ပယီၤသုးလၢဃ့ၢ်နုာ်လီၤဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်(၄၈)ဂၤ တၢ်ဆှၢကဒါက့ၤအီၤလၢ၀့ၢ်မဲၢ်ဆီတဆီဆူကီၢ်ပယီၤတကပၤ
လါမးရှး ၂၀သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ပယီၤသုးလၢအဃ့ၢ်နုာ်လီၤဆူကီၢ်ပယီၤ-ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢ အူးဖၣ်ကီၢ်ဆၣ်ႇ ပၢချၢသ့ၣ်တဖၣ် တနံၤအံၤန့ၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဆှၢက့ၤအ၀ဲသ့ၣ်လၢ၀့ၢ်မဲၢ်ဆီးတဆီဆူကီၢ်ပယီၤတကပၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢပၢချၢသ၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပၢချၢသ၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲဒၣ်လၢ“ပယီၤသုးခဲလၢာ်န့ၣ် (၄၈)ဂၤ မဟါတနံၤန့ၣ်တၢ်ပာ်မံအ၀ဲသ့ၣ်ဖဲနိၣ်ဖိကၠီၣ်တဲၣ်သုးတၢ်လီၢ်တတီၤဒီးတနံၤအံၤန့ၣ်တၢ်ကဆှၢက့ၤအ၀ဲလၢ၀့ၢ်မဲၢ်ဆီးတဆီဆူကီၢ်ပယီၤန့ၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်၀ဲဒၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ မ့မ့ၢ်လၢပယီၤသုးကီၣ်ကးအၦၤကျိ(၄၈)ခိၣ်တခီ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်တကပၤဟဲဟံးန့ၢ်ကွံာ်၀ဲခဲလၢာ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ၀ဲန့ၣ်တဲအါထီၣ်၀ဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်နုာ်လီၤဟံးန့ၢ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးအၦၤကျိလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤဒ်န့ၣ်အဃိ ကီၠၣ်တဲၣ်သုးအဒုးယာ်ခိၣ်လၢ၀့ၢ်မဲၢ်ဆီး စံး၀ဲဒၣ်လၢတကပၤဒီးတကပၤတပာ်ကဲလိာ်သးဘၣ်အဃိ ပၢချၢတၢ်စိာ်ခီနွဲၣ်သ့ၣ်ကျဲဃုာ်ဒီးကျဲခီကီၢ်ဆၢခဲလၢာ်တၢ်ပ့းကွံာ်အီၤခဲလၢာ်လံအဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုး(၄၈)ဂၤမ့ၢ်၀ဲ ပယီၤသုးလၢမဲၢ်သရီထၣ်သုးကလၢၤဒီးခီဖျိသုးကလၢၤ၀ဲန့ၣ်ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်သုးပာ်ဖှိၣ်တြီတံာ်အ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အီၣ်ကျဲဒီးလဲၤခးအ၀ဲသ့ၣ်ခဲအံၤခဲအံၤအဃိဖဲမဟါ၁၉သီအနံၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်၀ဲဒၣ်လၢအသုးကလၢၤဒီးဖဲတုၤဖဲပၢချၢကီၢ်ဆၢအခါတၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်နုာ်ဃ့ၢ်ကွံာ်၀ဲဒၣ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီ တကီၢ်ခါခဲအံၤမဲၢ်သရီထၣ်ပယီၤသုးကလၢၤန့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ရှဲလဲကွံာ်၀ဲန့ၢ်လံဒီးဖဲန့ၣ်အခါတၢ်ထံၣ်န့ၢ်စ့ၢ်ကီး၀ဲပယီၤအစိၣ်(၅)ဂၤအမဲာ်ညါတၢ်မၤန့ၢ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီးဒီးကျိချံၦာ်သၣ်တနီၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတၢ်မဲာ်ညါဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ကိၢ်ထီၣ်ဒိၣ်ထီၣ်အဃိကမျၢၢ်ဒဲက၀ီၤဖိတဖၣ်ကပလီၢ်သးလၢမ့ၣ်အူအဂ့ၢ် မဲၢ်ရၤမိၢ်ဒဲက၀ီၤခိၣ်စံး၀ဲ
လါမးရှး ၁၉ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဆၢကတီၢ်ခဲအံၤတုၤဃီၤလၢတၢ်ကိၢ်ခါလံဒီးခီဖျိတၢ်ကိၢ်ဒိၣ်ထီၣ်အဃိကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤပူၤ သ့ၣ်တဖၣ်ကပလီၢ်သးလၢမ့ၣ်အူဖၣ်ဆါတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲပူၤကွံာ်လါမးရှး(၁၇)သီ ဟါခီ(၉)နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် မ့ၣ်အူအူအီၣ်ဟံၣ်(၂)ဖျၢၣ် ကဲထီၣ်သးလၢမဲၢ်ရၤမိၢ် ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤ က၀ီၤဒ့(၄)အပူၤဒီး လၢတၢ်န့ၣ်အဃိၦၤဒဲက၀ီၤဖိတဖၣ်ကပလီၢ်သးလၢမ့ၣ်အူဖၣ်ဆါတကပၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် မဲၢ်ရၤမိၢ်ဒဲက၀ီၤခိၣ် စီၤထ့အ့ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်ကဲထီၣ်အသးတလီၢ်လီၢ်လၢမ့ၣ်အူဖၣ်ဆါန့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်လၢတၢ်ကိၢ်ဒိၣ်ထီၣ်လီၤႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ကမျၢၢ်တဖၣ်လီၤဆီဒၣ်တၢ်ကပလီၢ်သးလၢမ့ၣ်အူဖၣ်ဆါမီၤနီၤႉ အိၣ်လၢဟံၣ်လၢဃီန့ၣ်ကွၢ်ထွဲမ့ၣ်အူဖၣ်ဆါဂ့ၤဂ့ၤႉ ပမ့ၢ်ကွၢ်န့ၣ်တၢ်ကိၢ်ဒိၣ်ထီၣ်အဃိမ့ၣ်အူအူထီၣ်ကဲၤထီၣ်၀ဲသ့လၢကျဲအါဘိမီၤနီၤႉ အဃိသးန့ၣ်ဘၣ်ပလီၢ်သးကိးဂၤဒဲး” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲမ့ၣ်အူအီၣ်ၦၤဟံၣ်ကဲထီၣ်သးလၢမဲၢ်ရၤမိၢ်ဒဲက၀ီၤပူၤအခါန့ၣ်ဟံၣ်ကစၢ်တအိၣ်နီၤတဂၤဘၣ်ဒီး ဟံၣ်အူထီၣ်ကဲထီၣ်သးအဂ့ၢ်အကျိၤခီန့ၣ်တၢ်တသ့ၣ်ညါအီၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဒံးဘၣ်ႇ တၢ်ဃုသ့ၣ်ညါအီၤအဖၢမုၢ်လီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤဟံၣ်လၢအအူအီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢတၢ်ကသူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်က့ၤအီၤအဂီၢ် (TBC)တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လၢ ကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် မဲၢ်ရၤမိၢ် ဒဲက၀ီၤခိၣ် စီၤထ့အ့ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤတဖၣ်အပူၤ ဒ်သိးတၢ်ကဒီသဒၢ၀ဲ မ့ၣ်အူဖၣ်ဆါတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အဂီၢ် မ့ၢ်တုၤဃီလၢတၢ်ကိၢ်ခါအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီး(NGO) တၢ်ကရၢကရိတဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဟးဟ့ၣ်၀ဲတၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးအဂၤ(၄၀)ဘျဲၣ်ဃ့ၢ်နုာ်ဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤ
လါမးရှး ၁၉သီႇ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ႇကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ပၢချၢသ၀ီထံကျိ၀ၢ် ပၢချၢသ၀ီလီၢ်လံၤဟီၣ်က၀ီၤ ဖဲတနံၤအံၤမုၢ်ထူၣ် ၁၁နၣ်ရံၣ်အမံး၄၀ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၣ်ဒိၣ်ဒီးပယီၤသုးကီၣ်ကးအဘၢၣ်စၢၤအဃိပယီၤသုးအဂၤ(၄၀)ဘျဲၣ်ဟဲဃ့ၢ်နုာ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤဒီးကၠီၣ်တဲၣ်သုးဖီၣ်ဃာ်အ၀ဲသ့ၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အိၣ်၀ဲဒၣ်လၢ မဲၢ်သရီထၣ်သုးကလၢၤႇၦၤနီၢ်ဂံၢ်ကအိၣ်အဂၤ(၆၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးခီဖျိလီၢ်က၀ီၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးဒိၣ်လဲၤခးအ၀ဲသ့ၣ်ခဲအံၤခဲအံၤအဃိအ၀ဲသ့ၣ်သုးထီၣ်သးဆူ ကီၢ်ဆၢကယီကယီဒီး တုၤဖဲပၢချၢသ၀ီလီၢ်လံၤဒီးတၢ်တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်အမံးနံး(၄၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးပယီၤသုးအဂၤ(၄၀)ဘျဲၣ်နုာ်လီၤဃ့ၢ်ဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤဒီးအဂၤ အဂၤ(၁၀)ဘျဲၣ်န့ၣ်လီၤမၢ်၀ဲဒၣ်အဖၢမုၢ်အဂ့ၢ် ပၢချၢလီၢ်က၀ီၤဖိစံး၀ဲဒၣ်အသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးလၢဟဲဃ့ၢ်နုာ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်တထံၣ်ဟဲစိာ်ဃုာ်ဒီးတၢ်စုက၀ဲၤဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်တခီဟဲစိာ်၀ဲထဲထၢၣ်ဒီးတၢ်ဘိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လီၤဒီးတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်ဒ်အံၤအဃိအပူၤကွံာ်လ့လီၤဆီကီၢ်ဆၢ-တဲၤလၢတၢ်အိးထီၣ်လၢတၢ်စိာ်ခီနွဲၣ်သ့ၣ်တံၢ်ဒီးကျဲလၢခီကီၢ်ဆၢဖဲပၢချၢခဲလၢာ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပ့းဃာ်ကွံာ်လံအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တနံၤအံၤတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်အလီၢ်န့ၣ်အိၣ်ယံၤဒီး(ယ့ၤတယီၣ်)ပယီၤသုးကလၢၤ တၢ်မ့ၢ်လဲၤလၢခီၣ်န့ၣ်ကဘၣ်ဖဲ(၁၅)မံးနံးလီၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်အသိး (ယ့ၤတယီၣ်)ပယီၤသုးကလၢၤအပူၤကွံာ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်အတီၢ်ပူၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ဒုးန့ၢ်တ့ၢ်၀ဲန့ၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးဟဲက့ၤနုာ်လီၤအိၣ်က့ၤကအိၣ်အဂၤ(၃၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢပၢချၢၦၤလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဟ့ၣ်ခွဲးလၢကက့ၤဘၣ်ဆၣ်ကဘီယူၤတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အဃိကၠဲးဒိလီၢ်က၀ီၤဖိက့ၤဆူဟံၣ်တဘူၣ်
လါမးရှး ၁၉သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢသုးက့(၆)ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ႇကၠဲးဒိ၀့ၢ်ပူၤအပူၤကွံာ်လါမးရှး(၁၅)သီအနံၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံာ်သုးကီၣ်ကးအဒုးယာ်သုးကလၢၤ၀ံၤအလီၢ်ခံၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဟ့ၣ်ခွဲးလၢလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ကက့ၤအိၣ်ဆိးက့ၤလၢအနီၢ်ကစၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလံဘၣ်ဆၣ်ကဘီယူၤတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်က့ၤဆူဟံၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကၠဲးဒိ၀့ၢ်ပူၤႇၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဟ့ၣ်ခွဲးလၢကမျၢၢ်တဖၣ်ကက့ၤအိၣ်ဆိးႇက့ၤမၤပျီတၢ်လံဘၣ်ဆၣ်ႇခီဖျိသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲအဃိလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်က့ၤကွၢ်ထွဲအဟံၣ်တစိၢ်တလီၢ်၀ံၤဟးထီၣ်ကွံာ်၀ဲဒီးက့ၤအိၣ်၀ဲတဘူၣ်နီတဂၤဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ကၠဲးဒိ၀့ၢ်ပူၤဒုႇခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒုတဲ၀ဲမ့ၢ်က့ၤအိၣ်ဘၣ်သးဒုက့ၤအိၣ်သ့လံႇပယီၤနါက့တအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိန့ၣ်က့ၤအိၣ်သ့လံတဲ၀ဲႇက့ၤမၤတၢ်ကဆှဲကဆှီသ့လံႇတၢ်မ့ၢ်ခီဒုၦၤတဲ၀ံၤတနံၤဃီဃီဖဲလါမးရှး(၁၆)သီအနံၤန့ၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲကၠီၣ်ထၣ်ကဘီယူၤလဲၤကွံာ်လီၤတၢ်ၦၤကၠဲးဒိဖိသံခံဂၤ၀ံၤၦၤထံၣ်အဒိအတဲာ်ဖဲန့ၣ်ဘျီအဃိန့ၣ်ၦၤက့ၤအိၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်ႇအခဲအံၤၦၤက့ၤကွၢ်ၦၤဟံၣ်တစိၢ်တလီၢ်၀ံၤဘျီၦၤဟးထီၣ်ကဒါလီၤႉကၠဲးဒိ၀့ၢ်ပူၤၦၤတက့ၤအိၣ်နီတဂၤဒံးဘၣ်ႇမ့မ့ၢ်လၢမဲၢ်တီဒီးပူယ့ခီဒုၦၤက့ၤအိၣ်တနီၤလံႇတၢ်မ့ၢ်ခီဒုၦၤက့ၤအိၣ်တလၢာ်ဒံးဘၣ်မီၤႉၦၤကၠဲးဒိဂ့ၤႇမဲၢ်တီဂ့ၤႇပိယ့ဂ့ၤႇၦၤလီၢ်က၀ီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်လီၢ်အပူၤပယီၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်သနာ်က့ပျံၤကဘီယူၤအဃိအ၀ဲသ့ၣ်က့ၤအိၣ်၀ဲတဘူၣ်ဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိသုးကီၣ်ကးဟဲခးလီၤတၢ်လၢကၠီၣ်ထၣ်သ၀ီပူၤဒီးကဘီယူၤအဃိကၠဲးဒိလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဟဲဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးဖဲကၠီၣ်ထၣ်သ၀ီပူၤတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုကဒီး၀ဲအသးဆူတၢ်လီၢ်လၢအဂၤတတီၤအမဲာ်ညါကၠီၣ်ထၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲအဂ့ၢ်အ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီကၠီၣ်ထၣ်လီီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အံၤဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဆူခိၣ်ဃၢၤသ၀ီဖဲအဘူးဒ်အမ့ၢ်မဲၤကတံာ်ႇကၠီၣ်ခံႇထီးတနီၤခံအိၣ်၀ဲအသိးမ့မ့ၢ်လၢပၢချၢတကပၤတခီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကးတံာ်ဃာ်ကျဲတစိၢ်တလီၢ်အဃိလဲၤဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲတသ့ဘၣ်အဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဂၤလီၢ်လီၢ်စံးစ့ၢ်ကီး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးကၠဲးဒိ၀့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အံၤဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲစးထီၣ်လၢအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤအခါလံၤလံၤဒီးတုၤလၢခဲအံၤဘၣ်ဃ့ၢ်၀ဲ(၂)လါဘျဲၣ်လံဘၣ်ဆၣ်တက့ၤအိၣ်ဘၣ်၀ဲလၢအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဒံးဘၣ်တုၤလၢခဲအံၤအဂ့ၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်(၂)လါဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤ သုးကီၣ်ကးအတၢ်မၤကမၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်အဃိ ကမျၢၢ်သံ(၁၃)ဂၤႇဘၣ်ဒိ(၄၁)ဂၤ
လါမးရှး ၁၉ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ခီဖျိသုးကီၣ်ကး အတၢ်မၤကမၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်အကလုာ်ကလုာ်အဃိ(၂)လါဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် ၦၤကမျၢၢ်သံ၀ဲ(၁၃)ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ် (၄၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤကမံးတံာ်ကရူၢ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါမးရှး ၁၆ သီ အနံၤ န့ၣ်လီၤႉ တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၄)စးထီၣ်လါယနူၤအါရံၤ ၁ သီ တုၤလၢလါမးရှး ၁၅ သီ လၢခံလါဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤ ကျိဖးဒိၣ်ႇကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ႇခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤဒြိအဃိ လီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်ဘၣ်သံႇ ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲဒၣ်ဒ်အံၤလီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤကမံးတံာ်ကရူၢ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤန့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤ၀ါမုၢ် စံး၀ဲလၢ“ပမ့က့ၤကွၢ်က့ၤလၢ ခံလါဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤဒုးဒါအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤန့ၣ်လၢခီၣ်ကျဲဒုကဟဲဟူးဂဲၤန့ၣ်တအိၣ်ဘၣ်ႉ အိၣ်ဒၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ် အိၣ်လၢသုးကလၢၤဒီးခးစိကျိဖးဒိၣ်လၢဒူသ၀ီပူၤလီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးလၢကလံၤကျါမ့ၢ်ဂ့ၤႇကွၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးခး၀ဲ န့ၣ်ခး၀ဲလီၤႉတပာ်ပညိၣ်၀ဲလၢၦၤသုးဖိအိၣ်အလီၢ်လၢၤဘၣ်ႉအဃိကတီၢ်ခဲအံၤၦၤကမျၢၢ်ဒုဘၣ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤမၤက့ၤ သကိးလၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒူသ၀ီတဖၣ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိ အလီၢ်အိၣ်လၢကရူၢ်ကရၢ လၢအဟူးဂဲၤၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်တဖၣ်ကဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ဆီၣ်သနံးဒီးဒ်န့ၣ်အသိးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိကဒဲကဒဲကဘၣ်ပာ်ဖှိၣ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလိာ်သးအဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤ၀ါမုၢ် စံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်ကဲထီၣ်သးဒ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်၀ဲကမျၢၢ်လိၤလိၤဒီးမ့ၢ်၀ဲဒၣ်တၢ်မၤပယွဲမၤဟးဂူာ်ဟးဂီၤႇမၤအၢမၤသီကမျၢၢ်လီၤႉအဃိတၢ်ဒ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်အလီၢ်အိၣ်လၢၦၤလၢအဒိသူၣ်ဒိသးလၢၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇၦၤလၢအဟူးဂဲၤလၢၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အလီၢ်အိၣ်လၢကဘၣ်ဆီၣ်သနံးစၢၤ၀ဲႉပမ့ကွၢ်က့ၤပလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒူသ၀ီကမျၢၢ်ခဲအံၤန့ၣ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်၀ဲတၢ်ဒ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တုၤလၢမုၢ်မဆါတနံၤအံၤလီၤႉတၢ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အလီၢ်အိၣ်စ့ၢ်ကီးလၢကမျၢၢ်ကဒဲကဒဲကြၢးတိစၢၤမၤစၢၤအံးထွဲကွၢ်ထွဲလိာ်သးလၢတၢ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်တၢ်ကီတၢ်ခဲဒ်အံၤတကတီၢ်အဖီခိၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ခံလါဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤ ကျိဖးဒိၣ်သုးဒီးခိသုးႇကလံၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤဒူသ၀ီပူၤ အိၣ်၀ဲ(၆၀၉)ဖျၢၣ်ႇကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်(၄)ဖျၢၣ်ဒီးခးလီၤ၀ဲအီးလံၤကၢး(၄၃)ဘျီန့ၣ်လီၤႉခီဖျိလၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ အဃိၦၤကမျၢၢ်ဟံၣ်(၅၄)ဖျၢၣ်ႇသီခါတၢ်ဆါဟံၣ်(၁)ဖျၢၣ်ႇကမျၢၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်(၁)ဖျၢၣ်ႇသိလ့ၣ်(၁)ခိၣ်စဲးကၢး(၁)ခိၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်ဒီးတကးဒံးဘၣ်ၦၤကမျၢၢ်အကျီၢ်သံ၀ဲဒၣ်(၁၆)ဒုအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤကမံးတံာ် ကရူၢ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖိလျၢသုးကီၣ်ကးအတၢ်မၤကမၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ် ကညီဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤကမံးတံာ်ကရူၢ် ဃ့ထီၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်(၃)ထံၣ်ဆူကရူၢ်ကရၢဘၣ်ထွဲတဖၣ်လၢ...
ကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ဖိသၣ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်လံာ်တၢ်မၤနီၣ်တအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်အိၣ်လၢကထီၣ်၀ဲကၠီၣ်တဲၣ်ကၠိ
လါမးရှး(၁၈)သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ဒ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကူၣ်သ့တၢ်ဘျၢသဲစးအိၣ်၀ဲလၢ-တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့လၢၦၤကိးဂၤအဂီၢ်(Education For All)အ သိးန့ၣ်ႇဒ်သိးကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ဖိဒံဖိသၣ်လၢကၠီၣ်တဲာ်လံာ်အုၣ်သးတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါဒီးတၢ်ဂီၤတအိၣ်ဘၣ်သ့ၣ်ကဖၣ်ကမၤလိဘၣ်တၢ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်ကၠိပူၤအဂီၢ်The Basic Education Commission (OBEC)ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တၢ်နဲၣ်လီၤဒီး Ministry of education(MOE)ကၠီၣ်တဲၣ်ကူၣ်သ့ကိတိာ်၀ဲၤကျိၤခိၣ်နၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဆီၣ်တခူဒုးသ့ၣ်ညါ၀ဲကၠိကူၣ်သ့ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်လၢကတူၢ်လိာ်၀ဲကီၢ်ပယီၤဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၂၃)သီအနံၤအခါန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ကူၣ်သ့ခိၣ်နၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလံာ်ဆီၣ်တခူထီၣ်အံၤအဖီခိၣ်မ့ၢ်တၢ်ကဲဘျူးလၢခီကီၢ်ဖိသၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အဃိမိၢ်ပၢ်လၢအမ့ဟဲကတိၤသကိးတၢ်လၢအဖိအဂီၢ်တဖၣ်မ့အိၣ်န့ၣ်ကရုၢ်ကျဲးစၢးကျဲၤန့ၢ်၀ဲအဂ့ၤကတၢၢ်အဂ့ၢ်ကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ကူၣ်သ့ကမံတံာ် (BMWEC Burmese Migrant Worker Education Committee) ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤသရၣ်မုၣ်နီၢ်ဆၣ်အဲၣ်စ့ဖိစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်တခါအံၤခီဒုတမ့ၢ်တၢ်ခဲခဲအံၤဘၣ်မီၤနီၤလၢအပူၤကွံာ်နါက့အိၣ်မီၤနီၤႉခီဖျိလၢ(ဖီလစံၣ်)အဖီခိၣ်ဒီးတၢ်ဆီတလဲအိၣ်ထီၣ်၀ံၤအခဲအံၤက့ၤတူၢ်လိာ်က့ၤ၀ဲအ၀ဲသ့ၣ်ခီန့ၣ်အ(ဖီလစံၣ်)အိၣ်လၢ( Education for all)အဃိသတးန့ၣ်ဒၢးလၢဖိသၣ်အတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ်ခီဒုအတူၢ်လိာ်၀ဲလီၤမီၤနီၤႉအတၢ်ကဲဘျူးဒုအိၣ်၀ဲဖိသၣ်မၤလိဘၣ်တၢ်ဂ့ၤဂ့ၤဖိသၣ်မၤလိဘၣ်တၢ်ဘံၣ်ဘံၣ်ဘၢဘၢဒီးတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အကျိၤအကျဲလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အလံာ်ညိၣ်ဒိၣ်သိၣ်ဧီၤဒၢးမ့ၢ်တၢ်လၢအဂ့ၤမီၤႉလၢအပူၤကွံာ်ခီဒုန့ၣ်ကၠိဖိလၢတၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်ဖိသၣ်လၢတၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်ခီန့ၣ်ထီၣ်၀ဲဒီးမၤန့ၢ်၀ဲဒၣ်ကၠိဖိကးမီၤနီၤႉခဲခဲအံၤခီဒုဘၣ်ဃးဒီးတၢ်တခါန့ၣ်ဒုတတဲၦၤတၢ်နီတမံၤဘၣ်အဃိပတသ့ၣ်ညါတၢ်နီတမံၤဒံးဘၣ်ယဆိမိၣ်ခီဒုကၠိလၢအထီၣ်၀ဲန့ၣ်ဒုအကၠိဖိကးဒုကမၤန့ၢ်၀ဲလီၤမီၤနီၤႉဖိသၣ်ခီတၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အဃိန့ၣ်ဒၢးမိပါအမံၤဖိသၣ်အမံၤသးနံၣ်လါမုၢ်နံၤသ့ၣ်တဖၣ်မ့အိၣ်န့ၣ်လၢခီကီၢ်ကၠိဖိတဖၣ်အဂီၢ်ခီန့ၣ်ပ(BMWEC)ပမၤစၢၤအိၣ်မီၤမိပါမ့ဟဲဆဲးကျိးဒီးၦၤဒၢးဒ်ညီနုၢ်ပမၤအသိးန့ၣ်လၢပဖီခိၣ်(MECC)အိၣ်ဒံး၀ဲအဃိပတဲအိၣ်သကိးတၢ်ဒီးအီၤ၀ံၤပမၤဒ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟံးစုနဲၣ်ကျဲၤၦၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဒ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကူၣ်သ့ခိၣ်နၢ်တဖၣ်အတၢ်နဲၣ်လီၤအသိးန့ၣ်ကီၢ်ကီၠၣ်တဲၣ်ကၠိတဖၣ်အံၤကတူၢ်လိာ်ကီၢ်ပယီၤဖိသၣ်လၢလံာ်လဲၢ်တအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိကီၢ်ပယီၤဖိသၣ်တဖၣ်အံၤအါ၀ဲအဃိကၠိတဖျၢၣ်ဒီးတဖျၢၣ်အတီၤဒၢးတၢ်လီၢ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီမ့ၢ်အိၣ်န့ၣ်ကၠိတနီၤတမ့ၢ်တူၢ်လိာ်၀ဲကီၢ်ပယီၤဖိသၣ်တသ့ဘၣ်အဂ့ၢ်အ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီဒ်သိးအဖိကထီၣ်ဘၣ်ကၠိအဂီၢ်လဲၤတၢၣ်ပီၣ်သကိး၀ဲတၢ်ဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ကၠိသရၣ်မုၣ်၀ံၤလဲၤကျိးထံ၀ဲဖိသၣ်အလံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်လၢတၢ်ဆါဟံၣ်ဒီးအး၀ဲအဖိကၠိန့ၣ်လံအဂ့ၢ်ခီကီၢ်ၦၤမၤတၢ်ဖိလၢအလဲၤအးတ့ၢ်အဖိကၠိတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ခဲခဲအံၤၦၤဟဲနုာ်လီၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤအါမးႇပဘၣ်ပာ်ပဖိကၠိဖဲလဲၣ်ပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႇကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤကီၢ်ပယီၤကၠိနါအါတက့ၢ်လၢအၦဲၤလံမီၤႉအဃိန့ၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်ခိၣ်နၢ်ဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်တခါအံၤဒုဖးဂ့ၤညါႇနါက့ဒ်ကူၣ်သ့ခိၣ်နၢ်တၢ်နဲၣ်လီၤအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်နဖိကထီၣ်ဘၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကၠိအဂီၢ်န့ၣ်ဒုကလဲၤဘၣ်ဃး၀ဲဒီးကၠိခိၣ်စ့ၢ်ကီးလီၤႉဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်နမ့တသ့ၣ်ညါလိာ်သးဒီးသရၣ်မုၣ်ဘၣ်ဒုတၢ်ဂ့ၢ်ကီကအိၣ်တစဲးမီၤႉမ့မ့ၢ်ယဖိန့ၣ်ယလဲၤအးကၠိ၀ံၤလံယလဲၤအးဒီးကီၢ်ပယီၤအလံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်လီၤႉကီၢ်ပယီၤလံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်န့ၣ်ယဘၣ်လဲၤကျိးထံအီၤလၢတၢ်ဆါဟံၣ်မူၤမူၤနီၢ်နီၢ်ကဘၣ်အိၣ်ဒီးၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအစုမုၢ်ကျၢၤမးအးန့ၢ်မီၤနီၤႉ၀ံၤဒီးယဘၣ်တၢၢ်ပီၣ်ဒီးသရၣ်မုၣ်၀ံၤလၢအဂၤ၀ံၤမးသရၣ်မုၣ်တဲယၤလၢကတဲသကိးတၢ်ဒီးကၠိခိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉအဂၤတမံၤကၠိလၢနကလဲၤအးနဖိန့ၣ်ဖိသၣ်မ့တၦဲၤဒံးဘၣ်ဒီးအသးနံၣ်မ့တဒိၣ်ထီၣ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်အးကၠိန့ၣ်၀ဲအဂ့ၢ်”စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးမဲၢ်ရမး၀့ၢ်ပဒိၣ်ကၠိတဖၣ်အပူၤခီဖျိကၠိတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢၤစ့ၤတအိၣ်ဘၣ်အဃိကီၢ်ပယီၤဖိသၣ်လၢတၢ်အုၣ်သးလံာ်လဲၢ်တအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်လဲၤထီၣ်၀ဲကၠိအိၣ်၀ဲအါမးအဂ့ၢ်ကညီသရၣ်မုၣ်လၢအသိၣ်လိတၢ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်ကၠိပူၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဖဲမဲၢ်ရမး၀့ၢ်ပူၤအံၤဒုမ့မ့ၢ်လၢပဒိၣ်ကၠိန့ၣ်အတူၢ်လိာ်၀ဲၦၤကီၢ်ပယီၤဖိဒံဖိသၣ်လၢတၢ်အုၣ်သးတအိၣ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အိၣ်ဒီဒူၣ်မီၤဒီးဖိသၣ်လၢအလဲၤထီၣ်၀ဲပဒိၣ်ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ခီဒုတဘၣ်ဟ့ၣ်၀ဲကၠိလဲဘၣ်မီၤႉဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢယသိၣ်လိတၢ်တဖျၢၣ်အံၤဒုခီဖျိကဲ၀ဲ(private)ကၠိအဃိန့ၣ်အၦ့ၤဒိၣ်၀ဲအဖီခိၣ်ယတထံၣ်ၦၤကီၢ်ပယီၤဖိဟဲထီၣ်တအိၣ်နီတဂၤဒံးဘၣ်ဒီးဖိသၣ်လၢအဟဲထီၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ်အတၢ်ဂီၤအိၣ်ကိးဂၤလီၤမီၤႉ” အဂ့ၢ်စံးစ့ၢ်ကီး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ကူၣ်သ့ခိၣ်နၢ်တဖၣ်တူၢ်လိာ်၀ဲကီၢ်ပယီၤဖိသၣ်လၢလံာ်လဲၢ်တအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်ကမၤလိတၢ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်ကၠိအဂ့ၢ်အံၤအပူၤကွံာ်လၢညါတၢ်တူၢ်လိာ်အိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိကၠီၣ်တဲၣ်ကူၣ်သ့ဖီလစံၣ်ဆီတလဲအဃိတၢ်ပတုာ်ကွံာ်၀ဲတၢ်တူၢ်လိာ်ဖိသၣ်လၢအလံာ်လဲၢ်တအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်ဒီးတူၢ်လိာ်က့ၤ၀ဲထဲကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤကီၢ်ပယီၤဖိသၣ်လၢအအိၣ်ဖျဲၣ်လံာ်အုၣ်သးအိၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိကမီၤလၢသၢနံၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံနံၣ်လၢကဟဲတၢ်မၤလိမၤဒိးအပူၤတၢ်က့ၤအိးထီၣ်က့ၤ၀ဲတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢတၢ်ကတူၢ်လိာ်ကဒီး၀ဲကီၢ်ပယီၤဖိလၢအလံာ်လဲၢ်တၢ်အုၣ်သးတအိၣ်ဘၣ်တၢ်ကထီၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကၠိအဂ့ၢ်ၦၤဟူးဂဲၤလၢခီကီၢ်ကၠိဖိကူၣ်သ့ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
မူကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ကမျၢၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတနီၤဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါ
လါမးရှး ၁၈ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် သုးက့(၃) မူကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တကီၢ်ခါခဲအံၤ ကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အကျါတနီၤန့ၣ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ မူကီၢ်ဆၣ်(၂၀၂၄)လါမးရှးတလါအတီၢ်ပူၤခီဖျိပယီၤသုးနုာ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ၦၤကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီႇ ဟဲတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၢ်ပိၢ်ႇ ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီး ကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲခးလီၤတၢ်အဃိ ဟံၣ်ခိၣ်(၃၁၃၅)ဖျၢၣ် ၦၤနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢာ်(၁၈၄၂၂)ဂၤ ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် မူကီၢ်ဆၣ် ဂ့ၢ်၀ီအူတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤကမံးတံာ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးဒ်အံၤအဖီခိၣ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤ တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအကျါတနီၤန့ၣ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါအဂ့ၢ်န့ၣ် မူကီၢ်ဆၣ် ဂ့ၢ်၀ီအူတၢ်တိစၢၤမစၢၤကရူၢ်ဖိ(စီၤဆၣ်လၢၦဲၤ)စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ခီဖျိလၢဘၣ်ဆံၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အဃိဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဆူးတၢ်ဆါသ့ၣ်တဖၣ်မီၤနီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလီၤလၢတၢ်အိၣ်ကဒုလီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇ လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီတကပၤမ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဂ့ၢ်၀ီအူကွၢ်ထွဲအ၀ဲ သ့ၣ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ်မ့ၢ်လၢၦၤနီၣ်ဂံၢ်အါအဖီခိၣ်တၢ်ကတီၤဆိသးအလၢအၦဲၤခဲလၢာ်တအိၣ်ဘၣ်အဃိဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ်၀ဲလၢကသံၣ်ကသီတကပၤမီၤနီၤႉ အခဲအံၤန့ၣ်အါလၢဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်၀ဲတၢ်ဟၢဖၢလူမီၤ နီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်လၢတၢ်ကိၢ်ခါအဆၢတတီၢ်အဃိကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသူၣ်က့သးၦၢ်လၢ အိၣ်ဒီးသွံၣ်ထီၣ်တၢ်ဆါႇ သးတၢ်ဆါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲကသံၣ်ကသီအဂ့ၢ်န့ၣ် သရၣ်(စီၤဆၣ်လၢၦဲၤ)စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိသုးကီၣ်ကးအသုးကျိၤနုာ်လီၤလၢဒူသ၀ီပူၤဒီးဒွဲၣ်အူအီၣ်ကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီအိၣ်ဒံး အဃိ တုၤလၢခဲအံၤကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်က့ၤအိၣ်ဆိးလၢဒူသ၀ီပူၤတဘူးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါဘၣ်ဃ့ၢ်ယံၤထီၣ်အသးဒီးအဒူသ၀ီကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ႇသ၀ီ(၇)ဖျၢၣ်လီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအဂၤ(၁၀၀၀၀)ဘျဲၣ်ႇလိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးကသံၣ်ကသီ
လါမးရှး ၁၈သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇသုးက့(၆)ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ႇနိၣ်ခၠိးနဲၣ်သ၀ီအပူၤတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်လၢသုးကီၣ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိဟီၣ်က၀ီၤပူၤသ၀ီ(၇)ဖျၢၣ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအဂၤ(၁၀၀၀၀)ဘျဲၣ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်ပဒ့ၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးကသံၣ်ကသီတၢ်မၤစၢၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံကမံးတံာ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ သ၀ီ(၇)ဖျၢၣ်အပူၤလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်ပဒ့ၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတနီၤစိာ်ဃုာ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢစှၤသီအဂီၢ်အိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်လၢကတီၢ်ယံာ်ကဆဲးအိၣ်ကဒုသးအဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးကသံၣ်ကသီတဖၣ်အသိးၦၤလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၢၤဒီးဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အါမးအဃိလိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်မၤစၢၤနီၢ်နီၢ်အဂ့ၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ပူၤကညီၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိကမံးတံာ် (CIDKP)ကမံးတံာ်ခိၣ်စီၤယၤရှ့စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “အ၀ဲသ့ၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်န့ၣ်တနီၤနီၤစိာ်တၢ်တန့ၢ်နီတမံၤဘၣ်ႉၦၤတနီၤနီၤလၢအအိၣ်ဒီးသိလ့ၣ်စဲးကဲးတဖၣ်န့ၣ်စိာ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢစှၤကိာ်သီအဂီၢ်န့ၢ်ဒံးႉလၢဖိဒံဖိသၣ်ႇမိၢ်ဒၢႇတနီၤနီၤခီအိၣ်ဖျဲၣ်ဖိသီသီပၣ်အဃိန့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီအိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉၦၤလၢလဲၤအိၣ်ကဒုလၢၦၤဟံၣ်တဖၣ်အဂီၢ်လီၢ်မံလီၢ်ဒါတၢ်ဂ့ၢ်ကီအိၣ်အသိးတနီၤလၢတၢ်လီၢ်တအိၣ်ဘၣ်အိၣ်တသ့ဘၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ်ဘၣ်တ့ထီၣ်အလီၢ်အဃိကလိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်ခိၣ်ဒုးမီၤနီၤႉၦၤစံၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်တၢ်ထီၣ်ဒုးပယီၤသုးကလၢၤ(စခန်း)မ့တန့ၢ်ဒံးဘၣ်ဒုကဘၣ်အိၣ်၀ဲတၢ်ဆၢကတီၢ်ကယံာ်ဒံးအဃိန့ၣ်လၢတၢ်အိၣ်သးတခါအဖီခိၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်ကလိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီတၢ်အီကသံၣ်ကသီလီၤမီၤနီၤႉ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဃုာ်ဒီးဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အဃိစိာ်တၢ်အီၣ်န့ၢ်ထဲတဆံးတက့ၢ်ဒီးသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီတကပၤအသိးအသကိးမိၢ်ဖိဆံးဒီးဖိသၣ်လၢအဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုလၢလ့ပူၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