မဲၢ်ဆီးသူမှဲကျိဃၢၤတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ဝဲရ့ၣ်နီၣ်သိအလံထၢၣ်(၅၁၀၀၀)ဘျဲၣ်လၢတၢ်ကဆှၢဝဲဆူကီၢ်ပယီၤတကပၤ
လါမးရှး ၂၃ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲမဟါအနံၤ လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ မဲၢ်ဆီးဟီၣ်ကဝီၤ သူမှဲကျိအဃၢၤတလီၢ်တတီၤအပူၤ တၢ်ဖီၣ်ချုးန့ၢ်ဝဲ ရ့ၣ်နီၣ်သိ အလံထၢၣ်(၅၁၀၀၀)ဘျဲၣ်လၢတၢ်ကဆှၢဃီၤဝဲဆူကီၢ်ပယီၤတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠီၣ်တဲၢ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲအသိးန့ၣ်ဖဲမဟါလါမးရှး ၂၂ သီ မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤအဆၢကတီၢ် တးကီၢ်ရ့ၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ တဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးနုၥ်လီၤဃိထံသမံသမိးဝဲတၢ်လၢမၠၣ်ဝတံၣ်(ကၤစံၤနိၤ)သူမှဲကျိဝၢ်ဘးခီတခီတဝၢ်ဝၢ် ထၣ်အၣ်သဝီပူၤဒီး ဖဲန့ၣ်ထံၣ်ဝဲရ့ၣ်နီၣ်သိသိလ့ၣ်ဖးဒိၣ်တခိၣ်လၢအတီၣ်ဃုၥ်ဝဲရ့ၣ်နီၣ်သိအလံထၢၣ်(၂၀၀၀၀)အံၤန့ၣ်လီၤ. ရ့ၣ်နီၣ်သိလ့ၣ်အံၤအမဲၥ်ညါ ဖဲတၢ်ဆဲးသမံသမိးဝဲရ့ၣ်နီၣ်သိလ့ၣ်အကပိၤကပၤအခါတၢ်ထံၣ်န့ၢ်ဝဲရ့ၣ်နီၣ်သိအပိဖးဒိၣ်,အပိဖိဆံး သ့ၣ်တဖၣ် အါအါဂီၢ်ဂီၢ်လၢတၢ်ပၥ်ကီၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤတၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖျၢၣ်အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒီးလၢတၢ်ပၥ်ကီၤရ့ၣ်နီၣ်သိတၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖျၢၣ်အံၤအပူၤစ့ၢ်ကီး တၢ်ထံၣ်န့ၢ်ကဒီးဝဲရ့ၣ်နီၣ်သိ(၂)ကၤလၤလၢအတြီၢ်ဝဲရ့ၣ်နီၣ်သိ (၄၅၀၀)လံထၢၣ်, ပိ(၁၀၁)ဖျၢၣ်လၢအတြီၢ်ဝဲရ့ၣ်နီၣ်သိအလံၣ်ထၢၣ်(၂၀၀)အံၤဒီး ပိ(၈၅)ဖျၢၣ်လၢအတြီၢ်ဝဲရ့ၣ်နီၣ်သိအလံထၢၣ် (၃၀)အံၤစုၥ်စုၥ် အဂ့ၢ် န့ၣ် ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဃုၥ်ဝဲဒီးတၢ်ဂီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤရ့ၣ်နီၣ်သိအလံထၢၣ်(၅၁၀၀၀)ဘျဲၣ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်ဖီၣ်ချုးန့ၢ်ဝဲအံၤတဖၣ် တၢ်သ့ကွံၥ်ဝဲဒီး ဒ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢ အိၣ်အသိးတၢ်ဆှၢထီၣ်အးလီၤက့ၤဝဲဆူမဲၢ်ဆီးပၢၤကီၢ်ဝဲၤလီၢ်အစုပူၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ရ့ၣ်နီၣ်သိလၢကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဖီၣ်ချုးဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခီဖျိအိၣ်ဘူးဝဲလၢသူမှဲကျိကပၤအဃိတၢ်တယးဝဲလၢ တၢ်ကဆှၢအီၤ ဆူကီၢ်ပယီၤတကပၤန့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤစးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါမးရှးထီၣ်ရ့ၣ်နီၣ်သိစးထီၣ်လီၤတူၥ်အခါန့ၣ် တးကီၢ်ရ့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်(၅)ဘ့ၣ်အပူၤ သိကျး တဖၣ်ဆါန့ၢ်က့ၤဝဲရ့ၣ်နီၣ်သိလၢအိၣ်ဒီးတၢ်ပၥ်ပနီၣ်အသိး ကမျၢၢ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးကန့ၢ်ဘိလီၤဘၣ်သိအဂီၢ် ဘၣ်လဲၤရဲၣ်လီၤသး တၢ်ဆၢကတီၢ်တံၥ်တၥ်ဝဲလၢအနၣ်ရံၣ်ညါန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိလၢရ့ၣ်နီၣ်သိကၤထီၣ်အဃိအပူၤကွံၥ်တချုးရ့ၣ်နီၣ်သိလီၤတူၥ်ဒံးဘၣ် တလံထၢၣ်န့ၣ်အပှ့ၤ မ့အိၣ်ထဲ(၄၀) ဘး ခိၣ်ဃၢၤလီၤဘၣ်ဆၣ် တကီၢ်ခါ ခဲအံၤလၢကီၢ်ပယီၤကညီကီၢ်တကပၤန့ၣ် ရ့ၣ်နီၣ်သိတလံထၢၣ်န့ၣ်အပှ့ၤထီၣ်တုၤလၢ (၁၀၀)ဘး လံန့ၣ်လီၤ.
ဖလူ,မ့လဲၣ်ပၤတၢ်ဒုးအဃိ ကၠါဖၠၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်တၢ်သုးက့ၤအလီၢ်အကျဲဆူတၢ်လီၢ်အဂၤ
လါမးရှး ၂၃ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆) ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ဖလူဒီးမ့လဲၣ်ပၤသဝီအခိၣ်အဃၢၤန့ၣ် ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိ (ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအိၣ်ဆီသးဖဲန့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်တၢ်သုးက့ၤအလီၢ်အကျဲဆူတၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်ကဝီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ် တၢ်ကစီၣ် ဖိစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤထီၣ်ခံနွံတနွံတခါန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢဖလူသဝီအခိၣ်အဃၢၤ(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံး တၢ်မၤလီၢ်ကပၤအဃိ ကၠါဖၠၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ဒိးထီၣ်ဝဲသိလ့ၣ်ဒီးသုးအလီၢ်အကျဲဆူ ကၠီးခဲး, ဆိၣ်စံမၠဲၣ်, ဂီၤလ့ၤဒီး ဃိၣ်သၢဖျၢၣ် တကပၤ အိၣ်အသိးတနီၤန့ၣ်လဲၤသုးက့ၤအလီၢ်လၢစွ့ၤကိၣ်ကိၤ ဝါခးဒီးသ့ၣ်ကတံၥ်တကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ် လၢအထံၣ် တၢ်ဒီးအမဲၥ်အံၤတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဖလူဟီၣ်ကဝီၤပူၤ(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်အခိၣ်အဃၢၤဖဲအပူၤကွံၥ်စှၤသီအခါ ခီဖျိလၢပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိ ကၠါဖၠၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိဃုၥ်ဒီး ပှၤကီၢ်ပယီၤဖိတနီၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဲထီၣ်ဒံးဝဲန့ၣ်လီၤ. (ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ထီဒါဝဲအံၤအပူၤကွံၥ်သုးကရူၢ်မ့ပၥ်မးအသးလၢမၤဆှဲလဲဝဲဘၣ်ဆၣ် တုၤလၢခဲအံၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤ သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတလီၤမၢ်ဝဲဘၣ် မ့မ့ၢ်တခီအဂံၢ်စဲၤလီၤဒံးဝဲသးဒီးတၢ်သုးက့ၤအလီၢ်အကျဲလၢကညီဖီၣ်စုကဝဲၤတၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤ အပူၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢတဖၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ကညီဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်အပှၤလၢတအဲၣ်ဒိးပၥ်ဖျါအမံၤတဂၤစံးဝဲလၢ“ပယီၤသုးခးလီၤဒီးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လၢ ဖလူတကပၤဘျီအဝဲသ့ၣ်သုးအလီၢ်အကျဲလၢတၢ်လီၢ်အဂၤ.လၢခံတၢ်ဒုးကဆဲးကဲထီၣ်ဖဲလဲၣ်,မ့ကဲထီၣ်န့ၣ်အဝဲသ့ၣ်ကသုးကဒီးအလီၢ်အကျဲလီၤ.တၢ်ဟးလံၣ်အီၣ်ပှၤကျိၣ်ပှၤစ့တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အံၤတမ့ၢ်လၢအဂံၢ်တဲၥ်ကန့ၢ်ဝဲဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ် ကစီၣ် န့ၣ်လီၤ. ဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်လၢတၢ်လဲၤသုးက့ၤ(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ် (DKBA), ကညီသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဒီးကညီဒီကလုၥ်သုးမုၢ်ဒိၣ်(KNA)တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိ တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၅)နံၣ် တချုးဒံးလၢသုးမီၤစိရိၤနုၥ်လီၤမၤဆှဲဝဲစွ့ၤကိၣ်ကိၤ,(KK Park)တၢ်ဖံးတၢ်လီၢ်ဒံးဘၣ်အခါန့ၣ် (ကၠါဖၠၣ်) အခိၣ်ဃုၥ်ဒီးကၠါဖၠၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်တၢ်ဆှၢခူသူၣ်ဆှၢတလၢအဝဲသ့ၣ်လၢတၢ်လီၢ်အဂၤ အိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
DKBA မၤဝဲတၢတဝီတၢ်ပျၢ်က့ၤ(Medic)ကသံၣ်တၢ်မၤလိတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဝံၤဝဲ
လါမးရှး ၂၀ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတနံၤအံၤလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ တီနီၢ်မုၢ်ထီၣ် ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆) ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ဆိၣ်စံမၠဲၣ် ကီၢ်သူမှဲခံ သုးဝဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်တၢ်လီၢ်န့ၣ် တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)တီခိၣ်ရိၣ်မဲမၤဝဲတၢတဝီတၢ်ပျၢ်က့ၤ(Medic) ကသံၣ်တၢ်မၤလိတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဝံၤဝဲလံန့ၣ်လီၤ. ဟီၣ်ကဝီၤပူၤဒ်သိးတၢ်သံတၢ်ပှၢ်ကလီၤစှၤဝဲဒီးဆူၣ်ချ့တၢ်ဖံးတၢ်မၤကဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ် (DKBA)ကညီဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ် ပညိၣ်အိးထီၣ်ဝဲ(Medic)ကသံၣ်တၢ်မၤလိလၢသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်အဂီၢ်ဒီးတၢ်မၤလိဘျီဝဲအံၤမ့ၢ်တၢ်အဆိကတၢၢ်တဘျီလၢကရူၢ်အံၤအိးထီၣ် ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. (Medic)ကသံၣ်တၢ်မၤလိဘျီဝဲအံၤဘၣ်တၢ်စးထီၣ်အိးထီၣ်အီၤဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၄)လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်အခါလၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ယံၤဝဲတနံၣ်ဘျဲၣ် အံၤဒီး လၢတၢ်မၤလိဘျီဝဲအံၤအပူၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ပိၥ်မုၣ်/ပိၥ်ခွါပၥ်ဖှိၣ်(၃၇)ဂၤ ဟဲထီၣ်ဝဲတၢ်မၤလိအံၤဝံၤ ဖဲတနံၤအံၤ လါမးရှး ၂၀ သီဂီၤခီအဆၢကတီၢ်တၢ်မၤဝဲတၢ်ဟ့ၣ်လီၤက့ၤလံၥ်အုၣ်သးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်အိးထီၣ်ဝဲ(Medic)ကသံၣ်တၢ်မၤလိဘျီဝဲအံၤအတၢ်ပညိၣ်န့ၣ် (DKBA)ပၢဆှၢသုးဂ့ၢ်ဝီခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤဆါအီၤ စံးဝဲလၢ “ဘၣ်ဃးလၢဆူၣ်ချ့အဝဲၤကျိၤဝဲၤဒ့န့ၣ်အိၣ်ကိးဒူၣ်ဒဲးလီၤ.ဝဲဒၣ်အံၤပကဲဖီၣ်စုကဝဲၤအဃိပကဘၣ်မၤဘျုး က့ၤကမျၢၢ်မီၤ. ကမျၢၢ်တၢ်အိၣ်မူကလဲၤထီၣ်လဲၤထီအဂီၢ်လိၣ်ဝဲတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့လီၤ. ပဟီၣ်ကဝီၤပူၤအံၤခီဖျိလၢကသံၣ် သရၣ်တကူတလၢဘၣ်အဃိန့ၣ်ဘၣ်တူၢ်တၢ်ဆါနးဒီးတနီၤန့ၣ်တကြၢးသံဘၣ်န့ၣ်သံအိၣ်လီၤ.အဃိဒ်သိးတၢ်သံတၢ်ပှၢ်တၢ်ဆါကလီၤစှၤအဂီၢ်န့ၣ်ပှၤထီၣ်တၢ်မၤလိဖိတဖၣ်ကက့ၤကွၢ်ထွဲက့ၤဝဲကသ့အဂီၢ်ပဖှံလီၤဒုးအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်မၤက့ၤဝဲတၢ်ပျၢ်ကၠိအမူးဒ်အံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲ န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်(Medic)ကသံၣ်တၢ်မၤလိလၢတၢ်ဟ့ၣ်ဝဲခဲအံၤန့ၣ်ခါလၢကဟဲစ့ၢ်ကီးကၠိဖိလၢအဖျိထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် တၢ်ကျဲၤအိၣ်လၢကဖီၣ်လိၥ်စုမၤသကိးတၢ်ဒီးဒီကထၢၣ်ကသံၣ်သရၣ်ပှၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တဖၣ်ဝံၤကဆဲးအိးထီၣ်ဝဲတၢ်မၤလိအံၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် (DKBA)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဟီၣ်ကဝီၤပူၤဆူၣ်ချ့,ကူၣ်သ့တၢ်ဖံးတၢ်မၤအံၤမ့ၢ်တၢ်လၢအရ့ဒိၣ်ဝဲဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအဟဲထီၣ် (Medic)ကသံၣ်တၢ်မၤလိဘျီဝဲအံၤစ့ၢ်ကီးကမျၢၢ်အမဲၥ်ညါပၣ်ဃုၥ်ဝဲဒီးကညီဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်အပှၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ()သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤစွ့ၤဝၣ် စံးစ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ. “ဆူၣ်ချ့န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်လၢအရ့ဒိၣ်.သဝီတဖျၢၣ်န့ၣ်ကဘၣ်အိၣ်ဝဲဆူၣ်ချ့,ကူၣ်သ့,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါသီခါဖၠၣ်,တၢ်ဘါယွၤသရိၥ်ဒီးတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်တသ့ဘၣ်.တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့အိၣ်န့ၣ်လၢပှဲၤဝဲလီၤ.ပှၤထီၣ်တၢ်မၤလိခဲအံၤတမ့ၢ်ထဲလၢ(DKBA)တဒူၣ်ဘၣ် ပၣ်ဃုၥ်ဝဲ(BGF)စ့ၢ်,(PC)စ့ၢ်ကီးပၣ်မ့ဝံၤဒီးကမျၢၢ်ပၣ်စ့ၢ်ကီးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်မၤဝဲတၢ်ပျၢ်လီၤက့ၤ(Medic)ကသံၣ်တၢ်မၤလိတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီဝဲအံၤအပူၤန့ၣ် (DKBA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤစွ့ၤဝၣ်, သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤဆါအီၤ, သုးခိၣ် စီၤစ့ၤဝ့,သုးခိၣ်စီၤသရံထူ,ခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီလၢအဂၤဃုၥ်ဒီး ကသံၣ်သရၣ်/မုၣ်လၢ အဖျိးထီၣ်တဖၣ်အဘူးအတံၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟဲထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၄ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး အဆိကတၢၢ်တဘျီ(DKBA)မၤဝဲတၢ်ပျၢ်လီၤက့ၤ တၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်ခိၣ်...
တလါအတီၢ်ပူၤသုးမီၤစိရိၤအအဃိချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိ(၁၅)ဂၤ,ဟံၣ်ဃုၥ်ဒီးကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤ(၅၀)ဘျဲၣ်
လါမးရှး ၁၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်ကဝီၤ လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤတလါအတီၢ်ပူၤ လၢသုးမီၤစိရိၤအကျိဖးဒိၣ်,ဒြိဒီး ကဘီယူၤအံၤအဃိ ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၁၅)ဂၤဒီးဟံၣ်,ကၠိ,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤဝဲ (၅၀)ဘျဲၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီအပူၤန့ၣ်လီၤ. လၢၢ်ဒိၣ်,မူဒီးဆီထံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စးထီၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁ သီတုၤ ၂၈ သီ လၢတလါအတီၢ်ပူၤ သုးမီၤစိရိၤ ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ် (၂၃)ဘျီ အသၣ်(၁၀၀)ဖျၢၣ်, တ့ၢ်လီၤဝဲဒြိ(၂၇)ဘျီ အသၣ်(၆၃)ဖျၢၣ် ဒီး ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်(၁၂)ဘျီ ခးလီၤဝဲအသၣ် (၄၇)ဖျၢၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်မၤနီၣ်စရီ အပူၤပၥ် ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ်ပယီၤသုးလၢအခးလီၤဒြိ,ကျိဖးဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၂၀), (ခမရ-၄၃၉),(ခမရ-၃၅၁),(ခမရ-၅၉၈)ဒီးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၆၀),(ခလရ-၂၆၄)သုးရ့ၣ်ဃုၥ်ဒီးသုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢသုးမီၤစိရိၤအတၢ်မၤကမၣ်ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယၥ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိ တလါအတီၢ်ပူၤကမျၢၢ်သံဝဲ(၃)ဂၤ,ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး (၁၂)ဂၤ အမဲၥ်ညါကမျၢၢ်ဟံၣ်(၄၇)ဖျၢၣ်,ကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်(၄)ဖျၢၣ်ဒီးတၢ်ဘါယွၤသရိၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်(၃)ဖျၢၣ်ဟးဂူၥ် ဟးဂီၤဝဲဒၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်ခီဖျိလၢကျိဖးဒိၣ်,ဒြိဒီးကဘီယူၤအံၤအဃိစ့ၢ်ကီးကျီၢ်,ကသ့ၣ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၆)ဒုဒီးသိလ့ၣ်,ဆဲးကၢးဃုၥ်ဒီး ရီဘၢၣ်ထူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဟးဂီၤဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးတလါအတီၢ်ပူၤအံၤစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးဒီးဟီၣ်ကဝီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အတီၢ်ပူၤအပူၤ ပယီၤသုးတကပၤသံဝဲ(၂၇)ဂၤ,ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၂၀)ဂၤဒီး တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ဝဲ(၆)ဂၤအသိး ပယီၤသုးတကပၤ ဟဲက့ၤပၥ်လီၤစုကဝဲၤအိၣ်ဝဲ(၈) ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်/သုးက့တဖၣ်အကျါချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်ကဝီၤအံၤ မ့ၢ်ဟီၣ်ကဝီၤတဘ့ၣ်လၢ သုးမီၤစိရိၤ အသုးကျိၤနုၥ်လီၤဟူးဂဲၤ,ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်,ဒြိအမဲၥ်ညါကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးလဲၤခးလီၤတၢ်အိၣ်ဝဲတလီၢ်လီၢ်ဒီး ဒ်န့ၣ်အသိး ဟီၣ်ကဝီၤ...
(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤ ၁၅ သီအတီၢ်ပူၤ ကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤအဃိ ကမျၢၢ်သံ(၆)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၂၁) ဂၤ
လါမးရှး ၁၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤ ၁၅ သီအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိလၢသုးမီၤစိရိၤအကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤအံၤအဃိ ကမျၢၢ်သံဝဲ (၆)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၂၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲတနံၤအံၤလါမးရှး ၁၉ သီအံၤန့ၣ်လီၤ. မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤစးထီၣ်လၢတလါအံၤလါမးရှး ၁ သီ တုၤ ၁၅ သီ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အိၣ်ဂ့ၤတအိၣ်ဂ့ၤပယီၤသုးအ (jet fighter)ကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်(၅)ဘျီ ဒီး ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်(၉)ဘျီဆူလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်ဒူသဝီ,တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျဲသ့ၣ် တဖၣ်ပူၤအဃိ ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဘၣ်ဟဲအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤအဃိဒ်ပခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်အတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါပူၤအသိးန့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအသံ(၆)ဂၤအံၤအကျါ ပၣ်ဃုၥ်ဝဲမိၢ်ဒၢတဂၤဒီး ဖိသၣ်ဆံး(၃)နံၣ်ခိၣ်ဃၢၤ ၃ ဂၤန့ၣ်လီၤ. ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအမဲၥ်ညါဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤဝဲ(၄၀)ဖျၢၣ်အကျါ ပၣ်ဃုၥ်စ့ၢ်ကီး ဝဲတၢ်ဘါယွၤသရိၥ် တဖျၢၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးလၢ(၁၅)သီအတီၢ်ပူၤအံၤပယီၤသုးဒီး(သုးက့ ၅)ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲ (၄၉)ဘျီဒီး ဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးတကပၤသံဝဲ(၅)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲသုးစကီၤဖိတဂၤ ဒီး ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၃၃)ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဖဲခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အကတီၢ်အံၤစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးအံၤဟဲဆှၢန့ၢ်ဝဲအသကိးတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢကဘီယူၤအံၤတဆီ လၢသုးကလၢၤပူၤအိၣ်ဝဲတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးသုးမီၤစိရိၤအတၢ်မၤကမၣ်ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယၥ်အံၤ ဖဲအပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူၤအရံၤတလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ပူၤ ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးဒြိအမဲၥ်ညါကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်တစှၤန့ၢ်အဘျီ(၄၀)ဘၣ်အံၤအဃိ ကမျၢၢ်သံ(၁)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ ဘၣ်ထံး (၂)ဂၤကဲထီၣ်ဒံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤ(သုးက့ ၅)အမဲၥ်ညါကီၢ်ရ့ၣ်/သုးက့ဟီၣ်ကဝီၤလၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီး တုၤလၢခဲအံၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဆဲးကဲထီၣ်ဒီး ခီဖျိလၢသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအံၤအဃိ...
ပယီၤသုးဖိသီဟဲက့ၤပၥ်လီၤကဒီးစုကဝဲၤလၢ(သုးက့ ၃)အအိၣ် ၄ ဂၤ
လါမးရှး ၁၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢ(၃)သီအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးဖိသီဟဲက့ၤပၥ်လီၤကဒီးစုကဝဲၤလၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃) သုးရ့ၣ်-၉ အအိၣ် ၄ ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲမဟါလါမးရှး ၁၈ သီအနံၤ ပယီၤသုးဖိသီလၢအိၣ်ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၃၅၀)သုးကလၢၤအံၤ ၄ ဂၤ လၢအမ့ၢ် မီၤဖိသါ(၁၉)နံၣ်, မီၤမိသဲ(၂၈)နံၣ်ဒီး မီၤမ့ထဲၣ်(၃၄)နံၣ်အံၤဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤသးလၢ KNLA သုးရ့ၣ်-၉ အအိၣ်ဒီး ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲပယီၤကလုၥ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒီးပှၤသၢဂၤလၢအဟဲက့ၤပၥ်လီၤစုကဝဲၤအံၤမ့ၢ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအထီၣ်ဝဲဂံၢ်ခီၣ်ထံးသုးတၢ်မၤလိ(၁၄)ဝီတဝီဒီး(၁၅)ဝီတဝီ သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးတချုးပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟဲက့ၤပၥ်လီၤစုကဝဲၤဒံးဘၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမးရှး ၁၆ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး လၢလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးဖိသီ စီၤအဲၣ်မ့ၤစ့(၂၇)နံၣ်လၢအဘၣ်တၢ်မၢဆူၣ်ကဲသုးအံၤဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤဒံးသးလၢဟီၣ်ကဝီၤကညီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲး သုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သုးရ့ၣ်-၉ အအိၣ်ဒံးန့ၣ်လီၤ. ချၢၢ်လွံၣ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်လၢတၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်ဝဲခဲအံၤန့ၣ် လီၢ်ခံအံၤကိးလါဒဲးဃၣ်ဃၣ်ပယီၤသုးဖိသီလၢဘၣ်တၢ်မၢဆူၣ်ကဲသုး သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဃ့ၢ်ဖျိးထီၣ်လၢအသုးကလၢၤတၢ်ပူၤဝံၤဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤသးပၥ်လီၤစုကဝဲၤလၢဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)ဒီး(KNDO) သုးရ့ၣ် တဖၣ် အအိၣ်အိၣ်ဝဲတလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. ထဲဒၣ်တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၆)လါယနူၤအါရံၤတုၤလၢမဟါလါမးရှး ၁၈ သီလၢခံလါဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤ ပယီၤသုးလၢအဘၣ်တၢ်မၢဆူၣ်ကဲသုးအံၤတဖၣ်ဟဲက့ၤပၥ်လီၤစုကဝဲၤပၥ်ဖှိၣ်အိၣ်ဝဲခဲလၢၥ်(၃၉)ဂၤလံ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် လၢကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိးန့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ပယီၤပူၤစးထီၣ်လၢသုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်ဝဲတၢ်ကဘၣ်ကဲသုးတၢ်သိၣ်တၢ်သီဝံၤလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤဆီဒၣ်ကမျၢၢ်သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအိၣ်ဘူးခူဝ့ၢ်ကျဲမုၢ်ခိၣ်အခိၣ်အဃၢၤတဖၣ်အံၤ ခီဖျိပယီၤသုးလူၤဖီၣ်ဆှၢထီၣ်ဝဲဆူတၢ်မဲၥ်ညါအိၣ်ထီၣ်ဝဲဖျိဖျိဖျါဖျါ အဖီခိၣ်သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ် တနီၤပျံၤတၢ်လဲၤထီၣ်ဃုဖံးဃုမၤတၢ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤအိၣ်အသိးတနီၤန့ၣ်လဲၤနုၥ်လီၤအိၣ်ကဒုသးလၢ ကလုၥ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုကဝဲၤ ကရူၢ်ကရၢအဟီၣ်ကဝီၤပူၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
ကၠီၢ်တဲၣ်ကဆဲးမၤဖျါထီၣ်ခီကီၢ်ကူၣ်သ့တလၢၥ်ဘူၣ်လၢၥ်စ့ၤတၢ်ဘျၢအဂီၢ်(FED)ဆၢမုၢ်လၢ်ဝဲ
လါမးရှး ၁၉ သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ခီကီၢ်ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်ကူၣ်သ့တလၢၥ်ဘူၣ်လၢၥ်စ့ၤတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢ(Policy)လၢတၢ်ပၥ်လီၤဝဲအံၤကၠီၣ်တဲၣ်ကူၣ်သ့ခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီတဖၣ်ကဆဲးမၤဖျါထီၣ်ဝဲအမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ်အဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးကူၣ်သ့ဒီးတၢ်ဂုၥ်ထီၣ်ပသီထီၣ်(Foundation for Education and Development (FED)ကရူၢ်ကရၢဆၢမုၢ်လၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးခီကီၢ်ဖိဒံဖိသးကူၣ်သ့တလၢၥ်ဘူၣ်လၢၥ်စ့ၤတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအံၤအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၅)နံၣ်လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်အပူၤကၠီၣ်တဲၣ်ကူၣ်သ့ကိၤတိၥ်ဝဲၤကျိၤပဒိၣ်ပပှၢ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါတ့ၢ်ဝဲဒၣ်လၢအဖိးမံသဲးစးအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိတူၢ်လိၥ်ဝဲပဒိၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါအံၤတသ့ဘၣ်အဃိအပူၤကွံၥ်လါမးရှး(၁၇)သီအနံၤအပူၤ(ThaiMaeTon)ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤအဲၣ်လီၤကလုၥ်ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ဆှၢထီၣ်ဝဲလံၥ်ဆူကူၣ်သ့ဝဲၤကျိၤခိၣ်နၢ်ပဒိၣ်ပပှၢ်တဖၣ်အအိၣ်လၢတၢ်ကပတုၥ်ဒီးထုးကွံၥ်ဝဲတၢ်ဘိးလံၥ်တၢ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါအံၤအဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤ“တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့လၢပှၤကိးဂၤဒဲးအဂီၢ်”Edudcation For All တၢ်ဘျၢသနူအံၤကူၣ်သ့ခိၣ်နၢ်တဖၣ်တၢ်ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤတ့ၢ်ဝဲဒၣ်လၢ(၂၀၀၆)နံၣ်အခါလံၤလံၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ပှၤဟူးဂဲၤလၢခီကီၢ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ခီကီၢ်ဖိဒံဖိသၣ်ကူၣ်သ့တလၢၥ်စ့ၤတၢ်ဘျၢအံၤတမ့ၢ်တၢ်အသီဘၣ်အဃိတၢ်ထီဒါမ့ၢ်အိၣ်ဒ်လဲၣ်ဘၣ်ဆၣ်ဒ်တၢ်ပၥ်လီၤအသိးမုၢ်လၢ်ဝဲလၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကဆဲးမၤဖျိမၤဖျါထီၣ်ဝဲတၢ်အမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ်အဂ့ၢ်,(FED)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢအူထူခၠံၣ်စံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ဒ်ပတၢ်လဲၤခီဖျိအိၣ်တ့ၢ်ပၥ်အသိးန့ၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့လၢပှၤကိးဂၤဒဲးအဂီၢ်တၢ်ဘျၢအံၤတၢ်ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၢ်တ့ၢ်ဝဲဒီးယံၥ်လံအနံၣ်(၂၀)ဘျဲၣ်လံန့ၣ်လီၤ.တၢ်ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤအဖီခိၣ်ဖဲ(၂၀၂၅)နံၣ်အပူၤန့ၣ်အိၣ်ဒၣ်တၢ်ဘိးဘၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါပၥ်ဖျါကဒါက့ၤဝဲလီၤအဃိတၢ်တြီမ့ၢ်ဂ့ၤတၢ်ထီဒါမ့ၢ်ဂ့ၤမ့ၢ်အိၣ်သနါက့ပမုၢ်လၢ်လၢခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကဆဲးမၤဝဲအတၢ်မၤလီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကၠီၣ်တဲၣ်(ThaiMaeTon)ပှၤအဲၣ်ကလုၥ်ဒူၣ်ကရူၢ်ကရၢအလံၥ်တၢ်ထီဒါအပူၤကတိၤပၥ်ဖျါဝဲလၢတၢ်ဟ့ၣ်ခွဲးဟ့ၣ်ယၥ်လၢခီကီၢ်ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ဒ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်လၢထံကီၢ်အဂီၢ်ဒီးစ့လၢတၢ်ကသူဝဲစ့(၈၀၀)ကကွဲၢ်လၢခီကီၢ်ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ်အံၤကြၢးလၢတၢ်ကဘၣ်သူဝဲလၢကၠီၣ်တဲၣ်ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အဂီၢ်လီၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်အံၤအဖီခိၣ်အူခၠံၣ်ထူစံးဝဲလၢအဝဲသ့ၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါအံၤမ့ၢ်တၢ်ဆိမိၣ်ကမၣ်တၢ်ဒီးတၢ်နီၢ်နီၢ်တခီခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်ဟ့ၣ်ဝဲတၢ်ခိတၢ်သွဲလၢကျိၤကျဲအဘိဘိဒ်တၢ်ပၥ်ပနီၣ်ဝဲအသိးဒီးဟ့ၣ်တ့ၢ်ဝဲ(လူမှုဖူလုံရေး)ခိသွဲတဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်အတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါအပူၤလီၤအဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. (ThaiMaeTon)ကရူၢ်ကရၢလံၥ်တၢ်ဆှၢထီၣ်အံၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးကူၣ်သ့ခီၣ်မ့ရှၢၣ်(Office of the Basic Education Commission (OBEC)နဲၣ်ရွဲၣ် (Ms. Arunee Jiramahasan)ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲဒၣ်ဒီးဘၣ်ဃးကရူၢ်ကရၢအလံၥ်တၢ်ဆှၢထီၣ်အဖီခိၣ်,တၢ်ကဆိၣ်မိၣ်ကွၢ်ထံသမံသမိးလီၤတံၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,လံၥ်တၢ်ဆှၢထီၣ်အပူၤပၥ်ဖျါဃုၥ်ဝဲဒီးထံဖိကီၢ်ဖိအဂၤ(၁)ကလီၢ်ဃၣ်ဃၣ်အတၢ်ဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်အသိးဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါတ့ၢ်ဝဲလၢကဆဲးဟူးဂဲၤဝဲတုၤအကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,ဘၣ်ဃးကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ဖိဒံဖိသၣ်တလၢၥ်ဘူၣ်လၢၥ်စ့ၤကူၣ်သ့အတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအဂ့ၢ်အကျိၤအံၤကၠီၣ်တဲၣ်ကူၣ်သ့ပဒိၣ်ပပှၢ်ခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီတဖၣ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါဝဲတၢ်နီၢ်နီၢ်တၢ်အိၣ်သးဒီးမၤဝဲတၢ်သမံသမိးလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဝဲဝံၤမးဆၢတဲၥ်ပၥ်လီၤဝဲဒၣ်အဃိ,အဲၣ်လီၤကလုၥ်ကရူၢ်ကရၢလံၥ်တၢ်ထီဒါအံၤတမ့ၢ်ကကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်,ပှၤဟူးဂဲၤလၢခီကီၢ်ကရူၢ်ကရၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ပဲၥ်ထံနီၤဖးစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤပယီၤသုးရၤလီၤသးအါထီၣ်ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ထီၣ်တပယူၥ်ဃီဒီးသဝီအဖျၢၣ်(၁၀)ဃ့ၢ်ထီၣ်ကဒီး
လါမးရှး ၁၈ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)လၢၢ်ဒိကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ ပယီၤသုးနုၥ်လီၤဟူးဂဲၤရၤလီၤသးဟဲအါထီၣ်ဒီး ကမျၢၢ်တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးစ့ၢ်ကီးအိၣ်ထီၣ်တပယူၥ်ဃီအသိးဒူသဝီအဖျၢၣ်(၁၀)ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ကဒီးဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါ ဘၣ်လၢ ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤစးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါမးရှး ၅ သီအနံၤ ပယီၤသုးကျိၤနုၥ်လီၤဟူးဂဲၤဝဲဒၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်လၢ (ရေတွင်းကုန်း) ကရူၢ်အပူၤဝံၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အကတီၢ်ပယီၤသုးအံၤသူဝဲဘၣ်ဒြိ,ကျိဖးဒိၣ်,ကဘီယူၤ တကးဒံးဘၣ်အမဲၥ်ညါခးသံဃုၥ်ဝဲ ကမျၢၢ် အဃိ ကမျၢၢ်သံတစှၤန့ၢ်အဂၤ(၃၀),ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲအါမးဒီး ဖီၣ်ဃၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲကမျၢၢ်အိၣ်လၢအကယၤညါအသိး ဒူသဝီ(၅)ဖျၢၣ် ကမျၢၢ်(၄၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဒံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးန့ၣ် တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးလၢအနုၥ်လီၤဟူးဖဲ(ရေတွင်ကုန်း)ကရူၢ် ဒူသဝီပူၤအံၤတဖၣ် တုၤလၢခဲအံၤတဟးထီၣ်ဝဲဒံးဘၣ်အိၣ်ဆီလီၤသးဟူးဂဲၤဝဲဖဲန့ၣ်အဖၢမုၢ်အဃိ ကမျၢၢ်လၢဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်က့ၤဟံၣ်တဘူၣ်ဘၣ်ဟး အိၣ်ကဒုသးလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဖၢမုၢ် န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအမဲၥ်ညါဖဲမဟါလါမးရှး ၁၇ သီ ဂီၤခီ ၅း၄၀ အဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးနုၥ်လီၤဝဲဒၣ်လၢ (ဇရပ်ခင်) သဝီ,နၣ်စးလ့သဝီဒီးသဲဖၠူၤသဝီတဖၣ်အံၤပူၤဒီးဖဲအဝဲသ့ၣ်နုၥ်လီၤအခါစ့ၢ်ကီးခးသံကွံၥ်ဝဲ(ဇရပ်ခင်)သဝီဖိ ဖိသၣ်ပိၥ်ခွါ(၂)နံၣ်တဂၤ တကးဒံးဘၣ်ပယီၤသုးအံၤခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်,ဒြိဒီးကဘီယူၤအဃိသဝီတဖျၢၣ်ဃီဝဲ အံၤကမျၢၢ်ပိၥ်မုၣ်ဒီးပိၥ်ခွါလၢအသးနံၣ်ကအိၣ်ဝဲ (၃၄)ခိၣ်ဃၢၤအံၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံးဘၣ်ခ့ၣ် အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါအနံၤန့ၣ်လီၤ. တချုးပယီၤသုးကျိၤနုၥ်လီၤလၢသဝီ(၃)ဖျၢၣ်အံၤအပူၤဒံးဘၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမးရှး ၁၃ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ပယီၤသုး ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ် (ခမရ-၃၀၇)ခးလီၤဝဲ(၁၂၀ မမ)ကျိဖးဒိၣ်(၃)ဖျၢၣ်လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲလၢသဲဖၠူၤသဝီသီအဃိ ဘၣ်သံဝဲကမျၢၢ် (၄)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ ဘၣ်ထံးဝဲဖိသၣ်ပိၥ်ခွါလၢအိၣ်ဒံးဝဲ(၃)လါတဂၤကဲထီၣ်ဒံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိ သဲဖၠူၤသဝီသီကမျၢၢ်လၢအသံ(၄)ဂၤအံၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲဖိသၣ်ပိၥ်မုၣ်အနံၣ် (၁၀)တဂၤ...
တၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢအကဲထီၣ်လၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤတဖၣ်ကဘှါဆှဲအီၤလၢတၢ်တဲသကိးအဂ့ၢ် စီၤနၢၤဒါ စံးဝဲ
