တၢ်ကဘၣ်ကဲသုးသဲးစးတၢ်ဘျၢအဃိသးစၢ်လၢလဲၤအိၣ်ကၠိ၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီ
လါမးရှး ၁ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခီဖျိသုးကီၣ်ကးထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢထံဖိကီၢ်ဖိတၢ်ကဘၣ်မၤသုးသဲးစးတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအံၤအဃိ ၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအလဲၤမၤလိမၤဒိးတၢ်လၢခူပူၤ၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအဂ့ၢ်န့ၣ် ထီၣ်တထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣလီၤႉ ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၁၀)သီအနံၤန့ၣ် သုးကီၣ်ကးထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢ ကမျၢၢ်ၦၤပိာ်ခွါ(၁၈)နံၣ်တုၤ(၃၅)နံၣ်ဒီး ၦၤပိာ်မုၣ်(၁၈)နံၣ်တုၤ(၂၇)နံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ကဘၣ်နုာ်လီၤကဲသုးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ မ့ၢ်လၢတၢ်ထုးထီၣ်တၢ်ဘၣ်မၤသုးသဲးစးတၢ်ဘျၢအံၤအဃိတကီၢ်ခါခဲအံၤကမျၢၢ်ၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအိၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် တီအူကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤ လၢအလဲၤအိၣ်ကၠိလၢ၀့ၢ်တကူၣ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဒီး တၢ်ဘၣ်ယိၣ် ဘၣ်ဘှီအဃိ တနီၤန့ၣ်အဲၣ်ဒိးလဲၤဃ့ၢ်ထီၣ်လၢကီၢ်ချၢဒီးတနီၤန့ၣ်အဲၣ်ဒိးဟဲက့ၤအိၣ်က့ၤလၢ ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ထီတထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “သုးကီၣ်ကးထုးထီၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီအဖီခိၣ်န့ၣ်ပ၀ဲဟီၣ်က၀ီၤဖိကမျၢၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်၀ဲလၢ အဖိအလံၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်မီၤနီၤႉ မ့ၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်တသ့အိၣ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ်အဃိ တနီၤနီၤအဲၣ်ဒိးလဲၤဆူကီၢ်ချၢဒီးတနီၤန့ၣ်အဲၣ်ဒိးဟဲက့ၤအိၣ်ခူၣ်သူၣ်က့ၤလၢကညီကီၢ်ပူၤလီၤႉ မ့ၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်ဘၣ် အဃိဒ်န့ၣ်မီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်မ့ၢ်ဟဲက့ၤန့ၢ်ပကဘၣ်ကွၢ်ထွဲအ၀ဲသ့ၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါသုးကီၣ်ကးထုးထီၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢ၀ံၤလီၢ်ခံသုးကီၣ်ကးစးထီၣ်သမံသမိး၀ဲဟံၣ်နီၣ်ဂံၢ်ဒီး ၦၤမံၤစရီအဖီခိၣ်ဒူသ၀ီတနီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီပျံၤတၢ်အဃိဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးထီၣ်သးဆူတၢ်လီၢ် အဂၤအိၣ်၀ဲဒၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးကီၣ်ကးထုးထီၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီအံၤအဖီခိၣ်ကမျၢၢ်သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တနီၤလၢအအဲၣ်ဒိးဟဲဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသးလၢ သုးက့(၂)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်အံၤခီဖျိသုးကီၣ်ကးအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်လၢတြဲၤဒီးကွၢ်၀ဲမ့လီၤဆီန့ၣ်ဖီၣ်၀ဲ အိၣ်အဃိ ကမျၢၢ်တနီၤဟဲစံၣ်လၢအံၤတကပၤတဘူၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ထီၣ်တထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးကီၣ်ကးထုးထီၣ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုးတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢ၀ံၤလီၢ်ခံလၢကီၢ်ပယီၤခူပူၤ၀့ၢ်ပူၤတၢ်လီၢ်အါတီၤအပူၤ ကမျၢၢ်သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်မုၣ်ခွါသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးဟးထီၣ်လၢတၢ်ချၢတဘူၣ်လၢၤဘၣ်အသိး တနီၤန့ၣ် အ၀ဲ ပျံၤ၀ဲလၢကဘၣ်ကဲသုးအဃိဟးစံၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်လၢတၢ်လီၢ်ပူၤဖျဲးအလီၢ်ဒီးလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤ စ့ၢ်ကီးနုာ်လီၤခူသူၣ်၀ဲလၢတဖိးသဲစးဘၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲဒၣ်အါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ပာ်လီၤက့ၤၦၤဖီၣ်ကမဲကဘီယူၤအဆိကတၢၢ်ၦၤတီခိၣ်ရိၢ်မဲတၢ်(KNDO)သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိစီၤကၠီၤအ့၀ံၤ၀ဲလံ
လါမးရှး ၁သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်ပူၤၦၤဖီၣ်ကမဲကဘီယူၤအဆိကတၢၢ်အကျါၦၤတီခိၣ်ရိၢ်မဲတၢ်(KNDO)သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိစီၤကၠီၤအ့လၢသးနံၣ်အိၣ်၀ဲ(၁၀၂)နံၣ်အံၤစူးကွံာ်တ့ၢ်၀ဲအသးဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၂၇)သီမုၢ်နၤခီ(၉)နၣ်ရံၣ်လၢ၀့ၢ်တကူၣ်ရွ့ၣ်ပၠ့ၣ်သၣ်အနီၢ်ကစၢ်ဟံၣ်အပူၤဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ပာ်လီၤက့ၤအဒဲဟီၣ်ခိၣ်၀ံၤ၀ဲဖဲမဟါလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၂၉)သီအနံၤအခါလံအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဖီၣ်ကမဲကဘီယူၤအဆိကတၢၢ်ၦၤတီခိၣ်ရိၢ်မဲတၢ်သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိစီၤကၠီၤအ့အံၤခီဖျိတူၢ်ဘၣ်၀ဲသးၦၢ်တၢ်ဆါအဃိစူးကွံာ်၀ဲအသးဒီးဒ်စူၢ်နာ်၀ဲခရံာ်ဖိတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါအသိးန့ၣ်ႇတၢ်ပာ်လီၤက့ၤအဒဲဟီၣ်ခိၣ်ဖဲရွ့ၣ်ပၠ့ၣ်သၣ်ကူခၠီခရံာ်ဖိတၢ်သွၣ်ခိၣ်တၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိစီၤကၠီၤအ့အံၤမ့ၢ်တ့ၢ်၀ဲၦၤလၢအဟူးဂဲၤလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢအပူၤဒီးဖဲအ၀ဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤက့ၤအသးလၢပဒိၣ်စုပူၤ၀ံၤအလီၢ်ခံအိၣ်က့ၤ၀ဲဒ်ကမျၢၢ်တဂၤအသိးဘၣ်ဆၣ်မ့ၢ်ၦၤဒူၦၤဃိၤဒီးၦၤလၢအအဲၣ်အၦၤကလုာ်တဂၤအဂ့ၢ်(ၦၤလၢအရ့ဘၣ်ဒီးအီၤ)ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢထီဘိကမံတံာ်ပဒိၣ်စီၤသမ့ၤထိစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အ၀ဲန့ၣ်က့ၤဟ့ၣ်လီၤသး၀ံၤတကနၣ်ဃုာ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢလၢၤဘၣ်နါက့အသးလၢအဲၣ်အၦၤကလုာ်န့ၣ်အိၣ်ထီဘိလီၤႉဒီးအ၀ဲန့ၣ်ဒူဒီးဒုးတၢ်ဖၠဲးမးႉတမ့ၢ်ထဲလၢကဘီယူၤတၢ်ဖီခိၣ်ဒုးတၢ်တခါဘၣ်ႇလၢညါန့ၣ်ပကိး၀ဲလၢ(ပိၣ်နါပၠါ)သုးကဘီထံအိၣ်တခါမီၤနီၤအ၀ဲလဲၤဒုး၀ဲတၢ်ဒီးကဘီထံ၀ဲန့ၣ်ဒီးနၢၤတဘျီအမံၤလီၤထၢၣ်တ့ၢ်လၢ(ပိၣ်နါပၠါ)ကၠီၤအ့ တဘျီဒံးႉအဃိန့ၣ်အမံၤလၢ(ပိၣ်နပၠါ)ကၠီၤအ့န့ၣ်အခဲအံၤအိၣ်တ့ၢ်လၢ(ကဘီယူၤ)ကၠီၤအ့လံလီၤႉကၠီၤအ့န့ၣ်အနီၢ်ခိက့ၢ်ဂီၤဆံးဆံးဖိသနာ်က့ဘူၣ်တၢ်ရးမးအဂ့ၢ်” စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်စံးကညီတၢ်စီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲ၁၉၅၄နံၣ်လါယူၤလံ(၂၅)သီအနံၤအခါန့ၣ်ႇသုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိစီၤကၠီၤအ့တီခိၣ်ရိၢ်မဲဒီးအၦၤတဖၣ်ႇလၢကစိာ်ဆှၢ၀ဲစုက၀ဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ႇဖီၣ်ကမဲမၤပျံၤမၤဖုး၀ဲကဘီယူၤလၢအစးထီၣ်ဟးဖဲ၀့ၢ်တကူၣ်ႇလၢကလဲၤ၀ဲဆူရခၢၣ်ကီၢ်စဲၣ်၊ကၠီၣ်ဖြူၤ၀့ၢ်ဒီးစံၣ်တွ့ၤ၀့ၢ်တဘ့ၣ်ဒီးမၢ၀ဲကဘီယူၤလဲၤဆှၢအီၤဆူတၢ်လီၢ်လၢအသကိးအိၣ်ခိးအီၤအလီၢ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိပယီၤပဒိၣ်တဖၣ်မၤဃံာ်ထီၣ်၀ဲခိတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကျဲအဃိသုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိစီၤကၠီၤအ့ဒီးအၦၤတဖၣ်တန့ၢ်ထံၣ်လိာ်ဘၣ်သးဘၣ်ဒီးကတီၣ်တၢ်စုက၀ဲၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတကဲထီၣ်၀ဲဘၣ်အဃိဘၣ်ပျၢ်လဲၤကွံာ်၀ဲကဘီယူၤအံၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီဖဲသုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိစီၤကၠီၤအ့ဒီးအၦၤတဖၣ်ပျၢ်လဲၤကွံာ်၀ဲကဘီယူၤအဆၢကတီၢ်ဟံကွံာ်၀ဲစ့(၇၂၄၀၀၀)ကၠးလၢအပၣ်လၢကဘီယူၤ၀ံၤခံနံၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံဖဲ၁၉၅၆နံၣ်အခါက့ၤဟ့ၣ်လီၤသးလၢပဒိၣ်အစုပူၤဒီးမၤက့ၤတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်အိၣ်က့ၤဒ်ကမျၢၢ်တဂၤအသိးအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိစီၤကၠီၤအ့အံၤအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်၀ဲလၢထံထၣ်စွ့ႇအ့ကပူၤကီၢ်ဆၣ်ႇကၠိၤပ့ၤသ၀ီအပူၤဒီးဖဲအစူးကွံာ်သးအဆၢကတီၢ်ပာ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်၀ဲအဖိ(၃)ဂၤအလံၤ(၉)ဂၤဒီးအလိၤ(၁)ဂၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
(BGF)သုးဟီၣ်က၀ီၤခဲလၢာ်ဆၢတဲာ်လၢကပျိာ်လဲက့ၤသးဆူ(KNA)
လါမးရှးႇ၁သီႇ၂၀၂၄နံၣ်ႇခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႉ သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးဟီၣ်က၀ီၤခဲလၢာ်ဆၢတဲာ်၀ဲလၢကပျိာ်လဲက့ၤသးဆူ(Karen National Army)ကညီဒီကလုာ်သုးမုၢ်ဒိၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢသုးခိးကီၢ်ဆၢ( BGF)အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ (BGF)ကပျိာ်လဲသးဆူ(KNA)န့ၣ်တၢ်ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤအီၤလံဘၣ်ဆၣ်တၢ်တဘိးဘၣ်ရၤလီၤအီၤဒံးဘၣ်အသိးႇဖံဘၣ်ခိၣ်တၢ်ပနီၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်တ့အီၤတ၀ံၤဒံးဘၣ်အဃိသုးဖိတနီၤထီဒံး၀ဲ(BGF)ဖံဘၣ်ခိၣ်တၢ်ပနီၣ်အိၣ်အသိးႇသုးဖိလၢတထီ(BGF)ဖံဘၣ်ခိၣ်တၢ်ပနီၣ်ဒီးကူသိး၀ဲထဲသုးကူသုးကၤဒ်န့ၣ်အိၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်(BGF)သုးဟီၣ်က၀ီၤနီၢ်ဂံၢ်(၂)ဒုးယာ်ခိၣ်သုးခိၣ်ဒိၣ်စိစီၤတ့ၤ၀့စံးဘၣ်၀ဲ ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ် ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢကပျိာ်လဲက့ၤသးဆူ(KNA)န့ၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ပူၤဆၢတဲာ်လီၤ၀ံၤလံဘၣ်ဆၣ်ပတရၤလီၤဘၣ်ဒံးဘၣ်ႉ သနာ်က့ပပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤလံႉပတထီဘၣ်ဒံးဘၣ်ပဖံဘၣ်ခိၣ်တၢ်ပနီၣ်န့ၣ်ၦၤတ့န့ၢ်ၦၤတ၀ံၤဒံးဘၣ်ႉပသုးဟီၣ်က၀ီၤ(၄)ဘ့ၣ်အသုးဟီၣ်က၀ီၤခိၣ်ဒီးအသုးရ့ၣ်ခိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ပၣ်ဃုာ်ခဲလၢာ်လီၤႉပမ့သူ သူသကိးႇပမ့၀ါ၀ါသကိး လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ပူၤပဆၢတဲာ်အီၤဒီးပဆဲးလီၤသကိးစုမုၢ်ကျၢၢ်န့ၣ်လီၤႉသနာ်က့ပဖံဘၣ်ခိၣ်တၢ်ပနီၣ်တ၀ံၤဒံးဘၣ်အဃိသုးဖိလၢသုးရ့ၣ်ပူၤလၢအထီ(BGF)တၢ်ပနီၣ်အိၣ်တနီၤအသိးႇသုးဖိလၢအတထီတၢ်ပနီၣ် နီတမံၤဒီးကူသိး၀ဲထဲသုးကူကၤန့ၣ်အိၣ်၀ဲတနီၤန့ၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ(BGF)အံၤလၢမၤသကိးတၢ်ဒီးပယီၤသုးအဆၢကတီၢ်လံၤလံၤတၢ်နာ်န့ၢ်ပယီၤသုးတအိၣ်ဘၣ်အသိးႇပယီၤသုးတကပၤစ့ၢ်ကီးတနာ်န့ၢ်(BGF)လၢလၢၦဲၤၦဲၤဘၣ်အဂ့ၢ်ႇဒီးအခဲအံၤ(BGF)ထုးဖးကွံာ်သးဒီးပယီၤအဖီခိၣ်ပယီၤသုးတကပၤဟဲဆီၣ်နံာ်အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိမၤ၀ဲတန့ၢ်ဒံးဘၣ်အဃိတမၤ၀ဲဒံးဘၣ်အဂ့ၢ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စိစီၤတ့ၤ၀့တဲအါထီၣ်၀ဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ သုးခိးကီၢ်ဆၢ( BGF)အံၤဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရ့ၤ၁၃သီအနံၤန့ၣ်ထုးဖးကွံာ်၀ဲအသးဒီးပယီၤသုးအဂ့ၢ်တီၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်လံာ်လၢပယီၤသုးအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ (BGF)အံၤအိၣ်၀ဲဒီးသုးဟီၣ်က၀ီၤနီၢ်ဂံၢ်(၄)ဘ့ၣ်ဒီးသုးဟီၣ်က၀ီၤနီၢ်ဂံၢ်(၁)န့ၣ်ဟံးန့ၢ်၀ဲဟီၣ်၀ီၤလၢမၠဲၣ်ကၠံငူၣ်ႇ သုးဟီၣ်က၀ီၤ(၂)လူၢ်ပျဲၢ်ႇတန့ခၠါႇသုးဟီၣ်က၀ီၤနီၢ်ဂံၢ်(၃)တီနီၢ်မုၢ်ထီၣ်ရၤမတံသူမွဲနံၤႇဒီးသုးဟီၣ်က၀ီၤနီၣ်ဂံၢ်(၄)တခီလၢကၠဲးဒိဒီးကၠးအ့ဆ့ၣ်ကၠံတကပၤ ဒီး( BGF)အံၤအိၣ်ဒီးသုးရ့ၣ်လၢအပူၤကွံာ်အီၣ်ပယီၤတၢ်အီၣ်(၁၃)ရ့ၣ်အသိးႇသုးရ့ၣ်လီၤဆီလၢတအီၣ်ပယီၤတၢ်အီၣ်စးလၢခီၣ်ထံးတုၤခဲအံၤအိၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲ(၁၅)ဒီးအခဲအံၤ(BGF)သုးရ့ၣ်(၂၈)ရ့ၣ်လၢၤအံၤတအီၣ်လၢၤပယီၤသုးတၢ်အီၣ်နီတရ့ၣ်လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ( BGF)အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ
ပယီၤသုးလၢအနုာ်လီၤအိၣ်တးပီသ၀ီသုးကလၢၤပူၤတဖၣ်ဟံမၤဟးဂီၤၦၤကမျၢၢ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤ
လါမးရှး ၁ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးလၢအဟဲထီၣ်နုာ်လီၤအိၣ် လၢတးပီသုးကလၢၤပူၤတဖၣ်အံၤ ဟံမၤဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်ၦၤကမျၢၢ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤဒီး ခးသံအီၣ်၀ဲၦၤဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်စှၤသီအခါန့ၣ်ပယီၤသုးလၢအဟဲထီၣ်လၢတးပီသုးကလၢၤပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤနုာ်လီၤလၢၦၤသ၀ီဖိအဟံၣ်ပူၤ ဒီးဟံၦၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤႇတီၢ်မၤဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်ဟံၣ်ပူၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါခးသံအီၣ်၀ဲၦၤကမျၢၢ်အထိးႇအဆီႇအကျီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် တးပီသ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပယီၤဟဲနုာ်လီၤဘျီဟးဟံ၀ဲဒၣ်ၦၤသ၀ီဖိအတၢ်လိမုၢ်(စိၤလၤပၠါ)ႇၦၤဘဲးထရံၤႉတီၢ်သဲၣ်ဖးၦၤဘံၣ်ဒိၣ်ႇ အီၣ်ပၠးၦၤထိးၦၤကျီၢ်ဒီဒူၣ်ႉကူကၤလၢအဂ့ၤညါန့ၣ်က့ၤစိာ်၀ဲႉတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢၦၤပာ်ခူသူၣ်တဖၣ်န့ၣ်ထုးထီၣ်ၦၤတၢ် မၤ၀ဲအမၠိအါမးႉထံၣ်ၦၤတၢ်န့ၣ်ဟံ၀ဲကိးမံၤလီၤႉတၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်လီကီ၀ဲညါန့ၣ်က့ၤစိာ်၀ဲလၢသုးကလၢၤန့ၣ်ႉ ၦၤလဲၤၦ့ၤတၢ်လိမုၢ်ဒီးဘဲးထရံၤန့ၣ်လီၤလၢလၢစ့နွံကလီၢ်ဃိးကလီၢ်န့ၣ်စိာ်ၦၤတၢ်ႉၦၤထိးမိၢ်အိၣ်လၢနွံမၢဃိးမၢန့ၣ် အီၣ်ၦၤတၢ်ႉၦၤသ့ၣ်ၦၤ၀ၣ်သ့ၣ်မတၤယိးလီၤၦၤတၢ်ခဲလၢာ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးလၢအနုာ်လီၤဟံမၤဟးဂီၤတးပီသ၀ီဖိတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်အံၤန့ၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၉ သီအနံၤန့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢ၀ံရီႇပနွဲၢ်ကျါသ၀ီတကပၤ၀ံၤ နုာ်လီၤ၀ဲလၢတးပီသ၀ီပူၤ မၤဟးဂီၤပှၤတၢ်ဖိ တၢ်လံၤဒီး အ၀ဲသ့ၣ်သုးနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်တကယၤဃၣ်ဃၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် တးပီသ၀ီဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်ဘၣ်ဃးပယီၤသုးနုာ်လီၤဟံမၤဟးဂီၤကမျၢၢ်အတၢ်ဖိတၢ်လံၤအံၤန့ၣ်တးပီသ၀ီဖိလၢပယီၤသုးနုာ်လီၤ တီၢ်မၤဟးဂီၤအဟံၣ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“မ့မ့ၢ်လၢယဟံၣ်န့ၣ်ယခးတံၢ်အီၤဒီးသီးအ၀ဲသ့ၣ်အိးထီၣ်၀ဲတန့ၢ်ဘၣ်ဘျီကဲးထီၣ်၀ဲဒၣ်ဒီး(ပၣ်တၤ)မီၤနီၤႉလၢဆ့ကူဆ့ကၤကျါန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဆိမိၣ်၀ဲလၢအိၣ်ဒီးစ့အဃိပြၤလီၤ၀ဲဒၣ်ကွၢ်မးတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ႉကွၢ်ဒုသးဘၣ်ဖှီၣ်လၢၤႉဘၣ်ဃုအီၣ်ဃာ်အီၣ်ဒၢးတမံၤလၢဖိဒံဖိသၣ်ခီဒၢးဘၣ်မံလၢတၢ်ချံၣ်ကျါတၢ်နးဒိၣ်မးလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ် လီၤႉ ပယီၤသုးခးလီၤဒိၣ်အဃိဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၃)လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁၃ သီအနံၤန့ၣ် တးပီသ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ် ထီၣ်၀ဲသ၀ီ ဒီတဖျၢၣ်ညါဒီးတုၤလၢခဲအံၤခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤဒံးကျိဖးဒိၣ်ႇကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲခးလီၤတၢ်အိၣ်ဒံးအဃိ ၦၤသ၀ီဖိတဖၣ် တက့ၤဘၣ်လၢဟံၣ်ကအိၣ်လၢသၢလါဃၣ်ဃၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤတးပီသ၀ီဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဃ့ၢ်ထီၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ယံၤထီၣ်လံအဃိထံၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်အီၣ်အီအိၣ်ဆိး လီၢ်ကျဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအကလုာ်ကလုာ်ဒီးတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါသ၀ီဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်ထုးထီၣ်အီၣ်ဒၣ်အကစၢ် တၢ်အီၣ်တၢ်အီလီၤအဃိတၢ်အိၣ်သးမ့ဆဲးလဲၤသးဒ်အံၤယံၤထီၣ်န့ၣ်တၢ်သၣ်၀ံၤလီၤဒိအိၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်သ့အဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်သိးကညီဖိလၢ အတုၤအိၣ်(Minnesota)ပူၤတဖၣ် ကသ့မၤလိက့ၤအကျိာ်အဂီၢ် တၢ်သိလိန့ၢ်၀ဲလံာ်ကညီ
ဒ်သိးကညီဖိလၢ အတုၤအိၣ်(Minnesota)ပူၤတဖၣ် ကသ့မၤလိက့ၤအကျိာ်အဂီၢ် တၢ်သိလိန့ၢ်၀ဲလံာ်ကညီ လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၉ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် “လၢပအိၣ်ပထံပကီၢ်အခါန့ၣ်ၦၤတဲၦၤလၢပကျိာ်မ့ၢ်လီၤမၢ်န့ၣ်ပၦၤကလုာ်ကလီၤမၢ်န့ၣ်ပတသ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဘၣ်မီၤနီၤႇ မ့မ့ၢ်ခဲခဲအံၤနဟဲလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်လီၢ်လၢ တမ့ၢ်ပၦၤတ၀ၢစဲၤနီၢ်ဘၣ်န့ၣ်ပတူၢ်ဘၣ်ပလဲၤခီဖျိဘၣ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤႉ အဃိန့ၣ် ပဖံပဖုတဲၦၤလၢပကျိာ်မ့ၢ်လီၤမၢ်ပၦၤကလုာ်ကလီၤမၢ်န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်လၢအမ့ၢ်အတီန့ၣ်လီၤႉ အဃိယအဲၣ်ဒိးလၢပၦၤကညီအိၣ်တၢ်လီၢ်သကုၤဆးဒးန့ၣ်ယဆၢလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်ဒ်သိးဒီးပ၀ဲ (St. Paul) ပဒိၣ်ကၠိစ့ၢ်ကီးလီၤ” ကညီစၢၢ်သွဲၣ်သီလၢအအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢၦၤထံၦၤကီၢ်အပူၤတဖၣ်ဒ်သိး အသုတသးပ့နီၣ် က့ၤအနီၢ်ကစၢ်ကျိာ် တဂ့ၤဒီးကသ့ကွဲးက့ၤဖးက့ၤအကျိာ်လံာ်လဲၢ်ဘျဲးဘျဲးဘျီးဘျီးအဂီၢ်န့ၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၂)နံၣ်ကတၢၢ်အခါန့ၣ် တၢ်စးထီၣ်တူၢ်လိာ်သိၣ်လိဃုာ်၀ဲဒၣ်လံာ်ကညီအံၤ လၢကီၢ်အမဲရကၤ (Minnesota) ကီၢ်စဲၣ် (St. Paul) ပဒိၣ်တီၤထီကၠိအပူၤအံၤလံန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ထၢနုာ်သိၣ်လိဃုာ်၀ဲလံာ်ကညီကျိာ်အံၤန့ၣ် (St. Paul) ပဒိၣ်တီၤ ထီကၠိသရၣ်လၢအမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးလံာ်ကညီသရၣ် သရၣ် (Lucas Blesser) စံး၀ဲလၢ “လၢ (St. Paul) ပဒိၣ်ကၠိန့ၣ်ပအိၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးကၠိဖိမိၢ်ပၢ်ကီၣ်ကးကရၢမီၤနီၤႉ မိၢ်ပၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ထံၣ်လိာ် သးတ လါတဘျီဒီးလၢတၢ်ထံၣ်လိာ်သးအဖီခိၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲ တၢ်အဲၣ်ဒိးလၢအဖိအလံၤ သ့ၣ်တဖၣ်ကမၤလိဘၣ်က့ၤကညီကျိာ်မီၤနီၤႉ အဃိန့ၣ်ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်ကီၣ်ကးကရၢဃုာ်ဒီး ကၠိသရၣ်ၦၤမၤသကိးတၢ်တဖၣ်န့ၣ်ပပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဘျီန့ၣ်ပဃ့ထီၣ်လၢကၠိကမံးတံာ်အအိၣ်ဒီးကၠိကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤ ကျိၤခိၣ်အအိၣ်မီၤနီၤႉ ပဘၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲဒၣ်လံာ်ပတံထီၣ်လၢပက သိၣ်လိကညီကျိာ်တၢ်၀ဲအံၤ၀ဲအံၤဒီးဖဲ (၂၀၂၃)နံၣ်ကၠိက့ၤစးထီၣ်ကဒါက့ၤဘျီန့ၣ်ပစးထီၣ် သိၣ်လိအီၤလီၤႉ အဃိသးန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲအခီၣ်ထံးကတၢၢ်တနံၣ်၀ဲအံၤလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ် လီၤႉ တၢ်သိၣ်လိလံာ်ကညီကျိာ်အံၤဘၣ်တၢ်နီၤဖးလီၤ၀ဲအပတီၢ်ခံကလုာ်လၢအမ့ၢ်ကညီဖိလၢအကတိၤကညီကျိာ်ဘၣ်...
