လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်တၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ပယီၤသုးကလၢၤတဖျၢၣ်ဃုၥ်ဒီးကျိချံပှၥ်သၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၃ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲပူၤကွံၥ်လါအီကူး(၃၁)သီအနံၤန့ၣ်ကညီဒီက လုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးရ့ၣ်(၉)ဃုၥ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤတဖျၢၣ်ဃုၥ်ဒီးကျိချံပှၥ်သၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤတဖျၢၣ်လၢအမ့ၢ်(ကိမၠ့ၣ်သါယၤ)သုးကလၢၤအံၤစးထီၣ်လၢလါအီကူး(၂၁)သီအနံၤလံၤလံၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးရ့ၣ်(၉)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟူးဂဲၤခးဝဲဒီးဖဲလါအီကူး(၃၁)သီအနံၤန့ၣ်ဘၣ်တၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲသုးကလၢၤအံၤဃုၥ်ဒီးကျိချံပှၥ်သၣ်,မ့ၣ်ပိၢ်တၢ်ပီးတၢ်လီအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်စီၤဟဲဂ့ၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. "တၢ်ဒုးတဘျီညါအံၤန့ၣ်သုးက့(၃)သုးရ့ၣ်(၉)တီခိၣ်ရိၣ်မဲဝဲဒီးပၥ်ဖှိၣ်သကိးဝဲဒၣ်ဒီးသုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်မီၤနီၤ. တၢ်ထီၣ်ခးဝဲန့ၣ်စးထီၣ်လၢ(၂၁)သီအနံၤမီၤနီၤ. တၢ်ထီၣ်ခးဝဲသုးကလၢၤတဖျၢၣ်န့ၣ်ခဲအံၤခဲအံၤဒီးတၢ်သူစ့ၢ်ကီးဝဲဒီးဒြိန့ၣ်ခီဒုစးထီၣ်ဖဲ (၂၃)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ထီၣ်ခးဝဲဒၣ်အိၣ်ဝဲဃိးသီခွံသီအတီၢ်ပူၤဒီးအဝဲသ့ၣ်ဂုၥ်က့ၤအသးလီၤမီၤနီၤ. မ့မ့ၢ်လၢတၢ်စုကဝဲၤခီန့ၣ်တၢ် တမၤန့ၢ်အီၤဘၣ်. တၢ်မၤန့ၢ်ဝဲဒၣ်ဒ်သိးကျိချံပှၥ်သၣ်,ကျိဖးဒိၣ်အသၣ်,ကျိဖိအသၣ်ဒီးမ့ၣ်ပိၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်န့ၢ်ဝဲမီၤနီၤ." အဂ့ၢ်စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါလၢတၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ဝဲပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤတဖျၢၣ်အံၤအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးအပှၤသံ(၅)ဂၤ,တၢ်မၤန့ၢ်ဃုၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်ဒီးပယီၤသုးတၢ်အီၣ်တၢ်အီၣ်ဟုသးအထၢၣ်(၄၀၀)ဘျဲၣ်အသိးပယီၤသုးအပှၤလၢအိၣ်တ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဂုၥ်က့ၤဝဲအခံ,က့ၤပၥ်ဖှိၣ်က့ၤအသးဒီးအဝဲသ့ၣ်(တိၤသ့ၣ်ဖူ)သုးကလၢၤဒီး(သၢၤစ့ၣ်)သုးကလၢၤအပူၤအဂ့ၢ်ပဒိၣ်စီၤဟဲဂ့ၤစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးကီၣ်ကး(ကိမၠ့ၣ်သါယၤ)သုးကလၢၤတဖျၢၣ်အံၤအပူၤပယီၤသုးရ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒ်အမ့ၢ်(ခလရ-၅၇)(ခမရ-၃၄၉) (ခမရ-၃၅၀)ဒီးသုးရ့ၣ်သုးပၥ်ဖှိၣ်အဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဆီလီၤပၥ်လီၤသးသုးကလၢၤတဖျၢၣ်အသိးသုးကလၢၤဝဲအံၤန့ၣ်ဟဲအိၣ်ဆီ လီၤအသးစးထီၣ်ဖဲတနံၣ်အံၤလါမ့ၤအတီၢ်ပူၤဒီးဟဲဆီလီၤသးထီၣ်ဘးလၢသၢလါဃၣ်ဃၣ်ဝံၤလီၢ်ခံဘၣ်တၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲလီၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါန့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးသုးရ့ၣ်သုးပၥ်ဖှိၣ်လၢအိၣ်(ကိမၠ့ၣ်သါယၤ)သုးကလၢၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်လၢကဟဲက့ၤလူၤထီၣ်က့ၤဝဲ(ဘီကထၣ်)သုးကလၢၤဒ်သိးကဟဲက့ၤဆီလီၤက့ၤသးအဂီၢ်ပညိၣ်ပၥ်ဝဲဒၣ်ဒီးအိၣ်ဆီလီၤက့ၤဝဲအသးဖဲ(ကိမၠ့ၣ်သၣ်ယၣ်)တၢ်လီၢ်ဖဲန့ၣ်လီၤအဂ့ၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်(ဘီကထၣ်)ပယီၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်ဆီလီၤအသးထီၣ်ဘးလၢအနံၣ်(၅၀)ဃၣ်ဃၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤဖဲလါအ့ဖြ့ၣ်(၂၂)သီအနံၤန့ၣ်မ့ၢ်လၢကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA),ကညီဒီကလုၥ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)ဃုၥ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လဲၤကဝီၤတံၥ်ခးဝဲအဃိဖဲလါမ့ၤ(၇)သီအနံၤမုၢ်နၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်ဘၣ်ဂုၥ်က့ၤဝဲအခံအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါလၢလီၢ်ကဝီၤအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်စူၤထံဒိၣ်ထီၣ်၀ံၤလီၢ်ခံ(ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်)ကီၢ်ဆၣ်ကိးဘ့ၣ်ဒဲးသဂၢၢ်ဘၣ်ဘုဃၢ်လီၤတၢ်ဂ့ၢ်ကီ