ဂ့ၢ်ကီအဂ့ၢ်နိၣ်ခၠိးနဲၣ်သ၀ီဖိလၢအလဲၤဃ့ၢ်အိၣ််ကဒုအသးလၢကၠီးဘလူသ၀ီတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤဟးဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသကုာ်စးဒးန့ၣ်လီၤႉဃ့ၢ်ထီၣ်လၢကစၢၢ်ခိၣ်တနီၤႇဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုလၢလ့ပူၤတနီၤႇဖဲကၠီးဘလူသ၀ီကပိာ်ကပၤတၢ်လီၢ်လၢထံအိၣ်အလီၢ်တဖၣ်န့ၣ်ၦၤဃ့ၢ်အိၣ်ဒုအိၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်ယၤန့ၣ်ယဟဲဃ့ၢ်လၢကၠီးဘလူသ၀ီဒီးပဟဲအိၣ်ကဒုဖဲအံၤနါက့ပဘၣ်အိၣ်ကနၣ်ထံတၢ်န့ၣ်လီၤႉတၢ်မ့ၢ်သီၣ်ဆူၣ်ထီၣ်န့ၣ်ပကတီၤပာ်ပသးလၢပကလဲၤဃ့ၢ်ဆူကၠၢၢ်ခၠီသ၀ီတကပၤန့ၣ်လီၤႉပအိၣ်ဖဲအံၤန့ၣ်ပတူၢ်ဘၣ်လၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်ဒံးဘၣ်ႉတၢ်ကီတၢ်ခဲခီဒုၦၤလၢဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုလၢလ့ပူၤတဖၣ်အဂီၢ်သနာ်က့ဖးနးညါႉဒ်သိးမိၢ်ဖိဆံးတဖၣ်န့ၣ်ခီဖျိတၢ်ချံၣ်အဃိကဲထီၣ်က့ၤတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢဖိသၣ်ဆံးတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ်စံးစ့ၢ်ကီး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤသ၀ီ(၇)ဖျၢၣ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးတဖၣ်အံၤမ့ၢ်၀ဲလ့နီၤႇကွံကဆီစံၣ်ႇခိခီႇပနီကျဲခံႇနိၣ်ခၠိနဲၣ်ႇလိးရှါဒီးအနါကွ့ပါအီၤသ၀ီသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးတဖၣ်အံၤလဲၤဃ့ၢ်၀ဲဆူတၢ်လီၢ်လၢအဘူးဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ဒ်အမ့ၢ်ကၠီးဘလူႇနိၣ်ဖးထီၣ်ႇနိၣ်ဘၢၣ်လီႇမီထံႇလ့ကရၢဒီးကၠၢၢ်ခၠီသ၀ီတဖၣ်အိၣ်၀ဲအသိးတနီၤန့ၣ်ဟးဃ့ၢ်ပြံပြါ၀ဲဆူကစၢၢ်ခိၣ်လ့ခီၣ်ထံးႇလၢဒဲႇလၢထံခံအိၣ်၀ဲစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီသ၀ီ(၇)ဖျၢၣ်ကမျၢၢ်လၢအစံၢ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤဟံၣ်ခိၣ်အိၣ်၀ဲခဲလၢာ်ပာ်ဖှိၣ်အိၣ်၀ဲလၢအဖျၢၣ်(၂၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်လၢကမျၢၢ်နီၢ်ဂံၢ်တခီအိၣ်၀ဲအဂၤ(၁၀၀၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး(၁၄)သီအနံၤန့ၣ်ခီဖျိတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ထီၣ်ဒုး၀ဲသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤလၢအိၣ်ဖဲနိၣ်ခၠိနဲၣ်သ၀ီပူၤတဖျၢၣ်အံၤဒီးတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်လၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤအသိးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အိၣ်၀ဲတပယူာ်ဃီအဃိလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသးအိၣ်၀ဲ(၄)သီလံအဂ့ၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
သးစၢ်လၢဟဲနုာ်လီၤအိၣ်ကဒုသးဖဲ(သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်)ပူၤတဖၣ်သးအိၣ်လၢကဒုးထီဒါက့ၤသုးမီၤစိရိၤ
လါမးရှး ၁၈ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ သုးကီၣ်ကးထုးထီၣ်တၢ်ကဘၣ်ကဲသုးသဲစး ၀ံၤလီၢ်ခံသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအဟဲနုာ်လီၤအိၣ်ကဒုသးဖဲဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်အံၤအ၀ဲသ့ၣ်သးအိၣ်လၢကဒုးထီဒါက့ၤ သုးမီၤစိရိၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအဟဲနုာ်လီၤအိၣ်လၢသထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဖဲလီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသမံသမိးအ၀ဲ သ့ၣ်အခါအ၀ဲသ့ၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်အတၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤလၢကထီဒါက့ၤသုးမီၤစိရိၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် နဲၣ်ရွဲၣ် စီၤဆါမၠ့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤသးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတချုးအဟဲထီၣ်ဘၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဃုသံကွၢ်သမံသမိးၦၤ၀ံၤမးအဟဲထီၣ်မီၤနီၤႉ ၦၤဟဲနုာ်လီၤခဲအံၤကအိၣ်(၂၆)ဂၤႇ(၂၇)ဂၤလံႉခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်အသးဆူၣ်လၢကဖီၣ်စုက၀ဲၤကထီဒါက့ၤသုးမီၤစိရိၤလီၤမီၤႉပယီၤသုးန့ၣ်အဂံၢ်ဘါတအိၣ်လၢၤဘၣ်မၤနၢၤအၦၤကလုာ်အထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်တူၢ်တကဲလၢၤဘၣ်အဃိ ၦၤသးစၢ်တဖၣ် ဟဲထီၣ်လၢပအိၣ်ႇပသမံသမိးအီၤ၀ံၤဘျီပတူၢ်လိာ်အ၀ဲသ့ၣ်သ့လီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအဟဲနုာ်လီၤစံၣ်အိၣ်လၢသထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ် မ့ၢ်ၦၤလၢအအိၣ်ဖဲသထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤလီၤဒီးဒ်န့ၣ်အသိးၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲကလုာ်ဒူၣ်လၢအဂၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် နဲၣ်ရွဲၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအဟဲနုာ်လီၤအိၣ်ကဒုသးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်ကသ့ၣ်ညါအါထီၣ်ဘၣ်၀ဲ သုးတၢ်ဖံးတၢ်မၤတၢ်အိၣ်သးအဂီၢ်တၢ်စးထီၣ်ဟ့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးသုးတၢ်သိၣ်လိတဆံးတက့ၢ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်သုးမီၤစိရိၤအံၤအဂံၢ်အဘါတအိၣ်လၢၤဘၣ်ဒီးလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပမ့ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်န့ၣ် တယံၤလၢၤဘၣ်ပကဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲဖဲၣ်ဒရၢၣ်ဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကီၢ်စၢဖှိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် နဲၣ်ရွဲၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲ ဒ်အံၤန့ၣ် လီၤႉ “သုးမီမစိရိၤအံၤအဂံၢ်အဘါတအိၣ်လၢၤဘၣ်ပကမၤတုၤလၢအဖျိးကွံာ်လီၤႉပမၤတၢ်အတီၢ်ပူၤအံၤတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ် က န့ၢ်ဒ်သိး၀ဲအံၤတအိၣ်နီတဘျီဒံးဘၣ်ႉတၢ်လၢသုးမီၤစိရိၤအံၤအဘုဖီသဲၣ်ဖးလၢၤလံႉပမ့မၤဖှိၣ်လဲၤဒ်သိးသိးန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤအံၤတယံၤဘၣ်န့ၣ်ကလီၤၦီၢ်ကွံာ်လီၤႉခဲအံၤပမ့လဲၤဃူဃူဖိးဖိးန့ၣ်ဒ်ပလိၣ်ဘၣ်ဖဲၣ်ဒရၢၣ်ဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကီၢ်စၢဖှိၣ်န့ၣ်ကဘၣ်န့ၢ်ခဲလၢာ်ခဲဆ့လီၤႉတၢ်တဘျီအံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢလီၢ်ခံကတၢၢ်ဒီးတၢ်ဒုးလၢလီၢ်ခံကတၢၢ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် နဲၣ်ရွဲၣ် စီၤဆါမၠ့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးသုးကီၣ်ကးထုးထီၣ်တၢ်ကဘၣ်ကဲသုးသဲစး၀ံၤလီၢ်ခံခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် (သုးက့ ၁) သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဃုာ်ဒီး ကီၢ်ဆၣ်လၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီး ကမျၢၢ်သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ် ဟဲနုာ်လီၤ အိၣ်ကဒုသးအိၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လၢကၠီၣ်ထၣ်ဒီးမဲးတီသ၀ီပူၤအဃိဘၣ်သံၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိဖိ(၂)ဂၤ
လါမးရှး ၁၇ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီၣ်တရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါမးရှး(၁၆)သီဟါခီ(၅)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ် အဆၢကတီၢ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လၢ(ကၠီၣ်ထၣ်)ဒီး(မဲးတီၢ်)ဒူသ၀ီပူၤအဃိ ဘၣ်သံ၀ဲကၠဲးဒိၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိ(၂)ဂၤဒီးဘၣ်ဟးဂီၤကွံာ်၀ဲကမျၢၢ်ဟံၣ်ဃီႇ ကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒ်အံၤအဃိဘၣ်သံ၀ဲ(ကၠဲးဒိ)ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးနီၢ်ဒီမါ၀ၤ(၂)ဂၤလၢအဟဲအိၣ် ဖဲ(ကၠီၣ်ထၣ်)သ၀ီပူၤအံၤဒီးလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီဃုာ်ဒီး(မဲးတီ)သ၀ီ ယ့ၤငၣ်ကိ တီၤခၢၣ်သးကၠိ တဖျၢၣ်စ့ၢ်ကီးဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “ၦၤဒီမိၢ်၀ၤခံဂၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲၦၤလၢ(ကၠဲးဒိ)တကပၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်ဟဲဃ့ၢ်တၢ် ဒုးဒီးဟဲဆါတၢ်ဖိတၢ်လံၤ လၢ(ကၠီၣ်ထၣ်)သ၀ီမီၤနီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်ပတုာ်သိၣ်လ့ၣ်ဒီးအိၣ်လၢတၢ်ချၢအဆၢတကီၢ်ကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၢ်ပိၢ်လၢ သီခါဖၠၣ်မဲာ်ညါဖဲန့ၣ်အဃိဘၣ်၀ဲအ၀ဲသ့ၣ်ဒီးအက့အခီဖျိးကွံာ်သံဖဲန့ၣ်တဘျီဃီလီၤႉ မ့ၢ်၀ံၤန့ၣ်ၦၤကၠိဖိလၢအလဲၤထီၣ် ကၠိလၢ(မဲးဆီး)လၢအဟဲက့ၤလီၤခံဂၤစ့ၢ်ကီးဘၣ်ဒိ၀ဲဒံးႉ မ့မ့ၢ်လၢအတဂၤန့ၣ်ဘၣ်ဒိ၀ဲဖးအါညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိကၠဲးဒိ၀့ၢ်ဃုာ်ဒီးမဲးတီႇ မံၣ်နီအးႇ ပူယ့ဒီး ကၠီၣ်ထၣ်သ၀ီဒီးဒူသ၀ီကမျၢၢ်လၢအိၣ်တၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်တဖၣ်ၦၤနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်လၢအကထိဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိစံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲပူၤကွံာ်လါမးရှး(၁၄)သီအနံၤန့ၣ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ် ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲကၠဲးဒိပယီၤသုးကလၢၤဒီးဖဲန့ၣ်၀ံၤလီၢ်ခံပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲခးလီၤက့ၤတၢ်လၢဟီၣ်က၀ီၤဒူသ၀ီတၢ်လီၢ် လၢအိၣ်ဘူးဖဲတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ တလါအံၤလါမးရှးအတီၢ်ပူၤအံၤ ခီဖျိတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲ ဖလူသုးကလၢၤႇ သ့ၣ်ကါညံၤနီၤသုးကလၢၤႇ ဖလူသုးကလၢၤတဖၣ်အံၤဒီးတၢ်ထီၣ်န့ၢ်သုးကလၢၤတဖၣ်အံၤ ၀ံၤလီၢ်ခံသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လၢတၢ်လီၢ်သကုၤဆးဒးတနံၤန့ၣ်ကအိၣ်လၢအဘျီ(၂၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါ အဂ့ၢ်န့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