လါမးရှး ၁၇ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် တၢ်ဂ့ၢ်ကီတၢ်အ့ၣ်လိၥ်ဆိးက့လၢအဟဲကဲထီၣ်လၢကညီဖိကဒဲကဒဲအဘၢၣ်စၢၤအံၤတဖၣ်ခီဖျိတအဲၣ်ဒိးထံၣ်ဝဲလၢၤဘၣ်အဃိ ကဘှါဆှဲအီၤလၢတၢ်ထံၣ်လိၥ်တဲသကိးအဂ့ၢ်န့ၣ် ထံၣ်ဘၣ်လၢကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA)အခိၣ် သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤနၢၤဒါမၠး စံးဘၣ်ဝဲ(KPTV)တၢ်ကစီၣ်အံၤဖဲမဟါအနံၤန့ၣ်လီၤ. “ယအဲၣ်ဒိးတဲဘၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်လၢပမၤတၢ်မၤခဲအံၤန့ၣ်ပထံၣ်လၢပှၤမၤတၢ်တဘၣ်ဘၣ်အဃိပဂဲၤဆၢထၢၣ်လီၤ.တၢ်ကဲထီၣ်သးခဲအံၤန့ၣ်တမ့ၢ်လၢပပှၤကလုၥ်ကဒဲကဒဲန့ၣ်ပအဲၣ်ဒိးမၤသံလီၤသးတမ့ၢ်ဘၣ်.အသ့ၣ်ညါ,ပမၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢန့ၣ်ပသးဆးကစီဒီလီၤ.တမ့ၢ်လၢပအဲၣ်ဒိးမၤသံမၤဝီပပှၤကလုၥ်ဘၣ်.ဘၣ်ဆၣ်ပှၤအိၣ်တနီၤလၢအမၤတံၥ်တၥ်ပကျဲလၢအမၤန့ၢ်ဒုၣ်ဒါအတၢ်မၤလၢအကဲထီၣ်တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါလၢအမၤနၢၤထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်ပအဲၣ်ဒိးဆှဲအီၤလၢတၢ်နၢ်ပၢၢ်တၢ်တဲသကိးလိၥ်သးလီၤ.ပသ့ၣ်ညါလၢမုၢ်တနံၤန့ၣ်ဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ခဲလၢၥ်န့ၣ်ကဘၣ်မ့ၢ်တၢ်တမံၤဃီလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်လၢ(၂၀၂၁)သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤလီၢ်ခံ (KTLA)ကရူၢ်လၢအဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲအီၤလၢသုးခိၣ်အဲၣ်ခွံအံၤ ခိးခး ဟုၣ်ဝဲ (KNLA)ဃုၥ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသိၣ်မှံၤကရူၢ်အိၣ်ထီၣ်ဝဲတုၤလၢခဲအံၤအမဲၥ်ညါ အဝဲသ့ၣ်အံၤဖီၣ်မၤသံ,ဒွဲၣ်အူအီၣ်ဝဲကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီ ,တမျၥ်ဝဲကမျၢၢ်အကျိၣ်အစ့မၤကမၣ်ဝဲပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်ဆူၣ်ဆူၣ်ကိၤကိၤအဃိ အဝဲသ့ၣ်အံၤမ့ၢ်ပှၤယိးကဒါဘီလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢပူၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤလံၥ်တဘ့ၣ်ဖဲလါမးရှး ၁၅ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်တချုးဒံးလၢဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤလံၥ်ဒံးဘၣ်စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါမးရှး ၄ သီ, ၇ သီ ဒီး တုၤဃီၤလၢ ၁၄ သီအနံၤ ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲအသိးန့ၣ်ခီဖျိလၢသုးခိၣ်အဲၣ်ခွံအပှၤခိးခးဝဲဒီးမၤသံမၤ ဝီဝဲဆှုၣ်မဲၥ်ကဲၤမဲၥ်အံၤအဃိ (KNLA)သုးရ့ၣ်-၁၂ အပှၤသံ(၂)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤဒီး(ဗထူး)တၢ်ပၢၢ်ဆၢသိၣ်မှံၤအပှၤသံ(၄)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤကဲ ထီၣ်ဒံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤစ့ၢ်ကီးသုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤနၢၤဒါမၠး စံးစ့ၢ်ကီးဝဲလၢ“တၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲမဟါန့ၣ် တမ့ၢ်ပှၤလဲၤခး အဝဲသ့ၣ်လၢအသုးကလၢၤပူၤဘၣ်.အဝဲသ့ၣ်အိၣ်တံၥ်ကျဲဆီလီၤသးလၢကထီၣ်ဒုးပှၤအဃိသုးခိၣ်အဲၣ်ခွံထံၣ်ဝဲလၢမ့တမၤဘၣ်တညီဘၣ်အဃိတသ့တဘၣ်ဘၣ်ဒီးပှၤမၤလီၤ.ပပှၤကလုၥ်တၢ်အ့ၣ်လီၤဆိးက့န့ၣ်ပတအဲၣ်ဒိးထံၣ်ဘၣ်.နါက့အဝဲသ့ၣ်က့ၤထုးထီၣ်လံၥ်န့ၣ်တမ့ၢ်တၢ်လၢတၢ်ဃူတၢ်ဖိးအကျဲဘၣ်.အမ့အဲၣ်ဒိးတၢ်ဃူတၢ်ဖိးန့ၣ်အတထုးထီၣ်လံၥ်ဒ်အံၤဘၣ်.ဘၣ်မနုၤအဘၣ်ထုးထီၣ်လံၥ်ဒ်အံၤလဲၣ်န့ၣ်အဝဲသ့ၣ်တအဲၣ်ဒိးထံသဘျ့ကီၢ်သဘျ့ဘၣ်အဲၣ်ဒိးမၤအီၣ်ဒၣ်အဆၣ်ဒ်အံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် က့ၤခီၣ်ဆၢကဒါဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးလၢလံၥ်တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအဖီခိၣ်အံၤအလီၢ်တအိၣ်လၢတၢ်ဘၣ်ဂံၥ်ဂူၥ်ကဆူၣ်ထီၣ်ဝဲဘၣ်အသိးတၢ်ဘၣ်ဂံၥ်ဂူၥ်လၢအကဲထီၣ်ခဲအံၤန့ၣ်တမ့ၢ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒီး(KTLA)အံၤအဘၢၣ်စၢၤဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီကယဲၢ်မ့ၢ်ပှၤလၢအဟဲမၤသကိးတၢ်ဒီးပှၤန့ၣ်မၤဝဲခဲလၢၥ်အဃိဘၣ်တၢ်ပၥ်ပနီၣ်အဝဲသ့ၣ်လၢပှၤမၤတၢထီၣ်တၢလီၤတၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်နဲၣ်ရွဲၣ် ပဒိၣ်စီၤအဲၣ်နၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “လၢပဘိးဘၣ်ရၤလီၤလံၥ်အဃိတၢ်ဘၣ်ဂံၥ်ဂူၥ်ကဆူၣ်ထီၣ်ဒုအလီၢ်တအိၣ်ဘၣ်.အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်ပၥ်လီၤအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢကခိးခးပှၤဒ်လဲၣ်,ကမၤတံၥ်တၥ်ပှၤဒ်လဲၣ်န့ၣ်အိၣ်လံ.ပထုးထီၣ်လံၥ်အံၤတမ့ၢ်ပအဲၣ်ဒိးလၢတၢ်အ့ၣ်လိၥ်ဆိးက့ကဲထီၣ်ဘၣ်.ပအဲၣ်ဒိးပၥ်ဖျါကမျၢၢ်လၢပတၢ်ဘၣ်ဂံၥ်ဂူၥ်အံၤတမ့ၢ်ထဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဒီးကီၤလၤဖိခံဒူၣ်အံၤအဘၢၣ်စၢၤဘၣ်.သိၣ်မှံၤအသုးဖိမ့ၢ်ဂ့ၤမ့ဟဲမၤသကိးတၢ်ပှၤန့ၣ်မၤဝဲခဲလၢၥ်လီၤ.မၤသံတ့ၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲအါမးလံ.ပှၤတဲလၢဘၣ်မနုၤပတမၤလိၥ်ဖိးဒ့လဲၣ်ကညီဖိကဒဲကဒဲအ့ၣ်လီၤသးစ့ၢ်ကီးပကွၢ်တမုၥ်ဘၣ်.အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်အတၢ်မုၢ်လၢ်ကွၢ်စိလၢကလုၥ်ဂ့ၢ်ဝီထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတအိၣ်နီမံၤဘၣ်.ယအဲၣ်ဒိးတဲအဲၣ်ခွံဒီးပှၤလၢဖီၣ်ပျံၤအီၤလၢခဲအံၤပကမၤလီၤပှီၢ်ကွံၥ်သုးမီၤစိရိၤန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်လၢပကဘၣ်မၤအီၤလီၤ.မ့တသးမံခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ခိၣ်နၢ်တဂၤခံဂၤန့ၣ်ပဃဲၣ်လီၤအီၤသ့ဒီးပတဲသကိးတၢ်သ့လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၄)ဟီၣ်ကဝီၤပူၤ စးထီၣ်လၢသုးခိၣ်စီၤနၢၤဒါဒုးအိၣ်ထီၣ်ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်ဒီးဟူးဂဲၤဝဲဖဲန့ၣ်အခါန့ၣ် တၢ်ဖ့ၣ်စၢအံၤစးထီၣ်ကဲထီၣ်ဝဲလၢဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)သုးရ့ၣ်-၁၂ ဒီးအဝဲသ့ၣ်ကရူၢ်အံၤအဘၢၤစၢၤတလီၢ်လီၢ်အဃိ တၢ်သံ တၢ်ဘၣ်ဒိ ဘၣ်ထံးစ့ၢ်ကီးအိၣ်ထီၣ်တုၤလၢခဲအံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢအဟဲကဲထီၣ်သးလၢ(KNLA) ဒီး (KTLA)သုးခိၣ်အဲၣ်ခွံအဘၢၣ်စၢၤအံၤ ယံၤတ့ၢ်ဝဲဒၣ်လၢ(၄)နံၣ်ဃၣ်ဃၣ် လံဘၣ်ဆၣ်ဒ်သိးခံခီခံကပၤကမၤန့ၢ်တၢ်နၢ်ပၢၢ်လိၥ်သးအဂီၢ် ဂုၥ်ကျဲးစၢးကိးထံၣ်ဝဲကရူၢ်ဘၣ်ထွဲပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအိၣ်ဝဲ ဘၣ်ဆၣ်...
ပၢ်လၢသူတၢ်မူၤတၢ်ဘှီးတဂၤတီၢ်သံအဖိဖဲမဲၢ်လးထၣ်ဃၢၤခီပနံၣ်သဝီသီတၢ်လီၢ်
လါမးရှး ၁၇သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကညီကီၢ်စဲၣ်,သုးက့(၇)တၢ်တြဲၢ်ကီၣ်ဆၣ်ကီၢ်ဆၢသူမွဲထံကျိနံၤမဲၢ်လးထၣ်(ခီပနံၣ်)သဝီသီတၢ်လီၢ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ,ပၢ်လၢသူဝဲတၢ်မူၤတၢ်ဘှီးတဂၤတီၢ်သံဝဲအဖိ(၂)နံၣ်ဘျဲၣ်တဂၤကဲထီၣ်တ့ၢ်ဝဲဒၣ်အသးအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အပူၤကွံၥ်လါမးရှး(၁၅)သီအနံၤအပူၤ(ဖၠိကၠီၤကၠီၤ)သးနံၣ်(၃၀)လၢအသူဝဲတၢ်မူၤတၢ်ဘှီးတဂၤအံၤ,မၤဒၢၣ်မၤလီၤတီၢ်ဝဲအဖိ(၂)နံၣ်ဘျဲၣ်တဂၤဘၣ်ဒိနးနးကျံးကျံးအဃိတၢ်လဲၤဆှၢဝဲဆူကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်တကပၤဒီး,ခီဖျိတချူးဆၢချူးကတီၢ်လၢၤဘၣ်အဃိဖိသၣ်အံၤဘၣ်စူးကွံၥ်ဝဲဒၣ်အသးအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ကဲထီၣ်သးအဖီခိၣ်,(ခီပနံၣ်)တၢ်လီၢ်သီသဝီလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲလၢ“တၢ်ကဲထီၣ်သးဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်တခီမ့ၢ်လၢ(တရူးဆဲး)တကပၤလီၤမီၤ.အဝဲန့ၣ်မူၤသံးထီၣ်ဘိလီၤ.ဘၣ်ဖဲအမါအိၣ်လၢတရူးဆဲးပူၤအဆၢကတီၢ်အဝဲကိးထီၣ်ဝဲအဖိလၢကလဲၤဆူအမါအိၣ်ဝံၤတတီၤဒိၣ်ဟဲက့ၤစိၥ်လီၤအဖိကဘၣ်လၢ(၉)နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံ,ပှၤထံၣ်တဘျီပှၤဆှၢလၢမဲၢ်လးတၢ်ဆါဟံၣ်ဆူမဲၢ်တီၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်တဆီန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ဖိသၣ်ဆံး(၂)နံၣ်ဘျဲၣ်လၢဘၣ်တၢ်ဒိတီၢ်မၤသံဝဲအီၤလၢအပၢ်တဂၤအံၤခီဖျိအခိၣ်သၣ်ဃံဘၣ်ဒိဝဲနးနးကျံးကျံးအဃိတၢ်ဆါဟံၣ်ကသံၣ်သရၣ်တဖၣ်မၤဝဲတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ဒီးဘၣ်စူးကွံၥ်ဝဲဒၣ်အသးအဂ့ၢ်,မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးတၢ်ဆှၢထီၣ်ဝဲအီၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်တကပၤအဆၢကတီၢ်ခီဖျိမိၢ်ပၢ်ခံဂၤလၢၥ်တပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်အဃိ,လၢတၢ်ကပၥ်လီၤအီၤအဂီၢ်မုၥ်သးမၤကလီ(ပရဟိတ)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ရဲၣ်ကျဲၤက့ၤဝဲဒၣ်လၢအဂ့ၤကတၢၢ်အဂ့ၢ်မဲၢ်လးဒဲကဝီၤခိၣ်စီၤစၢဒ့ကတိၤပၥ်ဖျါဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “တၢ်ကဲထီၣ်သးတမ့ၢ်ဖဲပဒဲကဝီၤအပူၤဘၣ်.ကဲထီၣ်လၢထံဝၢ်တခီဒၢးအိၣ်ဒၣ်ပှၤဟဲဆှၢဆူပမဲၢ်လးဒဲကဝီၤတၢ်ဆါဟံၣ်လီၤ.ဖဲအံၤသရၣ်သရၣ်မုၣ်မၤတန့ၢ်အဃိပှၤဆှၢဆူထၣ်ဆီၤယါမဲၢ်တီၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်တဆီဘၣ်ဆၣ်လၢန့ၣ်ကသံၣ်သရၣ်တဖၣ်မၤက့ၤဆှၢကတဒါက့ၤဝဲမီၤနီၤ.အမိအပါနါက့တကနၣ်ဃုၥ်တမၤဝဲဘၣ်အဃိ,မုၥ်သးမၤကလီတဖၣ်ဘၣ်ရဲၣ်ကျဲၤပၥ်လီၤက့ၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢမဲၢ်လးထၣ်သူမွဲထံကျိကၢၢ်နံၤဃၢၤခီပနံၣ်တၢ်လီၢ်သီအံၤကမျၢၢ်ဟံၣ်အိၣ်ဝဲ(၃၀)ဖျၢၣ်ဃၣ်ဃၣ်မ့ၢ်ဝဲကညီဖီၣ်စုကဝဲၤ(KNA)တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတတီၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,(ဖၠိကၠီၤကၠီၤ)လၢအိၣ်ဆိးဝဲဖဲဟီၣ်ကဝီၤပူၤတဂၤအံၤခီဖျိမၤဝဲတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးတုၤလၢကဲထီၣ်တၢ်သံတၢ်ပှၢ်ပတီၢ်အဃိ,ဒူသဝီခိၣ်နၢ်တဖၣ်နီဟးထီၣ်ကွံၥ်ဝဲအီၤလၢသဝီပူၤဒီးအးလီၤက့ၤအီၤလၢအဘူးတံၢ်ဆွ့မၠိစုပူၤဘၣ်ဆၣ်,လၢဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒိၣ်ထီတဖၣ်ကဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဝဲအီၤအရ့အဂီၢ်တခီတၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတအိၣ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.