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၃ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ အပူၤကွံာ်တၢ်စူၤထံဒိၣ် ထီၣ်၀ံၤလီၢ်ခံ ကီၢ်ဆၣ်ကိးဘ့ၣ်ဒဲးဃၣ်ဃၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲဘုဃၢ်လီၤဒီးဘုအလၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘီ၀ဲဒၣ်ခဲလၢာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်ကိးဘ့ၣ်ဒဲးဃၣ်ဃၣ်အပူၤ အပူၤကွံာ်လါယူၤလံအခါန့ၣ်တၢ်စူၤတပယူာ်ဃီအဃိ ထံဒိၣ်ထီၣ်ထံနုာ်လီၤလၢဒူပူၤသ၀ီပူၤ,စံာ်ပူၤလုၢ်ဘၢ၀ဲဘုတဖၣ်န့ၢ်လၢအနွံညါအဃိ တနံၣ်အံၤဘုသံဘုဟးဂီၤ၀ဲဒၣ် အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘုသံဘုဟးဂီၤအမဲာ်ညါတၢ်စူၤထံက့ၤလီၤအခါဘုလၢအတသံအိၣ်တ့ၢ်ဒံးသ့ၣ်တဖၣ်အဃၢ်လီၤဒီးအလၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဘီ၀ဲဒၣ်ခဲလၢာ်အဃိခါဆူညါဘုတဖၣ်တၢ်အိၣ်သးကဆဲးမၤသးဒ်လဲၣ်မးတသ့ၣ်ညါလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပမ့ဘၣ်ကွၢ်လၢပကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤကီၢ်ဆၣ်ကိးဘ့ၣ်ဒဲးန့ၣ်ဖဲထံဒိၣ်ထံလုၢ်ဘၢ၀ဲဒၣ်စံာ်ပျီ၀ံၤန့ၣ်ဘုလၢထံလုၢ်ဘၢအီၤအတသံဘၣ်အိၣ်တ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဘုအဃၢ်လီၤႉမ့၀ံၤအလၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဂီၤဒ်သိးဘုသၣ်ဘီလၢတၢ်ဘၣ်ကူာ်အီၤအသိးလီၤမီၤနီၤႉအဃိန့ၣ်ဘုတဖၣ်န့ၣ်ကမၤက့ၤအသးဒ်လဲၣ်န့ၣ်ပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉမ့ၢ်အသၣ်ကသ့ဒံးဧါႇ သၣ်တသ့လၢၤ ဘၣ်ခီဧါပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉပမ့ဘၣ်ကွၢ်န့ၣ်ကယဲၢ်ဘုအလၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဂီၤ၀ဲဒၣ်ခဲလၢာ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိဘုဃၢ်လီၤဒီးဘုလၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘီအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိလၢဘုကဖီထီၣ်သၣ်ထီၣ်အဂီၢ်တၢ်မုၢ်လၢ် တအိၣ်အါအါလၢၤဘၣ်ဒီးနံၣ်လၢကဟဲၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိဃုာ်ဒီးၦၤလၢအတမၤအီၣ်စံာ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ် အီၣ်တလၢကူတလၢသ့၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ ပဲာ်ထံနီၤဖးစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ခီဖျိဘုဃၢ်လီၤဘုအလၣ်ဂီၤအဃိၦၤထူစံာ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်သူၣ်ဟးဂီၤသးဟါဂီၤဒိၣ်မးလီၤႉဘၣ်မနုၤလဲၣ်ဘုဃၢ်လီၤဂီၤ၀ဲဒၣ်ဒီဘ့ၣ်ၦၢ်ဘျီလၢကဖီထီၣ်သၣ်ထီၣ်န့ၣ်အပတီၢ်တအိၣ်လၢၤအါအါဘၣ်မီၤႉအဃိလၢကဟဲခါဆူညါကလုၢ်အီၣ်သးသမူလၢတနံၣ်အဂီၢ်န့ၣ်ကကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ်ဘုဟုတကပၤကီကီခဲခဲန့ၣ်ကအိၣ်၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤၦၤကမျၢၢ်လၢအဘုသံသ့ၣ်တဖၣ်တနီၤန့ၣ်ၦၤလၢအဘုဖိအိၣ်ဒံးတဖၣ်သူၣ်လီၤကရီက့ၤ၀ဲအဘုအိၣ် ဒီးဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်ၦၤလၢအဘုဖိတအိၣ်လၢၤဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်တသူၣ်လီၤဘၣ်ဘုထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်ကီၢ်ဆၣ်ခံဘ့ၣ်လၢအမ့ၢ်မီၤစကိၤဒီးဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်အံၤ အပူၤကွံာ်လါယူၤလံတၢ်စူၤထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိ ဘုသံဘုဟးဂီၤပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲအအ့ကၢၣ်(၄၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤ အသိးလီၤႉ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ ကမျၢၢ်တဖၣ်လၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူအဂီၢ်အခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်၀ဲဒၣ် တၢ်ထူစံာ်ႇတၢ်ဖဲးခုးဖဲးသံၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤတကးဒံးဘၣ်တနီၤန့ၣ်သူၣ်အီၣ်၀ဲနံၣ်သိႇပဲႇရီဘၢၣ်ကျီးစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲတဆံး တက့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၀့ၢ်တကူၣ်-မီၣ်လမၠဲၣ်ကျဲ မ့ၣ်ပိၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်အဃိကမျၢၢ်အိၣ်သိလ့ၣ်ပူၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ၇ ဂၤ
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၃ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၀့ၢ်တကူၣ်-မီၣ်လမၠဲၣ်ကျဲ သိလ့ၣ်လၢအိၣ်ဟဲက့ၤလီၤလၢ မၠၣ်၀တံၣ်တခိၣ်ဖဲအတုၤကမၣ်စဲၣ်သဃၢၤအခါ ခီဖျိမ့ၣ်ပိၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်အဃိ သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲဒၣ်(၇)ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁ သီ ဟါခီ ၇း၃၀ ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် သိလ့ၣ်(Toyota Hiace)တခိၣ်လၢအိၣ်ဟဲက့ၤ လီၤလၢ မၠၣ်၀တံၣ်ကက့ၤဆူဘံတကပၤအံၤဖဲအဟဲက့ၤလၢကျဲတလၢထီၣ်ဘိၣ်ခါကွ့သ၀ီကတုၤကမၤစဲၣ်သ၀ီသီအခါ ခီဖျိမ့ၣ်ပိၢ် ဖးထီၣ်အဃိၦၤအိၣ်လၢသိလ့ၣ်ပူၤ(၁၃)ဂၤအကျါသံ(၂)ဂၤႇဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံး၀ဲလၢ“တၢ်ကဲထီၣ်သးန့ၣ်ဖဲတလၢ ထီၣ်ဘိၣ်ခါကွ့သ၀ီကွၢ်စိကမၣ်စဲၣ်သ၀ီသီဖျါမီၤႉပိၢ်ထီၣ်၀ဲဖဲန့ၣ်ႉတၢ်န့ၣ်အဘူးလိာ်သးဒီးအပူၤကွံာ်ၦၤမၤတဲာ်တိၤတဘိန့ၣ်လီၤႉသိလ့ၣ်တခိၣ်န့ၣ်အိၣ်ဟဲက့ၤလီၤလၢမၠၣ်၀တံၣ်ကက့ၤလီၤဒးရဲးလၢပကိတကပၤန့ၣ်မီၤနီၤႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤကမျၢၢ်လၢသံခံဂၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိတဂၤဒီးၦၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်ဖိ(ခရီးသည်)တဂၤ, ဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤ အကျါမ့မ့ၢ်လၢအ၀ဲတဂၤန့ၣ်ဘၣ်ဒိနးအဃိအိၣ်လၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ပူၤဒီး