(သ့ၣ်ဃးလီၤတီၢ်)ဒုးယၤသုးကလၢၤသုးကီၣ်ကးအၦၤဃုာ်ဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂၤ(၆၀၀)ဘျဲၣ်ပာ်လီၤစုက၀ဲၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၆သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇရၤမတံ၀့ၢ်သ့ၣ်ဃးလီၤတီၢ်(သ့ၣ်ကါညီၤနီၤ)ဒုးယၤသုးကလၢၤတၢ်လီၢ်အပူၤပယီၤသုးခိၣ်နၢ်ဃုာ်ဒီးအၦၤဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂၤ(၆၀၀)ဘျဲၣ်တူၢ်ဃၣ်သးပာ်က့ၤ၀ဲစုက၀ဲၤအဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဘိးဘၣ်ရၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲတနံၤအံၤလါအ့ဖြ့ၣ်(၆)သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ သ့ၣ်ဃးလီၤတီၢ်(သ့ၣ်ကါညံၤနီၣ်)သုးကီၣ်ကးဒုးယာ်သုးကလၢၤအံၤႇကညီတၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်ဒုးမၤန့ၢ်ကွံာ်၀ဲဖဲမဟါလါအ့ဖြ့ၣ်(၅)သီမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ(၁)နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်ဒီးသုးကလၢၤအပူၤသုးကီၣ်ကးခိၣ်နၢ်ဃုာ်ဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂၤ(၆၀၀)ဘျဲၣ်အံၤပာ်လီၤစုက၀ဲၤဟ့ၣ်ဃၣ်ကွံာ်၀ဲအသးအဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လံာ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးကီၣ်ကးအၦၤ(၆၀၀)ဘျဲၣ်အကျါအံၤပၣ်ဃုာ်၀ဲသုးခိၣ်သုးနၢ်(၆၇)ဂၤဒီးသုးဖိ(၄၁၀)ပၢၤကီၢ်မုၣ်(၅၉)ဂၤဃုာ်ဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိ(၈၁)ဂၤဒီးပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၆၁၇)ဂၤအဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ပာ်ဖျါစ့ၢ်ကီး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢတၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲပယီၤသုး(သ့ၣ်ကါညံၤနီၣ်)အသုးကလၢၤဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်မၤန့ၢ်ဃုာ်၀ဲစုက၀ဲၤဒ်အမ့ၢ်ကျိဖိကျိဖးဒိၣ်(၁၂၂မၣ်မၣ်(၂)ခိၣ်(၁၂၀)(၂)ခိၣ်အိၣ်၀ဲအသိးမၤန့ၢ်စ့ၢ်ကီး၀ဲကျိချံၦာ်သးလၢအဂၤတဖၣ်အိၣ်၀ဲအါမးအဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢလံာ်ပာ်ဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီႇခီဖျိမုၢ်ထီၣ်ကလံၤထံးသုးကီၣ်ကးအဒုးယာ်ဂ့ၢ်၀ီပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤ၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်(သ့ၣ်ကါညံၤနီၣ်)သ့ၣ်ဃးလီၤတီၢ်သုးကလၢၤအံၤအိၣ်ဆီလီၤအသးအဃိမၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲကညီကလုာ်ဒူၣ်ဃုာ်ဒီးကလုာ်ဒူၣ်ဖိလၢအိၣ်ဖဲဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အံၤအမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ႇတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ႇဒီးၦၤတ၀ၢတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်တဖၣ်အဃိကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်ဒုးန့ၢ်ကွံာ်၀ဲအဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးႇသုးကီၣ်ကးအ(သ့ၣ်ကါညံၤနီၣ်)သုးကလၢၤအံၤႇအိၣ်ဆီလီၤ၀ဲအသးဖဲ(၁၉၈၆)နံၣ်အခါလံၤလံၤဒီးခီဖျိသုးကလၢၤအံၤအိၣ်၀ဲအဃိမၤဘၣ်ဒိ၀ဲလုၢ်လၢ်ထူသနူတၢ်ဆဲးတၢ်လၤသ့ၣ်တဖၣ်အမဲာ်ညါလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်အိၣ်ဆိး၀ဲလၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးအပူၤဒီးတဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အိၣ်မူတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဘၣ်အဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
သုးကီၣ်ကးဒီၣ်တဲာ်ဒွဲၣ်အူကီးတရံး၀့ၢ်ဃၢၤဒူသ၀ီကမျၢၢ်အရီဘၢၣ်(ကီၣ်)ထူၣ်
လါအ့ဖြ့ၣ် ၆သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ကီးတရံး၀့ၢ်အဃၢၤႇသုးကီၣ်ကးအၦၤသုးဖိလၢအိၣ်ဆီလီၤအသးဖဲလဲၤ၀ၣ်သုးကလၢၤတဖၣ်ဒီၣ်တဲာ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်၀ဲကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိအရီဘၢၣ်ထူၣ်(ကီၣ်)ထူၣ်လၢအဘူးဒီးအ၀ဲသ့ၣ်သုးကလၢၤတဖၣ်အဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢတၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်အရီဘၢၣ်ထူၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှးဘူးကလၢာ်အတီၢ်ပူၤသုးကီၣ်ကးလၢအိၣ်ဖဲအသုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒုးသ့ၣ်ညါဆဲးကျိးဆဲးကျၢ၀ဲရီဘၢၣ်(ကီၣ်)ကျီးကစၢ်တဖၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတအိၣ်နီတမံၤဘၣ်ဒီးသူ၀ဲစဲးကျီသ့ၣ်ဒီးဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်၀ဲကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အရီဘၢၣ်ထူၣ်အဂ့ၢ်ယ့ၤလဲၤကိလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဘၣ်တၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်အရီဘၢၣ်ထူၣ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်န့ၣ်စးထီၣ်ဟဲလီၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်သုကလၢၤတၢ်လီၢ်လီၤႇ ပကလဲၤမၤပံာ်ကွံာ်မ့ၣ်အူတဘျီအ၀ဲသ့ၣ်ခးစိၦၤဒီးကျိအဃိန့ၣ်ဒ်သိးမ့ၣ်အူသုတဟဲတုၤလၢပအိၣ်ဒီးအူအီၣ်ကွံာ်ပဟံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်အဂီၢ်ပဘၣ်လဲၤဟံန့ၣ်စဲးထုးထီၣ်ထံလၢၦၢ်ပူၤဒီးမၤလီၤကယာ်ဆိမ့ၣ်အူမီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်ရီဘၢၣ်အထူၣ်မးတကးဘၣ်ကျီတဲၣ်မၤဟးဂီၤ၀ဲစ့ၢ်ကီးမီၤႉအခဲအံၤပတယာ်ကွၢ်န့ၣ်တၢ်မၤဟးဂီၤပရီဘၢၣ်ထူၣ်န့ၣ်အိၣ်လံလၢအထူၣ်(၅၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လံ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လီၢ်ဖဲသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤအိၣ်ဆိးခိၣ်ဃၢၤန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိရီဘၢၣ်ကျီးကစၢ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲ(၁၇)ဂၤဃၣ်ဃၣ်ဒီးရီဘၢၣ်ထူၣ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၃၀၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အံၤသုးကီၣ်ကးဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်၀ဲအိၣ်လၢအထူၣ်(၁၀၀၀)လံအသိးမၤဟးဂီၤကျီတဲာ်ကွံာ်၀ဲဒီးစဲးအိၣ်၀ဲလၢအထူၣ်(၅၀၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်အ၀ဲစံးအါထီၣ်ကဒီး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးကီၣ်ကးဒွဲၣ်အူအီၣ်ကျီတဲာ်၀ဲရီဘၢၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်န့ၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်အဂီၢ်မၤပျီမၤဆှဲ၀ဲအသုးကလၢၤတၢ်လီၢ်ဒ်သိးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်တဖၣ်ပာ်ခူသူၣ်သးထီၣ်ခး၀ဲအ၀ဲသ့ၣ်တန့ၢ်ညီညီတဂ့ၤအဂီၢ်အဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့လီၢ်က၀ီၤဖိလၢတၢ်ဒွဲၣ်အူမၤဟးဂီၤကွံာ်အကျီးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဟ့ၣ်စ့အီၣ်လီးနီတမံၤဘၣ်အမဲာ်ညါရီဘၢၣ်ထူၣ်လၢတၢ်ကျီတဲာ်မၤဟးဂီၤကွံာ်၀ဲတဖၣ်အံၤသုးကီၣ်ကးမၢ၀ဲလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်လၢကလဲၤမၤပျီဟံကွံာ်၀ဲလၢ(၂)သီအတီၢ်ပူၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်လဲၣ်၀ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံးစ့ၢ်ကီး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်မ့တကျီတဲၣ်ပရီဘၢၣ်ထူၣ်ဘၣ်နါက့မ့ၣ်အူမ့လဲၤတုၤလၢပရီဘၢၣ်ကျီပူၤန့ၣ်ရီဘၢၣ်ထူၣ်သံလၢာ်လီၤႉမ့ၣ်အူမ့အီၣ်န့ၣ်ရီဘၢၣ်ထူၣ်တဖၣ်န့ၣ်အသိလၢာ်တဘျီသံလီၤႉအခဲအံၤတဟ့ၣ်ၦၤစ့အီၣ်လီးနီတမံၤဘၣ်ႉတဲ၀ဲလၢမ့အဲၣ်ဒိးန့ၢ်က့ၤတၢ်ထူၣ်န့ၣ်မၢ၀ဲပလဲၤထုးန့ၢ်က့ၤလၢ(၂)သီအတီၢ်ပူၤမီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤရီဘၢၣ်ကျီးကစၢ်လၢတၢ်မၤဟးဂီၤကွံာ်အရီဘၢၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲ(၄)ဂၤလံဒီးရီဘၢၣ်ထူၣ်လၢအိၣ်တ့ၢ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးသုးကီၣ်ကးကရှဲလဲမၤဟးဂီၤကွံာ်၀ဲအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဃိရီဘၢၣ်ကျီးကစၢ်တနီၤဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒု၀ဲအသးအသိးတနီၤအဟံၣ်အူအီၣ်ကွံာ်၀ဲအိၣ်အမဲာ်ညါတကီၢ်ခါခဲအံၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ဒွဲၣ်အူကျီတဲာ်ကွံာ်၀ဲအရီဘၢၣ်ကျီးတဖၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကီးတရံးလဲၣ်၀ၣ်သုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤအပူၤသုးကီၣ်ကးအသုးတြိၤ(၂၂)အစုတီၤဖီလာ်အၦၤဒီးဒုးယာ်ဂ့ၢ်၀ီပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤသုး၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်-စကခ(၁၂)စုတီၤဖီလာ်သုးဖိတဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်သးအိၣ်ဆိး၀ဲဒီးပယီၤသုးတဖၣ်အံၤမ့ၢ်၀ဲကရူၢ်ကရၢလၢခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်သိးဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်သုတမၤလၢာ်ဂီၤတၢ်ဆၢကတီၢ်ဒ်န့ၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်ဆၣ်သူလ့ၤကၠိအိးထီၣ်ကဒီး၀ဲတၢ်ကိၢ်ခါတၢ်မၤလိ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၅ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် မ့တုၤဃီၤလၢကၠိပံးတၢ်ကိၢ်ခါလါမးရှးဒီးလါအ့ဖြ့ၣ်အဆၢကတီၢ်လံန့ၣ် လၢၦၤကၠိဖိ ဖိဒံဖိသၣ်ဒီး သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ် သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢႇထံဆၢကီၢ်ဆၢ လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် ညီနုၢ်န့ၣ် အိးထီၣ်န့ၢ်၀ဲ တၢ်ကိၢ်ခါတၢ်မၤလိအံၤလၢတၢ်လီၢ်သကုၤဆးဒးအပူၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢၦၤအိးထီၣ်တၢ်ကိၢ်ခါတၢ်မၤလိတဖၣ်အကျါအံၤန့ၣ်ခီကီၢ်ဆၣ်သူလ့ၤကၠိအံၤစ့ၢ်ကီးတီခိၣ်ရိၣ်မဲအိးထီၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်ကိၢ်ခါတၢ်မၤလိလၢၦၤဖိဒံဖိသၣ် သ့ၣ်တဖၣ် အဂီၢ်အိၣ်၀ဲကိးမုၢ်နံၣ်ဒဲးန့ၣ်လီၤႉ မုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်တချုးလၢတၢ်မၤလိစးထီၣ်ဒံးဘၣ်အခါန့ၣ် လၢဂီၤခီ ၈း၀၀ နၣ်ရံၣ်န့ၣ် ပထံၣ်ဘၣ်လၢဖိဒံဖိသၣ် ၦၤကၠိဖိသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်ဟဲထုးဖှိၣ်အသးလၢ(hall)ခါအပူၤဒီးဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အံၤ ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ထံၣ်လိာ်သး တဂၤဒီးတဂၤအခါန့ၣ်တဲသကိးတၢ်ၦဲၤဒီးတၢ်နံၤတၢ်အ့တၢ်သူၣ်ဖှံသးညီန့ၣ်လီၤႉ ဖဲၦၤကၠိဖိႇဖိဒံဖိသၣ်သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်ထုးဖှိၣ်သးလၢာ်(၈း၃၀)ဘၣ်လံန့ၣ်ဒၢလွဲဖိသီၣ်ထီၣ်၀ဲကျ့ကျ့ကျ့လံဘျီန့ၣ် ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်တဂၤလၢတၢ်ပာ်လီၤန့ၢ်ဃာ်အလီၢ်ဒၣ်၀ဲန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤဆ့ၣ်နီၤဖှိၣ်၀ဲဒၣ်တဂၤအကရူၢ်ဒၣ်၀ဲလၢအလီၢ်န့ၣ်လီၤႉ ဒီတနံၤအတီၢ်ပူၤတချုးလၢကရူၢ်တဖၣ်က့ၤလၢအကစၢ်လီၢ်ကျဲဒံးဘၣ်ဖဲ(၈း၃၀)အဆၢကတီၢ် ဖိဒံဖိသၣ်ႇ ၦၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ထုးဖှိၣ်လၢ(hall)ဒၢးပူၤလၢာ်လံတဘျီန့ၣ်သရၣ်၊မုၣ်တဖၣ်စးထီၣ်၀ဲဂီၤခီတၢ်ဘါဒီးတၢ်ဘါအဆၢကတီၢ်နကနၢ်ဟူဘၣ်ဃုာ်၀ဲဒီးကစၢ်ယွၤအတၢ်သူၣ်၀ံၣ်သးဆၢလၢအမုာ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကိးမုၢ်နံၤဒဲးဂီၤခီတၢ်ဘါ၀ံၤလီၢ်ခံ(၉း၀၀)ဘျီန့ၣ်ၦၤကၠိဖိႇဖိဒံဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤနီၤဖးလီၤသးက့ၤကဒါ၀ဲလၢတဂၤ လၢ အကစၢ်လီၢ်ကစၢ်ကျဲဒီးတၢ်စးထီၣ်မၤလိက့ၤ၀ဲတၢ်ဖံးလိမၤဒိးလၢတၢ်ပာ်လီၤဃာ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ ဖိဒံဖိသၣ်လၢအဟဲထီၣ်တၢ်မၤလိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤပထံၣ်ဘၣ်လၢအမဲာ်သၣ်န့ၣ်ၦဲၤ၀ဲဒီးတၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤတၢ်သူၣ်ဖှံသးညီန့ၣ်လီၤႉလၢတၢ်န့ၣ်အဃိဘၣ်ဃးတၢ်အိးထီၣ်တၢ်ကိၢ်ခါတၢ်မၤလိဘျီ၀ဲအံၤအတၢ်ပညိၣ်မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်ပလဲၤထံၣ် လိာ်သံကွၢ်၀ဲတၢ်မၤလိဘျီ၀ဲအံၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤလၢအမ့ၢ် သရၣ်မုၣ် တီနီၢ်ဖီ ဒီးအ၀ဲစံးဘၣ်ၦၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ပအိးထီၣ်တၢ်ကိၢ်ခါတၢ်မၤလိအံၤဒ်သိးဖိသၣ်တဖၣ်ကၠိပံးအဆၢကတီၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်သုတအိၣ်ခီလီလီတဂ့ၤအဂီၢ်မီၤႉဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်ကမၤလိဘၣ်၀ဲတၢ်တခါခါမ့၀ံၤဖိသၣ်လၢအဆံးတဖၣ်န့ၣ်ဒ်သိးကအိၣ်ဒီးတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်လၢကဒဲကဒဲအဘၢၣ်စၢၤႉဘျီဒုပအဲၣ်ဒိးလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကသ့၀ဲတၢ်သ့တၤလၣ်လၢအမ့ၢ်တၢ်ဒ့တၢ်အူမီၤနီၤႉတနီၤနီၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဒ့ပာ်တယီသ့ၣ်တဖၣ်သ့အဃိဖဲတၢ်ကိၢ်ခါတၢ်မၤလိအဆၢကတီၢ်န့ၣ်ဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်ကသ့အါထီၣ်ဘၣ်၀ဲအဂီၢ်လီၤမီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါလၢတၢ်မၤလိဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ်တၢ်နီၤဖးလီၤ၀ဲကရူၢ်သၢကရူၢ်ဒီးတၢ်မၤလိဒီတကတီၢ်အပူၤ န့ၣ်တၢ်မၤလိန့ၢ်ဃုာ်၀ဲကစၢ်ယွၤကလုၢ်ကထါဃုာ်ဒီးတၢ်သူၣ်၀ံၣ်သးဆၢတၢ်ဒ့တၢ်အူအိၣ်၀ဲဒၣ်တဘျုးကလုာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သရၣ်မုၣ် တီနီၢ်ဖီ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “တၢ်မၤလိတဘျီညါအံၤပနီၤဖးလီၤ၀ဲဒၣ်ကရူၢ်သၢကရူၢ်နီၤႉကရူၢ်သၢကရူၢ်န့ၣ်ပယုၢ်န့ၢ်အမံၤစ့ၢ်အိၣ်၀ဲဒၣ်မိၤရှ့ႇ ယိၤဟၣ်ဒီးယိၤဆှူန့ၣ်လီၤႉသၢကရူၢ်န့ၣ်လၢတၢ်မၤလိအပူၤန့ၣ်အိၣ်ဒံးလၢအကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒံးမီၤနီၤႉတၢ်မၤလိတဖၣ်ခီန့ၣ်ပမၤလိဘၣ်ဃး၀ဲဒၣ်လံာ်စီဆှံႇလံာ်ကညီႇတၢ်ဒ့တၢ်အူတဖၣ်လၢအမ့ၢ်ယူကလံႇတၢ်အူပံ(ရံၤခီၤဒၢၤ)ဒီး တၢ်အူတယီသ့ၣ်တဖၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်မၤလိအံၤစးထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢဂီၤခီ ၈း၃၀ တုၤဃီၤ၀ဲဒၣ်လၢဟါခီ ၃း၃၀ ဒီး တကးဒံးဘၣ်ဖဲမုၢ်ထူၣ်ၦၤအိၣ်ဘှံး အဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်သရၣ်၊မုၣ်တဖၣ်ကတဲၤကတီၤရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီတနံၤတမၠိတနံၤတမၠိလၢ ၦၤကၠိဖိဖိဒံဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးန့ၣ်လီၤႉလၢတၢ်န့ၣ်အဃိဖိဒံဖိသၣ်လၢအဟဲထီၣ်တၢ်မၤလိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးတၢ်မုာ်ဘၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်အိးထီၣ်တၢ်ကိၢ်ခါတၢ်မၤလိအဖီခိၣ်အံၤအဘျုးအိၣ်၀ဲဒိၣ်မးတကးဒံးဘၣ်တၢ်မၤလိ ဃုာ်၀ဲကစၢ်ယွၤကလုၢ် ကထါသ့ၣ်တဖၣ်အဃိသူၣ်ဖှံသးညီဒိၣ်မးလၢတၢ်မၤလိအပူၤ...
ကီးတရံး၀့ၢ်(KNLA)တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်နုာ်ခးပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ်(၉၇)သုးကလၢၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၄ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ်-ကီးတရံး၀့ၢ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဖဲတနံၤအံၤဂီၤခီ(၈)နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်ကညီဒီကလုာ် တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်နုာ်လီၤဟူးဂဲၤခး၀ဲပယီၤသုးကီၣ်ကးခီၣ်သုးရ့ၣ်(၉၇)သုးကလၢၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါလၢဂံၢ်ခီၣ်ထံးသုးဂ့ၢ်၀ီတၢ်ကစီၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်လဲၤထီၣ်ခး၀ဲကီးတရံးသုးကီၣ်ကးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၉၇)သုးကလၢၤဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးတ ကပၤသံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲအသိးတၢ်ဖီၣ်ချုးန့ၢ်၀ဲအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးဖိလၢအိၣ်တၢ်မဲာ်ညါတဂၤစံး၀ဲဒ်အံန့ၣ်လီၤႉ “ဖဲတနံၤအံၤဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်တၢ်လဲၤထီၣ်ခး၀ဲ(၉၇)သုးကလၢၤအံၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးတကပၤသံဘၣ် ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲမီၤနီၤႉ နၣ်ဟူဘၣ်လၢတၢ်ဖီၣ်မူန့ၢ်၀ဲစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲလီၤႉ တသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဒံးဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်နၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိတၢ်လဲၤထီၣ်ခး၀ဲသုးကီၣ်ကးအစုတီၤဖီလာ်ခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၉၇)သုးကလၢၤ၀ဲအံၤ အဖီခိၣ်သုးကီၣ်ကးတကပၤခးလီၤကဒါက့ၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်တပယူာ်ဃီအဃိဘၣ်အူအီၣ်ဟးဂီၤကဒီးကွံာ်၀ဲကီးတရံးက၀ီၤဒ့နီၣ်ဂံၢ်(၂)(၀့ကၠံ)ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အဟံၣ်အဃီသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်ကီၣ်တရံးလီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၀့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢဘၣ်ဃ့ၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ “တၢ်လဲၤခး၀ဲ(၉၇)သုးကလၢၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကဒါက့ၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်တ ပယူာ်ဃီလီၤႉ မ့ၢ်လၢကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်အဃိလၢ(၀့ကၠံ)တကပၤဟံၣ်အူအီၣ်၀ဲမီၤနီၤႉ ၦၤကညီတအိၣ်ဘၣ်အဃိၦၤကမၤပတုၤ၀ဲမ့ၣ်အူစ့ၢ်ကီးတအိၣ်ဘၣ်ႉ ပ၀ဲနါက့ပလဲၤတဘူးဘၣ်ႉ ဘၣ်ကွၢ်စိလၢအယံာ်လီၤမီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကီးတရံး၀့ၢ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)တီခိၣ်ရိၣ်မဲ၀ဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်နုာ်လီၤခး၀ဲပယီၤသုးကီၣ်ကးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်၀ဲခဲအံၤခဲအံၤအသိးဖဲလၢတၢ်မ့ၢ်လဲၤခးအ၀ဲသ့ၣ်တဘျီလၢ်လၢ်န့ၣ်သုးကီၣ်ကးတကပၤပညိၣ်ခးလီၤကဒါက့ၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်လိၤလိၤဆူ၀့ၢ်ပူၤအဃိဘၣ်အူအီၣ်ဟးဂီၤကွံာ်၀ဲၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအဟံၣ်အဃီအိၣ်၀ဲခဲအံၤခဲအံၤအဂ့ၢ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်တကပၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲတနံၣ်အံၤလါယနူၤအါရံၤ(၁)သီအခါလံၤလံၤခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးသဟီၣ်ဆူၣ်၀ဲဒၣ်လၢကီးတရံး၀့ၢ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတုၤလၢခဲအံၤတစုအဃိဘၣ်အူအီၣ်ဟးဂီၤကွံာ်၀ဲကီးတရံး၀့ၢ်ဟီၣ်က၀ီၤက၀ီၤဒ့(၇)ဘ့ၣ်အပူၤက မျၢၢ်ဟံၣ်ဃီ(၃၀၀)ဖျၢၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံအသိးတကီၢ်ခါခဲအံၤ၀့ၢ်အံၤကဲထီၣ်ဒ်၀့ၢ်ဟးဂီၤတဖျၢၣ်အသိးအဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကသူၣ်ထီၣ်က့ၤကီၢ်သူလ့ၤအဂီၢ်ကွဲမုာ်၀ဲကညီပိာ်မုၣ်ကိးဂၤလၢကမၤသကိးတၢ်အဂ့ၢ်(KWO)ဆီၣ်တခူထီၣ်၀ဲ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၄သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ လၢတၢ်မၤလီၤၦီၢ်ကွံာ်သုးကီၣ်ကးသနူဒီးကသူၣ်ထီၣ်က့ၤကီၢ်သူလ့ၤအဂီၢ်ႇကညီပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤကိးဂၤဒဲးကပၣ်ဃုာ်မၤသကိးတၢ်တပူၤဃီဒီးကဆၢထၢၣ်ကဲထီၣ်ခၢၣ်စးလၢကညီတၢ်ပၢတၢ်ပြးအပူၤအဂ့ၢ်ႇ(KWO)ကညီပိာ်ကရၢဆီၣ်တခူစံး၀ဲဖဲတလါအံၤလါအ့ဖြ့ၣ်(၅)သီႇလၢကလီၤဘၣ်၀ဲကညီပိာ်မုၣ်ကရၢမုၢ်နံၤဆဲးဆၢၦဲထီၣ်(၃၉)၀ီတ၀ီလံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ ကသူၣ်ထီၣ်က့ၤကီၢ်သူလ့ၤထံကီၢ်အဂီၢ်ႇကတီၢ်ခဲအံၤအရ့ဒိၣ်၀ဲလၢကညီပိာ်မုၣ်တဖၣ်ကပၣ်ဃုာ်မၤသကိးတၢ်အဃိကွဲမုာ်၀ဲကညီပိာ်မုၣ်တဖၣ်ခဲလၢာ်လၢကနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်လၢလၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဖံးတၢ်မၤပူၤအဂ့ၢ် (KWO)ကညီပိာ်မုၣ်ကရၢအၦၤနဲၣ်တၢ်သရၣ်မုၣ်နီၢ်ကညီဖီစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပအဲၣ်ဒိးကွဲမုာ်၀ဲဒၣ်ကညီပိာ်မုၣ်ကိးဂၤဒဲးလၢဆၢကတီၢ်နၣ်ရံၣ်၀ဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်လၢအရ့ဒိၣ်ႇလၢတၢ်က့ၤသူၣ်ထီၣ်ကဒါက့ၤကီၢ်သူလ့ၤမ့ၢ်ဂံၤတၢ်ဒုးလီၤၦီၢ်ကွံာ်သုးမီၤစိရိၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဖီခိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်ပအဲၣ်ဒိးကွဲမုာ်၀ဲကညီပိာ်မုၣ်တဖၣ်ကိးဂၤဒဲးလၢကနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်၀ဲဒၣ်လၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအပူၤႇလၢတၢ်ဆီတလဲကအိၣ်ထီၣ်၀ဲအံၤန့ၣ်ပကပၣ်ဃုာ်မၤသကိးတၢ်ဃူဃူႇဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ပ၀ဲပဃ့ထီၣ်၀ဲလၢ(၃၀)မျးကယၤပိာ်မုၣ်တၢ်ပၣ်ဃုာ်မၤသကိးတၢ်န့ၣ််ႇတမ့ၢ်ထဲကညီပိာ်မုၣ်ကရၢကဘၣ်ပၣ်ဘၣ်မ့ၢ်၀ဲလၢကညီပိာ်မုၣ်တဖၣ်ခဲလၢာ်အမူအဒါအိၣ်လၢကဘၣ်ပၣ်ဃုာ်ပၣ်ဂီၢ်လီၤမီၤႉဒီးလီၤဆီဒၣ်တၢ်ခဲခဲအံၤန့ၣ်ႇတၢ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်ဘၢၣ်စၢၤပဒိၣ်တဖၣ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤလၢကီၢ်သူလ့ၤအကိပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤအဃိန့ၣ်ပအဲၣ်ဒိးလၢကညီပိာ်မုၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကပၣ်ဃုာ်ပၣ်ဂီၢ်၀ဲလၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအကိပူၤႉ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကညီပိာ်မုၣ်ကရၢအံၤနာ်၀ဲလၢပိာ်မုၣ်တဖၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢတၢ်ကဲထီၣ်ခၢၣ်စးဆူထံရူၢ်ကီၢ်သဲးၦၤတ၀ၢအပူၤအသိးနာ်၀ဲလၢၦၤတ၀ၢခဲလၢာ်အတၢ်အိၣ်သးကဂ့ၤဒိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢပိာ်မုၣ်တဖၣ်အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတၢ်ပၣ်ဃုာ်ပၣ်ဂီၢ်လၢတၢ်တုၤသိးထဲသိးဒီးပိာ်ခွါဒီးတၢ်မၤတၢ်ဆၢတဲာ်တၢ်တဖၣ်အပူၤအဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢလံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်အပူၤကွံာ်(၃)နံၣ်အတီၢ်ပူၤကညီပိာ်မုၣ်ကရၢမၤစၢၤ၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိဒီးၦၤဘၣ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤဂီၢ်မုၢ်ဂီၢ်ပၤအိၣ်၀ဲအသိးတနံၣ်အံၤလၢတၢ်မၤလၤကပီၤ၀ဲကညီပိာ်မုၣ်ကရၢ(၃၉)၀ီတ၀ီအမုၢ်နံၤဆဲးဆၢအပူၤႇအၢၣ်လီၤ၀ဲအသးလၢကဟ့ၣ်လီၤသးမၤတၢ်ဒ်ကညီပိာ်မုၣ်ကရၢတၢ်ပာ်လုၢ်ပာ်ၦၤ့ဒီးတၢ်သိၣ်တၢ်သီအခိၣ်သ့ၣ်ဒ်အမ့ၢ်တၢ်ထဲသိးတုၤသိးႇတၢ်ဟ့ၣ်စိဟ့ၣ်ကမီၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးနာ်၀ဲလၢကညီပိာ်မုၣ်ကိးဂၤကဟဲစိာ်န့ၢ်တၢ်ဆီတလဲအဂ့ၤလၢၦၤတ၀ၢအဂီၢ်အဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲလံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီႇတနံၣ်အံၤလၢတၢ်မၤလၤကပီၤ၀ဲကညီပိာ်မုၣ်ကရၢမုၢ်နံၤအပူၤတၢ်တၤတၢ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲ၀းတရံးအသိးဒီးကီၢ်သူလ့ၤအပူၤကမျၢၢ်ဘၣ်တူၢ်ဘၣ်တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်အိၣ်၀ဲအဖီခိၣ်တၢ်သအုးသၦီၤမ့ၢ်အိၣ်၀ဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ဒၣ်လဲာ်ဘၣ်ဆၣ်ကညီပိာ်မုၣ်ကရၢဖီၣ်လိာ်စုမၤသကိးတၢ်ဒီးလီၢ်က၀ီၤကရူၢ်ကရၢလၢတၢ်မၤစၢၤလိာ်သးယၢ်ခီယၢ်ခီအဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ ကညီပိာ်မုၣ်ကရၢအံၤဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤ၀ဲ(၁၉၄၉)နံၣ်ဒီးခီဖျိတၢ်အိၣ်သးတဂၢၤတကျၢၤဘၣ်အဃိတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတဖၣ်လီၤပအၣ်ကွံာ်၀ဲ၀ံၤအလီၢ်ခံဖဲ(၁၉၈၅)နံၣ်အပူၤန့ၣ်တၢ်က့ၤဒုးမူထီၣ်ကဒါက့ၤ၀ဲအသီတဘျီန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးႇစးထီၣ်လၢတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ကညီပိာ်မုၣ်ကရၢအံၤအခါလံၤလံၤန့ၣ်ႇကညီပိာ်မုၣ်ကရၢအံၤဟူးဂဲၤ၀ဲလၢတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်ႇတၢ်အိၣ်မုာ်ဆိးပၢၤႇတၢ်မၤတၢ်လၢကညီပိာ်မုၣ်ကရၢအသုးသ့ၣ်လၤကပီၤအဂီၢ်တၢ်ကတိၤန့ၣ်ခဲးတၢ်လၢမုၣ်ခွါတၢ်ထဲသိးတုၤသိးဒီးမၤစၢၤ၀ဲတၢ်လၢ၀ဲၤကျိၤလွံၢ်ဘိအဖီလာ်ဒ်အမ့ၢ်တၢ်ကရၢကရိတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ဒီးၦၤဂ့ၢ်၀ီတဖၣ်အိၣ်၀ဲအသိးကညီပိာ်မုၣ်ကရၢခိၣ်နၢ်ဃုာ်ဒီးၦၤမၤတၢ်ဖိအဂၤ(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်အံၤမၤတၢ်ၦဲၤဆၢၦဲၤကတီၢ်လၢကမၤဂ့ၤထီၣ်တၢ်ဘၣ်ဘျူးဘၣ်ဖှိၣ်လၢၦၤတ၀ၢတဖၣ်အတၢ်အိၣ်မူအဂီၢ်ဒီးဆိကမိၣ်၀ဲထဲလၢၦၤတ၀ၢတၢ်အိၣ်မုာ်အိၣ်ပၢၤလၢအသးပူၤထီဘိလီၤအဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢလံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ဟဲတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်လၢမၠၣ်၀တံၣ် ပယီၤသုး(၂၇၅)သုးရ့ၣ်တၢ်လီၢ်အဂ့ၢ် ကမျၢၢ်စံး၀ဲ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၄ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤ ဖဲမဟါလါအ့ဖြ့ၣ် ၃ သီ မုၢ်နၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်ဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲဒြိမ့ၣ်ပိၢ်လၢပယီၤသုး(ခလရ-၂၇၅)သုးရ့ၣ်တၢ်လီၢ်၀ံၤ ကဘီယူၤဟဲခးလီၤကဒါတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကမျၢၢ်တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲမဟါမုၢ်နၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုး(ခလရ-၂၇၅)သုးရ့ၣ်လၢအိၣ်မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤအံၤ တၢ်ဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲဒြိမ့ၣ်ပိၢ် ကအိၣ်လၢခံဖျၢၣ်သၢဖျၢၣ်ညါဒီး ဖဲန့ၣ်၀ံၤလီၢ်ခံပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲခးလီၤကဒါတၢ်လၢ တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤလီၢ် (ကုန်သွယ်ရေးဇုန်)တၢ်လီၢ်အလီၢ်ခံအခိၣ်အဃၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကမျၢၢ်လၢတအဲၣ်ဒိး ပာ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲမဟါ(၂၇၅)သုးရ့ၣ်တၢ်လီၢ်န့ၣ်ၦၤဟဲကွံာ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်ကအိၣ်လၢခံဖျၢၣ်သၢဖျၢၣ်ညါႉၦၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢဟဲခးအ၀ဲသ့ၣ်၀ံၤဘျီကဘီယူၤဟဲခးလီၤက့ၤတၢ်လၢ(ကုန်သွယ်ရေးဇုန်)အခိၣ်အဃၢၤလီၢ်ခံဖဲန့ၣ်တဲ၀ဲႉၦၤတဲကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဒီတနၤကျၢၤညါႉဖဲမဟါကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်န့ၣ်ကဆိမိၣ်၀ဲလၢၦၤတၢ်ချၢတကျးန့ၣ်ကအိၣ်လၢ တၢ်ချၢတကပၤႇ လၢ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်တအိၣ်ဘၣ်ဒ်န့ၣ်ဧါသၢၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ(၂၇၅)သုးရ့ၣ်လၢတၢ်ဟဲခး၀ဲအံၤခီဖျိအိၣ်ဘူးကးတံၢ်ဒီးမၠၣ်၀တံၣ်အဃိတကီၢ်ခါခဲအံၤ ၦၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအဂ့ၢ်န့ၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤႉ “၂၇၅ န့ၣ်ၦၤကခးအီၤန့ၣ် ၦၤမၠၣ်၀တံၣ်ဖိဘၣ်ကိၢ်တၢ်ဒိၣ်မးလီၤႉဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်တၢ်လၢ(၂၇၅)န့ၣ်အိၣ်ဘူးဒီး