တၢ်ဆဲးကျိၤသံကွၢ် DARE Network အခိၣ် ဘၣ်ဃး DARE တၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီးတၢ်ကူစါယါဘျါတၢ်အိၣ်သးအိၣ်
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၅ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခံၣ်အဲးစံၣ် သံကွၢ် -တၢ်အဆိကတၢၢ်န့ၣ်၀ံသးစူၤတဲပၠးၦၤဘၣ်ဃးဒီးလၢဒဲက၀ီၤအပူၤန့ၣ်ၦၤလၢသူတၢ်မူးတၢ်ဘှီသ့ၣ် တဖၣ် အံၤန့ၣ်အခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိဟဲကဲထီၣ်အသးဒ်လဲၣ်ႉ စံးဆၢ - တၢ်သူကသံၣ်မူးဘှီန့ၣ်လၢညါန့ၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်သံးလီၤႉတၢ်မူးတၢ်ဘှီအသီန့ၣ်ဟဲနုာ်လီၤ၀ဲဒ်အမ့ၢ် (ယၣ်မၣ်ႇ အဲးစ်ႇ ဘံၣ်)သ့ၣ်မီၤနီၤႉ လၢညါန့ၣ်တထဲန့ၣ်ဘၣ်အခဲအံၤန့ၣ်ဟဲနးဒိၣ်ထီၣ်တစဲးအဃိန့ၣ်လီၤႉ ဒီးမ့ၢ်လၢတဒိးန့ၢ်လဲၤဘၣ်ကီၢ်သၢဘ့ၣ်တဘ့ၣ်ဒီးတနီၤနီၤအတၢ်ပညိၣ်ဟးမၢ်ကွံာ်၀ဲအဃိကဲထီၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံးဒီးသူက့ၤ၀ဲလၢတၢ်မူးတၢ်ဘှီအိၣ်၀ဲမီၤႉ ဃုတၢ်ဖံးတၢ်ခီန့ၣ်တညီစ့ၢ်ကီးဘၣ်ႉ မ့ၢ်လဲၤတူၢ်ငါန့ၣ်ဘၣ်ကွဲးလံာ်ကွဲး လဲၢ်မီၤနီၤႉ မ့ၢ်လဲၤကွဲးတဘျီန့ၣ်၂၀၀ဘးလၢသၢသီအဂီၢ်လီၤႉ မ့ၢ်ဘၣ်လဲၤလဲၤက့ၤက့ၤန့ၣ်တညီစ့ၢ်ကီးဘၣ် အဃိသးန့ၣ်ႉ ၦၤလၢလဲၤခူသူၣ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲတနီၤဒီးၦၤလၢဟ့ၣ်လီၤစ့(၂၀၀)ဘး၀ံၤန့ၣ်လဲၤမၤတၢ်မၤအိၣ်တနီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်တပညိၣ်န့ၣ်ဟါမၢ်လၢၤလံႉလၢလဲၤမၤတၢ်မၤနာ်က့န့ၣ်တၢ်မၤကစၢ်န့ၣ်ဒုးအီၣ်၀ဲ (ယၣ်မၣ်)ဒီး(သံး)ဒ်န့ၣ်အဃိမ့ၢ်ဟဲက့ၤန့ၣ်တၢ်တပာ်နီၤတမံၤလၢဘၣ်ႉလၢခံကဲထီၣ်၀ဲတၢ်သးစဲဖဲန့ၣ်ဒီးတၢ်ဆီတလဲၤအိၣ်ထီၣ်၀ဲဖဲန့ၤန့ၣ်လီၤႉ သံကွၢ် - ခီဖျိလၢတၢ်သူ၀ဲတၢ်မူးတၢ်ဘှီဒ်အံၤအဖီခိၣ်န့ၣ်ကဲထီၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲဒီးတၢ်တံာ်တၤလၢပၦၤတ၀ၢ အပူၤဒ်လဲၣ်ႉ စံးဆၢ - ကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲန့ၣ် ၦၤသူၣ်စၢ်သးဘီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇ ၦၤလၢအဖိအမါအိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇ ၦၤသးၦၢ်သ့ၣ် တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇ ၦၤလၢအသူစွဲတၢ်မူးတၢ်ဘှီဒ်န့ၣ်တကလုၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကဲထီၣ်၀ဲဒ်လဲၣ် န့ၣ်မၤဒၢၣ်မၤဆါအဖိအမါဒီး လၢခံန့ၣ်အီၣ်ဟုၣ်တၢ်မီၤနီၤႉ တၢ်၀ဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်အခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိန့ၣ်တၢ်မူး တၢ်ဘှီလီၤႉ ဒ်သိးယထံၣ်ဘၣ်န့ၣ်ၦၤသူစွဲတၢ်မူးတၢ်ဘှီတနီၤနီၤန့ၣ်တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အိၣ်၀ဲ အါန့ၣ်ၦၤဒံး အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်တဲယိၤကျိာ်ဘၣ်ႇ တဲကီၤလီၤ ၀ါကျိာ်ဘျ့ႇ ကညီကျိာ်ဘျ့ဒီးပယီၤကျိာ်ဘျ့ခဲလၢာ် ဘၣ်ဆၣ်တၢ်သကဲာ်ပ၀းန့ၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအဃိန့ၣ်မီၤနီၤႉ မ့ၢ်၀ံၤဒီးန့ၣ် တပာ်ကဲက့ၤအမိၢ်အပၢ်ဘၣ်ဒီးဘၣ်ဒိဘၣ် ထံးဆါလၢဒဲက၀ီၤပူၤခိၣ်ဃၢၤလီၤႉ မ့ၢ်ဘၣ်တဲန့ၣ်ၦၤကညီတၢ်လၤကပီၤဟးဂီၤ၀ဲခဲလၢာ်လီၤႉ သံကွၢ် - ပထံၣ်ဘၣ်လၢသရၣ်သ့ၣ်ဟူးဂဲၤမၤ၀ဲတၢ်ပတုာ်တၢ်မူးတၢ်ဘှီးအံၤန့ၣ်သရၣ်သ့ၣ်ဟ့ၣ်၀ဲတၢ်မနုၤ သ့ၣ်တဖၣ်လဲၣ်ႇ ဒီးလၢကူဆါယါဘျါတကပၤခီမီၤသရၣ်သ့ၣ်မၤ၀ဲအကျိၤအကျဲအိၣ်၀ဲဒ်လဲၣ်ႉ စံးဆၢ - တၢ်ကူဆါယါဘျါတကပၤန့ၣ် ၦၤလၢဟဲအသီသ့ၣ်တဖၣ်ပမၢအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဘှံး(၁၀)သီဒီးဆဲး ထးထုးထီၣ်အစုၣ်အပျၢ်လၢအနၢ်ကုလိၤဒီးဘၣ်မၤ၀ဲတနွံန့ၣ်သၢဘျီမ့ၢ်၀ံၤန့ၣ်ပဒုးအီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ကသံၣ်သ့ၣ်ဂံၢ်၀ၣ်ဆဲ(ဘ့ဒီ)မီၤနီၤႉ...