ၦၤလၢအပၣ်ဃုာ်လၢသိလ့ၣ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ် မ့ၢ်ၦၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအိၣ်ပကိကီၢ်ခီတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါ စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကဲထီၣ်၀ံၤလီၢ်ခံဟါခီ ၈ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် ဟီၣ်က၀ီၤပယီၤသုး(၃၁၄)အမျိာ်သုးခးလီၤတပျုာ် တပျီာ်၀ဲကျိဖးဒိၣ်(၅)ဖျၢၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလၢစွ့ၣ်ယီၣ်ပၠးသ၀ီတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ပူၤ(၄)ဖျၢၣ်ဒီးအ၀ဲတဖျၢၣ်န့ၣ်တပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးန့ၣ်တၢ်လီၢ်လၢမ့ၣ်ပိၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်ခဲအံၤန့ၣ်အိၣ်ဘူး၀ဲဒၣ်ဒီးကမၤစဲၣ် သ၀ီဃၢၤတိၤတဘိလၢအတၢ်မၤပိၢ်ဖးထီၣ်တ့ၢ်၀ဲဖဲအပူၤကွံာ်လါအီကူာ် ၂ သီအနံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံ ၀့ၢ်တကူၣ်-မီၣ်လမၠဲၣ်ကျဲဒီတကျိၤ ဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီး တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤအိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးတိၤလၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤဖဲန့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီး တၢ်မၤပိၢ်ဖးထီၣ်ဟးဂီၤကဲထီၣ်သးအိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ.
CIDKP အိၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢကက့ၤထုးထီၣ်ဝဲလံၥ်တၢ်ကစီၣ်ပရၢလၢအဘၣ်တၢ်ပတုၥ်ဃၥ်အီၤ(၁၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤ
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ် (CIDKP)လံၥ်တၢ်ကစီၣ်ပရၢအံၤဘၣ်တၢ်စးထီၣ်ထုးထီၣ်ရၤလီၤဝဲဒၣ်အီၤဖဲ(၂၀၀၀)နံၣ်အခါလံၤလံၤဒီးဖဲ(၂၀၀၉)နံၣ်အလီၢ်ခံဘၣ်တၢ်ပတုၥ်ဃၥ်ကွံၥ်အီၤထီၣ်ဘးဝဲလံလၢ(၁၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤလံၥ်တၢ်ပရၢအံၤလၢတၢ်ကက့ၤထုးထီၣ်ကဒါက့ၤဝဲအဂီၢ်(CIDKP)အိၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဂ့ၢ်(CIDKP)လီၢ်ကဝီၤပှၤမၤသကိးတၢ်ဖိအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. (CIDKP)အံၤလၢတၢ်ကက့ၤထုးထီၣ်ဝဲလံၥ်တၢ်ကစီၣ်ပရၢအံၤအဂီၢ်လီၢ်ကဝီၤအပှၤမၤသကိးတၢ်ကရူၢ်လၢအိၣ်တၢ်လီၢ်အါတီၢ်ပူၤစးထီၣ်လၢလါအီကူး(၂၆)သီတုၤ(၃၁)သီအနံၤန့ၣ်တၢ်မၤဝဲတၢ်ကစီၣ်တၢ်သိၣ်လိလၢကတီၢ်ဖုၣ်ကိးဖိ ဖဲဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်,ကျိၣ်ယီၢ်လ့ (CIDKP)ဝဲၤဒၢးတၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတၢ်သိၣ်လိအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ "အခဲအံၤန့ၣ်ပဟ့ၣ်ဝဲ(CIDKP)အပှၤလၢအိၣ်ပျီပူၤတၢ်မဲၥ်ညါကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ကစီၣ်တၢ်သိၣ်လိမီၤနီၤ. မ့ၢ်ဝံၤန့ၣ်အ ဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်က့ၤတုၤလၢကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤန့ၣ်,လၢကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤတၢ်ကဲထီၣ်အသးဒီးကမျၢၢ်တၢ်အိၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်ဒ်သိးပှၤအါဂၤကသ့ၣ်ညါဘၣ်အဂီၢ်ကကွဲးဟံးန့ၢ်ဝဲဝံၤဆှၢထီၣ်ဝဲဆူ(CIDKP)ဝဲၤလီၢ်ခၢၣ်သးအအိၣ်မီၤနီၤ. လၢအံၤတဆီပဝဲလံၥ်တၢ်ကစီၣ်ပရၢလၢတၢ်ပတုၥ် ဃၥ်တ့ၢ်အီၤအံၤပအိၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢတၢ်ကထုးထီၣ်ရၤလီၤဝဲလီၤ."အဂ့ၢ်(CIDKP)တၢ်သိၣ်လိအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ် လီၤ. ကီၢ်ပူၤကညီပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိကမံးတံၥ်(CIDKP)အံၤဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤဖဲ(၁၉၉၈)နံၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၅)သီအနံၤဒီးကမျၢၢ်ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိလၢဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်တၢ်ကီတၢ်ခဲခီဖျိထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒ်သိးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်မၤစၢၤ,ပှၤဂ့ၢ်ဝီဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ဒီသဒၢ,တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်က့ၤဝဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်မ့ၢ်ဝဲကရၢတဖုလၢအဟူးဂဲၤဝဲဒၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. (CIDKP)အံၤဒ်အမ့ၢ်ကရူၢ်တဖုလၢအဟူးဂဲၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝဲလီၢ်အိၣ်မှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်အသိးကမျၢၢ်ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအိၣ်တၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒ်သိးပှၤအါဂၤကသ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်အိၣ်သးအဂီၢ်တၢ်ထုးထီၣ်ရၤလီၤဃုၥ်ဝဲဒၣ်ဒီးလံၥ်တၢ်ကစီၣ်ပရၢလၢအမံၤမ့ၢ်ဝဲ(Inside News)အံၤဖဲ(၂၀၀၀)နံၣ်တုၤလၢ(၂၀၀၉)နံၣ်အတီၢ်ပူၤလၢကညီကျိၥ်ဒီးကိၤလၤဝါကျိၥ် သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ(CIDKP)အပှၤမၤသကိးတၢ်ဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ "လၢတၢ်သိၣ်လိအပူၤတၢ်လၢပသ့ၣ်ညါဘၣ်ထွဲတၢ်ထၢဖှိၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲတၢ်ကစီၣ်,တၢ်မၤနီၣ်မၤဃါတၢ်ဂီၤသ့ၣ်တဖၣ်ဖဲ ပမ့ၢ်က့ၤတုၤလၢပလီၤဘၣ်မူဒါအလီၢ်ခါန့ၣ်ထၢဖှိၣ်ပၥ်ဖှိၣ်တၢ်ကစီၣ်ဒီးဆှၢထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ကမၤနီၣ်မၤဃါအိၣ်ဝဲမီၤနီၤ." အဂ့ၢ်ပှၤလၢဟဲထီၣ်တၢ်သိၣ်လိဖိလၢအိၣ်တီအူကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၂)တဂၤစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲ(Inside News)လံၥ်တၢ်ကစီၣ်ပရၢထီၣ်ဘးလၢ(၁၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤလၢတၢ်ကက့ၤထုးထီၣ်ကဒါက့ၤ ဝဲဒၣ်အဖီခိၣ်ကညီပှၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ဒီးကညီဖိလၢအိၣ်တၢ်လီၢ်သကုၤဆးဒးသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးသ့ဝဲအသိးလီၢ်ကဝီၤတၢ်အိၣ်သးတၢ်ကစီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဆှၢထီၣ်သ့စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်ဆူ(CIDKP)အအိၣ်အဂ့ၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
သုးဟံန့ၢ်ဆူၣ်ထံကီၢ်တၢ်စိကမီၤ(၃)နံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤ,ကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်ပိၥ်မုၣ်(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်တၢ်မၤသံ
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, သုးပဒိၣ်ဟံန့ၢ်ဆူၣ်ထံကီၢ်တၢ်စိကမီၤလၢ(၃)နံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤ,ကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်အပူၤမၤသံဝဲပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤအဂၤ(၁၀၀၀)တကထိဘျဲၣ်အဂ့ၢ်,( Assistance Association for Political Prisoners-AAPP)ပှၤမၤစၢၤထံရုၢ်ကီၢ်သဲးပှၤဃိၥ်ဖိကရူၢ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲမဟါလါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၁)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤလၢတၢ်မၤသံအီၤအဂၤ(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်အံၤ,သံဝဲခီဖျိလၢသုးကီၣ်ကးဖီၣ်ဝံၤမၤသံဝဲ,မၤတရီတပါဝံၤမၤသံကွံၥ်ဝဲ,ခးသံဝဲဆှူၣ်မဲၥ်ကဲၤမဲၥ်,ကဘီယူၤခးလီၤတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသံ,ဘၣ်ဒီးကျိဖးဒိၣ်အဃိသံ,ဃုၥ်ဒီးသံဝဲလၢတၢ်ဂ့ၢ်အဂုၤအဂၤတဖၣ်အဂ့ၢ်,(AAPP)ပၥ်ဖျါဝဲလၢလံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤ. သၢနံၣ်အတီၢ်ပူၤသုးကီၣ်ကးမၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအဃိပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤတဖၣ်ဘၣ်သံဝဲဆှူၣ်မဲၥ်ကဲၤမဲၤအဖီခိၣ်,သုးကီၣ်ကးအတၢ်မၤထီဒါပှၤကညီဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်,အတၢ်မၤကမၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်အကွီၢ်မ့ၣ်အံၤလ့ၤတက့ၤတကြၢးတၢ်ပျဲပူၤကွံၥ်အတၢ်ကမၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်,ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢ(KWO)ကရၢခိၣ်နီၢ်ကညီဖီစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“ထဲပကနၣ်ဝဲဒၣ်တၢ်ဖီၣ်န့ၣ်ပိၥ်မုၣ်တၢ်မၤသံပိၥ်မုၣ်တဖၣ်အနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်လီၤပျံၤလီၤဖုးအဃိပဘ့ၣ်ကရှၣ်လံမီၤနီၤ.ပိၥ်မုၣ်တဖၣ်တၢ်ဖီၣ်အီၤမၤသံအီၤတၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤခဲလၢၥ်န့ၣ်ကဲထီၣ်ဝဲတၢ်သအုးသပှီၤန့ၣ်လီၤ.တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲတၢ်မၤကမၣ်ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်လၢမုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤတကးဘၣ်,ကဲဝဲတၢ်မၤကမၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အကွီၢ်မ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဃိန့ၣ်ပှၤလၢအမၤကမၣ်တၢ်တဖၣ်အံၤကြၢးလၢဟံအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်ဂ့ၢ်ဝီတုၤလီၤတီၤလီၤတကးဘၣ်ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤပဒိၣ်တၢ်ဆီတလဲမ့အိၣ်ဒၣ်လဲၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဃးလၢတၢ်ဖီၣ်ဆူၣ်လၢပိၥ်မုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်အံၤန့ၣ်,တၢ်တဘၣ်ပျၢ်ဖျဲးကွံၥ်ဝဲဘၣ်,တၢ်ပျၢ်ဖျဲးကွံၥ်တၢ်ကမၣ်လၢအဂုၤဂၤမ့အိၣ်ဘၣ်ဆၣ်သနါက့မ့မ့ၢ်တၢ်မၤအၢလၢပိၥ်မုၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်အံၤန့ၣ်လ့ၤတက့ၤတၢ်တဘၣ်ပျၢ်ဖျဲးကွံၥ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်”စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ဒ်သိးအသုးကီၣ်ကးအတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးတဖၣ်အံၤသုတအိၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်ပှၤကိးဂၤဒဲးမူဒါအိၣ်လၢကဘၣ်ထီဒါသကိးဝဲသုးကီၣ်ကးအံၤဒီး,ဒ်သိးပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်တဖၣ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိအိၣ်လီၤတဲၥ်တဖၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအဂီၢ်,မူဒါအိၣ်လၢကဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဒီးသးတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါအဂ့ၢ်,အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,သၢနံၣ်အတီၢ်အပူၤသုးကီၣ်ကးမၤသံဝဲပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤအနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးပှဲၤအံၤအဖီခိၣ်,ထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်ပတီၢ်တၢ်ထိၣ်ဒွးအီၤအိၣ်ဝဲလၢ(၂၀)မျးကယၤဒီးပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤလၢတၢ်မၤသံအီၤတဖၣ်အံၤအမံၤအသၣ်အတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါအိၣ်ဝဲလီၤတံၢ်လီၤဆဲးအဂ့ၢ်,(AAPP)ပၥ်ဖျါဝဲလၢလံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,သုးကီၣ်ကးအံၤဖီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤအဂၤ(၅၆၄၉)ဘျဲၣ်လၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်မူးတၢ်ရၢ်အိၣ်ဝဲဒီးပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအကျါ,ကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤပိၥ်မုၣ်ပၣ်ဃုၥ်ဝဲအဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ကရူၢ်ခံဘ့ၣ်လၢအဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ကျိဖးဒိၣ်အံၤ(KWO)လဲၤမၤစၢၤဂ့ၢ်ဂီၢ်အူစ့ဆီၣ်ထွဲ
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ကရူၢ်ခံဘ့ၣ်ကမျၢၢ်လၢအဘၣ်စံၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်လၢ ပယီၤသုး အတၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိအံၤတဖၣ်လၢအီၣ်အီအဂီၢ် ဖဲအပူၤကွံာ်စှၤသီအခါကညီပိာ်မုၣ်ကရၢ(KWO)တီခိၣ်ရိၣ်မဲ ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူ စ့ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိကျိဖးဒိၣ်ဒီးတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဃိ ခရၢၢ်ကရူၢ် သ၀ီ(၈)ဖျၢၣ် ဟံၣ်ခိၣ်(၁၀၄၇)ဖျၢၣ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီကူာ် ၂၈ သီအနံၤန့ၣ် (KWO)ဟ့ၣ်လီၤမၤစၢၤ၀ဲဒၣ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူစ့ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢဟံၣ်တဖျၢၣ် (၅၀၀၀၀) ကၠးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတကတီၢ်ဃီမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်လါအီကူာ် ၂၉ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး လဲၤဟ့ၣ်လီၤကဒီးစ့ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢ ဖှ့ဖူကၢ် ကရူၢ် သ၀ီ(၇)ဖျၢၣ် ဟံၣ်ခိၣ်(၈၁၃)ဖျၢၣ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤအံၤလၢဟံၣ်တဖျၢၣ်(၅၀၀၀၀)ကၠး စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်တၢ်လဲၤဟ့ၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဘျီ၀ဲဖှ့ဖူကၢ်ကရူၢ် အပူၤကွံာ်ကျိဖးဒိၣ်အဃိကမျၢၢ်လၢအသံခံဂၤဒီး ဘၣ်ဒိလွံၢ်ဂၤအံၤတၢ်ဆီၣ်မၤစၢၤ၀ဲတဂၤ(၂၀၀၀၀၀)ကၠးဒီးကမျၢၢ်လၢပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်အဟံၣ်ခံဖျၢၣ်စ့ၢ်ကီးမၤစၢၤ၀ဲ ဟံၣ်တဖျၢၣ်(၄၀၀၀၀၀)ကၠးစုာ်စုာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လဲၤဟ့ၣ်လီၤစ့ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဘျီ၀ဲအံၤ ကရူၢ်ခံဘ့ၣ် သ၀ီခဲလၢာ်(၁၅)ဖျၢၣ်ႇ ဟံၣ်ခိၣ်ပာ်ဖှိၣ်(၁၈၅၉)ဖျၢၣ် ဒီး ကျိၣ်စ့လၢတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲအံၤမ့ၢ်ဒ်သိးကမျၢၢ်ကၦ့ၤအီၣ်ကဒါက့ၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီသ့ၣ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် KWO ကရၢ်ခိၣ် နီၢ်ကညီဖီ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ညီနုၢ်ပိာ်မုၣ်ကရၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်မ့ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢပယီၤသုးအတၢ်ထီၣ်ဒုးဒီး ဘၣ်စံၣ်မှံ ဟးဖျိးတဖၣ်မ့၀ံၤခီဖျိကျိဖးဒိၣ်ႇကဘီယူၤအဃိၦၤလၢအဘၣ်သံဘၣ်ၦၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဖၣ်ၦၤမ့ပာ်ဖျါထီၣ် န့ၢ်ၦၤန့ၣ် ပမၤစၢၤအ၀ဲသ့ၣ်မီၤနီၤႉခဲအံၤန့ၣ်ပမၤစၢၤအ၀ဲသ့ၣ်လၢစ့ပမၢအ၀ဲသ့ၣ်ၦ့ၤအီၣ်က့ၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီလီၤမီၤနီၤႉ ဘၣ်မနုၤအဃိ လဲၣ်န့ၣ်ခဲအံၤတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤတညီဘၣ်အဃိပလဲၤခီဖျိလၢလီၢ်က၀ီၤသ့ၣ်တဖၣ်ကတၢၣ်ပီၣ်လိာ်သးဟ့ၣ်မ့ညီလၢဟုသးဒီးကၦ့ၤဖှိၣ်ဟုသးႇမ့တညီဘၣ်န့ၣ်ဟ့ၣ်လီၤလၢစ့လၢကၦ့ၤအီၣ်က့ၤ၀ဲလၢအနီၢ်ကစၢ်ဒ်န့ၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ် လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤကရူၢ်ခံဘ့ၣ်လၢတၢ်လဲၤဟ့ၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအံၤအကျါမ့မ့ၢ်လၢဖှ့ဖူကၢ်ကရူၢ်ကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်က့ၤအိၣ်လၢအဒူသ၀ီပူၤလံဒီးမ့မ့ၢ်လၢခရၢၢ်တကပၤခီန့ၣ်ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤဒံးကျိဖးဒိၣ်အိၣ်အဃိ...
တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် ဒူသ၀ီတနီၤအပူၤ ထိးဆါလီၤထိးသံအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ကဲထီၣ်သး
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၇)တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် ဒူသ၀ီတနီၤအပူၤ စးထီၣ်ဖဲလါအီကူာ်ထီၣ်အခါန့ၣ် ထိးလၢတၢ်ဘုၣ်၀ဲလၢသ၀ီပူၤတဖၣ်ခီဖျိထိးဆါလီၤအဃိသံ၀ဲဒၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ကဲထီၣ်သးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢ အဘုၣ်ထိးတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒူသ၀ီကမျၢၢ်လၢအိၣ်တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဒ်သိးဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်ဟဲနုာ်လီၤကအိၣ် အဂီၢ်အ၀ဲသ့ၣ် ဘုၣ်အီၣ်၀ဲဒၣ်ထိးႇဆီသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးခဲအံၤခီဖျိထိးဆါလီၤတပယူာ်ဃီအဃိထိးသ့ၣ်တဖၣ်သံ၀ဲဒၣ်အါအါ ဂီၢ်ဂီၢ်ဒီးဆှူ၀ဲဒၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ပံၢ်တခးတၣ်ကျါသ၀ီဖိလၢအဘုၣ်အီၣ်ထိးတဂၤစံး၀ဲဒ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ထိးဆါဒုခဲအံၤအဘၣ်ရုၢ်ရုၢ်လီၤလၢပအိၣ်တကပၤအံၤထိးသံခဲလၢာ်ၦၤလဲၤခူၣ်လီၤလၢာ်လံႉအပူၤကွံာ်ဒုအိၣ်ဒီဒူၣ်ႉထိးဆါတခါအံၤဟဲချ့မးတသီဒီးခံသီန့ၣ်အသံလီၤႉၦၤထိးလၢအဂၤတဖၣ်န့ၣ်တဒုဒုဖးဒိၣ်ညါႉမ့ၢ်အအီၣ်ဘၣ် မနုၤလဲၣ် ဒုတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉတဒုမးတအိၣ်တ့ၢ်ဘၣ်ႉအချုးအသံဘၣ်န့ၣ်အနၢအုၣ်ပာ်လံႉၦၤခွဲးကွၢ်ဘျီထိးန့ၣ်အသူၣ်အသးအုၣ်လၢာ်လံကဲသးဒ်န့ၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါထိးဆါလီၤတကးဒံးဘၣ်ဆီဆါစ့ၢ်ကီးလီၤ၀ဲဒီးဘၣ်ဆၣ်ဆီန့ၣ်တသံခဲလၢာ်ဘၣ်မ့မ့ၢ်လၢထိးန့ၣ်သံခဲလၢာ် တအိၣ်တ့ၢ်နီဒုဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ထိးဆါလၢအဟဲကဲထီၣ်သးခဲအံၤန့ၣ်အတၢ်ပနီၣ်အိၣ်ဖျါလၢအမိၢ်ၦၢ်န့ၣ်ချံၣ်တကပၤႇကိၢ်တကပၤဒီးတအီၣ်အဆၣ် လၢၤဘျီသံ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိထိးဆါလီၤအဃိဒူသ၀ီကမျၢၢ်တနီၤဒ်အၦ့ၤန့ၢ်၀ဲအသိးန့ၣ်ဆါတၢၤက့ၤ၀ဲအထိးဒ်န့ၣ်လီၤဒီး ဒူသ၀ီလၢအဂၤ သ့ၣ်တဖၣ် စ့ၢ်ကီးဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢထိးဆါကတုၤလၢအဒူသ၀ီအဃိကရီဆါက့ၤ၀ဲဒၣ်အထိးသ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ဆၣ်၀ဲန့ၣ်ဒူသ၀ီကမျၢၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဘုၣ်ဆါအီၣ်၀ဲထိးဒီးခဲအံၤခီဖျိအထိးသံအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိ ဖဲဂံၢ်ခီၣ်ထံး တၢ်အီၣ်တၢ်အီအလုၢ်အၦ့ၤထီၣ်အကတီၢ်အံၤလၢဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂီၢ်ထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤ ကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲတနံၣ်အံၤထီၣ်သီအခါလၢတၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ ဆီဆါလီၤအဃိဆီတဖၣ်သံ၀ဲဒၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ် ကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဘုၣ်ဆီတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လါလၢကဟဲသုးကီၣ်ကးဘိးဘၣ်ရၤလီၤလၢကထၢအါထီၣ်မ့ၣ်အူလဲခံဆး
လါအီကူာ် ၃၁ သီႇ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် တကီၢ်ခါဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီအၦ့ၤကလံၤထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဖၢမုၢ်အံၤ လါလၢကဟဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ကထၢအါထီၣ်၀ဲ လီမ့ၣ်အူလဲခံဆးအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးကီၣ်ကးအလီမ့ၣ်အူဂံၢ်ကိတိာ်၀ဲၤကျိၤထုးထီၣ်ဘိဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲ ဖဲမဟါ လါအီကူာ် ၃၀ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ လါလၢကဟဲစးထီၣ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁ သီန့ၣ် လီမ့ၣ်အူလၢၦၤသူအီၤလၢဟံၣ်ပူၤလၢတမ့ၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ် ဖးဒိၣ်ဘၣ်ညါ တဖၣ်န့ၣ် ကထၢ၀ဲ(၁-၅၀)ယူနံးန့ၣ် ၅၀ ကၠးႇ (၅၁-၁၀၀)ယူနံးန့ၣ် ၁၀၀ ကၠးႇ (၁၀၁-၂၀၀) ယူနံးန့ၣ် ၁၅၀ ကၠးႇ (၂၀၁-၃၀၀)ယူနံးနံၣ် ၃၀၀ ကၠး အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါမ့မ့ၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်ႇမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်လၢအဒိၣ်ႇထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ် ကရၢကရိႇ တၢ်ကရၢကရိလၢအတဘၣ်ဃးပဒိၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် (၁-၅၀၀၀)ယူနံးန့ၣ် ၂၅၀ ကၠးႇ (၅၀၀၁-၂၀၀၀၀)န့ၣ် ၄၀၀ ကၠးႇ (၂၀၀၀၁)ဆူဖီခိၣ်န့ၣ် ၅၀၀ ကၠး အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလီမ့ၣ်အူအလဲထီၣ်အမဲာ်ညါကယဲၢ်မ့ၢ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီဃုာ်ဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်အၦ့ၤထီၣ် အဃိ ကီၢ်ပယီၤဒီတဘ့ၣ်အပူၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်၀ဲဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “မ့ၣ်အူခီန့ၣ်ဟဲယံၤယံၤမးတဘျီလီၤႉမ့မ့ၢ်လၢမ့ၣ်အူလဲခီန့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤဒီဒူၣ်ႉဘၣ်ဒိကမျၢၢ်ဖးဆါညါႉတၢ်လုၢ်တၢ်ၦ့ၤဒီးထီၣ်ႇကမျၢၢ်စ့ၢ်ကီးဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်တဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်ႉမၤတၢ်တလါန့ၣ်န့ၢ်ထဲတကလီၢ်လီၤႉဘၣ်တနီၤနီၤန့ၣ်န့ၢ်၀ဲ (၈၀၀၀၀) ခိၣ်ဃၢၤလီၤႉလၢကလုၢ်အီၣ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိန့ၣ်လ့ၤတက့ၤတဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်ဒုဖးနးလီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ် (သုးကီၣ်ကး)မ့ဆဲးမၤဒ်အံၤဒုကဘၣ်ဒိကမျၢၢ်လီၤႉမ့၀ံၤကမျၢၢ်နါက့ဘၣ်ဃးတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူန့ၣ်ကျဲဒုကလီၤမၢ်ဒီဒူၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးသုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံခီဖျိမ့ၣ်အူဟဲတဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်လၢၤဘၣ်အဃိ တၢ်မၤလီၢ်လၢ...
သ့ၣ်ဘီဘိပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်တၢ်ဖံးဘ့ၣ်သး
လါအီကူး ၃၀သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကညီကီၢ်စဲၣ်ကီၢ်ဆၢသ့ၣ်ဘီဘိလီၢ်အိၣ်ကမှံအိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်အပူၤ,တလါအံၤလါအီကူးအပူၤ,လီၢ်အိၣ်ကမှံဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်တနီၤသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဖံးဘ့ၣ်သးတၢ်ဂ့ၢ်ကီအဂ့ၢ်,ပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအိၣ်ဆိးဖဲသ့ၣ်ဘီဘိဟီၣ်ကဝီၤပူၤတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. သ့ၣ်ဘီဘိလီၢ်အိၣ်ကမှံ(ဆဲၣ်၃)တၢ်လီၢ်အပူၤ,တၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်,တၢ်စူၤဒိၣ်တၢ်စုၣ်စီၣ်ပစိၤအ့ၣ်ဒီးထံတဖၣ်တကဆှီဝဲဘၣ်အဃိ,လီၢ်အိၣ်ကမှံ(၇)နံၣ်(၈)အဖီလၥ်ဖိသၣ်တဖၣ်တနီၤသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဖံးဘ့ၣ်သးတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ဘီဘိပှၤကွၢ်ထွဲလီၢ်အိၣ်ကမှံဆူၣ်ချ့မူဒါခိၣ်သရၣ်စီၤလၣ်ဝါစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“လီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်အီလုၢ်ဘၣ်ထံနိတကဆှီဘၣ်အဃိ,တနီၤအလိၤသးမီၤနီၤ.ဒီးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်အိၣ်ဝဲလၢတၢ်လီၢ်ကတံၥ်ကတူၥ်တၢ်စီၣ်အုၣ်စီၣ်စုၣ်အပူၤန့ၣ်,ပစိၤအ့ၣ်တၢ်ဃၣ်ဖျးအဃိအလိၤသးဒီးဝၥ်ဝဲကွးဝဲအဃိန့ၣ်ကဲထီၣ်တၢ်ပူၤလီၢ်နါက့အိၣ်စ့ၢ်မီၤ.ဒီးတဘျီတခီၣ်အဝဲသ့ၣ်အကူအကၤန့ၣ်လိဝဲတဃ့အဃိသတးန့ၣ်ကဲထီၣ်တၢ်လိၤသးနါက့အိၣ်စ့ၢ်လီၤ.အခဲအံၤဖိသၣ်လၢအလိၤသးကဖိထီၣ်တၢ်ပူၤလီၢ်ထီၣ်တဖၣ်န့ၣ်ယထံၣ်ဘၣ်ကအိၣ်ဝဲလၢအဂၤ(၁၀)ဘျဲၣ်ဘျဲၣ်လံ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,လီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အိၣ်ဆိးဝဲတၢ်လီၢ်အပူၤအံၤ,ထံကမျၢအိၣ်ဝဲခံဖျၢၣ်ဘၣ်ဆၣ်တၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်ထံဒုဝဲအဃိလၢကဖီအီၣ်တ့ၤအီၣ်တၢ်အဂီၢ်,ဘၣ်သူဖှိၣ်ဝဲထံလၢတၢ်ထီထီၣ်န့ၢ်အဝဲသ့ၣ်(ထံကဆှီစဲး)ထဲတဖျၢၣ်ဧိၤလီၤအဃိ,လီၢ်အိၣ်ကမှံတၢ်လီၤအပူၤ,ပှၤနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးအါဝဲအဖီခိၣ်ထံတကူတလၢဝဲဘၣ်ဒီးတနီၤချီအိဝဲထံလၢကမျၢပူၤဒီးထံလၢတၢ်ချၢအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,သ့ၣ်ဘီဘိလီၢ်အိၣ်ကမှံဆူၣ်ချ့တၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲကသံၣ်ဒၢးအံၤ,ကိးလါဒဲးလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအိၣ်တဆူၣ်တချ့တဖၣ်လဲၤဒိးပၠးဝဲအသးအိၣ်ဝဲလၢအဂၤ(၁၀၀၀)တကထိဘျဲၣ်ထီဘိအသိး,ပှၤလၢလဲၤဒိးပၠးအသးလီၢ်အိၣ်ကဒုသးပှၢ်တဖၣ်အံၤအါတက့ၢ်တူၢ်ဘၣ်ဝဲသွံၣ်ဆၢ,ဆံၣ်ဆၢ,သးတၢ်ဆါဒီးမ့မ့ၢ်ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်တခီအါတက့ၢ်တူၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ညၣ်ဂိၢ်လိၤကိၢ်တၢ်ဆါတဖၣ်အဂ့ၢ်,ဆူၣ်ချ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ဒ်သိးလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်ကပူၤဖျဲးဒီးတၢ်ဆူးတၢ်ဆါအဂီၢ်,ဆူၣ်ချ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဟ့ၣ်ဝဲတၢ်ကွၢ်ကတီၤလီၤနီၢ်ကစၢ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဆူလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အအိၣ်အိၣ်ဝဲအသိး,ဒ်သိးကသံၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကန့ၢ်ကွၢ်ထွဲဝဲလီၢ်အိၣ်ကမှံပှၤစူးပှၤဆါတဖၣ်ဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဂီၢ်,အဲၣ်ဒိးမၤဂ့ၤထီၣ်ဝဲကသံၣ်ဒၢးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်တဆံးတက့ၢ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်မၤဝဲတန့ၢ်တသ့ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်,ဆူၣ်ချ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. သ့ၣ်ဘီဘိလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအိၣ်ဆိး(ဆဲး၃)တၢ်လီၤအံၤ,ဟံၣ်ခိၣ်ကအိၣ်ဝဲအဖျၢၣ်(၇၀)ဘျဲၣ်ဒီးပှၤနီၢ်ဂံၢ်အိၣ်ဝဲအဂၤ(၂၀၀)ဘျဲၣ်န့ၣ်လီၤ.ဒီးပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အံၤအါတက့ၢ်မ့ၢ်ဝဲထံမူထၣ်,နိၣ်ဖိ,မဲၢ်ကနဲဒီးတလးအံးသံးကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အမဲၥ်ညါ,ထံထၣ်စွ့လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ပၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲအဂ့ၢ်,ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,လီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အံၤတကီၢ်ခါခဲအံၤက့ၤအိၣ်ဆိးဝဲတသ့ဒံးဘၣ်အဃိက့ၤကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်စုၣ်ဒီးမၤပျီဝဲအဟံၣ်အဃီပူၤဘျီပူၤဘျီအသိး,အိၣ်ဆိးဝဲဖဲသ့ၣ်ဘီဘိလီၢ်အိၣ်ကမှံတၢ်လီၢ်အပူၤအံၤဘူးထီၣ်လၢ(၃)နံၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်ဒူသ၀ီဘံၣ်ဘၢကရူၢ်အဂီၢ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢသုးကီၣ်ကးကိး၀ဲအံၤကမျၢၢ်လဲၤထီၣ်တအိၣ်၀ဲဘၣ်
လါအီကူာ် ၃၀ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် မီၤစကိၤကီၢ်ဆၣ် ယသ့ၣ်ပၠၤကရူၢ်ပူၤ လၢတၢ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ်ဒူသ၀ီဘံၣ်ဘၢကရူၢ်အဂီၢ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢသုးကီၣ်ကးအၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါကိး၀ဲဖဲမဟါအံၤ ခီဖျိၦၤကမျၢၢ်လဲၤထီၣ်တအိၣ်နီဂၤဘၣ်အဃိ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် တကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ယသ့ၣ်ပၠၤကရူၢ် ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ သုးကီၣ်ကးအံၤလၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်ဒူသ၀ီဘံၣ်ဘၢကရူၢ်အံၤအဂီၢ် ဖဲလါအီကူာ် ၂၈ သီ အနံၤန့ၣ် သုးကီၣ်ကးဖါကၣ်ကရူၢ်ခိၣ်ဆဲးလီၤမံၤဆှၢဒုးသ့ၣ်ညါ၀ဲလံာ်တဘ့ၣ်ဆူဒူသ၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအိၣ်လၢ ကဟဲထီၣ်၀ဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်လံာ်ဒုးသ့ၣ်ညါတဘ့ၣ်အံၤပာ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ် လၢတၢ်ကဒုးကအိၣ်ထီၣ်ဒူသ၀ီဘံၣ်ဘၢကရူၢ်အံၤအဂီၢ် ဖၣ်ကၣ်ကရူၢ် ပိာ်ခွါလၢသးနံၣ်အိၣ်(၃၅)တုၤ(၆၅)နံၣ် ကဟဲထီၣ်ဘၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖဲ(၂၉)သီ မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ(၁)နၣ်ရံၣ်လၢ(ယွၤသ့ၣ်) ဒမၣ်ယိၢ်အံၤဒီး ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လဲၤတအိၣ်နီ ဂၤဘၣ်အဃိတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တကဲထီၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“သုးကီၣ်ကးန့ၣ်လၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်ဒူသ၀ီဘံၣ်ဘၢကရူၢ်အဂီၢ်န့ၣ်ဃ့၀ဲဒၣ်ၦၤကမျၢၢ်မီၤနီၤႉအဃိမီၤစကိၤၦၤဘၣ်မူတဲဘၣ်ကရူၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢသုမ့ဟ့ၣ်သုးကီၣ်ကး အဂၤ တဆံဒု၀ဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးသုကဘၣ်ၦၤအအဂၤတဆံဒ်န့ၣ်ႉၦၤတဲအ၀ဲသ့ၣ်ဒ်န့ၣ်ဘျီအ၀ဲသ့ၣ်ကနၣ်ထံတၢ်ႇတလဲၤ တၢ်အိၣ် ဖှိၣ်လၢၤဘၣ်ႉၦၤတလဲၤဘၣ်ဘျီတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တကဲထီၣ်၀ဲဘၣ်န့ၣ်ႉအတၢ်န့ၣ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲသုးလၢကဒီသဒၢ၀ဲ ဒူသ၀ီအဂီၢ်ႉ တၢ်န့ၣ်လဲၤသးဒ်သိးကစၢ်ဒူသ၀ီကစၢ်ဒီသဒၢဒ်န့ၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢကမျၢၢ်စံး၀ဲလၢအိၣ်ဖျါတၢ်ဖီခိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤကသ့ၣ်ညါအါထီၣ်ဒီးပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤအီၤ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးကန့ၢ်အဂီၢ် ပခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် ဆဲးကျိးဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤကတိၤတၢ်ပၢဘၣ်ဆၣ် ဆဲးကျိး တန့ၢ်၀ဲဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲအသိးန့ၣ် တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢသုးကီၣ်ကးအကဒုး အိၣ်ထီၣ်ဒူသ၀ီဘံၣ်ဘၢကရူၢ်အံၤမ့၀ံၤန့ၣ်ဖဲန့ၣ်တဆီသုးကီၣ်ကးအံၤကဟ့ၣ်လီၤဒုးဖီၣ်၀ဲကျိဒီးကဒုးကဲထီၣ်ဆီတလဲ က့ၤ၀ဲလၢ ဂၢၤကီၢ်သုး(ပြည်သူ့စစ်)သ့၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်ဘၣ်ဃးသုးကီၣ်ကးကဒုးအိၣ်ထီၣ်ဒူသ၀ီဘံၣ်ဘၢကရူၢ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤလၢ(လၤကၤ)ကရူၢ်ႇ (မၠဲၤကလ့) ကရူၢ်တကပၤန့ၣ်...