မၠၣ်၀တံၣ်ဘူးထီးတံၢ်လီၤမီၤနီၤႉပယီၤသုးရ့ၣ်တဘ့ၣ်အံၤအိၣ်တီတီဖဲမၠၣ်၀တံၣ်ဒီး(ကုန်သွယ်ရေးဇုန်)အခၢၣ်သးဒ်န့ၣ် မီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်လဲၤတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်လၢ(၂၇၅)သုးရ့ၣ်တၢ်လီၢ်အံၤမ့ၢ်ကရူၢ်ဖဲတဒူၣ်လဲၤတ့ၢ်လီၤ၀ဲဒၣ်လဲၣ်န့ၣ် ပခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤ၀ဲလီၤလီၤဆီဆီတန့ၢ်ဒံးဘၣ်ဒီးဒ်သိးကသ့ၣ်ဘၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤလီၤတံၢ် လီၤဆဲးအဂီၢ်န့ၣ် တၢ်ဃုသ့ၣ်ညါအီၤအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်န့ၢ်၀ဲမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ဃၢၤ ပယီၤသုး(ခမရ-၃၅၅),(၃၅၆)၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ် ခီဖျိသုးကီၣ်ကး အံၤသူ၀ဲကဘီယူၤဟဲခးလီၤကဒါတၢ်လၢသုးကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဒူသ၀ီအပူၤ တပယူာ်ဃီတုၤလၢ ခဲအံၤအဃိၦၤကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးႇဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂူာ်ဟးဂီၤအါအါဂီၢ်ဂီၢ်တကးဒံးဘၣ်ကမျၢၢ်ဒူဖိသ၀ီဖိလၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဟးအိၣ်ကဒုသးတုၤလၢခဲအံၤတစု အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးလၢအဟဲထီၣ်သ့ၣ်ကါညံၣ်နီၣ်တဖၣ်တၢ်ခိးခးလၢကျဲအဃိ(၁၀)သီအတီၢ်ပူၤသံ(၂၀)ဂၤႇဘၣ်ဒိအါအါဂီၢ်ဂီၢ်
လါအ့ဖြ့ၣ် ၄ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ကပၤ ပယီၤသုးလၢအကဟဲထီၣ်(စစ်ကူ)လၢ သ့ၣ်ကါညံၣ်နီၣ်တဖၣ်အံၤ ခီဖျိတၢ်ခိးအ၀ဲသ့ၣ်လၢကျဲပူၤအဃိ လၢ(၁၀)သီအတီၢ်ပူၤ သံ၀ဲဒၣ်(၂၀)ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ၀ဲဒၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၂ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးအံၤလၢကဟဲထီၣ်မၤန့ၢ်ကဒါက့ၤမၠၣ်၀တံၣ် သ့ၣ်ကါညံၣ်နီၣ်(၃၅၅)သုးကလၢၤလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ် ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲအံၤအဂီၢ်န့ၣ် စးထီၣ်လါမးရှး ၁၅ သီ တုၤလၢ ၂၅ သီ လၢ(၁၀)သီအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးလၢ အဟဲထီၣ်(စစ်ကူ)တဖၣ်အံၤ (KNLA)တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ခိးခးအ၀ဲသ့ၣ်လၢကျဲပူၤတၢ်ဒ့ၣ်စၢၤအဃိ ပယီၤသုးသံ ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဲထီၣ်အသးအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ် ပယီၤသုးလၢအဟဲထီၣ်(စစ်ကူ)လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ခိးခး၀ဲ သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ(ခလရ-၉၇)သုးရ့ၣ်ႇ(ခမရ-၁၀၂),(၁၁၈),(၅၄၆)ဒီး(၃၅၆)သုးရ့ၣ်အၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢ(၁၀)သီအတီၢ်ပူၤဖဲတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤအခါခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိကမျၢၢ်သံ(၁)ဂၤႇဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်(၃)ဂၤဒီးၦၤကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီဟးဂူာ်ဟးဂီၤအိၣ်၀ဲဒၣ်တနီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါ အပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤမ့မ့ၢ်လၢ(KNLA)တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်တကပၤန့ၣ် ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကွံာ် အသးသမူ(၁)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်(၄)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဆၢကတီၢ်အပူၤန့ၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်မၤန့ၢ်၀ဲ MA-1, MA-2, MA-3, MAS, MA-5, 38 mm ကျိသ့ၣ် တဖၣ်ခဲလၢာ်(၉)ခိၣ်ဒီး စုကွံာ်မ့ၣ်ပိၢ်(၂၂)ဖျၢၣ်ႇ MA, MA-5 ကျိဒၢခဲလၢာ်(၄၃)ခါႇ...
ပၢချၢကျဲဒီးလ့လီၤဆီကျဲလၢတၢ်ပံးဃာ်အီၤအသီ(၁၀)ဘျဲၣ်အံၤတၢ်က့ၤအိးထီၣ်က့ၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၃သီႇ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၤ-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢသုးက့(၆)ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ႇကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢပၢချၢ ကျဲဒီးလ့လီၤဆီကျဲလၢတၢ်ပံးဃာ်အီၤအသီ(၁၀)ဘျဲၣ်ခံဘိအံၤႇအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်(၁)သီအနံၤန့ၣ်တၢ်က့ၤအိးထီၣ်ကဒါက့ၤ၀ဲလံအဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပၢချၢကီၢ်ဆၢကျဲဒီးလ့လီၤဆီကျဲခံဘိအံၤအပူၤကွံာ်ခီဖျိပယီၤသုးအဂၤ(၄၀)ဘျဲၣ်ဟဲဃ့ၢ်နုာ်လီၤဃုာ်ဒီးတၢ်စုက၀ဲၤ၀ံၤအလီၢ်ခံဘၣ်တၢ်စးထီၣ်ကးတံာ်ကွံာ်၀ဲဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်က့ၤအိးထီၣ်က့ၤ၀ဲလံဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤက့ၤ၀ဲဒ်သိးလၢညါအပူၤကွံာ်သ့၀ဲလံအဂ့ၢ်ပၢချၢၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤကျဲန့ၣ်ၦၤအိးထီၣ်လၢာ်လံႉၦၤအိးထီၣ်လၢမဟါန့ၣ်လံအခဲအံၤလ့ၢ်လိၤန့ၣ်ခံဘိလၢာ်လီၤႉမဲကီၢ်ဆၢတလိၣ်လ့လီၤဆီတလိၣ်ခံလိၣ်န့ၣ်လ့ၢ်လိၤအ့ဆ့လီၤႉစးထီၣ်ပံးဒုစးထီၣ်၀ဲဖဲတၢ်ဒုးတၢ်ယာ်ကဲထီၣ်ဒီးပယီၤသုးတဖၣ်နုာ်လီၤလၢကီၠၣ်တဲၣ်ပူၤအဆၢကတီၢ်အခါလံၤလံၤလီၤမီၤနီၤႉအခဲအံၤၦၤလ့ၢ်လိၤဒ်သိးလၢအပူၤကွံာ်သၢနံၣ်လွံၢ်နံၣ်အသိးလီၤမီၤ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇကမျၢၢ်လၢအလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဒီးသိလ့ၣ်ယီၢ်(ဆဲးကဲး)တဖၣ်န့ၣ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤ၀ဲလၢပၢချၢကျဲတကပၤသ့၀ဲဒီးမ့မ့ၢ်ကမျၢၢ်လၢစိာ်ဆှၢတီဆါ၀ဲနွဲၣ်သ့ၣ်တံၢ်(ဘီးက့ၣ်တံၢ်)တဖၣ်လ့ၢ်လိၤ၀ဲလၢလ့လီၤဆီကျဲတကပၤသ့အဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကျဲတပံးလၢၤဘၣ်ႇအိးထီၣ်လံမီၤႇဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်မဟါကၢးန့ၣ်ခိၣ်နၢ်လၢပဖီခိၣ်တဖၣ်တဲ၀ဲလၢႇလၢပၢချၢကျဲတကပၤန့ၣ်ဟ့ၣ်လ့ၢ်လိၤ၀ဲဆဲးကဲၤႇမ့မ့ၢ်လၢလ့လီၤဆီကျဲတဘိန့ၣ်ခီန့ၣ်ဟ့ၣ်လ့ၢ်လိၤ၀ဲနွဲၣ်သ့ၣ်ကါသ့ၣ်မတၤသ့ၣ်မီၤနီၤႉမ့ထုးတၢ်ဖိတၢ်လံၤကၠါသိးနွဲၣ်သ့ၣ်ကါမတၤခီဒုဟ့ၣ်နုာ်၀ဲလၢလ့လီၤဆီတဘိမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်ၦၤကညီသ့ၣ်မတၤသ့ၣ်ဒီးၦၤၦ့ၤတၢ်ဆါတၢ်ဖိလၢအိၣ်ဖဲခိၣ်ဃၢၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ခီန့ၣ်ပျဲနုာ်လီၤ၀ဲလၢပၢချၢကျဲလီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပၢချၢဒီးလ့လီၤဆီကျဲအံၤအပူၤကွံာ်လါမးရှး(၁၉)သီအနံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢသုးကီၣ်ကးဒီးလီၢ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ဖဲမဲၢ်သရီထၣ်အဃိပယီၤသုး(၄၈)ဂၤလဲၤဃ့ၢ်နုာ်လီၤ၀ဲဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤဃုာ်ဒီးတၢ်စုက၀ဲၤအသိးဖဲလါမးရှး၂၁သီအနံၤန့ၣ်ပၢချၢကီၢ်ဆၢယ့ၤတယီၣ်ပယီၤသုးကလၢၤသုးဖိ(၂၆)ဂၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤတအိၣ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်ဟဲဃ့ၢ်နုာ်၀ဲဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤအဃိကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတကပၤပ့းဃာ်၀ဲကျဲခီကီၢ်ဆၢဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အသီ(၁၀)ဘျဲၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံတၢ်က့ၤအိးထီၣ်က့ၤအီၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
ရၤမတံ၀့ၢ်ဃၢၤဃိၣ်လူၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံတၢ်လီၢ်သဂၢၢ်ဘၣ်ဒီးတၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၃သီႇ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ကညီကီၢ်စဲၣ်ႇရၤမတံ၀့ၢ်ႇမ့လဲၣ်ပၤသ၀ီဒီးအ့ကၠ့မၠဲၤသ၀ီအဘၢၣ်စၢၤအ့ည့စ့ၤတံၤဃိၣ်တၢ်လူၢ်ခိၣ်တၢ်လီၢ်လၢၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအိၣ်ကဒု၀ဲတစိၢ်တလီၢ်န့ၣ်ႇတကီၢ်ခါခဲအံၤသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲဒီးတၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါအဂ့ၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်(၂၀၂၁)နံၣ်လ့က့ၣ်ကိာ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံႇၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအဟဲအိၣ်ကဒုအသးတဖၣ်အံၤတက့ၤဘၣ်ဒံး၀ဲလၢအနီၢ်ကစၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဒံးဘၣ်ဒီးခီဖျိတၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ကဒီး၀ဲအဃိမ့လဲၣ်ပၤႇမဲၢ်၀ါခံႇပဟံၣ်ကျီးႇမီထိၣ်သလ့ႇအ့ကၠ့မၠဲၤႇယသ့ၣ်ဂူၤႇသ၀ီဖိပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်ဟံၣ်ခိၣ်(၃၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးလီၢ်က၀ီၤဖိနီၢ်ဂံၢ်အဂၤ(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်လၢအိၣ်ကဒုအသးဖဲအ့ည့စ့ၤတံၤဃိၣ်တၢ်လီၢ်တဖၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲထံတၢ်ကီတၢ်ခဲဒီးတူၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါအဂ့ၢ်ၦၤလဲၤမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိ(Overseas Irrawaddy Association-OIA )ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ကဒု၀ဲဖဲန့ၣ်ဖးယံာ်လံစးထီၣ်လၢလ့က့ၣ်ကီၤတၢ်ကဲထီၣ်သးအခါလံၤလံၤလီၤမီၤနီၤႉအခဲအံၤတၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်အဃိက့ၤအိၣ်လၢဟံၣ်တဘူၣ်ဘၣ်ႇက့ၤကွၢ်၀ဲအဟံၣ်အဃီတစိၢ်တလီၢ်၀ံၤဟဲက့ၤမံ၀ဲဖဲန့ၣ်လီၤႉတၢ်ကိၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ႇထံကမျၢနါက့တအိၣ်ဘၣ်အဃိန့ၣ်လဲၤဒၢၣ်၀ဲထံလၢထံဃိၣ်သူမွဲကျိပူၤမီၤႉထံကျိပူၤခီန့ၣ်ထံတကဆှီဘၣ်မ့ၢ်၀ံၤမၤပာ်၀ဲဒီးအခိၣ်ဒုးသ့ၣ်တဖၣ်တအိၣ်ဘၣ်အဃိခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်တူၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါမီၤနီၤႉပလဲၤဒီးပကွၢ်အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဟးလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ထံသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉၦၤလၢတူၢ်ဘၣ်တၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါန့ၣ်ဒုကအိၣ်(၁၅)ဂၤညါႉမ့မ့ၢ်လၢတူၢ်ဘၣ်၀ဲတုၤလၢတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်ပတီၢ်ဒုတအိၣ်ဒံးနီတဂၤဘၣ်ႇဘၣ်ဆၣ်အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်စးထီၣ်တူၢ်ဘၣ်၀ဲအခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိလံမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ကွၢ်ထွဲဒ်အမ့ၢ်ကသံၣ်ၦၤမၤတၢ်ဖိဒီးကသံၣ်သရၣ်သရၣ်မုၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအသိးလိၣ်ဘၣ်၀ဲထံအီလၢအကဆီှႇတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးတၢ်အီၣ်တၢ်အီႇတၢ်ခိၣ်ဒုးဒီးတစိၢ်တလီၢ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်အ၀ဲစံး၀ဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲလၢ “ဖဲအံၤပဘၣ်အိၣ်ကြီအိၣ်ကြးလီၤႉအါတက့ၢ်ပအိၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်လိၤပမံလၢဟီၣ်ခိၣ်လိၤလီၤႉပအိၣ်ပြါလၢန့ၣ်တဒူၣ်လၢအံၤတဒူၣ်လီၤမီၤႉပဟဲအိၣ်တၢ်အံၤတမ့ၢ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လီၤတံၢ်ဆဲးဘၣ်အဃိပတဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤအါအါဘၣ်ႉပဘၣ်ဃုအီၣ်ဃုအီဒၣ်ပကစၢ်လီၤႉတဘျီတခီၣ်ၦၤဟဲဟ့ၣ်ၦၤအိၣ်မီၤႉကသံၣ်သရၣ်တအိၣ်ဘၣ်ႇထံနါက့တကူတလၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီကသံၣ်ကသီတကူတလၢဘၣ်မီၤ” အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤႇလဲးခးတီၤႇလ့က့ၣ်ကိာ်ႇသ့ၣ်ကါညံၤနီၤသုးကလၢၤႇဂီၤလ့ၤႇထံကပျၢၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤတၢ်ခးလိာ်သးလၢသုးကီၣ်ကးဒီးကညီတၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်KNLAသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအိၣ်၀ဲအဖၢမုၢ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉခီဖျိလၢတၢ်အိၣ်သးဒ်အံၤအဃိကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်သုးဂ့ၢ်၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စ့ၢ်ကီးမၤအါထီၣ်၀ဲတၢ်ဟးဆှၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တလါအတီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ထီၣ်(၉၉)ဘျီပယီၤသုးသံ(၄၂)ဂၤ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၃ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၅)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ စးထီၣ်လါမးရှး(၁)သီတုၤ(၃၁) သီအနံၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၅)ဒီးပယီၤသုးကီၣ်ကးအဘၢၣ်စၢၤအိၣ်၀ဲ(၉၉)ဘျီဒီးသုးကီၣ်ကးတကပၤသံ(၄၂)ဂၤအဂ့ၢ် မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် (၂)သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ တလါအတီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲ(၉၉)ဘျီလၢခံခီခံကပၤဒ်အံၤအဖီခိၣ် ပယီၤသုးကီၣ်ကးသံ(၄၂)ဂၤအကျါ ပာ်ဃုာ်သုးခိၣ်စိ(၂)ဂၤႇ သုးခိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်(၁)ဂၤႇ သုးစကီၤ(၂)ဂၤႇ သုးစကီၤဖိ(၂)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ(၅၅)ဂၤအဂ့ၢ်မုၢ်တြီၢ် တၢ်ကစီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိး လၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၅)တကပၤစ့ၢ်ကီး ဘၣ်သံ၀ဲ(၈)ဂၤႇ ဘၣ်ဒိ(၁၄)ဂၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤ ခးတပျုာ်တပျီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်ဆူကမျၢၢ်ဒူသ၀ီႇ တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ် ကျဲခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၄၁)ဖျၢၣ်ဒီး ဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤႇ ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးဒြိခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၁၄၈၅)ဖျၢၣ် အဂ့ၢ်မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီတလါအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိလၢပယီၤသုးကီၣ်ကးသူ၀ဲကလံၤကျါတၢ်ဒုးဒီးဟီၣ်ခိၣ်မဲာ်ဖံးခိၣ်တၢ်ဒုးအဃိ ကမျၢၢ်ဘၣ်သံ(၉)ဂၤအကျါ ပာ်ဃုာ်သီခါ(၁)ပါႇ မိၢ်ဖိဆံးလၢအဒၢ(၁)တဂၤဒီးဘၣ်ဒိစ့ၢ်ကီးကမျၢၢ်(၃၀)ဂၤအ မဲာ်ညါ ဘၣ်ဟးဂီၤကွံာ်၀ဲကမျၢၢ်ဟံၣ်(၄၂)ဖျၢၣ်ႇ ဘုဖီ(၂)ဖျၢၣ်ႇ စဲးထဲၣ်တၢ်(၁)ဖျၢၣ် ဃုာ်ဒီးဘၣ်သံကမျၢၢ်ဆၣ်ဖိ ကီၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလါမးရှးအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဆူၣ်ထီၣ်၀ဲလၢသုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၅)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒီး သုးကီၣ်ကး တကပၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၢ်ပိၢ်ဒီးကဘီယူၤအဃိ ဖၣ်ပူၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိၦၤနီၣ်ဂံၢ်(၁၆၂၄)ဂၤ ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးထီၣ်အသးလၢ တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဂၤအဂ့ၢ်မုၢ်တြီၢ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤအသိးပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤ ပူၤကွံာ်လါဖ့ၣ်ဘြူၤအါရံၤတလါအတီၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢ(KNLA)သုးက့နီၣ်ဂံၢ် (၅)ဒီးပယီၤသုးကီၣ်ကးအဘၢၣ်စၢၤခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၈၆)ဘျီႇ ပယီၤသုးသံ(၂၅)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၄၅)ဂၤအမဲာ်ညါ (KNLA)သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၅)ဒီးသုးပာ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ် က၀ီၤခးဒီးဒီၣ်တဲာ်ကွံာ်၀ဲသုးကီၣ်ကးတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤကျဲႇ တၢ်အီၣ်တၢ်အီကျဲႇ ဒၢၣ်အီထံကျဲလၢကတီၢ်ယံာ်အဃိ ပယီၤသုးကလၢၤဘၣ်ထုးကွံာ်၀ဲအသး(၃)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ် မုၢ်တြီၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲ လါမးရှး(၂)သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