ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါမ့ၤ ၁၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် စးထီၣ်လါမ့ၤ ၁၂ သီ ဂီၤခီ ၅ နၣ်ရံၣ်တုၤလၢဟါခီ ၈ နၣ်ရံၣ်န့ၣ် ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢ မၠ့ၣ်–တနီသရံၣ် ပၠံၣ်ထီၣ်စူၣ်ကျဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မၠ့ၣ်တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ် ထုးထီၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲဖဲလါမ့ၤ ၁၁ သီအခါ န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးအံၤသူကမျၢၢ်သိလ့ၣ်တီၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤလၢမၠ့ၣ်–တနီသရံၣ်ကျဲအံၤဒီး ဟံးန့ၢ်တၢ်ဒီသဒၢလၢသိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအအိၣ်အဃိဘၣ်ပံးဃာ်ကျဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မၠ့ၣ်တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ် တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ်...

လါမ့ၤ ၁၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤ ဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤ ပယီၤသုးဖီၣ်၀ဲ(လူမှုကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့) ၦၤဟးမၤစၢၤတၢ်ကရူၢ်အၦၤဃုာ်ဒီးကမျၢၢ်ခဲလၢာ်အိၣ်အဂၤ(၄၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၉ သီတုၤလၢ ၁၁ သီအနံၤ လၢသၢသီအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးဖီၣ်ကမျၢၢ်အိၣ်၀ဲအဂၤ(၄၀)ဘျဲၣ်လံဒီး ဖဲန့ၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲ(ပလဲဖြူလူမှုကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့) ၦၤဟးမၤစၢၤတၢ်ကရူၢ်အၦၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအမ့ၢ် ကိၤမၠၣ်ထဲၣ်ႇကၠူၤစှ့ၤ သရၣ်ဖိ၀့ႇကိၤစိစိႇအူလၣ်မၠဲၤႇအီၤမၠ့ၣ်ထိႇ ကိၤအီၤနဲၤႇ ဒီၤပလဲဖၠူၤဒီးကိၤစၤယူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါမ့ၤ ၁၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးလၢအဟဲနုာ်လီၤလၢ(လယ်၀ိုင်းကြီး)သ၀ီပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲကမျၢၢ်အဟံၣ်သ၀ီဒီတဖျၢၣ်ဃၣ်ဃၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၉ သီ ဂီၤခီ ၅ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးနုာ်လီၤ၀ဲလၢ(လယ်၀ိုင်းကြီး)သ၀ီပူၤ ခးတပျုာ်တပျီာ်ကျိတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်ကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီႇကၠိဒီးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢ(လယ်၀ိုင်းကြီး)သ၀ီပူၤအံၤခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တလီၢ်လီၢ်အဃိသ၀ီဒီတဖျၢၣ်သ၀ီဖိခဲလၢာ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒီး ပယီၤသုးအံၤပညိၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤအဟံၣ်အဃီလိၤလိၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၦၤဟူးဂဲၤမၤတၢ်လၢၦၤဂ့ၢ်၀ီတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးတဲ၀ဲလၢသ၀ီပူၤန့ၣ်ၦၤ(PDF)အိၣ်အဃိဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲကမျၢၢ်အဟံၣ်န့ၣ်ႉဒွဲၣ်အူအီၣ်ၦၤဟံၣ်ၦၤဃီန့ၣ်သ၀ီဒီတဖျၢၣ်ဃၣ်ဃၣ်ညါႉမ့၀ံၤလၢမုၢ်ဆါခီအ၀ဲသ့ၣ်မ့တခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဘၣ်န့ၣ်မုၢ်နၤခီန့ၣ်ခးလီၤ၀ဲလီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်အဒုၣ်အဒါတအိၣ်ဘၣ်နါက့ခးလီၤတၢ်လီၤႉမ့မ့ၢ်ကမျၢၢ်တဖၣ်ခီအိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်ယံၤလံႇဟးသုးအိၣ်က့ၤလၢအဂၤဒ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဟံၣ်လၢပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲ(လယ်၀ိုင်းကြီး)သ၀ီန့ၣ်ဟံၣ်(၄၂)ဖျၢၣ်ႇကၠိတဖျၢၣ်ႇ...

လါမ့ၤ ၁၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတလါအံၤ လါမ့ၤ ၉ သီအနံၤ သုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲလၢတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုး(PDF) မ့ဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤသး မ့ဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤစုက၀ဲၤန့ၣ်ကဟ့ၣ်၀ဲလၢခိၣ်ဖးစ့တၢ်လၤကပီၤန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤစုက၀ဲၤတဖၣ်အံၤမ့မၤသံဘၣ်တၢ်ႇမ့ဖီၣ်ဆူၣ်မၤတရီတပါဘၣ်တၢ်ႇမ့မၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးၦၤတဂၤဂၤမ့အိၣ်န့ၣ်ကဘၣ်ထီၣ်၀ဲတၢ်မူးတၢ်ရၢ်လၢကွီၢ်ဘျီၣ်ဒီးဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢတၢ်ကမၣ်ဖီခိၣ်ဒီးကမၤစၢ်လီၤန့ၢ်၀ဲတၢ်ကမၣ်န့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးၦၤလၢအဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤသးတဖၣ်အံၤမ့ဟဲက့ၤစိာ်ဃုာ်စုက၀ဲၤန့ၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢစုက၀ဲၤဖီခိၣ်ကဟ့ၣ်လီၤ၀ဲခိၣ်ဖးစ့(၂)ကလီၢ်တုၤလၢ(၇၅)ကလီၢ်ကၠးညါအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးမီၤစိရိၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စုက၀ဲၤလၢသုးမီၤစိရိၤပာ်ပနီၣ်၀ဲလၢကဟ့ၣ်၀ဲစ့သ့ၣ်တဖၣ်လၢအမ့ၢ် ကျိရဲးဖၢၣ်တခိၣ်န့ၣ်အကလီၢ်(၅၀)ႇ ကျိဖုၣ်တခိၣ်န့ၣ်အကလီၢ်(၂၀), (ပြောင်းချော)ကျိန့ၣ်အကလီၢ်(၃၀)ႇကျိဖးဒိၣ်ပျီႇ မျိာ်သၣ်ႇ (RPG)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ကဟ့ၣ်၀ဲ(၇၅)ကလီၢ်ႇ ကျိဖးဒိၣ်ပျီလၢတၢ်တ့၀ဲလၢစုန့ၣ်(၅)ကလီၢ်ႇ မ့ၣ်ပိၢ်လၢတၢ်တ့၀ဲလၢစုႇစုကွံာ်မ့ၣ်ပိၢ်န့ၣ်(၃)ကလီၢ်, စဲးကတိၤတၢ်(၂)ကလီၢ်ဒီးဒြိတခိၣ်န့ၣ်အကလီၢ်(၅၀)အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးမီၤစိရိၤအလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲလၢကဟ့ၣ်ၦၤ(PDF)ဖိလၢခိၣ်ဖးစ့အံၤခီဖျိလၢအ၀ဲသ့ၣ်အံၤအသုးဂံၢ်ဘါတအိၣ်လၢၤဘၣ်ႇ...

လါမ့ၤ ၁၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကလံၤထံးဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဒီး တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤၦၤၦ့ၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးဟဲအါထီၣ်၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢတီၤကၠၤအ့ႇနိၣ်တကီကျဲႇယွၤသ့ၣ်ကိႇအီးဖးႇမၠိၣ်ဟီကျဲဒီးကြုၢ်တုလီၢ်က၀ီၤဒူသ၀ီတကပၤန့ၣ် ၦၤစိာ်ဆါသူကသံၣ်မူၤဘှီးလၢကျဲအကလုာ်ကလုာ်ဒီးသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်အိၣ်လီၢ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်သူကသံၣ်မူၤဘှီးဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ကသံၣ်ကသ့ၣ်ဒုအိၣ်သ၀ီကိးဖျၢၣ်လီၤႉၦၤဖီၣ်စုက၀ဲၤဖိကရူၢ်တဖၣ်နါက့သူ၀ဲခဲလၢာ်လီၤႉၦၤဆါတၢ်ဖိနါက့ဆါ၀ဲလၢကျဲအကလုာ်ကလုာ်လီၤႉၦၤဖီၣ်ဟံးန့ၢ်အရ့တအိၣ်ဘၣ်ႉပယီၤသုးမ့ၢ်ဂ့ၤႇဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇ(BGF)စ့ၢ်ကီး သူခဲလၢာ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သိလ့ၣ်လၢအဟးဆါတၢ်လၢကီးတရံးႇမၠၣ်၀တံၣ်ႇဂီၤလ့ၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ်တနီၤန့ၣ်စိာ်ဆါဃုာ်၀ဲကသံၣ်မူၤဘှီးဒီး ၦၤၦ့ၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးအိၣ်တုၤလၢတၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်(DKBA)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤႇ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲး သုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ဟူးဂဲၤလီၢ်ကျဲဒူပူၤသ၀ီပူၤညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤသုးဖိလၢအဟဲက့ၤနုာ်လီၤမၤ(CDM)လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢ သုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်ပူၤတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ...