ထီတထူၣ် စယၣ်ကၠံ၀့ၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးဂၢၢ်ထီၣ်လံဘၣ်ဆၣ်ဘၣ်ယိၣ်လၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်ကဒါဒီးၦၤကနုာ်လီၤဟုၣ်တၢ်
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၉ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ပကိကီၢ်ခီဒိၣ် ထီၣ်တထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် (စယၣ်ကၠံ)၀့ၢ်ပူၤ တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤတၢ်အိၣ်သးဂၢၢ်ထီၣ်၀ဲလံ ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲလၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်ကဒါက့ၤဒီးတၢ်ဘျၣ်နုာ်လီၤဟုၣ်တၢ်အဃိ တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကမျၢၢ်လၢအက့ၤအိၣ်လၢဟံၣ်တဂၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၇)သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ဒီး ပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤ ဒီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အကတီၢ်ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇ ကဘီယူၤဟဲက့ၤခးလီၤကဒါတၢ်အဃိ ဒူသ၀ီလၢအိၣ်(စယၣ်ကၠံ)၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤသ့ၣ်တဖၣ်ၦၤကမျၢၢ်(၂၀၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်လဲၤဃ့ၢ်အိၣ်၀ဲဒၣ်လၢတီအူ၀့ၢ်တကပၤန့ၣ်လီၤႉ ၦၤကမျၢၢ်လၢအလဲၤစံၣ်အိၣ်ဖဲတီအူ၀့ၢ်တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်အပူၤတဖၣ်အံၤခီဖျိတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤအိၣ်လၢအီၣ်အီ အိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲတကပၤဒီးခီဖျိ၀့ၢ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်က့ၤအိၣ်က့ၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ်က့ၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်သ၀ီဒီးဘၣ်ဆၣ်ဘၣ်ပျံၤလၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်ကဒါဒီးၦၤကနုာ်လီၤဟုၣ်တၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံး၀ဲန့ၣ် လီၤႉ “က့ၤအိၣ်၀ဲလၢ၀့ၢ်ပူၤဒုသ့မီၤႉလၢ(နတ်)သ၀ီဟးထီၣ်အဃၢၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးလၢအဟဲသီတဖၣ်န့ၣ်အိၣ်ခိးသမံသ မိး၀ဲ(မၣ်ပိၤတ့ၤ)တၢ်ဂီၤမီၤနီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်မုၢ်နၤခီန့ၣ်ၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်မံတန့ၢ်ဘၣ်ဘၣ်ကိၢ်ဘၣ်ဂီၤတၢ်ႉ ၦၤဟဲက့ၤအိၣ်ခဲအံၤ တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢတၢ်ဒိးစဲးတနံၤန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ဒုးကကဲထီၣ်ဧါဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉ ၦၤသ၀ီဖိတဖၣ်နီၣ်ဂံၢ်စှၤ အဃိၦၤမ့နုာ်လီၤဟုၣ်တၢ်နါက့ၦၤကိးပသူတဘူၣ်ဘၣ်ႉၦၤဟုၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်စိာ်ဃုာ်၀ဲဒီႇ ကျိဖုၣ်အဃိ ဘၣ်ကွၢ်ဒ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤန့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စယၣ်ကၠံ၀့ၢ်ပူၤ က၀ီၤဒ့ဒီးဟံၣ်လၢအိၣ်ဒူသ၀ီပူၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ် ၦၤနုာ်လီၤဟုၣ်တၢ်လၢဟံၣ်ပူၤအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် မ့ၢ်လၢတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢသဲစးဟးဂီၤလံအဃိၦၤလဲၤတၢၣ်၀ဲတဘူၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအက့ၤအိၣ်လၢအကစၢ်တၢ်လီၢ်ကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအ၀ဲသ့ၣ်ဖံးတၢ်မၤတၢ်မ့၀ံၤ မ့ၢ်တုၤလၢဟါခီန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်က့ၤမံ၀ဲဒၣ်လၢ(သီခါဖၠၣ်)ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤပယီၤသုးဖီၣ်က့ၤကိး၀ဲ ၦၤပိာ်ခွါတနီၤအဃိတအဲၣ်ဒိးလၢ(စယၣ်ကၠံ)ကမျၢၢ်တဖၣ်က့ၤ၀ဲဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤ ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စယၣ်ကၠံ၀့ၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးဘၢၣ်စၢၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ သုးကလၢၤလၢ တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်မၤန့ၢ်၀ဲတဖၣ်န့ၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးက့ၤနုာ်လီၤအိၣ်၀ဲဒီးဒ်န့ၣ်အသိးအ၀ဲသ့ၣ်တဲဘၣ် ၦၤကမျၢၢ်လၢဟဲက့ၤအိၣ်သ့လံဘၣ်ဆၣ်လၢကဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတၢ်အိၣ်သးဘၣ်ကဲထီၣ်အသးဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ စယၣ်ကၠံ၀့ၢ်ပူၤဖဲၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်အကတီၢ်အပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၂၃)သီအနံၤန့ၣ်မ့ၣ်အူအီၣ်၀ဲ (စယၣ်ကၠံ)၀့ၢ်ပူၤတၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤလီၢ်ဒီးခီဖျိတၢ်မၤသံမ့ၣ်အူတချုးဆၢချုးကတီၢ်ဘၣ်အဃိမ့ၣ်အူအီၣ်ကွံာ်၀ဲကျးအဖျၢၣ်(၈၀)ဘျဲၣ်ဒီးဟံၣ်(၃)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ၦၤကလဲၤဆူ ကၠီၣ်တဲၣ်တဖၣ်အိၣ်ကတာ်ထီသးဖဲဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ပူၤအါအါဂီၢ်ဂီၢ်
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၉သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ခီဖျိကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ပၦၢ်တဖၣ်မၤဃံးထီၣ်၀ဲကီၢ်ဆၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဃိၦၤလၢအကလဲၤနုာ်ဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤလၢအတဖိးသဲစးကျဲသ့ၣ်တဖၣ်တကီၢ်ခါအံၤအိၣ်ကတာ်ထီ၀ဲလၢဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ပူၤအဂ့ၢ်ၦၤ၀့ၢ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ပယီၤအပူၤသုးကီၣ်ကးထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုးသဲစး၀ံၤအလီၢ်ခံတၢ်လီၢ်ကိးတီၤဒဲးအပူၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်ကလဲၤဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးအသးဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤလၢအတဖိးသဲစးကျဲအဂီၢ်ဟဲထီၣ်၀ဲဒၣ်ဆူဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ပူၤဒီးခီဖျိလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ခိၣ်နၢ်တကပၤမၤဃံးထီၣ်၀ဲကီၢ်ဆၢကျဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဃိၦၤလၢကလဲၤနုာ်ဆူကီၠၣ်တဲၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤအိၣ်ကတာ်ထီ၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကလဲၤဆူမဲာ်ညါဒီးလဲၤ၀ဲတသ့ကက့ၤဆူလီၢ်ခံဒီးတသ့အဃိဘၣ်အိၣ်၀ဲဒံးအံၤလီၤႉၦၤလၢအစ့ပိၣ်ပၣ်တနီၤအိၣ်အသိးၦၤလၢအစ့အပိၣ်တပၣ်ဘၣ်အိၣ်စ့ၢ်ၦၤတနီၤန့ၣ်ၦၤနီဆှၢတၢ်ဖိဒုးအီၣ်အသုမ့ၤအိၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉၦၤတနီၤဒုဘၣ်ၦ့ၤအီၣ်ဒၣ်အကစၢ်လီၤအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ဒၣ်န့ၣ်လီၤႉႉအပူၤကွံာ်န့ၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကျဲနုာ်လီၤန့ၢ်န့ၣ်အိၣ်သၢတီၤႇအခဲအံၤဒုတၢ်နုာ်လီၤကန့ၢ်ထဲတတီၤန့ၣ်မးအိၣ်ဒီးတၢ်ပာ်ပနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ” အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအိၣ်ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤလဲၤနုာ်၀ဲလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤလၢတဖိသဲစးကျဲအိၣ်၀ဲအါမးအသိးတနီၤတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ချူးအီၤလၢကျဲတီၤအိၣ်၀ဲအသိးတနီၤခီဖျိဘၣ်တၢ်လံၣ်အီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အဃိဘၣ်ဟဲက့ၤကဒါက့ၤလၢဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ပူၤအိၣ်၀ဲကိးနံၤဒဲးအဂ့ၢ်ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ဖိလၢအဂၤတဂၤစံးစ့ၢ်ကီး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ ၦၤထီၣ်ၦၤလီၤဒုအိၣ်အါကိးနံၤဒဲးလီၤႉအါတက့ၢ်ၦၤလၢအဟဲက့ၤလီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကဲ၀ဲၦၤလၢလဲၤနုာ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤတန့ၢ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉမ့၀ံၤၦၤလၢအဟဲက့ၤဆှၢတၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤၦၤလၢတၢ်ဖီၣ်အီၤလၢကျဲတီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤၦၤလၢလီၤမၢ်လၢကျဲဒီးသိလ့ၣ်ကစၢ်ကွံာ်တ့ၢ်အီၤတဖၣ်အိၣ်ဒီဒူၣ်န့ၣ်လီၤႉ ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤလၢအိၣ်လၢတၢ်လီၢ်အဂၤဒီးကဟဲနုာ်လၢဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဖဲအဟဲလၢကျဲအဆၢကတီၢ်တၢ်သမံသမိးအ၀ဲသ့ၣ်ဖဲ(ခၠီစိၤ)သ၀ီအပူၤလီၢ်က၀ီၤဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ပာ်ဖှိၣ်တၢ်အိၣ်ခိးတြဲၤအပူၤအိၣ်၀ဲအသိးဒီးတၢ်မ့ၢ်သ့ၣ်ညါလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကလဲၤနုာ်၀ဲလၢကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤန့ၣ်ၦၤခိးတြဲၤတဖၣ်ဟံဃာ်၀ဲသိလ့ၣ်ကစၢ်လၢဆှၢအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အမံၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ပယီၤအပူၤတၢ်လီၢ်ကိးတီၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်အံၤဒ်သိးလဲၤနုာ်၀ဲဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤလၢအတဖိးသဲစးကျဲအဂီၢ်ဆဲးကျိး၀ဲၦၤဆှၢတၢ်ဖိ(ပွဲစါ)ဒီးသိလ့ၣ်ကစၢ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအဖၢမုၢ်ဒီးဟဲနုာ်၀ဲဆူဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ပူၤအိၣ်၀ဲအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤႉဒီးဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်ကလဲၤနုာ်ဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤလၢအတဖိးသဲစးကျဲအဂီၢ်လၢတၢ်ဒ့ၣ်စၢၤတၢ်အိၣ်သးအဖီခိၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်၀ဲစ့ယိၤတကလးတုၤလၢလွံၢ်ကလးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်အံၤသုးကီၣ်ကးအတၢ်ပၢတၢ်ပြးလီၤပအၣ်ကွံာ်ယံာ်၀ဲအါလါလံဒီးဘၣ်ဃး၀့ၢ်ပူၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဒီးတၢ်ပၢတၢ်ပြးတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်ဖီၣ်ဂၢၢ်ဃာ်၀ဲအဂ့ၢ်ၦၤ၀့ၢ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးအပူၤကွံာ်သုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤလၢအိၣ်ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤအိၣ်ဆိး၀ဲတပူၤဃီဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢBGF အိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤBGFတဖၣ်တအိၣ်ဆိး၀ဲတပူၤဃီဒီးသုးကီၣ်ကးလၢၤဘၣ်ဒီးဟးထီၣ်အိၣ်ကွံာ်၀ဲလၢသုးကလၢၤချၢလံအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
(ဒံၤမီၣ်စိၤ)မုၢ်နုာ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢကျိၣ်စ့တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်တဖၣ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲၦၤမၤဘူၣ်လီၤထံဖိ
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၉ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ် ဒံၤမီၣ်စိၤကီၢ်ဆၣ်မုၢ်နုာ်တကပၤန့ၣ် ဖဲတၢ်ကိၢ်ထီၣ်အဆၢကတီၢ်အံၤ လၢကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအဂီၢ် လိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤမၤဘူၣ်လီၤထံဖိအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအိၣ်ဒံၤမီၣ်စိၤတၢ်လူၢ်တၢ်တြီၤကစၢၢ်ခိၣ်ကလိကျါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ခီဖျိထံကၤနိကၤအဃိ အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ၦ့ၤသူ၀ဲဒၣ်ထံဒီးမ့မ့ၢ်ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအၦ့ၤသူထံတန့ၢ်ဘၣ်တဖၣ်ဘၣ်ညါန့ၣ် ဘၣ်သူကခၠၢး၀ဲဒၣ်ထံ အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအိၣ်ကရ့ၣ်နံၣ်အံၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“သိလ့ၣ်လၢအလဲၤတီၣ်ထံလၢထံအိၣ်အလီၢ်န့ၣ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ်နဘၣ်လဲၤတီၣ်ထံန့ၣ်တၢ်ဒ့ၣ်စၢၤအိၣ် ဖးယံၤညါႉၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအကျိၣ်အစ့တအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်ညါန့ၣ်ဘၣ်သူထံလၢစက့လီၤႉဘၣ်သူ၀ဲမ့မ့ၢ်တနံၤတပိ န့ၣ်တပိလီၤႉဘၣ်ဟ့ၣ်ၦၤလဲၤတီၣ်ထံသိၦ့ၤန့ၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢအယံၤအဘူးဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉသိလ့ၣ်လၢအဟဲမၤဘူၣ်လီၤထံနါက့အိၣ်စ့ၢ်ႉမ့မ့ၢ်သိၦ့ၤခီန့ၣ်ပဘၣ်ဟ့ၣ်လၢတၢ်သးအိၣ်အသိးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢဒံၤမီၣ်စိၤမုၢ်နုာ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤခီဖျိထံကၤနိကၤအဃိၦၤအိၣ်ဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ကလ့ၢ်တၢ်ဆါဒီးဘ့ၣ်သးကုသးတၢ်ဆါအဃိလိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤမၤစၢၤတၢ်ဖိအဂ့ၢ်န့ၣ် ကရ့ၣ်နံၣ်ကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “အခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ်ထံလီၤႉမ့မ့ၢ်လၢဒံၤမီၣ်စိၤမုၢ်ထီၣ်တကပၤခီန့ၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီႇထံသ့ၣ်မတၤအိၣ်ဒံးႉ ဖဲမုၢ်နုာ်တကပၤအံၤ န့ၣ်အိၣ်ထဲကစၢၢၢ်ကလိလီၤႉနကလဲၤဒၢၣ်ထံန့ၣ်နဘၣ်လဲၤလၢခံသီသၢသီညါႉတၢ်န့ၣ်မးထံအိၣ် တအိၣ်မးတလီၤတံၢ်ဘၣ်ႉ အဃိၦၤဘၣ်၀ဲဒၣ်ကလ့ၢ်တၢ်ဆါႇၦၤဘ့ၣ်သးကုသးအါမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢ အဂၤတဂၤစ့ၢ်ကီး စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တချုးလၢသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤကဲထီၣ်ဒံးဘၣ်အခါန့ၣ်လၢဒံၤမီၣ်စိၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်သဂၢၢ်၀ဲထံကၤနိကၤတၢ်ဂ့ၢ်ကီဒီးၦၤလၢအိၣ်ကစၢၢ်ခိၣ်ကလိကျါတဖၣ်ဖဲတၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ပာ်ဖှိၣ်ဃာ်၀ဲထံလၢၦၤအါဂၤသူ၀ဲအဂီၢ်ဒီးနကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ထံအဂီၢ်ဘၣ်လဲၤလီၤဟံန့ၢ်ထံလၢကစၢၢ်ခီၣ်ထံးလဲၤဒီးဟဲက့ၤန့ၣ်တံာ်တာ်၀ဲဒၣ် တနၣ်ရံၣ်တခီ ဃၣ်ဃၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိစံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ် ဒံၤမီၣ်စိၤကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢဖရူၤစိၤကီၢ်ဆၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီး ဒူသ၀ီလၢထံကၤနိကၤအလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ထံအဂီၢ်အပူၤကွံာ်အူသ့စ့ၣ်ပဒိၣ်ပၢတၢ်စိၤ(၂၀၁၂)တုၤလၢ (၂၀၂၀)တၢ်ပာ်ပနီၣ်လီၤ၀ဲ(ဘးကၠဲး)လၢကဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲထံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်စဲၣ်ဘျီၣ်ဒိၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ အသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ဒူသ၀ီတနီၤန့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤဘၣ်သဂၢၢ်ဒံး၀ဲထံကၤနိကၤတၢ်ဂ့ၢ်ကီဒီးဒ်န့ၣ်အသိးသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ ၀ံၤလီၢ်ခံခီဖျိဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အိၣ်ထီၣ်အဃိၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲဒီးၦၤဂ့ၢ်၀ီမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ် လဲၤတရံးသးန့ၢ်တဂ့ၤလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
၀့ၢ်တၢ်အဲၣ်ဟီၣ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိ(၇၀၀၀)ဘျဲၣ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီ
လါဖြ့ၤဘြူၤအါရံၤႇ၂၉သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ သုးက့(၄)ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်စိဒီးကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အဆၢ ဒ၀ဲၢ်ကျဲမုၢ်ကပၤ၀့ၢ်တၢ်အဲၣ်ဟီၣ်က၀ီၤဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤ-ဘူၤအါရံၤ(၁၇)သီအနံၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤ၀ံၤအလီၢ်ခံဖဲ(၂၆)သီအနံၤန့ၣ်ပယီၤသုးအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်မ့ၣ်ပိၢ်ဖဲ ၀့ၢ်တၢ်အဲၣ်ဒီး တီၣ်သိလိ(တောင်သုံးလုံး)အဘၢၣ်စၢၤအဃိဒူသ၀ီလၢအအိၣ်ဘူးဒီး၀့ၢ်တၢ်အဲၣ်အဖျၢၣ်(၉)ဖျၢၣ်ဃၣ်ဃၣ်၊ ကမျၢၢ်ခဲလၢာ်(၇၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒု၀ဲဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယာ်တအိၣ်လၢၤဘၣ် ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိပယီၤသုးအိၣ်ဒံးဖဲအသုးကလၢၤဖဲ၀့ၢ်တၢ်အဲၣ်ဒီးပယီၤသုးဟဲခးလီၤတၢ်အဃိကမျၢၢ်(၇၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသးဒီးလိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂ့ၢ်ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်နဲၣ်ရွဲၣ်ပဒိၣ်စီၤအဲၣ်နၤစံးဘၣ်၀ဲ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်အီၣ်တၢ်အီတအိၣ်ဘၣ်ႉပဃုန့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်အီၣ်သ့ၣ်တၢ်န့ၣ်စ့ၢ်ကီးဟဲတတုၤလီၤဒံးဘၣ်ႉပဃ့ဒုန့ၣ်တဆံးတက့ၢ်ဟုသးကန့ၢ်အထၢၣ်(၂၅၀)ဘၣ်ဆၣ်ကမျၢၢ်နီၢ်ဂံၢ်ခီအါအဃိန့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ႉကမျၢၢ်တနီၤနီၤန့ၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်လဲၤဆူၦၤသ၀ီၦၤဟ့ၣ်ဒုးအီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်သနာ်က့ အၦၤဟ့ၣ်ဒုးအီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တန့ၢ်အါအါဘၣ်ႉတနီၤနီၤန့ၣ်စိာ်တၢ်အီၣ်ထဲ(၄)သီ(၅)သီဂီၢ်ဒီးအခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်အီၣ်လၢာ်လံႉဒူသ၀ီလၢအတူၢ်လိာ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးသဂၢၢ်ဘၣ်ဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲလၢအမ့ၢ်တၢ်စိာ်ဟုသးအါအါတန့ၢ်ႇဒီးလၢမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်တကပၤသဲးသၣ်အၦ့ၤတအိၣ်ဘၣ်အဃိန့ၣ်ကၦ့ၤပာ်ဟုသးအါအါအဂီၢ်အ၀ဲသ့ၣ်ကျိၣ်စ့တအိၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ႉၦ့ၤပာ်၀ဲဒၣ်ဖဲလၢအီၣ်ဒၣ်ဟံၣ်တဖျၢၣ်အဂီၢ်လီၤအဃိခါဆူညါကတီၢ်မ့ၢ်ယံာ်သဂၢၢ်ဘၣ်ဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်သ့၀ဲအဂ့ၢ်”စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကမျၢၢ်လၢဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ခီဖျိပျံၤ၀ဲဒၣ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤအဃိဃ့ၢ်အိၣ်ကဒု၀ဲဒၣ်ဆူကီၢ်ဆၢတၢ်လီၢ်ဒ်အမ့ၢ်ကဆီ၀ါႇဘီသံၤဒီးတနီၤန့ၣ်လၢကအိၣ်ကဒုအဂီၢ်နုာ်လီၤ၀ဲဒၣ်ဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤဘၣ်ဆၣ်နုာ်လီၤ၀ဲဒၣ်တန့ၢ်ဘၣ်အဃိအိၣ်ကဒု၀ဲဒၣ်ဖဲ အမိၤအိၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ် ပဒိၣ်အဲၣ်နၤတဲအါထီၣ်၀ဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံ ပယီၤသုးဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးကဘီယူၤအဃိ ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် လၢၢဒိၣ်စိဒီးကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အဆၢ ဒ၀ဲၢ်ကျဲမုၢ်ကပၤ ၀့ၢ်တၢ်အဲၣ်ဟီၣ်က၀ီၤသ၀ီဒ်အမ့ၢ် ၀့ၢ်တၢ်အဲၣ်ႇခ့တုၤနံၤႇဆွ့ၤခၠီ(ရွှေချောင်း)ႇတီၤသိလိ(တောင်သုံးလုံး)ႇကၠီၣ်မဲဒီၣ်(ကျောက်မဲတောင်)ႇဖှံဖိကျါႇကၢၢ်ဂီၤႇကလဲးကံၢ်ႇ၀းကူၢ်ႇၦၤသ၀ီသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒု၀ဲတုၤအခဲအံၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