ယီၢ်ကၢးသ၀ီကရူၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢအစံၣ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုသးဆူသုးက့(၇)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲကတီၢ်ယံာ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤ
လါအ့့ဖြ့ၣ်၂၃သီႇ၂၀၂၄နံၣ်ႇခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ခ့ၣ်အၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇသုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒူယီၢ်ဒီးတန့ခၠါကီၢ်ဆၣ်အပူၤႇကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ယီၢ်ကၢးသ၀ီကရူၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုအသးတဖၣ်ႇလိၣ်ဘၣ်၀ဲကတီၢ်ယံာ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအဂ့ၢ်ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်(၂၀)သီအနံၤန့ၣ်ႇသုးကီၣ်ကးအသုးကျိၤလၢကလဲၤဆူရၤမတံ၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤႇလဲၤထီၣ်ဆီလီၤ၀ဲအသးလၢယီၢ်ကၢးကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်အပူၤအဃိႇယီၢ်ကၢးသ၀ီကရူၢ်ဒူသ၀ီကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုကွံာ်၀ဲအသးအဂ့ၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုအသးတဖၣ်အံၤႇတကီၢ်ခါအံၤတၢ်ကတဲာ်ကတီၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်လၢကတီၤယံာ်ကအိၣ်ဆိးအီၣ်အီ၀ဲအဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအဂ့ၢ်ကီၢ်ပူၤၦၤမၤစၢၤကညီလီၢ်အိၣ်ကမှံကမံတံာ်(CIDKP)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဘၣ်ကညီကွဲၤလ့လိၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤဟဲတဒူၣ်န့ၣ်အါတက့ၢ်လၢၦၤယီၢ်ကၢးႇနီစွ့ၤမ့ၣ်ႇမၠးပတဲၤလီၤႉယီၢ်ကၢးသ၀ီကရူၢ်ကမျၢၢ်လၢတဖၣ်ဟဲဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲတဖၣ်အံၤန့ၣ်ဘူးထီၣ်ခဲလၢာ်ညါႉပယီၤဟဲထီၣ်တဘျီအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲဃ့ၢ်လီၤႉခဲအံၤပရဲၣ်ကျဲၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢဂ့ၢ်ဂီၢ်အူအဂီၢ်ဒုအိၣ်တနီၤလံႉအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်ဟးစံၣ်ပြံပြါအသးႇဟးအိၣ်ပြါအသးလီၤႉဟးအိၣ်၀ဲလၢၦၤဟံၣ်ႇသီခါဖၠၢ်ႇကၠိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်ခဲအံၤပတဲသကိးတၢ်လၢပကမၤန့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်အိၣ်ကဒုတၢ်လီၢ်ဒုအိၣ်ႇမ့မ့ၢ်လၢတၢ်မၤစၢၤလၢကတီၢ်ယံၤဒုပဃုအဖၢမုၢ်လီၤႉပနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်၀ဲထုးဂံၢ်ထုးဘါခီတန့ၢ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်အဂ့ၢ်”စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇကမျၢၢ်လၢအလဲၤဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုလၢသုးက့(၇)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်၀ဲလၢ(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်(၂၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးႇၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခီဖျိဃ့ၢ်ပြံပြါ၀ဲအဃိႇတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲလၢကထၢပာ်ဖှိၣ်က့ၤအနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးလီၤတံၢ်လီၤဆဲးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်အ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်ႇၦၤဃ့ၢ်ထီၣ်အကျါၦၤလၢဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုအသးဆူဒူသ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤအဂီၢ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်ၦၤလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်ဆူၦၢ်ပူၤတဖၣ်အဂီၢ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဒီးတၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲတအိၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်စံးစ့ၢ်ကီး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီႇခီဖျိကဘီယူၤဟးဆှၣ်တၢ်အိၣ်၀ဲတပယူာ်အဃိလၢတၢ်ကကၢၤဖှိၣ်ပာ်ဖှိၣ်၀ဲၦၤဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်အံၤလၢတၢ်လီၢ်တတီၤဃီပူၤအဂီၢ်ႇတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးစ့ၢ်ကီး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံႇကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤသုးကီၣ်ကးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ဘၢၣ်စၢၤခံခီခံကပၤတၢ်ခးလိာ်သးဆူၣ်၀ဲအဃိကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတနီၤလဲၤဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုတ့ၢ်အသးဆူသုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒူယီၢ်ကီၢ်ဆၣ်ဒီးတန့ခၠါကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ ဒီးကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုတ့ၢ်အသးလၢသုးက့(၇)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ်အံၤႇဟံၣ်ခိၣ်ပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲအဖျၢၣ်(၃၆၀၀)ဘျဲၣ်အသိးၦၤနီၢ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲလၢ(၁၅၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်ကီၢ်ပူၤၦၤမၤစၢၤကညီလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိကမံတံာ်(CIDKP)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤ ၃ ၀ီတ၀ီ တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်သုးထီထီၣ်သးစၢ်ကံၢ်စီတၢ်မၤလိ၀ံၤ၀ဲ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၂၄ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် (သုးက့ ၁) ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် တၢ်လီၢ်တတီၤအပူၤန့ၣ် လၢသူၣ်ဘီၣ် သးစၢ်တဖၣ်အဂီၢ် တၢ်ဟ့ၣ်၀ဲ ၃ ၀ီတ၀ီ တၢ်သုးထီထီၣ်သးစၢ်ကံၢ်စီတၢ်မၤလိ Summer Youth Camp-SYC ၀ံၤ၀ဲလံအဂ့ၢ်န့ၣ် (KYO)လီၢ်ခၢၣ်သးထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်သုးထီထီၣ်သးစၢ်ကံၢ်စီတၢ်မၤလိလၢတၢ်ဟ့ၣ်၀ဲဘျီအံၤန့ၣ်ဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲအီၤလၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကညီသးစၢ်ကရၢ (KYO)ဒီးတၢ်မၤလိအံၤဘၣ်တၢ်စးထီၣ်ဟ့ၣ်အီၤဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၇ သီတုၤလၢတလါအံၤလါအ့ဖြ့ၣ် ၁၉ သီ လၢကတီၢ်ယံၤပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်သုးထီထီၣ်သးစၢ်ကံၢ်စီတၢ်မၤလိဘျီ၀ဲအံၤအတၢ်ပညိၣ်မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ် (KYO) နဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤ-၂ စီၤအဲၣ်ထံကီၢ် စံး၀ဲလၢ “ကိးနံၣ်ဒဲးန့ၣ်တၢ်မၤလိတခါအံၤပမၤအီၤလီၤႉအတၢ်ပညိၣ်ခီန့ၣ်ပမၤအါထီၣ်၀ဲ သူၣ်ဘီၣ် သးစၢ်အကံၢ်အစီႇခံခါတခါခီန့ၣ်ပထၢဖှိၣ်၀ာ်ဖှိၣ်က့ၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ဒီးပဟ့ၣ်အီၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်အိၣ်သးဘၣ်ဃး လၢတကီၢ်ခါထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဒီးကြၢးလိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်ကံၢ်တၢ်စီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မီၤနီၤႉဒ်သိးၦၤထီၣ်တၢ်မၤလိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကကဲထီၣ်က့ၤတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါလၢ(KYO)အဂီၢ်ႇကရၢမိၢ်ၦၢ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)အဂီၢ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢအတၢ်လဲၤကျဲအဂီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤမီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်မၤလိအံၤအပူၤန့ၣ်တၢ်မၤလိန့ၢ်၀ဲဘၣ်ဃးထံရူၢ်ကီၢ်သဲးႇကညီတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤႇတၢ်ပၢၢ်ဆၢအဂ့ၢ် အကျိၤႇဖဲၣ်ဒရၢၣ်ႇတၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤႇ(KYO)အတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤဒီးခါဆူညါတၢ်မၤကျဲအဂ့ၢ်အကျိၤတကးဒံးဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဂံၢ်ခီၣ်ထံးသုးတၢ်မၤလိသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢအဂၤတဖၣ်တၢ်မၤလိန့ၢ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအဟဲထီၣ်တၢ်မၤလိအံၤတဖၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီၢ်ဆၣ် ၦၤသူၣ်ဘီၣ် သးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးတနီၤန့ၣ်အိၣ်ဟဲ၀ဲဒၣ်လၢတၢ်ချၢစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအသိးလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်မၤလိအံၤအဖီခိၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်အါထီၣ်၀ဲကလုာ်ဒူၣ်တၢ်အိၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စီၤအဲၣ်ထံကီၢ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ၦၤဟဲထီၣ်တၢ်မၤလိတဖၣ်တနီၤန့ၣ်အိၣ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်၀ဲၤကျိၤ၀ဲၤဒ့သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ႉတနီၤန့ၣ်လၢတၢ်ချၢစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲလီၤႉတၢ်မၤလိတခါအံၤပမၤကိးနံၣ်ဒဲးလီၤႉနံၣ်အဂၤန့ၣ်ပမၤထဲလၢၦၤကညီသးစၢ်လီၤဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤပမၤန့ၣ်ပကိး ၀ဲဒၣ်ကလုာ်ဒူၣ်လၢအဂၤမီၤနီၤႉပကတုၤလၢဖဲၣ်ဒရၢၣ်ကီၢ်စၢဖှိၣ်န့ၣ်ပအိၣ်တကပၤတသ့ဘၣ်မီၤနီၤႉအဃိကလုာ်ဒူၣ်လၢအဂၤတဖၣ်ဟဲပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးၦၤအဃိကလုာ်ဒူၣ်တဖၣ်တဂၤဒီးတဂၤအဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်ပသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်အါထီၣ် ပတၢ်အိၣ်သးဒီးခါဆူမဲာ်ညါပဖံးသကိးမၤသကိးတၢ်ဒီးကလုာ်ဒူၣ်ကသ့ကဂ့ၤဒိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်ခီၣ်တဃာ်တခါလီၤမီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်သုးထီထီၣ်သးစၢ်ကံၢ်စီတၢ်မၤလိဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤ ကီၢ်ဆၣ် သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ဃုာ်ဒီး ကလုာ်ဒူၣ်သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအဂၤဟဲထီၣ်၀ဲဒၣ်ခဲလၢာ်(၉၇)ဂၤဒီး...
လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိတသီအတီၢ်ပူၤကမျၢၢ်သံ(၂)ဂၤဘၣ်ဒိ(၉)ဂၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၂၄ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၃)လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် (၂၂)သီအနံၤန့ၣ်ခီဖျိယီၤသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဟဲခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိတသီအတီၢ်ပူၤကမျၢၢ်သံ(၂)ဂၤဘၣ်ဒိ (၉)ဂၤအကျါပာ်ဃုာ်ဖိသၣ်(၆)လါတဂၤအဂ့ၢ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤတၢ်ဒုးတၢ်ယာ်ကဲထီၣ်အသးတအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ဖဲ(၂၂)သီဟါခီ(၃)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်ခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်(Howitzer)ဒီးတကတီၢ်ဃီဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤဒုးသုးဆူကမျၢၢ်ဒူသ၀ီတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲပူၤဒ်အံၤအဖီခိၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဘၣ်သံ၀ဲ(ကျီမီၤခိၣ်)သ၀ီဖိလၢအလဲၤဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုးသးဖဲသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ၦၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်စီၤ၀ါမုၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ကဲထီၣ်သးအဂ့ၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လၢၢ်ဒိၣ်အၦၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်စီၤ၀ါမုၢ်စံး၀ဲလၢ “ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤန့ၣ်ဖဲ(၂၂)သီဟါခီလီၤ(၃)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်ဖဲန့ၣ်န့ၣ်ဒုၣ်ဒါကဘီယူၤ(Jet Fighter)ဟဲခး လီၤတၢ်ဖဲ(ကျီမီၤခိၣ်)သ၀ီအပူၤမီၤနီၤႉ တချုးဒံးလၢကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်ဒုၣ်ဒါလၢအမ့ၢ် (ခမရ-၂၆၄)ခးစိ၀ဲဒၣ်(Howitzer)ကျိဖးဒိၣ်ဆူ ကျီမီၤခိၣ်ႇ ပဒဲကီႇ မးပံႇ ဘီကထၣ်ဒီးမးပံဒိၣ်ႇ မးပံဖိ သ၀ီဒ် န့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤလီၤႉ ကမျၢၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်ယိၣ်တၢ်ဒီးလဲၤဃ့ၢ်အိၣ်ကဒု၀ဲဖဲ ကျီမီၤခိၣ်(စီသီကၠိ)မီၤ နီၤႉ ဒီးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်ဘၣ်ဃုာ်၀ဲဒၣ်ဒီးကမျၢၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ် အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤ(ကျီမီၤခိၣ်)ဒူသ၀ီဖိလၢဘၣ်သံ(၂)ဂၤအံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲၦၤသးနံၣ်(၄၀)နံၣ်ဘျဲၣ်တုၤ(၅၀)ဘျဲၣ်အဘၢၣ်စၢၤဒီးၦၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၉)ဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အကျါဖိသၣ်သးနံၣ်(၆)လါပၣ်ဃုာ်တဂၤႇ တနံၣ်န့ၣ်တဂၤႇ သးနံၣ်(၁၀)ဘျဲၣ် (၂)ဂၤႇ (၂၀)ဘျဲၣ်န့ၣ်တဂၤႇ ၦၤသးၦၢ်သးနံၣ်(၅၀)ဘျဲၣ်တုၤ(၆၀)ဘျဲၣ်န့ၣ်(၃)ဂၤဒီးတၢ်မၤလီၤတံၢ်သးနံၣ်တန့ၢ် ဘၣ်တဂၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိလၢသုးကီၣ်ကးဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤႇ ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်(Howitzer)ဆူဒူသ၀ီဒ်အမ့ၢ် ပဒဲကီႇ မးပံႇ ဘီကထၣ်ႇ မးပံဒိၣ်ႇ မးပံဖိဒီးကျီမီၤခိၣ်သ၀ီသ့ၣ်တဖၣ်ပူၤဒ်အံၤအဖီခိၣ်သ၀ီဖိသ့ၣ်တဖၣ်တ အိၣ်လၢဒူသ၀ီပူၤနီၤတဂၤလၢၤဘၣ်ဒီးပျံၤတၢ်ဖုးတၢ် ဟးထီၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးဆူအပုၢ်အ၀ဲၢ်အိၣ်ႇ အဘူးအ တံၢ်အိၣ်လၢဒူသ၀ီအဂၤအဂ့ၢ်ပဒိၣ်စီၤ၀ါမုၢ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤဖဲလါအ့ဖြ့ၣ်(၂၁)ဒီး(၂၂)သီလၢခံသီအတီၢ်ပူၤအံၤခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်(Howitzer)ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၃၀)ဖျၢၣ်ဘျဲၣ်ႇ ဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤဒုးသုး(၃)ဘျီႇ ခးလီၤ အီးလံကၢးကျိ(၆)ဘျီဒီး (Helicopter)ဟဲခးလီၤတၢ်ခဲလၢာ်(၂)ဘျီလၢဒူသ၀ီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအပူၤဒ်အံၤအဖီခိၣ်မ့မ့ၢ်ဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂူာ်ဟးဂီၤတခီတၢ်မၤလီၤတံၢ်အီၤအဖၢမုၢ်လီၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိတၢ်ခိးခးပယီၤသုးလၢကဟဲထီၣ်ဆူ(ရၤမတံၤ)သ့ၣ်တဖၣ်အဃိပယီၤသုးသံ(၆)ဂၤသုးသိလ့ၣ်ဟးဂီၤ(၃)ခိၣ်
လါအ့ဖြ့ၣ် ၂၃ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤပယီၤသုးကီၣ်ကးလၢက ဟဲထီၣ်မၤၦဲၤအသုးဂံၢ်ဘါဆူ(ရၤမတံၤ)သ့ၣ်တဖၣ်ခီဖျိကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အိၣ်ခိးတြီဆၢခး၀ဲလၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤအဃိပယီၤသုးသံ(၆)ဂၤဒီးသုးသိလ့ၣ်ဟးဂီၤ(၃)ခိၣ်အဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါအ့ဖြ့ၣ်(၂၂)သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိလၢတၢ်အိၣ်ခိးတြီဆၢခးသုးကီၣ်ကးသ့ၣ်တဖၣ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤဒ်အံၤအဖီခိၣ်ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ်(၂၁)သီအနံၤန့ၣ်ပယီၤသုးသံ(၆)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်သုးခိၣ်စိတဂၤႇ သုးခိၣ်ဖိတဂၤအမဲာ်ညါဘၣ်ဟးဂီၤကွံာ်၀ဲသုးကီၣ်ကး သိလ့ၣ်ထးတခိၣ်ႇ သုးသိလ့ၣ်ခံခိၣ်အသိးဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်စုက၀ဲၤကျိချံၦာ်သၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ပာ်ဖျါ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ထွဲဒီးသုးကီၣ်ကးလၢအဟဲထီၣ်ဆူ(ရၤမတံၤ)၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤခီဖျိတၢ်ခိးတြီကးတံာ်ဃာ်၀ဲအဃိတၢ်မၤန့ၢ်သုးကီၣ်ကးအသုးသိလ့ၣ်(၃)ခိၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်ကိးနံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးဖိလၢအိၣ်တၢ်မဲာ်ညါတဂၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ပယီၤသုးလၢဟဲထီၣ်ဒီးသိလ့ၣ်ထးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဟဲကတာ်၀ဲဖဲ ယွၤသ့ၣ်ကိႇ ကီးနွဲၣ် ဖဲန့ၣ်တကပၤမီၤနီၤႉ မဟါန့ၣ်ၦၤန့ၢ်က့ၤ၀ဲပယီၤသုးသိလ့ၣ်(၃)ခိၣ်လီၤႉ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလဲာ်လိာ်လီၤမီၤနီၤဖဲမဟါန့ၣ်ႉ ၦၤသ၀ီဖိဖဲ ကီးနွဲၣ်ႇ ယွၤသ့ၣ်ကိႇ တဒါကူႇမၠိၣ်ဟီႇ ယွၤသ့ၣ် သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ၦၤသ၀ီဖိဃ့ၢ်ထီၣ်လၢလံမီၤနီၤႉ မ့ၢ်လၢပယီၤ သုးအံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇ ကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲခးလီၤတၢ်ႇ Howitzer ကျိဖးဒိၣ်ဒၢခးႇ ကဘီယူၤစ့ၢ်ကီး ဟဲကိးနံၤဒဲးလီၤ” အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ် လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်(၂၀)သီအနံၤစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ်(၂၇၅)သ့ၣ်တဖၣ်လၢအလဲၤဃ့ၢ်အိၣ်၀ဲဖဲကီၢ်ပယီၤ-ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢနီၣ်ဂံၢ်ခံတိၤအဖီလာ်သ့ၣ်တဖၣ်ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် (KNLA)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်လဲၤထီၣ်ခး၀ဲအဃိသုးကီၣ်ကးတကပၤသံအါန့ၣ်ဒံး(၃၀)ဂၤဆူအဖီခိၣ်ဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၃၀)ဂၤဘျဲၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်သုးတြိၤ(၄၄)အသုးတြိၤခိၣ်သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ(စိမ့ထဲၤ)အဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၆)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဒ်သိးတၢ်ကထီၣ် မၤသဘှံးမၤန့ၢ်ကွံာ်၀ဲသုးမီၤစိၤရိသုးကလၢၤလၢအိၣ်တ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်ခံခီခံကပၤတၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲကိးနံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်အသိးသုးကီၣ်ကးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီးတၢ်မၤန့ၢ်၀ဲတၢ်စုက၀ဲၤကျိချံၦာ်သၣ်ဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအလုၢ်ၦ့ၤအိၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤအသိးပာ်ဖျါ၀ဲစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ
ကမၤဟးဂီၤကွံာ်၀ဲပယီၤသုးတြိၤဒီတတြိၤလၢအဟဲထီၣ်ဖဲအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်အဂ့ၢ်(Cobra)သုးကျိၤစံး၀ဲ
လါအ့ဖြ့ၣ်၂၃သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ကမၤဟးဂီၤကွံာ်၀ဲပယီၤသုးတြိၤလၢအဟဲထီၣ်ဖဲအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်ဆူရၤမတံ၀့ၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခဲလၢာ်အဃိကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်တဘၣ်သူၣ်ပိၢ်သး၀းသးဒ့ဒီလၢတၢ်ဂ့ၢ်၀ဲအံၤအဖီခိၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်(Cobra)သုးကျိၤအၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးတြိၤ(၅၅)အံၤဟဲထီၣ်အနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဘၣ်ဆၣ်ႇ(Cobra)သုးကျိၤဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အိၣ်ခိးမၤဟးဂီၤကွံာ်၀ဲန့ၢ်ဖးအါလံဒီးအသးသဟီၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်အဖီခိၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်က့ၤ၀ဲထဲသိလ့ၣ်ဂံၢ်ဘါအဃိကမျၢၢ်တဖၣ်တဘၣ်သူၣ်ပိၢ်သး၀းလၢတၢ်ဂ့ၢ်၀ဲအံၤဘၣ်အသိး(Cobra)တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အံၤကမၤဟးဂီၤ၀ဲပယီၤသုးလၢအဟဲထီၣ်တဖၣ်ခဲလၢာ်တုၤလၢအန့ၢ်လီၤအဂ့ၢ်(Cobra) သုးကျိၤ-သုးကျိၤခိၣ်သုးခိၣ်စီၤကီၢ်စံး၀ဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ပယီၤသုးန့ၣ်ခဲအံၤအဂံၢ်ခီန့ၣ်ပမ့တဲလၢအါအါဂီၢ်ဂီၢ်နါက့န့ၣ်တလိၣ်သူၣ်ပိၢ်သး၀းဘၣ်ႉပအိၣ်ခိးမၤဟးဂီၤအ၀ဲသ့ၣ်တပယူာ်ဃီႇပခိးလီၤအခိၣ်မူာ်မူာ်နီၢ်နီၢ်ဒီးလၢအသးသဟီၣ်တကပၤနါက့ပမၤဟးဂီၤသ့၀ဲဒီးမ့၀ံၤန့ၣ်လၢအသုးမုၢ်သံၣ်ဘိတခီနါက့န့ၣ်ပယီၢ်လီၤန့ၣ်ဖးဒိၣ်လံအဃိအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်ခဲအံၤအသးသဟီၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်အိၣ်ဒၣ်ထဲပၠးလီၤက့ၤ၀ဲအနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးဂံၢ်ဘါဒီးအသိလ့ၣ်တဖၣ်အဂံၢ်ဘါလီၤအဃိန့ၣ်ပ၀ဲဒၣ်ပပညိၣ်ခိးခးမၤဟးဂီၤအ၀ဲသ့ၣ်အသုးကျိၤတဘိန့ၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးလီၤအဃိန့ၣ်လၢၦၤတဲတၢ်အါမံၤအါမၠိအဖီခိၣ်န့ၣ်တလိၣ်သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤထဲန့ၣ်ဘၣ်ဒုၣ်ဒါလၢဟဲထီၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပကမၤဟးဂီၤကွံာ်ခဲလၢာ်ခဲဆ့လီၤ” အဂ့ၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇခီဖျိကမျၢၢ်အတၢ်ပၣ်ဃုာ်မၤသကိးလၢတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတကပၤအဃိဒုးယၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤအိၣ်ဆၢထၢၣ်၀ဲသ့တုၤတကီၢ်ခါခဲအံၤအဖီခိၣ်စံးဘျူးဘၣ်၀ဲကမျၢၢ်လၢမၤစၢၤတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကိးဂၤဒီးတၢ်မၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်၀ဲတၢ်ကဲဘျူးလၢတၢ်ဂုၤန့ၢ်က့ၤတၢ်သဘျ့အဂီၢ်အဂ့ၢ်အ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီႇလၢရၤမတံတိၤနီၢ်ဂံၢ်(၂)တၢ်ဒုးတကပၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်အိၣ်သးတခါအဖီခိၣ်ဘၣ်ဂုၤက့ၤ၀ဲခီၣ်ခါဆူလီၢ်ခံတခါအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်တမ့ၢ်လၢကဂုၤ၀ဲလၢကတီၢ်ယံာ်ဘၣ်အဃိကမျၢၢ်တဖၣ်တဘၣ်သူၣ်ပိၢ်သး၀းလၢတၢ်ဂ့ၢ်တခါအံၤအဖီခိၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်အဂ့ၢ် Cobra သုးခိၣ်စံး၀ဲစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်(၂၁)အနံၤဟါခီ(၄)နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်ႇ Cobra သုးကျိၤအိၣ်ခိးခး၀ဲပယီၤသုးလၢအဟဲထီၣ်လၢအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်တဖၣ်အပူၤဒီးမၤန့ၢ်ကွံာ်၀ဲသုးကီၣ်ကးအသိလ့ၣ်ထး(Tank)တ့ၣ်ကါတခိၣ်ႇသိလ့ၣ်လၢကျိချံကျိသၣ်နုာ်တဖျိ(၂)ဆိႇအိၣ်၀ဲအသိးမၤန့ၢ်ဃုာ်၀ဲသုးကီၣ်ကးအကျိခးကဘီယူၤဃုာ်ဒီး(.5)ဖီးယဲၢ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်(ဃသဘမေ)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲအသိးန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးႇဖဲအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်(၁၁)အနံၤန့ၣ်ႇCobraသုးကျိၤမၤဟးဂီၤကွံာ်၀ဲပယီၤသုးအသုးကါဖးဒိၣ်(၄)ခိၣ်အိၣ်၀ဲအသိးမၤအူအီၣ်ကွံာ်၀ဲပယီၤသုးအသိလ့ၣ်ထးအိၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲအဂ့ၢ်(Cobra)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
KNU ဟီၣ်က၀ီၤ (၂၀၂၃-၂၄)တၢ်မၤလိနံၣ်အဂီၢ် ၦၤဖျိထီၣ်အတီၤတဆံပဒိၣ်တၢ်ဒိးစဲး(၈၄၅)ဂၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၂၃ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ ကီၢ်ရ့ၣ်(၇)ဘ့ၣ်အပူၤ ကၠိလၢအိၣ်ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ ၀ဲၤကျိၤ(KECD)တၢ်ပၢဖီလာ်တဖၣ် တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၃-၂၄)တၢ်မၤလိနံၣ်အဂီၢ် ၦၤကၠိဖိဖျိထီၣ်၀ဲဒၣ်အတီၤတဆံ ပဒိၣ် တၢ်ဒိးစဲးအိၣ်၀ဲဒၣ်ခဲလၢာ်(၈၄၅)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (KECD)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲတနံၤအံၤလါအ့ဖြ့ၣ် ၂၃ သီအနံၤ န့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤအဃိ (၂၀၂၃-၂၄) နံၣ်ကတၢၢ်ကီၢ်သူလ့ၤပဒိၣ်တၢ်ဒိးကလဲၤသးဂ့ၤဂ့ၤအဂီၢ်သဂၢၢ်၀ဲတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်တၤတၢ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD) ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပီညါ၀ဲၤဒ့ခိၣ် သရၣ်မုၣ် နီၢ်ညူထဲဖၢၤထိ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီ တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“စးထီၣ်လၢနံၣ်ခီၣ်ထံးန့ၣ်လၢတၢ်လဲၤလီၤထၢကၠိဖိစရီမ့ၢ်ဂ့ၤႇတၢ်ကတဲၤကတီၤ၀ဲဒၣ်တၢ်ဒိးစဲးအကျိၤ အကျဲတဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်ပသးအိၣ်၀ဲဒၣ်ခုၣ်တလိၣ်နွဲၣ်တလိၣ်လီၤႉမ့ၢ်ပတၢ်ဒိးစဲးတခါအံၤကကဲထီၣ်ဧါဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉ တုၤလီၤလၢလါယနူၤအါရံၤလံန့ၣ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်တနီၤအပူၤန့ၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်ထီဘိလီၤႉလီၤဆီဒၣ်တၢ်ဒူသထူၣ်ႇ ဒူပျာ်ယာ်ႇချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ႇမုၣ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ထီဘိန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်စံၣ်အိၣ်လၢၦၢ်ကျါႉနါက့ခီဖျိၦၤကိးဂၤဒဲးအ တၢ်ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးအဃိကီၢ်သူလ့ၤပဒိၣ်တၢ်ဒိးစဲးလဲၤသးဘၣ်ဂ့ၢ်ဘၣ်၀ီလီၤမီၤနီၤႉဘၣ်ဆၣ်ဖဲပလဲၤလီၤဒိးစဲးအဆၢ ကတီၢ်န့ၣ်တၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤဘၣ်ၦၤထီဘိလီၤမ့ၢ်တၢ်ဒုးကကဲထီၣ်ခီဧါႇမ့ၢ်ၦၤကခးဆိၦၤဒီးကျိဖးဒိၣ်ခီဧါတၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤ ဒ်န့ၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၃-၂၄)တၢ်မၤလိနံၣ်အပူၤဒ်(KECD)ပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲအသိးန့ၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢ သုးက့(၇)ဘ့ၣ် အပူၤ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်န့ၣ် ၦၤကၠိဖိဖျိထီၣ်ကီၢ်သူလ့ၤအတီၤတဆံပဒိၣ်တၢ်ဒိးစဲးအိၣ်၀ဲ(၁၁၀)ဂၤႇ တီအူကီၢ်ရ့ၣ်န့ၣ် ဖျိထီၣ်၀ဲ(၁၄၉)ဂၤႇ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် (၆၂)ဂၤႇ ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(၃၀)ဂၤႇ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(၁၃၈)ဂၤႇ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် (၂၄၉)ဂၤဒီးမ့မ့ၢ်လၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ခီန့ၣ် ၦၤကၠိဖိဖျိထီၣ်၀ဲ(၁၀၇)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢကီၢ်ရ့ၣ်(၇)ဘ့ၣ်ၦၤကၠိဖိဖျိထီၣ်အဂၤ(၈၀၀)ဘျဲၣ်အံၤအကျါန့ၣ် ၦၤကၠိဖိလၢအမံၤပၣ်၀ဲဒၣ်လၢ(Top Ten) အပူၤသ့ၣ်တဖၣ် မ့ၢ်၀ဲၦၤကၠိဖိလၢတီအူကီၢ်ရ့ၣ်ႇဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒီး ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KECD) ပာ်ဖျါဃုာ်၀ဲလၢလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခါလၢကဟဲလၢၦၤကၠိဖိအဂီၢ်တၢ်လိၣ်တၢ်လဲးအိၣ်ဒံး၀ဲဒၣ်အါမးအသိးဆၢမုၢ်လၢ်တီၤထီကၠိလၢအိၣ် (KECD)တၢ်ပၢဆှၢဖီလာ်တဖၣ်ကနုာ်လီၤဒိးစဲး၀ဲဒၣ်ကီၢ်သူလ့ၤပဒိၣ်တၢ်ဒိးစဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် (KECD)...
ရၤမတံတၢ်ဒုးႇလီၢ်က၀ီၤဖိလၢဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤတဖၣ်က့ၤကဒါက့ၤဆူအလီၢ်အကျဲ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၂၂သီႇ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢရၤမတံတၢ်ဒုးအပူၤႇလီၢ်က၀ီၤဖိလၢဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤက့ၤကဒါက့ၤ၀ဲဆူအတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးအလီၢ်အကျဲလံအဂ့ၢ်ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ရၤမတံလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုအသးဖဲမဲးဆီးတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်တိၤနီၢ်ဂံၢ်(၂)အဃၢၤ(၁၈- Gate)တၢ်အိၣ်ခိးတြဲၤ-မဲးတဲးလဲးကရၢအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤႇအနီၢ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၈၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးရၤမတံတကပၤတၢ်သီၣ်တၢ်သဲတအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်သုးခိၣ်နၢ်တဖၣ်ပျဲက့ၤကဒါက့ၤ၀ဲအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်လံအဂ့ၢ်ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ မဟါလါအ့ဖြ့ၣ်(၂၁)အနံၤန့ၣ်ႇကၠီၣ်တဲၣ်သုးခိၣ်နၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်လဲၤဟးကွၢ်၀ဲၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလၢမဲးတလဲးကရၢတဖၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံႇစံး၀ဲလၢတၢ်အိၣ်သးဂ့ၤထီၣ်ဒီးတနံၤအံၤဆှၢက့ၤကဒါက့ၤ၀ဲၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဖၣ်န့ၣ်အဂ့ၢ်ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်ခးလိာ်သးအတီၢ်ပူၤကျိချံန့ၣ်လဲၤဖျိးတုၤလၢလီၢ်က၀ီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်တၢ်ဆိးတၢ်အလီၢ်အဃိန့ၣ်ႇအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲဃ့ၢ်ဃီၤ၀ဲလၢအံၤတကပၤမီၤႉယသံကွၢ်သံဒိးကၠီၣ်တဲၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဘျီတဲယၤလၢဖဲမဟါန့ၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်သုးအခိၣ်အနၢ်တဖၣ်လဲၤကွၢ်အ၀ဲသ့ၣ်၀ံၤဒီးကွၢ်၀ဲလၢရၤမတံတကပၤန့ၣ်တၢ်သီၣ်တၢ်သဲတအိၣ်လၢၤဘၣ်ဘျီသံကွၢ်၀ဲလၢမ့ၢ်အတၢ်အဲၣ်ဒိးက့ၤဧါဘျီၦၤဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုတဖၣ်န့ၣ်တဲ၀ဲလၢအတၢ်အဲၣ်ဒိးက့ၤအဃိန့ၣ်တဂီၤအံၤလၢမဲးတလဲးကရၢတဖၣ်န့ၣ်က့ၤဆှၢကွံာ်လၢာ်လံ၀ဲမီၤနီၤႇကၠီၣ်တဲၣ်ခိၣ်နၢ်န့ၣ်တဲယၤဒ်န့ၣ်ႇဘၣ်ဆၣ်လၢယနီၢ်ကစၢ်တဂၤတၢ်ထံၣ်န့ၣ်ႇအ၀ဲသ့ၣ်က့ၤနါက့တမ့ၢ်လၢအတူၢ်ဘၣ်၀ဲလၢအတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအိၣ်လၢလၢၦဲၤၦဲၤဒံးဘၣ်ႉဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိကၠီၣ်တဲၣ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်တဲအီၤလၢတၢ်တသီၣ်တသဲလၢၤဘၣ်ဒီးကၠီၣ်တဲၣ်သုးတဖၣ်နါက့ဟဲအဃိဒၢးအ၀ဲသ့ၣ်ဃုထၢကျဲလၢအဂၤတဘၣ်ဘၣ်အဃိန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်က့ၤ၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇဘၣ်ဃးတၢ်တူၢ်လိာ်ကွၢ်ထွဲ၀ဲၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိတဖၣ်အံၤန့ၣ်ႇကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၣ်ခိၣ်နၢ်ဒီးသုးခိၣ်နၢ်တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိး၀ဲတၢ်ဒီးဖဲတၢ်အိၣ်သးတဂၢၢ်ကျၢၤဒံးဘၣ်အခါကီၢ်ကီၠၣ်တဲၣ်ခိၣ်နၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပၢပြးပတီၢ်ၦၤဘၣ်မူတဖၣ်အဲၣ်ဒိးကွၢ်ထွဲဒံး၀ဲၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိတဖၣ်အံၤဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢသုးခိၣ်နၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တခီစံး၀ဲလၢပျဲက့ၤ က့ၤၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဖၣ်သ့အဂ့ၢ်ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိတဂၤလီၢ်လီၢ်အံၤစံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီႇရၤမတံလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအလဲၤဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးဖဲမဲးတလဲးကရၢဒီးက့ၤကဒါက့ၤ၀ဲဆူအနီၢ်ကစၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဂၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပဟဲက့ၤတုၤလၢအံၤတခီလံနီၤႉပဟဲက့ၤတုၤလၢကီၢ်ပယီၤတကပၤဒီးလံႉတဂီၤအံၤပမံဆၢထၢၣ်တဘျီယိၤသုးတဲၦၤလၢမၤကဆှဲကဆှီက့ၤတၢ်တခီပကက့ၤဆှၢက့ၤသုလီၤ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်ႇရၤမတံလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးလၢဃိၣ်ကစၢၢ်ဖိသ၀ီ(သီခါဖၠၣ်)အမဲာ်ညါကျီၢ်ကရၢအပူၤတဖၣ်အကျါတနီၤန့ၣ်ႇအပူၤကွံာ်မဟါလါအ့ဖြ့ၣ်(၂၁)အနံၤအပူၤက့ၤကဒါက့ၤ၀ဲလၢအနီၢ်ကစၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအိၣ်၀ဲတနီၤဒီးတနီၤက့ၤကဒါက့ၤ၀ဲဖဲတနံၤအံၤလါအ့ဖြ့ၣ်(၂၂)သီအနံၤဂီၤခီအဆၢကတီၢ်အိၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲအဂ့ၢ်ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်စံးစ့ၢ်ကီး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးႇရၤမတံလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးဖဲကျီၢ်ကရၢအကျါတနီၤန့ၣ်ႇခီဖျိက့ၤကဒါက့ၤ၀ဲဆူအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဃိဆဲးအိၣ်ဒံး၀ဲဖဲတၢ်အိၣ်ကဒုလီၢ်အပူၤအဖၢမုၢ်အိၣ်ဒံး၀ဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲအသိးန့ၣ်လီၤႉ ရၤမတံလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အံၤႇအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်အသီ(၂၀)အနံၤႇတၢ်ဒုးဆူၣ်၀ဲဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်တိၤနီၢ်ဂံၢ်(၂)ရၤမတံ၀့ၢ်တကပၤအဃိဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒု၀ဲအသးဆူကၠီၣ်တဲၣ်နီၢ်ဂံၢ်(၂)တိၤအခိၣ်အဃၢၤမဲးတဲးလဲးကရၢဒီးကျီၢ်ကရၢတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤဒီးလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုအသးတဖၣ်အံၤအနီၢ်ဂံၢ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲအဂၤ(၃၀၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါတၢ်သိၣ်တၢ်သီဘၣ်ဃးတၢ်ဟံးန့ၢ်တၢ်ကစီၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၂၂ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်ကစီၣ်သန့လၢအိၣ်ကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢသ့ၣ်တဖၣ် မ့ၢ်နုာ်လီၤဟံးန့ၢ်တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်ကဘၣ်ဟံးန့ၢ်ဆိ၀ဲတၢ်ပျဲဒီးတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢလၢကဘၣ်လူၤပိာ်မၤ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါအ့ဖြ့ၣ်(၂၁)သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤတၢ်ဘျၢသဲစး(ဖီၣ်လစံၣ်)အိၣ်၀ဲအသိးန့ၣ်ကီၢ်ချၢတၢ်ကစီၣ်သန့သ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်နုာ်လီၤဟံးန့ၢ်တၢ်ကစီၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ်ကဘၣ်ဟံးန့ၢ်၀ဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးတၢ်ပျဲဒီးကဘၣ်တီၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲဒၣ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤတၢ်အုၣ်သးဃုာ်ဒီးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢကလဲၤဟံးန့ၢ်၀ဲတၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ပျဲလၢတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဒီးတၢ်ပာ်ပနီၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်အတီၢ်ပူၤအသိးန့ၣ်တၢ်ကဘၣ်ဟံးန့ၢ်၀ဲတၢ်ကစီၣ်ဒီးမ့ၢ်ဘၣ်ဃးဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ကရၢကရိတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤန့ၣ်တၢ်သံကွၢ်သံဒိးမ့ၢ်ဂ့ၤႇ တၢ်ကွဲးမ့ၢ် ဂ့ၤဒီးတၢ်ဒိတၢ်ဂီၤမူသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်ကဘၣ်မ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢအဂၢၢ်အကျၢၤဒီးကဘၣ်ဟံး၀ဲခီၣ်တဃာ်လၢၦၤကတိၤတၢ်ပၢအတၢ်စံးဆၢအဖီခိၣ်အသိးလီၤအဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤႇ တၢ်ဂီၤမူတၢ်ဂီၤသံလၢအဘၣ်ဃးဒီး (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်တ ဘၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်အီၤဒီးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢဘၣ်ထွဲ(မ့တမ့ၢ်) တၢ်လၢကကဲထီၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်တၢ်ထံၣ်ကမၣ် သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တဘၣ်မၤအီၤဘၣ်အသိးလီၢ်ခၢၣ်သးႇ ကီၢ်ရ့ၣ်ႇ ကီၢ်ဆၣ်ႇ သ၀ီကရူၢ်တပတီၢ်ဘၣ်တပတီၢ်လၢ တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ် တၢ်လီၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ပာ်ပနီၣ်၀ဲလၢတၢ်ပာ်ပနီၣ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇ တၢ်လီၢ်လၢတၢ်တြီ ဃာ်တၢ်တဘၣ်ဒိတၢ်ဂီၤမူႇ တၢ်ဂီၤသံအလီၢ်ဒီးဖဲတၢ်ပတံထီၣ်ကတီၢ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢတပၣ်ဃုာ်သ့ၣ်တဖၣ် တၢ်တဘၣ်ဒိတၢ်ဂီၤဘၣ်အဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ထုးထီၣ်လံာ်အ၀ဲအံၤအဖီခိၣ်န့ၣ်(IPCM)နဲၣ်ရွဲၣ်(အူတိစီၤလဲၣ်)စံး၀ဲလၢ “(မံၤဒံၤယါ)ဒီးတၢ်က စီၣ် (မံၤဒံၤယါ) အဂံၢ်ခီၣ်ထံးသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးလီၤဆီဒၣ်တၢ်ကလုာ်ဒူၣ်တၢ်ကရၢကရိႇ ကရူၢ်ကရၢလၢအဟဲထီၣ် သီသ့ၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်တဂၤဒီးတဂၤမ့ၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ဘျီဘၣ်ဒါလိာ်သးယၢ်ခီယၢ်ခီန့ၣ်ပတူၢ်လိာ်လီၤမီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်သနါက့မ့ၢ်တအဲၣ်ဒီးမ့ၢ်ဆီၣ်ထွဲ၀ဲဒ်သိး (self-censorship) တခါအံၤန့ၣ်ပတဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ဘၣ်”အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်(IPCM)တကပၤစ့ၢ်ကီးဒ်သိးတၢ်ကစီၣ်(မံၤဒံၤယါ)အတၢ်သကဲးပ၀းဒီးတၢ်ဖိးမံလိာ်သးကအိၣ်လၢတၢ်ဟံးတၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်မၤဃံးထီၣ်ခွဲးယာ်တၢ်ပျဲလၢတၢ်ဟံးတၢ်ကစီၣ်အံၤအဖီခိၣ်ဒ်သိးကအိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ဘျီးဘၣ်ဒါကလဲၤအသးဘျ့ဘျ့ဆှီဆှီအဂီၢ်ခံခီခံကပၤကတၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးအဂ့ၢ်(အူတိစီၤလဲၣ်)စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိး(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲၤကျိၤသဲစးသနူဒီးတၢ်သိၣ်တၢ်သီသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢကဟဲမၤဘၣ်ဒိမၤဟးဂီၤ၀ဲတၢ်ကရၢကရိအတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢႇ အတၢ်လၤကပီၤဒီးအက့ၢ်အ ဂီၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကဟးရှဲးဘၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ႉ တၢ်ဂီၤသံမ့ၢ်ဂ့ၤႇ တၢ်ဂီၤမူမ့ၢ်ဂ့ၤလၢတၢ်ဟံးန့ၢ်ဒိဃာ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်တၢ် လိၣ်မ့ၢ်အိၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်အဲၣ်ဒိးသမံသမိး၀ဲန့ၣ်တၢ်ကဘၣ်ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ဒီးတၢ်မ့ၢ်ဟံးန့ၢ်သူ၀ဲဘၣ်ဃးတၢ်ဂီၤမူလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်တၢ်ကဘၣ်ဟံးန့ၢ်တၢ်ပျဲဒီးပာ်ဖျါဃုာ်စ့ၢ်ကီးဒီးအမံၤအသၣ်အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်တၢ်ပာ်ဖျါလၢထးအသိးတၢ်သိၣ်တၢ်သီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိဒီးတၢ်ကစီၣ်(မံၤဒံၤယါ)လၢမ့ၢ်တလူၤပိာ်မၤထွဲ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကပာ်ပနီၣ်၀ဲလၢ (Black list) စရီအပူၤအမဲာ်ညါကလဲၤတၢၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဆူ တၢ်ကစီၣ်(မံၤဒံၤယါ)ကီၣ်ကးအအိၣ်အသိးဒီးတၢ်မ့ၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲတၢ်ကစီၣ်လၢအကမၣ်အံၤန့ၣ်တၢ်ကပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲလံာ်ဃ့ကညးဒီးဘှီဘၣ်က့ၤတၢ်လၢအကမၣ်အဂ့ၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤပၢပြးကီၣ်ကး (IEC) စ့ၢ်ကီးကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢတၢ်ကစီၣ်(မံၤဒံၤယါ)ဖိ လၢအဟဲဟံးတၢ်ကစီၣ်လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်ကဟံးန့ၢ်တၢ်ပျဲလၢ (IEC) အအိၣ်ဒီး တၢ်လၢကဟဲမၤဘၣ်ဒိကရ့ၣ်နံၣ်ဒုးယၤဂ့ၢ်၀ီႇ ပၢပြးဂ့ၢ်၀ီသ့ၣ်တဖၣ်ကဟးရှဲဘၣ်၀ဲဒီး ဒ်တၢ်ကစီၣ်တၢ်သိၣ်တၢ် သီအိၣ်၀ဲအသိးတၢ်ကစီၣ်(မံၤဒံၤယါ)လၢဟံးန့ၢ်တၢ်ကစီၣ်တလၢကွံာ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢန့ၣ်တၢ်ကပံးကွံာ်၀ဲအခွဲးလၢကဟဲဟံးန့ၢ်တၢ်ကစီၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါအ့ဖြ့ၣ်(၁၆)သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
သုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ ၂ ဂၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၂၂ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် (သုးက့ ၁) ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဒူသ၀ီအပူၤ ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၂၀ သီ အနံၤ ခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤ ဟဲခးလီၤတၢ်အဃိၦၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်(၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၂၀ သီ ဟါခီ ၈း၃၀ တုၤလၢ ၉ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် လၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်လၢ(ဟၣ်တရဲး)ကရူၢ် နိၣ်အီလၢ်ဒီးဖှၣ်ဂီၤသ၀ီႇ မဲၢ်ကနးခံကရူၢ် ထံကၠီၤခံသ၀ီအခိၣ်အဃၢၤဒီး ဖဲန့ၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလၢထံနုာ်သ၀ီ သီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤအဃိ ကမျၢၢ်ပိာ်မုၣ် ဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ် ၂ ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် နဲၣ်ရွဲၣ် ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကဘီယူၤန့ၣ်အဟဲကွံာ်လီၤတၢ်ဖဲဖှၣ်ဂီၤ လ့ခီၣ်ထံး နိၣ်အီလၢ်ဒီးတးပီသ၀ီအဘၢၣ်စၢၤဆၢလာ်ႉ ဟဲကွံာ်လီၤ၀ဲတဘျုး၀ီညါႉမ့၀ံၤကွံာ်လီၤ၀ဲဒၣ်လၢ(ထံကၠီၤခံ)ဒီးလၢထံနုာ်သ၀ီပူၤႉကျိဖးဒိၣ်န့ၣ်လီၤတဲာ်၀ဲဒၣ်လၢထံနုာ်သီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤတဖျၢၣ်ႉ ကျိဖးဒိၣ်အက့အခီန့ၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်သီခါဖၠၣ်ႇမ့၀ံၤဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်ၦၤသ၀ီဖိ ၂ ဂၤႉ ဖဲကဘီယူၤ ဟဲကွံာ်လီၤတၢ်အခါအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်လၢသီခါဖၠၣ်ဘျီကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်အက့ဖျိးဘၣ်အ၀ဲသ့ၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ ၦၤသ၀ီဖိကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဒိခံဂၤအံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ ထံကီၠၤခံသ၀ီ မုဂါဖံသါပူး(၈၁)နံၣ် ဒီး မဲၢ်သဲသ၀ီ နီၢ်ခၠံၣ်ခၠံၣ်မူ(၁၀)နံၣ် ကျိဖးဒိၣ်အက့အခီဘၣ်၀ဲဒၣ်အစုအခီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးန့ၣ်ဒူသ၀ီလၢကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အံၤအပူၤကွံာ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်တအိၣ်၀ဲဘၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးကဘီယူၤ ဟဲခးလီၤတၢ်ဘျီ၀ဲအံၤကွံာ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်အါမးဒီးဘၣ်ဆၣ်မ့ၢ်အတ့ၢ်လီၤ၀ဲဒၣ်ခဲလၢာ် ၦဲၤဖျၢၣ်လဲၣ်န့ၣ်တၢ်ဃုသ့ၣ်ညါမၤလီၤတံၢ်အီၤအဖၢမုၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်...
မၠၣ်၀တံၣ် နီၣ်ဂံၢ်(၂)တိၤတၢ်ဒုးအပူၤ ခီဖျိကျိဖးဒိၣ်အဃိ ၀ါခးကမျၢၢ်သံတဂၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၂၁ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် မၠၣ်၀တံၣ် နီၣ်ဂံၢ်(၂)တိၤ ဖဲမဟါလါအ့ဖြ့ၣ် ၂၀ သီအနံၤ တၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲလၢ ပယီၤသုးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ဒီး ခီဖျိကျိဖးဒိၣ်အဃိ (၀ါခး)ကမျၢၢ်သံ၀ဲဒၣ်တဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲမဟါလါအ့ဖြ့ၣ် ၂၀ သီ မုၢ်ထူၣ် ၁၂ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် လၢမၠၣ်၀တံၣ် နီၣ်ဂံၢ်(၂)တိၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အခိၣ် အဃၢၤန့ၣ် ခီဖျိကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢ(၀ါခး)သ၀ီလီၢ်လံၤပူၤ အဃိ ကျိဖးဒိၣ်အက့အခီဘၣ်၀ဲဒၣ် ကမျၢၢ်ပိာ်မုၣ်တဂၤအံၤအဟၢဖၢနးနးကျံၤကျံၤသံ၀ဲတဘျီဃီအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤ ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤသံတဂၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ ဒီၤခ့ၤမၤခၠိၤ အသးနံၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်(၄၅)နံၣ်ႉ အတၢ်န့ၣ်ဘၣ်လၢအကက့ၤဟံအတၢ်ဖိ တၢ်လံၤလၢဟံၣ်ပူၤအခါမီၤနီၤႉတၢ်န့ၣ်ကစံၣ်ဘၣ်လၢအက့ၤဟံ(မၣ်ပိၤတ့ၤ)လၢဟံၣ်ပူၤဘျီန့ၣ်ကျိဖးဒိၣ်အချံန့ၣ် လီၤတဲာ်ဘူးလၢအဟံၣ်ဘျီဘၣ်၀ဲဒၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်အဆၢကတီၢ်အခါန့ၣ်ၦၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအသိး ကျိဖးဒိၣ်ချံလၢအလီၤတဲာ်အံၤမ့ၢ်ကဘီယူၤတ့ၢ်လီၤ၀ဲဧါ(မ့တမ့ၢ်)တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အကျိဖးဒိၣ်ချံဧါန့ၣ် တၢ်တသ့ၣ်ညါ၀ဲ လီၤတံၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲမဟါလါအဖြ့ၣ် ၂၀ သီ ဂီၤခီ လၢမၠၣ်၀တံၣ် နီၣ်ဂံၢ်(၂)တိၤတကပၤန့ၣ် တၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲလၢခံခီခံကပၤ အဘၢၣ်စၢၤဒီး ဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးအံၤသူ၀ဲကဘီယူၤဟဲခးလီၤ၀ဲတၢ်ဒီတနံၤကျၢၤတုၤလၢဟါခီတကးဒံးဘၣ် ဖဲတနံၤအံၤဂီၤခီအဆၢကတီၢ်စ့ၢ် ကီး ဟဲခးလီၤဒံး၀ဲတၢ်အဖၢမုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢခံသီအတီၢ်ပူၤအံၤခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲခးလီၤတၢ်တပယူာ်ဃီအဃိ မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤ...