ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါမ့ၤ ၁၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၁၃ သီအခါ ပယီၤသုးမၤဟးဂီၤကွံာ် ကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံး၀့ၢ်ကျဲနုာ်လီၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး လၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဃိတကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ကီတၢ်ခဲတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ကဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးမၤဟးဂီၤကီးတရံး၀့ၢ်ကျဲနုာ်လီၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအမၤတၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤႇ ၦၤၦ့ၤဆါတၢ်ချံတၢ်သၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒီးၦၤလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၤလိၤလၢတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအကလုာ်ကလုာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ပိာ်မုၣ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“နကလဲၤကျဲလၢအဂၤခီဒၢးခီဖျိထံကျိန့ၣ်ထံအါထီၣ်အဃိၦၤသိလ့ၣ်ၦၤဆဲးကဲးဟးဂီၤဒီဒူၣ်လံႉ ထံမ့ဟဲအါထီၣ်ကဒီးဒုနလဲၤတသ့နီတစဲးလၢၤဘၣ်ႉမ့ၢ်ကဘၣ်မၤဒ်လဲၣ်မးတသ့ၣ်ညါလၢၤဘၣ်ႉမ့ဟဲထီၣ်လၢအိၣ်တဆူၣ်အိၣ်တချ့ဘၣ်န့ၣ်ကလဲၤပၠးသးလၢ၀့ၢ်ပူၤအဂီၢ်တညီလၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကီးတရံး–မၠၣ်၀တံၣ်အ့ရှါကျဲ ကီးနွဲၣ်သ၀ီပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီး အိၣ်ခိးသမံသမိးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢပယီၤသုးသမံသမိးအီၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ပယီၤသုးအိၣ်ဖဲကီးနွဲၣ်သ၀ီပူၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးသမံသမိးတၢ်ဟဲအါထီၣ်ႉသံကွၢ်၀ဲမ့ၢ်သုထံၣ်ကီၢ်သူလ့ၤအၦၤစ့ၢ်ဧါႇအအိၣ်ဖဲလဲၣ်ႇသုဟဲၦ့ၤန့ၢ်ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤဧါႇသံကွၢ်၀ဲဒီဒူၣ်ညါႉအ၀ဲသ့ၣ်သမံသမိးတၢ်အါထီၣ်အဃိဟးထီၣ်က့ၤလီၤတမုာ်အါအါလၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၁၃ သီအခါန့ၣ်...

လါမ့ၤ ၁၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ၦၤဖိဒံဖိသၣ်လၢအအိၣ်ကၠိတမုာ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်ထီၣ်ကၠိကမုာ်ထီၣ်ကဒါအတီၤကန့ၢ်အဂီၢ်န့ၣ် ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)အိးထီၣ်န့ၢ်၀ဲ (Non-Formal Education-NFE)တၢ်သိၣ်လိကၠိအံၤ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၁၅ သီအခါအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိခိ၀ံၣ်တၢ်ဆါဒီးသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤအဃိ ဟီၣ်က၀ီၤဒူသ၀ီအပူၤ ၦၤဖိဒံဖိသၣ်လၢအယံၤထီၣ်ဒီးတၢ်သိၣ်လိမၤဒိး သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ် ဘၣ်တၢ်အိးထီၣ်န့ၢ်၀ဲတၢ်သိၣ်လိကၠိအံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတၢ်သိၣ်လိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ တဖၣ် အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်သိၣ်လိသရၣ်မုၣ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ၦၤဖိသၣ်လၢအမိၢ်အပၢ်ဆှၢအီၤလၢကၠိတန့ၢ်ဘၣ်တဖၣ်ဒီးၦၤဖိသၣ်လၢအအိၣ်ကၠိတမုာ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ကၠိကမုာ်ထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်တၢ်အိးထီၣ်၀ဲတၢ်သိၣ်လိအံၤလီၤႉမ့မၤဒ်န့ၣ်မးဖိသၣ်လၢကဟဲလၢခံသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်မူဒါကသ့မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါမ့ၤ ၁၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ယ့ၤဖၠူၤကီၢ်ဆၣ် နဘူၣ်လဲၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ပယီၤသုးလၢအနုာ်လီၤအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲ (မူဒူ)သ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤဟံကွံာ်၀ဲသ၀ီဖိအကျိၣ်အစ့ဒီးအလီတဲစိသ့ၣ်တဖၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢမူဒူသ၀ီဖိတဖၣ် အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၁၄ သီအနံၤ ယ့ၤဖၠူၤကီၢ်ဆၣ် တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးနုာ်လီၤခး၀ဲပယီၤသုးတြဲၤ၀ံၤလီၢ်ခံ ဖဲမဟါန့ၣ်ပယီၤသုးနုာ်လီၤ၀ဲလၢမူဒူသ၀ီပူၤဒီးဟံကွံာ်၀ဲသ၀ီဖိအကျိၣ်အစ့ဒီးလီတဲစိတကးဒံးဘၣ် ဖီၣ်၀ဲသ၀ီဖိတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မူဒူသ၀ီဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါမ့ၤ ၁၆ သီ အနံၤ...