လါမ့ၤ ၁၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ခီဖျိမ့ၣ်အူတဟဲဘၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ယံၤထီၣ်လံဒီး ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤ ကဖီအီၣ်တ့ၤအီၣ်တၢ်အဂီၢ်ဘၣ်သူက့ၤ၀ဲသွဲၣ်လးအံၤလီၤအဃိ တကီၢ်ခါခဲအံၤသွဲၣ်လး အၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကမျၢၢ်အိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်မ့ၣ်အူတဟဲဘၣ်ကအိၣ်လၢ(၅)လါဃၣ်ဃၣ်လံဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်လၢကဖီၣ်အီၣ်တ့ၤအီၣ်တၢ်အဂီၢ် ဘၣ်သူက့ၤ၀ဲ(ကဲးစ်)ဒီးသွဲၣ်လးအဃိသွဲၣ်လးအၦ့ၤဘၣ်ဒိၣ်ထီၣ်၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤ နါအံၤ စံး၀ဲဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤႉ “မ့ၣ်အူတဟဲဘၣ်အဃိပဘၣ်ဖီအီၣ်အီၣ်က့ၤတၢ်ဒီးသွဲၣ်လးဒ်န့ၣ်လီၤႉခဲအံၤသွဲၣ်လးအၦ့ၤန့ၣ်တဘၢးထူၦ့ၤလီၤႉ နၦ့ၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်စ့ၢ်ကီးတအိၣ်ဘၣ်ႉလၢခံဒုဘၣ်လဲၤၦ့ၤအီၣ်က့ၤလၢမ့ၤကျးပူၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်လၢညါမ့ၣ်အူဟဲဒံးအခါန့ၣ်လၢမၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤသွဲၣ်လးတထၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်ထဲ(၄၅၀၀)ကၠးလီၤဒီး ဘၣ်ဆၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤတထၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤထီၣ်တုၤလၢ(၈၀၀၀)ႇ(၉၀၀၀)ကၠးလံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိသွဲၣ်လးအၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်အဃိၦၤလၢအအိးထီၣ်တၢ်အီၣ်ကျးတဖၣ်အံၤဒီးၦၤဆါတၢ်မုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါမ့ၤ ၁၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဃီကျါသ၀ီဃၢၤန့ၣ် ဖဲလါမ့ၤ ၉ သီဒီး ၁၀ သီအနံၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လၢပယီၤသုးဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)အဘၢၣ်စၢၤအဃိ ပယီၤသုးသံ(၆)ဂၤဒီးဖီၣ်သမူန့ၢ်၀ဲစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်) ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါမ့ၤ ၉ သီ ဟါခီ ၄ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် သုးခိးကီၢ်ဆၢ-BGF(၁၀၂၂)သုးရ့ၣ်ႇ...

“ပိ၁်မုၣ်ဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့” (တၢ်ဟ့ၣ်ပီညါ တၢ်ကစီၣ်ထီရီၤ ၆) ပိ၁်မုၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤတၢ်ဆါတဖၣ် တၢ်လၢၦၤပိာ်မုၣ်အံၤသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲအိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤတၢ်ဆါတခါမ့တမ့ၢ်တခါသ့၀ဲလီၤႉတၢ်ဆါတနီၤကဲထီၣ်သးလၢအိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤတဆီသ့၀ဲအသိးတနီၤန့ၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဆါလၢအဟဲကဲထီၣ်သးလၢအိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤအံၤန့ၣ်လီၤႉဒ်သိးတၢ်ဆါလၢဟဲကဲထီၣ်ခီဖျိမုၣ်ခွါတၢ်မံဃုာ်တဆီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤသုတကဲထီၣ်သးတဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်နဒီသဒၢအီၤႇနအိၣ်အီၤသ့သ့ဘၣ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဆါလၢအကဲထီၣ်သးခီဖျိအိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်နဒီသဒၢစိဃာ်အီၤန့ၢ်န့ၣ်တအိၣ်အါအါဘၣ်ႉ ၁၊၊ အိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤ ခဲစၢၣ် (Vaginal Cancer) တၢ်လၢအိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤခဲစၢၣ်အံၤမ့ၢ်တၢ်ဆါတခါလၢအအိၣ်ဖဲအိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤအဘ့ၣ်ခိၣ်ဒီးမ့ၢ်ခဲစၢၣ်လၢကဲထီၣ်သး တအိၣ်အါအါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉခဲစၢၣ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ်စးထီၣ်ကဲထီၣ်လၢအိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤအံၤစှၤ၀ဲဒီးကဲထီၣ်အါလၢခဲစၢၣ်တၢ် ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်လၢတၢ်လီၢ်အဂၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်လၢၦၤကညီတဂၤန့ၣ်လၢအနီၢ်ခိပူၤစဲလ်ဟဲအိၣ်ထီၣ်လၢအသီအသီကွ့ၢ်ကွ့ၢ်န့ၣ်လီၤႉစဲလ်လၢအလီၢ်လံၤတဖၣ်န့ၣ်သံကွံာ်၀ဲလီၤႉစဲလ်လၢအကဲထီၣ်ခဲစၢၣ်သ့တဖၣ်န့ၣ်ကဲထီၣ်၀ဲလၢအသီအသီဒီးအလီၢ်လံၤတဖၣ်န့ၣ်တသံ၀ဲဘၣ်ႇတသံ၀ဲဘၣ်အဃိဆီတလဲသးလၢတၢ်အကိၣ်လိၣ်အဃိကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်“ခဲစၢၣ်”န့ၣ်လီၤႉ ၁၊၊ တၢ်လၢအိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤခဲစၢၣ်အံၤကဲထီၣ်သ့လၢၦၤဒ်လဲၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လဲၣ်ႉ အိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤကဲထီၣ်ခဲစၢၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးန့ၣ်တအိၣ်ဘၣ်ႉကဲထီၣ်သ့လၢ -ကဲထီၣ်သးသ့အါလၢၦၤပိာ်မုၣ်လၢအသးၦၢ်ဒိၣ်ဒီးပထံၣ်ဘၣ်လၢတၢ်ဆါအံၤဘၣ်၀ဲဒၣ်အါလၢၦၤအိၣ်အနံၣ်(၆၀) သ့ၣ်တဖၣ် န့ၣ်လီၤႉ -တၢ်ဆါအံၤဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်ခီဖျိဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်တဆီသ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ -စးထီၣ်မံဃုာ်ဒီးပိာ်ခွါလၢအသးစၢ်စၢ်ဖိအခါ -ၦၤလၢအအိၣ်ဒီး(HIV)တၢ်ဆါ -ၦၤလၢအအီမီာ်ထူသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်ဃၢ်နုာ်လီၤသ့၀ဲအါန့ၣ်လီၤႉ (၂) အိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤခဲစၢၣ်တၢ်ဆါအတၢ်ပနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ် စးထီၣ်ကဲထီၣ်ခဲစၢၣ်သီသီန့ၣ်တၢ်ဆါအံၤတဒုးနဲၣ်ပၠး၀ဲတၢ်ဆါအတၢ်ပနီၣ်ဘၣ်ႉခဲစၢၣ်အပတီၢ်မ့ထီထီၣ်လံမး ကနဲၣ်ပၠး၀ဲတၢ်ပနီၣ်လၢတၢ်ဖီလာ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤသ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ -သွံၣ်ဟဲတဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်ႉ -မံဃုာ်ဒီးပိာ်ခွါမ့ၢ်၀ံၤန့ၣ်သွံၣ်ကလီၤ -နတူၢ်ဘၣ်လၢအိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤန့ၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ကိၣ်လိၣ် -ဆံၣ်ဆါတလီၢ်လီၢ် -ဆံၣ်ဆါဆၢကတီၢ်ကိၢ်အူ -တၢ်ထံဆှံဆှံဖိကဟဲလီၤလၢပိာ်မုၣ်က့ၢ်ဂီၤပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤနတူၢ်ဘၣ်အီၤသ့န့ၣ်လီၤႉ (၃) အိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤခဲစၢၣ်အံၤကဘၣ်ကူစါယါဘျါအီၤဒ်လဲၣ် -နကဘၣ်ဖွဲးကူစါယါဘျါအီၤ -တၢ်ကူစါယါဘျါလၢလီသဟီၣ် -တၢ်ကဘၣ်သွီသွံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤသ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၂၊၊ ဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ် (Cervical