ်လၢအဟံၣ်အဃီ တအိၣ်ခဲလၢာ်ဒံးဘၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိး တနံၣ်အံၤတၢ်မၤလိနံၣ်အဂီၢ် ၦၤကၠိဖိဟဲဆဲးလီၤမံၤအိၣ်စှၤကိာ်ဖိလီၤဒီး ဘၣ်ဆၣ် သုးကီၣ်ကးမၢၦၤအိးထီၣ်န့ၢ်ဆူၣ်ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအဘူးဒီးသုးကီၣ်ကး အကၠိတဖၣ် စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “မ့မ့ၢ်လၢနီၣ်ဂံၢ်(၁)တီၤထီကၠိခီန့ၣ်တအိးထီၣ်တသ့ဘၣ်အဃိၦၤဟဲက့ၤထီၣ်ကၠိႉ ၀့ကၠံကၠိန့ၣ် ဟဲပာ်ဖှီၣ်က့ၤဒီး နီၣ်ဂံၢ်(၁)တီၤထီကၠိအဃိၦၤကၠိဖိခဲလၢာ်အိၣ်အဂၤ (၁၀၀)ဘျဲၣ်ႉ ကၠိလၢအဂၤတဖၣ်န့ၣ်မ့ၣ်အူအီၣ်၀ဲအိၣ်စ့ၢ်ႉ...

လါယူၤ ၅သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီၢ်ပယီၤစ့လဲအလုၢ်အၦ့ၤလီၤကွံာ်၀ဲ၀ံၤအလီၢ်ခံႇထံဂုၢ်ကီၢ်ဂၤတၢ်ဒိးလဲစ့အၦ့ၤတဂၢၢ်တကျၢၤ၀ဲဘၣ်အမဲာ်ညါႇကီၢ်ဆၢကျဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကီခဲဒိၣ်ထီၣ်၀ဲအဃိႇတလၢၤ(မိၢ်)ဒီးကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်အၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢ(ခံဆး)ညါအဂ့ၢ်ႇသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤကၤတၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤတၢ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်ဒီးၦၤၦ့ၤတၢ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤအဆၢကတီၢ်ႇမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤအဃိကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢတၢ်၀ံစိာ်တီဆှၢကျဲတဖၣ်ဟးဂီၤကွံာ်၀ဲဒီးသိလ့ၣ်တဖၣ်ဟးထီၣ်ဟးလီၤကီခဲဒိၣ်ထီၣ်၀ဲအမဲာ်ညါႇထံဂုၢ်ကီၢ်ဂၤတၢ်ဒိးလဲစ့(၁)ဒီၣ်လၣ်န့ၣ်န့ၢ်ထဲလၢစ့ပယီၤ(၃၀၀၀)ကၠးဆူ(၄၀၀၀)ကၠးဘျဲၣ်အဘၢၣ်စၢၤဒီးမ့မ့ၢ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်စ့တကပၤစ့ၢ်ကီး(၁)ဘးန့ၣ်ႇန့ၣ်က့ၤထဲစ့ပယီၤ(၁၀၀)ကၠးတုၤလၢ(၁၃၀)ကၠးခိၣ်ဃၢၤန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိႇတလၢၤ(မိၢ်)ကီၢ်စဲၣ်ဒီးကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီဃုာ်ဒီးပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤႇအၦ့ၤထီၣ်၀ဲအါန့ၢ်ဒံးလၢညါ(ခံဆး)အိၣ်၀ဲအမဲာ်ညါတၢ်ဟးဃုၦ့ၤက့ၤတၢ်တန့ၢ်ညီညီဒ်သိးလၢညါအသိးလၢၤစ့ၢ်ကီးဘၣ်ဒီးတၢ်တီဆှၢတၢ်ဖိတၢ်လံၤအလဲတဖၣ်စ့ၢ်ကီးအၦ့ၤထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ႇဖၣ်အၣ်လီၢ်က၀ီၤပိာ်မုၣ်လၢအလုၢ်အီၣ်သးသမူလၢတၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်အၦ့ၤထီၣ်အိၣ်လၢ(ခံဆး)ဃၣ်ဃၣ်ညါႉတသီဒီးတသီန့ၣ်ထီၣ်ချ့မးႇတနီၤန့ၣ်အပူၤကွံာ်အၦ့ၤအိၣ်ဒၣ်ထဲတကလးအဖီလာ်လီၤအခဲအံၤန့ၣ်တကလးဘျဲၣ်လံႉတၢ်ဖိတၢ်လံၤတနီၤလၢအထီၣ်တပီၢ်ခံပီၢ်တဖၣ်န့ၣ်ခဲအံၤထီၣ်တဘျီဃီလၢအကထိလံႉစ့လဲမ့က့ၤဂၢၢ်ကဒါက့ၤန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်အိၣ်သးကမၤသးဒ်လဲၣ်တသ့ၣ်ညါဒံးဘၣ်ႉအခဲအံၤကျဲဟးဂီၤကဒီးအဃိတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်ဟဲတတုၤဒံးဘၣ်ႉတၢ်တီဆှၢအဘူးအလဲနါက့အါထီၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇဒ်သိးသိလ့ၣ်တဖၣ်ကတီဆှၢ၀ဲပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤဒီးၦၤကညီတဖၣ်ဆူရၤမတံ၀့ၢ်အဂီၢ်ဘၣ်သူ၀ဲကျဲလၢထိၣ်ကီၣ်တကပၤအသိးဘၣ်သူစ့ၢ်ကီး၀ဲၦၢ်ကျဲဒီးဟီၣ်ခိၣ်ကပံာ်ကျဲတဖၣ်အဃိမူခိၣ်စူၤဒိၣ်ကျဲဟးဂီၤ၀ဲအဖီခိၣ်တၢ်ဃ့အါထီၣ်၀ဲတၢ်၀ံစိာ်တီဆှၢအဘူးအလဲအဂ့ၢ်ႇစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ရၤမတံၦၢ်ကျဲဟးဂီၤ၀ဲအမဲာ်ညါႇဖဲလါမ့ၤအတီၢ်ပူၤတၢ်ထုးမၤဟးဂီၤကွံာ်၀ဲတလၢၢၤ(မိၢ်)ကီၢ်စဲၣ်တိၤခံဘိ၀ံၤအလီၢ်ခံ တၢ်ပတုာ်ကွံာ်၀ဲတၢ်၀ံစိာ်တီဆှၢကျဲတစိၢ်တလီၢ်အဃိသိလ့ၣ်တီၣ်ပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤဒီးတီၦၤကညီတဖၣ်ႇသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤအသီယံာ်ထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးႇခီဖျိလၢတၢ်အိၣ်သးဒ်အံၤအဖီခိၣ်အဃိဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်အဘူးအလဲတအါထီၣ်၀ဲဘၣ်ဒီး မုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤတနံၤဂီၢ်တၢ်မၤအဘူးအလဲႇဒီတလါဂီၢ်တၢ်မၤအဘူးအလဲဃုာ်ဒီးၦၤပတီၢ်မုၢ်ဖိတဖၣ်အဂီၢ်တၢ်ဘၣ်လီၢ်ဘၣ်ဒွါတအိၣ်၀ဲဘၣ်ဒီးသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အိၣ်မူအိၣ်ဆိးအီၣ်အီတၢ်ဂ့ၢ်ကီအဂ့ၢ်ႇသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤႇဒ် Myanmar Market Price လါမ့ၤ(၃)သီအတၢ်ပာ်ဖျါအသိးန့ၣ်ႇထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်ဒိးလဲစ့-ကၠီၣ်တဲၣ်စ့(၁)ဘးန့ၣ်လီၤလၢ၀ဲလၢစ့ပယီၤ(၁၃၀)ကၠးတုၤလၢ(၁၀၀)ကၠးအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတခီတၢ်ၦ့ၤထီၣ်၀ဲဒၣ်အဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၅ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်လၢၢ်ကဆီကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤခီဖျိပယီၤသုးကီၣ်ကးအ သုးဟဲထီၣ်ဒီးတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်သးအမဲာ်ညါသုးကီၣ်ကးခးလီၤစ့ၢ်ကီးကျိဖးဒိၣ်အဃိၦၤဒူဖိသ၀ီဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ကွံာ်၀ဲဒၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိ(၁၀၀၀)ဂၤဘျဲၣ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲအဂ့ၢ်ဟီၣ်က၀ီၤအၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိလၢအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးလၢခိခိၣ်ၦၢ်လၢ်ကျါအပူၤဒ်အံန့ၣ်ထီၣ်ဘး၀ဲလၢ(၃)လါဃၣ်ဃၣ်လံအဃိၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဒၣ်ဒီးတၢ်ညၣ်ဂိၢ်ဃၣ်ႇ တၢ်ဟၢဖၢလူဘှီးႇ တၢ်လိာ်သး တၢ်ဆါဒီးအါန့ၢ်အမဲာ်ညါဘၣ်ကွၢ်ဆၢမဲာ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီႇ တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိး(တၢ်အခိၣ်ဒုး)တၢ်ကီတၢ်ခဲ သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်လၢၢ်ကဆီကီၢ်ဆၣ်မနိၣ်ရိၢ်ဟီၣ်က၀ီၤမူဒါခိၣ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တုၤတကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ်လၢၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်တၢ်ကရၢကရိအဂၤလၢကဟဲဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်တအိၣ်နီတဒူၣ်ဒံးဘၣ်ဒီးအိၣ်ဒၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါႇ ဒူသ၀ီသ့ၣ်တဖၣ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲဒၣ် လီၤအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်မနိၣ်ရိၢ်ဟီၣ်က၀ီၤမူဒါခိၣ်စီၤဘီးကစဲၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “တုၤခဲအံၤဒၣ်လဲာ်န့ၣ်တၢ်ကရၢကရိလၢအဂၤကဟဲဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်တအိၣ်ဒံးဘၣ်မီၤနီၤႉ လၢတ ကီၢ်ခါတၢ်အိၣ်သးအ၀ဲအံၤန့ၣ်အိၣ်ဒၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးလၢကီၢ်ဆၣ်အပတီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤပမၤစၢၤအ၀ဲသ့ၣ်န့ၢ်အသိးပမၤစၢၤအ၀ဲသ့ၣ်လီၤႉ လၢကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤအခဲအံၤန့ၣ်ပဃုန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ န့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ဒီးၦၤဖးဒိၣ်ညါလီၤႉ အသီအါထီၣ်စ့ၢ်ကီးအဖီခိၣ်အံၤဒီးပဃုယံာ်ယံာ်တန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉ အဃိသးဒီးပဃုန့ၢ်အီၤတၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲလၢဒူသ၀ီန့ၣ်အိၣ်တနီၤဘၣ်ဆၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲဖးအါညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်၀ဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်လၢလါမးရှးအတီၢ်ပူၤအခါလံၤလံၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်လၢဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ ယွၤသါယွၤႇ မနိၣ်ရိၢ်ႇ ခဲခၠီႇဘၣ်ခွါႇ ချီၣ်သူဂီၤႇ...