လါမ့ၤ ၁၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် စွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ စးထီၣ်ဖဲလါမ့ၤ ၁၂ သီအနံၤန့ၣ် သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဒီး က၀ီၤဒ့သးၦၢ်ဖီၣ်၀ဲဒၣ်လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိလၢအကဲသုးတမုာ်ဟ့ၣ်စ့တန့ၢ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလဲၤဖံးမၤတၢ်ဖဲဟီၣ်က၀ီၤပူၤန့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဖဲလါမ့ၤအတီၢ်ပူၤအံၤတၢ်ဟးထၢ၀ဲစ့လၢက၀ီၤဒ့ပူၤဟံၣ်ဒီးဟံၣ်တၢးအခါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢစ့ယိၤ(၁၅၀၀)တုၤလၢ(၃၀၀၀)ညါဒီး ကမျၢၢ်(၃)ဂၤလၢအဟ့ၣ်စ့တန့ၢ်ဘၣ်အံၤတၢ်က့ၤကိး၀ဲဆူ(BGF)တြဲၤတၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤပိာ်မုၣ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢစွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤလၢတၢ်ကထၢသုးသီအဂီၢ်လၢက၀ီၤဒ့ပူၤန့ၣ်(BGF)ဒီးက၀ီၤဒ့သးၦၢ်မၢၦၤဘၣ်ဖီၣ်တၢ်ဖး(၁၅)ဂၤတုၤလၢအဂၤ(၂၀)ညါဒီးဖဲန့ၣ်အကျါၦၤလၢအဖီၣ်ဘၣ်တၢ်ဖးဘၣ်(၅)ဂၤန့ၣ်ကဘၣ်ကဲသုးန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအမ့တအဲၣ်ဒိးကဲသုးဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ်ကဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲစ့ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ဟးလူၤထၢ၀ဲဒၣ်စ့လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဟံၣ်အသိးပာ်ပနီၣ်၀ဲလီၢ်ခံကတၢၢ်လါမ့ၤ ၁၅ သီ တၢ်ကဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤ သ၀ီဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢစွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤပူၤၦၤလၢအဖီၣ်တၢ်ဖးဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်မ့တအဲၣ်ဒိးကဲသုးဘၣ်န့ၣ် ကဘၣ်ဟ့ၣ်စ့ဟံၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်ဆံးအါလဲၣ်န့ၣ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်ဃာ်၀ဲတအိၣ်ဒံးဘၣ်ႇဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဖီၣ်၀ဲက၀ီၤဒ့သးၦၢ်လၢအဘူးဒီးဟီၣ်က၀ီၤ၀ဲန့ၣ်(၄)ဂၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါမ့ၤ ၁၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးကျိၤဆဲးနုာ်လီၤကဒီးအဃိကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲကဒီးလၢတၢ်လီၢ်အဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် မိကီၢ်ဆၣ်ႇဆီထံးကီၢ်ဆၣ်ဒီးလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤ ခီဖျိပယီၤသုးကျိၤဟဲနုာ်လီၤတပယူာ်ဃီအဃိဟီၣ်က၀ီၤပူၤကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်သုးကဒီးအလီၢ်အကျဲလၢတၢ်လီၢ်အဂၤအဃိထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီၦၤဂ့ၢ်၀ီကရူၢ်အၦၤတဂၤလၢအမၤစၢၤ ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအံၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်အိၣ်သးဒုနးထီၣ်ဒိၣ်မးႉပယီၤသုးလၢအဟဲနုာ်လီၤတဖၣ်အံၤနုာ်လီၤလၢသ၀ီပူၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ၦၤဟံၣ်ၦၤဃီႇတကးဒံးဘၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ဃုာ်ကမျၢၢ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်မ့ဟဲနုာ်လီၤလၢတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်လံန့ၣ်ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲကဒီးအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လီၤႉခဲအံၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိကလံၤမုၢ်လီၤအဃိကီခဲဒိၣ်ထီၣ်၀ဲ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်တၢ်ခိၣ်ဒုးတကူတလၢ၀ဲဘၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ လိၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးမ့ဒွးလၢၦၤနီၣ်ဂံၢ်အဂၤ(၁၀၀၀)န့ၣ်ၦၤဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤအိၣ်ထဲအဂၤ(၂၀၀)လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤ ကညီၦၤဂ့ၢ်၀ီကရူၢ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤဆီတလဲသးလံအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်တဆူၣ်တချ့ဒီးဟၢဖၢလူကဲထီၣ်သးအဃိ လိၣ်ဘၣ်၀ဲကသံၣ်ကသီသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ကညီဂ့ၢ်၀ီကရူၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤဖဲကတိန့ၣ်အိၣ်ဒ်န့ၣ်လီၤအဃိတၢ်ခိၣ်ဒုးတအိၣ်ဘံၣ်ဘံၣ်ဘၢဘၢဘၣ်ႉမ့၀ံၤဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤၦၤအိၣ်တဆူၣ်အိၣ်တချ့ဟဲအါထီၣ်ႉၦၤဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးခီဖျိအီဘၣ်ထံတကဆှဲကဆှီဘၣ်အဃိ...

လါမ့ၤ ၁၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါမ့ၤ ၁၄ သီအနံၤန့ၣ် မဲၢ်ဆီးၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါနုာ်လီၤသမံသမိးတၢ်လၢမဲၢ်ဆီး၀့ၢ် မဲၢ်ပးက၀ီၤဒ့ပူၤဒီး ထံၣ်၀ဲတၢ်တ့သုးကျိစဲးဖီကဟၣ်တၢ်ပီးတၢ်လီလၢဟံၣ်တဖျၢၣ်အပူၤ၀ံၤလီၢ်ခံ မုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်လါမ့ၤ ၁၅ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်နုာ်လီၤသမံသမိးကဒီး၀ဲတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါမ့ၤ ၁၄ သီအနံၤ မ့ၣ်အူအီၣ်ဟံၣ်တဖျၢၣ်ကဲထီၣ်အသးဒီး ဖဲမဲၢ်ဆီးၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါႇတၢ်မၤပံာ်မ့ၣ်အူ၀ဲၤကျိၤ ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤနုာ်လီၤသမံသမိး၀ဲအခါန့ၣ်ထံၣ်၀ဲဒၣ်စဲးဖီကဟၣ်တၢ်ပီးတၢ်လီလၢတၢ်တ့ကျိအံၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်တထံၣ်ၦၤတ့ကျိဖိလၢဟံၣ်ပူၤအံၤနီတဂၤဘၣ်အဃိဖဲမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်လါမ့ၤ ၁၅ သီအနံၤန့ၣ်...

လါမ့ၤ ၁၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် မိကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဘၣ်ဃးပယီၤသုးမၤသံဒွဲၣ်အူအီၣ်ကမျၢၢ်ဃုာ်ဒီးၦၤဖိဒံးဖိသၣ်ဒီဒူၣ်ဒီထၢအၢအၢသီသီဒ်အံၤအဖီခိၣ် ထီဒါပဲာ်အၢပဲာ်သီ၀ဲတဲာ်တဲာ်ဖျုဖျုအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ လီၢ်ခၢၣ်သး ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲ လါမ့ၤ ၁၄ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၁၀ သီအနံၤ ပယီၤသုးအဂၤ(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်နုာ်လီၤလၢမိကီၢ်ဆၣ် ညီၤပ့ၤသၤသ၀ီပူၤ၀ံၤ ဖီၣ်၀ဲဒၣ်ကမျၢၢ်(၁၉)ဂၤလၢအပၣ်ဃုာ်၀ဲဖိဒံဖိသၣ်ႇၦၤပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ၀ံၤမၤသံဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲအၢအၢသီသီအဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးဖီၣ်မၤသံဒွဲၣ်အူအီၣ်ကမျၢၢ်(၁၉)ဂၤအံၤပၣ်ဃုာ်၀ဲဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီတဖျၢၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ ဖီၣ်မၤသံစ့ၢ်ကီးသ၀ီဖိလၢအဂၤတဂၤလၢတၢ်သွၣ်ခိၣ်အသိးဖီၣ်သူ၀ဲကမျၢၢ်(၇)ဂၤလၢတၢ်ဒီသဒၢစုက၀ဲၤအသိးအဂ့ၢ်န့ၣ် ...

လါမ့ၤ ၁၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါမ့ၤ ၁၄ သီ ဂီၤခီ ၁၀ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးမၤဟးဂီၤကွံာ် ကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံး–နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်ဘၢၣ်စၢၤ တီၤကၠၤအ့သ၀ီကျဲမုၢ်အံၤလၢဘူၣ်ဒိၣ်စၣ်(Bulldozer)သိလ့ၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၆ သီအခါန့ၣ် တၢ်ပံးဃာ်၀ဲတီၤကၠၤအ့တိၤတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤ၀ံၤလီၢ်ခံ ကန့ၢ်တနွံန့ၣ် ပယီၤသုးဟဲမၤဟးဂီၤကွံာ်ကျဲမုၢ်ဟီၣ်ခိၣ်တတီၤလၢတီၤကၠၤအ့တိၤကပၤအံၤလၢဘူၣ်ဒိၣ်စၣ်(Bulldozer)သိလ့ၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တချုးလၢပယီၤသုးမၤဟးဂီၤကျဲမုၢ်အံၤဒံးဘၣ်တသီအခါန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်နုာ်လီၤဟံးန့ၢ်အလီၢ်အကျဲလၢ(တီၤကၠၤအ့)သ၀ီခိၣ်ဃၢၤ၀း၀းတရံး၀ံၤစးထီၣ်မၤဟးဂီၤ၀ဲကျဲအံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤပိာ်မုၣ်လၢအထံၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သးဒီးအမဲာ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အ၀ဲသ့ၣ်ဘျၢၣ်ထီၣ်ဟီၣ်ခိၣ်မၤဟးဂီၤ၀ဲဒ်အံၤလၢမနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉအခီၣ်ထံးန့ၣ်ပံးဃာ်၀ဲကျဲႉခဲအံၤမၤဟးဂီၤကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်ဒ်အံၤအဃိမ့ၢ်တၢ်အိၣ်သးကဟဲဒ်လဲၣ်ဒုပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉတချုးအဟဲမၤဟးဂီၤကျဲဘၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်နုာ်လီၤဟံးန့ၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢသ၀ီပူၤႉၦၤဟဲမၤဟးဂီၤကျဲန့ၣ်ပယီၤသုးလီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ခူၣ်ဟးဂီၤဟီၣ်ခိၣ်ဘျီပယီၤသုးလၢအနုာ်လီၤဟံးန့ၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတဖၣ်န့ၣ်ပတထံၣ်နီတဂၤလၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါမ့ၤ ၁၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ကြုၢ်တု၀့ၢ်(ဂျိုင်း)တိၤတၢ်သမံသမိးတြဲၤန့ၣ် ပယီၤသုးထၢစ့လၢကမျၢၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်အါတလၢန့ၢ်အခၢးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနိသိလ့ၣ်ဖိတဖၣ်စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကြုၢ်တု(ဂျိုင်း)တိၤတၢ်သမံသမိးတြဲၤအံၤဃ့၀ဲဒၣ်သိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတခိၣ်န့ၣ်(၅၀၀၀)တုၤလၢ(၁၅၀၀၀)ကၠးတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါၦၤအိၣ်ခိးဃ့စ့တဖၣ်အံၤကတိၤတၢ်အၢအၢသီသီအဃိတၢ်တဲအါလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲဒီးၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိအိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “လၢညါန့ၣ်နဟ့ၣ်တမၢခံမၢန့ၣ်န့ၢ်လီၤခဲအံၤန့ၣ်တမ့ၢ်ဒ်န့ၣ်လၢၤဘၣ်ႉအဃ့နၤ(၅၀၀၀)ႇ(၁၅၀၀၀)ညါႉအစှၤကတၢၢ်န့ၣ် (၅၀၀၀)လီၤႉအန့ၣ်မးတမ့ၢ်တတြဲၤဘၣ်ႉၦၤခိးဃ့စ့တဖၣ်နါက့ရးဒိၣ်န့ၢ်ဒံး(ကုန်သွယ်ရေးဇုန်)ဒံးႉအ၀ဲသ့ၣ်မၤတၢ်ဒ်အံၤတလၢန့ၢ်အခၢးလံႉလၢညါခါပလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဖဲ(ဂျိုင်း)တိၤအံၤတၢ်ဂ့ၢ်ကီတအိၣ်နီတမံၤဘၣ်ႉခဲအံၤမးဖးနးညါႉတၢ်တဲအါကဲထီၣ်တလီၢ်လီၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ (ဂျိုင်း)တိၤအံၤအိၣ်ခိးဃ့စ့အါန့ၢ်ဒံးမၠၣ်၀တံၣ်(ကုန်သွယ်ရေးဇုန်)ႇတတါကၠိတြဲၤဒံးအဃိ ကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်သူၣ်ဖှီၣ်သးယာ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိလၢအဟး ဆှၢထီၣ်ဆှၢလီၤၦၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်ဖိတဂၤ စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤအိၣ်ခိးဃ့စ့န့ၣ်အိၣ်၀ဲပၢၤကီၢ်သုးတက့းႇပယီၤသုးန့ၣ်တက့းမီၤနီၤႉၦၤခိးထၢစ့တဖၣ်န့ၣ်အတကူကၤသုး (ယူၣ်နံၣ်ဖီ)ဘၣ်ကူကၤ၀ဲကမျၢၢ်ကူကၤယိယိဖိလီၤႉတြဲၤတဘ့ၣ်ဒီးတဘ့ၣ်န့ၣ်အိၣ်ဘူးဘူးဖိလီၤႉသးဘၣ်ဖှီၣ်ဒိၣ်မးႇခဲအံၤနးဒိၣ်မးလၢ(ဂျိုင်း)တိၤန့ၣ်ႉနးဒိၣ်န့ၢ်ဒံးမၠၣ်၀တံၣ်(ကုန်သွယ်ရေးဇုန်)ႇတတါကၠိတဖၣ်ဒံး”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢမၠၣ်တံၣ်နီၣ်ဂံၢ်(၁)တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်တိၤကီၢ်ပယီၤတကပၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ၦၤလၢအလဲၤထီၣ်ဟးလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် မဲၢ်ဆီး၀့ၢ်တကပၤအံၤတဖၣ်အ(ခိၣ်၀ံၣ်)ကသံၣ်ဒီသဒၢလံာ်အုၣ်သးမ့တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ် တၢ်ထုးထီၣ်န့ၢ်၀ဲခိ၀ံၣ်ကသံၣ်ဒီသဒၢလံာ်အုၣ်သးဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲစ့ပယီၤ(၅)ကလးကၠးညါအဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါမ့ၤ ၁၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ဒုးဂၢၢ်ထီၣ်လံဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိပယီၤသုးအံၤ မၤၦဲၤထီၣ်အဂံၢ်ဘါဆှၢထီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီအဃိလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤတက့ၤဘၣ်လၢအဟံၣ်အဃီဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၂၈ သီအနံၤန့ၣ် ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးအဘၢၣ်စၢၤ ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉဘၣ်ဆၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ဒုးဂၢၢ်ထီၣ်၀ဲလံဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိပယီၤသုးမၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါအဃိကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဘူၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်အသိးလိၣ်ဘၣ်ဒံး၀ဲတၢ်မၤစၢၤတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်နါက့ကမျၢၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်က့ၤအိၣ်လၢအဟံၣ်အဃီတဘူၣ်ဒံးဘၣ်ႉ ပတယးၦၤလၢအလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤန့ၣ်ကအိၣ်လၢလွံၢ်ကထိဃၣ်ဃၣ်ညါႉခဲအံၤတၢ်ကစူၤလီၤလီၤအဃိအခိၣ်သ့ၣ်ဒုလိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ခိၣ်ဒုး(တၤလပၣ်)မီၤနီၤႉတနီၤခီန့ၣ်လဲၤအိၣ်လၢၦၢ်ပူၤကျီးပူၤႉမ့မ့ၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ဂီၢ်ဒုလိၣ်ဒိၣ်တစဲးမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲအဂၤ(၈၀၀၀)ဘျဲၣ်ညါဒီးလၢတၢ်ကလဲၤဆှၢန့ၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးခီဖျိပယီၤသုးအံၤပံးဃာ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီကျဲအဃိ တၢ်ဆၢကတီၢ်မ့လဲၤသးဒ်အံၤယံၤထီၣ်ယံၤထီၣ်ဒုတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီတကပၤသ့၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ဒုးဂၢၢ်ထီၣ်လံဘၣ်ဆၣ်လၢဘျံးဒ၀ဲၢ်–ထံခံကျဲမုၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးမၤၦဲၤထီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီတလါန့ၣ် ခံဘျီညါအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်ကဒါအဂ့ၢ်န့ၣ်...