Cancer) အိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤတၢ်ဆါတဖၣ်အကျါဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်အံၤမ့ၢ်တၢ်ဆါလၢတၢ်ဒီသဒၢအီၤန့ၢ်လီၤႉ တၢ်လၢဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်အံၤခဲစၢၣ်အစဲလ်တဖၣ်ဟဲဒိၣ်ထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်လၢပဒၢလီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉဒ်သိး(HPV)တၢ်ဃၢ်လၢအကဲထီၣ်ဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်အံၤသုတဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်တဂ့ၤအဂီၢ်ပမ့ဒီသဒၢအီၤႇပမ့ဆဲးဃာ်(HPV)ကသံၣ်ဒီသဒၢန့ၣ်ပဒီသဒၢအီၤသ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (HPV)တၢ်ဃၢ်မ့ဟဲနုာ်လီၤလၢပမိၢ်ၦၢ်ပူၤလံန့ၣ်ဂံၢ်တြီဆၢတဖၣ်က့ၤဆီၣ်ဖျိးထီၣ်ကွံာ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉလၢၦၤစှၤဂၤတၢ်ဆါဃၢ်အံၤကဆဲးအိၣ်ထီဃာ်သးဒီးက့ၤကဲထီၣ်ကဒါ၀ဲဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးစဲလ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉစဲလ်လၢအတမ့ၢ်ညီနုၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ဘူၣ်မ့ဂ့ၤန့ၣ်က့ၤကဲထီၣ်ကဒါက့ၤစဲလ်လၢအအိၣ််ညီနုၢ်အသိးသ့၀ဲလီၤႉတနီၤနီၤန့ၣ်က့ၤဆီတလဲသးလၢခဲစၢၣ်စဲလ်ဒီးစဲလ်တဖၣ်ရၤလီၤသးအါထီၣ်ကွ့ၢ်ကွၢ်အဃိစးထီၣ်ကဲထီၣ်၀ဲဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်တၢ်ဆါအံၤန့ၣ်လီၤႉ မ့ကဲထီၣ်လၢခဲစၢၣ်စဲလ်ဘၣ်ဆၣ်သနါက့ခီဖျိတၢ်ဆါအံၤတနဲၣ်ပၠး၀ဲတၢ်ဆါအတၢ်ပနီၣ်ဘၣ်အဃိ တၢ်ဆဲးဃာ်ကသံၣ် ဒီသဒၢအံၤမ့ၢ်ကျိၤကျဲလၢအဂ့ၤကတၢၢ်တဘိပကဒီသဒၢတၢ်ဆါအံၤန့ၣ်လီၤႉ (၁)ဒ်သိးဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်သုတကဲထီၣ်တဂ့ၤန့ၣ်ပကဘၣ်ဒီသဒၢဆိဃာ်အီၤဒ်လဲၣ် -(...

လါမ့ၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ တလါအံၤလါမ့ၤထီၣ်တနွံအတီၢ်ပူၤန့ၣ် ကမျၢၢ်သံတဂၤဒီးဘၣ်ဒိ(၉)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါမ့ၤထီၣ် ၁ သီ တုၤလၢ ၇ သီ လၢတနွံအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိပယီၤသုး(၉၇)သုးရ့ၣ်လၢအိၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်ဒီး လဲၤ၀ၣ်ကျိဖးဒိၣ်လူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ခံသီတပယူာ်ဃီအဃိ မီမးသ၀ီသီ သ၀ီဖိ ပိာ်မုၣ်ဘၣ်ဒိ(၂)ဂၤဒီး ၦၤတ့အူးခဲ(အုတ်)ဖိလၢအဟဲမၤတၢ်မၤဖဲ(ဇာသပြင်)သ၀ီအံၤဘၣ်ဒိ၀ဲ(၆)ဂၤဒီးသံ၀ဲ(၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါမ့ၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤ သုးမီၤစိရိၤပညိၣ်ခးလီၤ ကျိဖးဒိၣ်လိၤလိၤဆူ ကမျၢၢ်ဒူသ၀ီဟံၣ်ဃီႇတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်လီၢ်ႇကၠိဒီးတၢ်ဆါဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢ၀ီၢ်ရ့ၣ်ႇကြုၢ်တုႇနိၣ်တကီႇကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီး လါအ့ဖြ့ၣ်တလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢသ၀ီပူၤဟံၣ်ဃီဒီးကၠိႇတၢ်ဆါဟံၣ်ႇတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်ကအိၣ်လၢ (၃၁)ဘျီဃၣ်ဃၣ်ညါအဃိကမျၢၢ်ၦၤထူလံၤဖိအဂၤခံကလးဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲၤကျိၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါမ့ၤ ၇ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲၤကျိၤ ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးကဘီယူၤ...