ဆီတလဲအိၣ်ဆၢထၢၣ်က့ၤဒ်(KNDO)အသိးအဂ့ၢ် Palaw-KPDF ထုးထီၣ်ပ၁်ဖျါ
လါယူၤလံ ၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ပလီကညီတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုး(Palaw-KPDF)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ပလီကီၢ်ဆၣ်ပူၤအံၤ တကီၢ်ခါခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်ဆီတလဲအိၣ်ဆၢထၢၣ်က့ၤ၀ဲဒ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ (သုးက့ ၃)စုတီၤဖီလာ် ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO) သုးရ့ၣ်(၇) အသုးဒ့(၅)အသိးလံအဂ့ၢ်န့ၣ် (Palaw-KPDF) ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါယူၤလံ ၂ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၂)လါယနူၤအါရံၤ ၃ သီအခါန့ၣ် ဘၣ်တၢ်စးထီၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ(Palaw-KPDF)ကရူၢ်အံၤဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးကရူၢ်အံၤမၤ၀ဲဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤက့ၤခီၣ်ဆၢဒုးထီဒါက့ၤ၀ဲသုးမီၤစိရိၤအဃိ ဘၣ်တၢ်ဆီတလဲဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (Palaw-KPDF)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပဆီတလဲအိၣ်ဆၢထၢၣ်က့ၤဒ်(KNU/KNDO)အသိးအံၤအတၢ်ပညိၣ်ခီန့ၣ်ပအဲၣ်ဒိးလၢကညီဖိခဲလၢာ်ကအိၣ်ဃူဃူဖိးဖိမီၤနီၤႉမ့၀ံၤတၢ်ပညိၣ်န့ၣ်လၢပကဒုးဖျိးထီၣ်ကွံာ်သုးမီၤစိရိၤအံၤအဂီၢ်ႉဒီးလၢကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)အဂံၢ်အဘါကဂ့ၤထီၣ်အဂီၢ်လီၤႉဒ်သိးပကမၤန့ၢ်က့ၤပကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအဂီၢ်ဘၣ်တၢ်ဆီတလဲ၀ဲဒ်အံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ(Palaw-KPDF)ကရူၢ်အံၤမၤ၀ဲဒုးတၢ်ဟူတၢ်ဂဲၤအိၣ်၀ဲခဲလၢာ်(၄၄)ဘျီဒီး လၢတၢ်ဒုးဘျီ၀ဲန့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် ပယီၤသုးသံ၀ဲ(၂၀၃)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၂၆၃)ဂၤအသိးမ့မ့ၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်တကပၤန့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကွံာ်အသးသမူ(၂)ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိ၀ဲ(၁၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် Palaw-KPDF စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤကဆူၣ်ထီၣ်အဃိဒ်တၢ်ပ၁်ပနီၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်အသိးတဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဘၣ်အဂ့ၢ် ကလံၤထံးသုးဟီၣ်က၀ီၤ ထုးထီၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲ
လါယူၤလံ ၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ပယီၤသုးကျိၤနုာ်လီၤမၤဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤဒီးကမၤဆူၣ်ထီၣ်ဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအဂီၢ် ကျဲလၢတၢ်ပာ်ပနီၣ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဒ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်အသိးတဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကလံၤထံးသုးဟီၣ်က၀ီၤ(နီၣ်ဂံၢ် ၂)ထုးထီၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲဖဲလါယူၤလံ ၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဟါခီ ၆ နၣ်ရံၣ်တုၤလၢဂီၤခီ ၆ နၣ်ရံၣ်န့ၣ် တၢ်တဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢ ၀့ၢ်တကူၣ်–မါတလ့ ကျဲလီၢ်လံၤႇ ၀့ၢ်တကူၣ်–မါတလ့ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်စံၣ်တၢ်ယံၤႇ ပကိ–စ့ၣ်တီကျဲဒီး တလၢၤကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ၀့ၢ်တကူၣ်–မိၣ်တမးကျဲႇ ၀့ၢ်တကူၣ်–ဖၣ်အၣ်ကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကျဲမုၢ်လၢတၢ်ပာ်ပနီၣ်ဃာ်၀ဲလၢတဘၣ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ မုၢ်ဆါခီအဆၢကတီၢ် သိလ့ၣ်တဖၣ်ဖဲလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤအကတီၢ်ကဘၣ်ထုးလီၤအသိလ့ၣ်မဲာ်ထံကလၤဒီး ဖဲတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကိးပတုာ် သမံသမိးတၢ်အခါ ကတူၢ်လိာ်သမံသမိးသးဂ့ၤဂ့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လံာ်တၢ်ကလုၢ်လၢတၢ်ထုးထီၣ်၀ဲအံၤၦၤလၢအမ့တလူၤပိာ်မၤထွဲ၀ဲဘၣ်တဖၣ်တၢ်ဂ့ၢ်မ့ဟဲကဲထီၣ်သးတမံၤမံၤန့ၣ် တမ့ၢ်လၢသုးဟီၣ်က၀ီၤ(နီၣ်ဂံၢ် ၂)ကဟံးမူဒါဘှါဆှဲ၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်စူၤခါအတီၢ်ပူၤ လီလိ(PDF)ထုးထီၣ်လံ၁်ဃ့ကညး၀ဲလၢတဘၣ်လဲၤလၢထံလီၤဆှူဒီးထံကစၢၢ်ထံကျိကပၤဘၣ်
လါယူၤလံ ၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် လီလိကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တၢ်စူၤခါအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ကမျၢၢ်တဖၣ်တဘၣ်လဲၤဟးလၢ ထံလီၤဆှူဒီးထံကစၢၢ်ထံကျိကပၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီလိကီၢ်ဆၣ် တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲ ဖဲလါယူၤ ၃၁ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ်တၢ်စူၤခါအတီၢ်ပူၤလၢထံလီၤဆှူဒီးထံကစၢၢ်ထံကျိအကပိၤကပၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်ခးလိာ်သးမ့ကဲထီၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးဒီးသုးမီၤစိရိၤစုတီၤဖီလာ်(ဘၠူၣ်စီထံ)ကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤအံၤအခါဒ်သိးကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသုတအိၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီလိကီၢ်ဆၣ်တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ် တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ဖဲအပူၤကွံာ်တနွံအခါန့ၣ် ပမၤတ့ၢ်ဃာ်၀ဲဒၣ်ဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢလီလိကီၢ်ပူၤအံၤ(၃)ခါညါမီၤနီၤႉသုးမီၤစိရိၤအ(တၢ်မဲာ်ချံ)အဘၠူၣ်စီထံတဖၣ်န့ၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤ၀ဲဒၣ်လၢၦၤကမျၢၢ်အကျါႉအဃိတၢ်ခးလိာ်သးမ့ကဲထီၣ်န့ၣ်ပဘၣ်ယိၣ်လၢကမျၢၢ်ကဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဃိ ပထုးထီၣ်ဃ့ကညး၀ဲလံာ်ဒ်အံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်မဟိတၢ်စူၤခါအခါစ့ၢ်ကီးၦၤလဲၤဟးလိာ်ကွဲလၢကီၢ်ဆၣ်ပူၤထံလီၤဆှူတၢ်လီၢ်ႇ ထံကစၢၢ်ထံကျိကပၤသ့ၣ်တဖၣ်အါမးဒီးခီဖျိပယီၤသုးမၤ၀ဲဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤသ့၀ဲအဃိလီလိကီၢ်ဆၣ်(PDF)ထုးထီၣ် ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဒံး၀ဲလၢတဘၣ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဖဲန့ၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိပယီၤသုးကျိၤနု၁်လီၤလၢချၢၣ်–တကူၣ်တၢၣ်ပူၤအဃိ ကမျၢၢ်ဃ့ၢ်ထီၣ်(၃၀၀၀)ဘျဲၣ်
လါယူၤ ၃၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ် ပယီၤသုးကျိၤနုာ်လီၤလၢချၢၣ်–တကူၣ်တၢၣ်ကရူၢ် ကစၢၢ်သူကစၢၢ်ခီၣ်ထံးတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤကိးမုၢ်နံၤမုၢ်နၤအဃိ ကမျၢၢ်အဂၤ(၃၀၀၀)ဘျဲၣ် ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါယူၤ ၂၆ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးတဖၣ်အိၣ်လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ် ကၠဲၣ်မယီကီၢ်ဆၣ် တီၤကလ့သ၀ီတဆီဒီး ဟဲဃီၤ၀ဲဒၣ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကၠဲၣ်ကမီၣ်ကစၢၢ်ခီၣ်ထံးကပိၤကပၤ ကမျၢၢ်တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ် လီၢ်ကျဲကျီးပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအကထိစးထီၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲလံအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဘၣ်ဖဲပမၤစံာ်အခါပသူၣ်ဘုမးတ၀ံၤဒံးဘၣ်ႉပယီၤသုးကျိၤနုာ်လီၤအဃိပဘၣ်ပာ်တ့ၢ်ကွံာ်ဒ်န့ၣ်ဒီး ပဘၣ်စံၣ်ထီၣ်မီၤနီၤႉကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်လၢသ၀ီပူၤႇလီၤတဲာ်လၢစံာ်လီၢ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိၦၤအိၣ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ်ႉၦၤဘၣ်ယိၣ်စ့ၢ်ကီးလၢပယီၤသုးကဖီၣ်ပီၣ်တၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိလၢအဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲလါယူၤ ၂၉ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ချၢၣ်–တကူၣ်တၢၣ်ကရူၢ်အံၤအိၣ်၀ဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤခဲအံၤခဲအံၤန့ၣ်လီၤႉတၢ်ဒုးကဲထီၣ် တဘျီလၢ်လၢ်အခါခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤကိးမုၢ်နၤဒဲးအဃိဟံၣ်ဃီဟးဂီၤ၀ဲတလီၢ်လီၢ်အသိး ကမျၢၢ်စ့ၢ်ကီးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဲထီၣ်သးအိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢသ၀ီဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါယူၤ ၂၈ သီအနံၤန့ၣ် ချၢၣ်ႇတကူၣ်တၢၣ်ႇမၠိၣ်ဟီႇချၢၣ်သ၀ီဖိႇဖယါငါစူၤႇပူလ့ၤႇနါသဲထိၤသ၀ီ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ခဲလၢာ်အဂၤ(၃၀၀၀)ဘျဲၣ် စးထီၣ်ဟးပလဲာ်သးလံဒီး လဲၤအိၣ်စိ၀ဲလၢအဘူးအတံၢ်အသမူသကိးဟံၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးဒီး(BGF) ၁၀၂၁ သုးရ့ၣ် လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲတကူၣ်တၢၣ်ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ လၢအ၀ဲသ့ၣ်သုးကလၢၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်န့ၣ် အဘ့ၣ်သ၀ီ မျိာ်သုးရ့ၣ် ပညိၣ်လီၤ၀ဲ(၁၂၂ မမ)ကျိဖးဒိၣ် ၂ ခိၣ်ဒီး (၁၂၀ မမ) ကျိဖးဒိၣ်ခံခိၣ်ဆူသ၀ီလၢအိၣ်ဘူးဖဲအ၀ဲသ့ၣ်သုးကလၢၤခိၣ်ဃၢၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲး အဂ့ၢ်န့ၣ်...
စ့ပယီၤၦ့ၤလီၤအဃိ ၦၤမၤဆါ(Without)သိလ့ၣ်လၢမၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၢတဖၣ်အံၤဆှူ၀ဲ
လါယူၤ ၃၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခီဖျိစ့ယိၤအၦ့ၤထီၣ်ဒီးယပၣ်(Without)သိလ့ၣ်လီၢ်လံၤတဖၣ်အံၤအၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်အဃိ ၦၤလၢအမၤဆါသိလ့ၣ်သ့ၣ် တဖၣ်အံၤဆှူ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤဆါသိလ့ၣ်လၢမၠၣ်၀တံၣ်–မဲၢ်ဆီးတဖၣ် စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ “စ့ပယီၤတကလီၢ်န့ၣ်လၢစ့ယိၤအိၣ်တ့ၢ်က့ၤထဲ(၁၁၂၀)ဘးလီၤႉယဆိမိၣ်ခါဆူညါကလီၤဒံးမီၤနီၤႉပမၢ်လီၤဃာ် သိလ့ၣ်န့ၣ် ပဘၣ်ဆှၢဆိစ့အဃိစ့ယိၤမ့ထီၣ်န့ၣ်စ့အၦ့ၤကွၣ်၀ဲလီၤႉၦၤၦ့ၤသိလ့ၣ်ဖိတဖၣ်ကၦ့ၤသိလ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်ဆိစ့အဃိစ့ပယီၤအံၤဘၣ်ခီလဲက့ၤလၢစ့ယိၤ၀ံၤမးဘၣ်ဟ့ၣ်၀ဲအဃိအဆှူအိၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအမၤဆါ(Without) သိလ့ၣ် လၢမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကီၢ်ပယီၤပူၤခီဖျိအမဲရံၣ်ကၤစ့ၦ့ၤထီၣ်ဒီးထူၦ့ၤထီၣ်အဃိ စ့ပယီၤၦ့ၤလီၤ၀ဲဒီး ပနံာ်တၢ်ဟဲနုာ်ႇ ပနံာ်တၢ်ဟးထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤကဘဲးထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်ဖိ လၢအိၣ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ မၠၣ်၀တံၣ်ၦၤကူၣ်လဲၤမၤကၤတၢ်ဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤစ့ဒီၣ်လၣ်အၦ့ၤထီၣ်ႇထူၦ့ၤနါက့ထီၣ်အဃိနကမၤတၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤဖဲထံဆၢကီၢ်ဆၢအံၤန့ၣ်လၢနကထၢနုာ်လီၤစ့ဒီၣ်လၣ်အဂီၢ်န့ၣ်နဟးၦ့ၤလၢတၢ်ချၢတန့ၢ်ဘၣ်ႉဒီၣ်လၣ်တဒီၣ်လၣ်န့ၣ် နၦ့ၤလၢစ့ပယီၤ(၃၀၀၀)မးတန့ၢ်ဘၣ်ႉၦၤဆါတဘူၣ်ဘၣ်ႉခဲအံၤကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤၦၤကူၣ်လဲၤမၤကၤတၢ်ဖိဒီးယပၣ်ၦၤကူၣ်လဲၤမၤကၤသိလ့ၣ်ဖိတဖၣ်လၢကဆှၢစ့ယိၤႇစ့ဒီၣ်လၣ်အဂီၢ်န့ၣ်ကီ၀ဲဒၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢ၀့ၢ်တကူၣ်–မၠၣ်၀တံၣ် ပနံာ်တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤလီၢ်(ကုန်သွယ်ရေး)ကျဲဒီတကျိၤ ဖၣ်အၣ်ႇ မၠၣ်၀တံၣ်ဒီးဘံလ့ႇကၠဲၣ်ထိၤႇ၀ီကီၢ်ဆၣ်တကပၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးကညီဒီကလု၁်တၢ်ထူၣ်ဖျဲး သုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ႇဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ် အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဃိကျဲမုၢ်လၢတၢ်ဆှၢလီၤပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီးကျဲလၢတၢ်ဆှၢလီၤ (Without) သိလ့ၣ်ကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ခီဖျိပယီၤသုးအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်အဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကစိာ်ဆှၢပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ပနံာ်သိလ့ၣ်ကစၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ပူၤ တနံၣ်အံၤတၢ်သူတၢ်သၣ်အၦ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဆၣ် အသၣ်ဟးထီၣ်လီၤစှၤ
လါယူၤ ၂၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တနံၣ်အံၤတၢ်သူတၢ်သၣ်အၦ့ၤဂ့ၤ၀ဲဘၣ်ဆၣ် တၢ်သူတၢ်သၣ်ဟးထီၣ်လီၤစှၤ၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤတနံၣ်အံၤတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်ႇမံကိၣ်သၣ်ႇနဲးသၣ်ႇသးဟီသၣ်ဒီးပနီကျဲသၣ်ဟးထီၣ်လီၤစှၤကအိၣ်လၢတ၀ာ်ဃၣ်ဃၣ်ညါဒီးကျီးတနီၤန့ၣ်တၢ်သူတၢ်သၣ်တသၣ်အအါဘၣ်သၣ်ထဲတဆံးတက့ၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ကျီးကစၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တူၢ်ရ့ၣ်ကျီးကစၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“တူၢ်ရ့ၣ်သၣ်ခီဒုအၦ့ၤဂ့ၤမီၤ၊အသၣ်ခီဒုတအိၣ်အါအါဘၣ်တနံၣ်ညါအံၤႉသၢပူၣ်မးန့ၣ်ကအိၣ်တပူၣ်ဒ်န့ၣ်လီၤႉတနီၤကျီးဘၣ်ဘ့ၣ်ဘ့ၣ်မးအသၣ်တအိၣ်ဘၣ်ႉအကစၢ်တထၢဘၣ်အသၣ်ဘၣ်ႇအိၣ်တဖျၢၣ်ခံဖျၢၣ်နလဲၤအိၣ်ခိးတကဲဘၣ်ဘျီလီၤတဲာ်ဂီၤ၀ဲဒ်န့ၣ်ႉတၢ်ဃူးတၢ်ဃၢ်ဟဲအီၣ်၀ဲဒ်န့ၣ်လီၤႉမးသးလၢအသၣ်အါညါန့ၣ်အကစၢ်လဲၤအိၣ်ခိး၀ဲဒၢးန့ၢ်၀ဲဒံးတ၀ံတ၀ာ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကီးတရံးလီၢ်က၀ီၤအပူၤတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၆၀၀၀)တုၤလၢ(၈၀၀၀)ကၠးညါဒီး မံကိၣ်သၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အၦၤ့အိၣ်၀ဲ(၂၀၀)ဒီးမ့မ့ၢ်ပနီကျဲသၣ်ခီန့ၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၅၀)ကၠးညါန့ၣ်လီၤႉတၢ်သူတၢ်သၣ်တဖၣ်အံၤအၦ့ၤဂ့ၤ၀ဲဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိပယီၤသုးမၤဟးဂီၤ၀့ၢ်နုာ်လီၤကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢ ကစိာ်ဆှၢ တၢ်သူတၢ်သၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤၦ့ၤဆါတၢ်သူတၢ်သၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ပယီၤသုးပံးဃာ်ကီးတရံး၀့ၢ်ကျဲနုာ်လီၤတဖၣ်အဃိပဘၣ်ဟးဆှဲးက့ၤကျဲႇပဘၣ်ဟးတရံးက့ၤကျဲမီၤနီၤႉတၢ်ဖးဒိၣ်သီၣ်ပၠးဘၣ်ကရီလဲၤတၢ်ကီတၢ်ခဲဒိၣ်မးႉဘၣ်ဟးတရံးကျဲလၢတၢ်ခိၣ်ထိးန့ၣ်တဘူးဘၣ်ဖးယံၤညါႉမၤအီၣ်တၢ်တဘၣ်လၢၤဘၣ်ႉဆိမိၣ်ဒၢးကျဲတဘိအံၤသးလၢၤဒိၣ်မး”အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤၦ့ၤဆါတၢ်သူတၢ်သၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိပယီၤသုးမၤဟးဂီၤကွံာ်ကီးတရံးကျဲနုာ်လီၤတဖၣ်ဒီးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးႇဒိးလီၤဟီၣ်လာ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢကမျၢၢ်အတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျီးကပၤအဃိတနံၣ်အံၤတၢ်သူတၢ်သၣ်ဟးထီၣ်အကတီၢ်ဘၣ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်လၢတၢ်ကီကီခဲခဲပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကီးတရံးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢၢ်သးစၢ်တဂၤလၢပယီၤသုးဖီၣ်၀ဲအံၤန့ၢ်တနွံလံဘၣ်ဆၣ်တၢ်တပျၢ်လီၤ၀ဲဒံးဘၣ်
လါယူၤ ၂၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံ၀့ၢ်နုာ်လီၤအ့ရှါကျဲမုၢ်ခိၣ်န့ၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၂၁ သီအနံၤ ပယီၤသုးဖီၣ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ် ၦၤသးစၢ်ပိာ်ခွါတဂၤဒီး ဖဲန့ၣ်၀ံၤလီၢ်ခံတုၤလၢခဲအံၤတၢ်တပျၢ်လီၤ၀ဲဒံးဘၣ်ႇ တၢ်ဖီၣ်ဒုးဃာ်အီၤလၢပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၂၁ သီအခါ လၢကီးတရံး–မၠၣ်၀တံၣ်အ့ရှါကျဲ ခၠီတီၤသ၀ီကပၤန့ၣ် ပယီၤသုးဖီၣ်၀ဲ(ထံကလ့)သ၀ီဖိ သးစၢ်ပိာ်ခွါဖိ(၂၂)နံၣ်တဂၤအံၤဒီး ဖဲန့ၣ်၀ံၤလီၢ်ခံ တၢ်အးလီၤက့ၤအီၤလၢ ဟီၣ်က၀ီၤပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အစုပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ပိာ်ခွါလၢအသ့ၣ်ညါလိာ်သးဒီးသးစၢ်တဂၤအံၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲ ၂၁ သီ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အနံၤန့ၣ် ကဘၣ်ဖဲအနၣ်ရံၣ်(၁၀)န့ၣ်အဟးထီၣ်လၢမၠၣ်၀တံၣ် အဟဲက့ၤလၢအပါ အိၣ်မီၤနီၤႉပနၢ်ဟူလၢဘၣ်ဖဲအဟဲက့ၤဒီးဆဲးကဲးလၢကျဲန့ၣ်ပယီၤသုးသမံသမိးအီၤႉအဟဲက့ၤန့ၣ်အဟဲက့ၤကူကၤတၢ်သူဒီစိၢ်လီၤႉအဃိပယီၤသုးကဖီၣ်အီၤဒ်န့ၣ်ဧါပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉမ့၀ံၤလၢအထၢၣ်ပူၤန့ၣ်အိၣ်ဒီးကိၣ်အဃိၦၤဆိမိၣ်လၢအကလဲၤဟ့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အဃိပယီၤသုးဖီၣ်အီၤဒ်န့ၣ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဖီၣ်သးစၢ်အံၤ၀ံၤလီၢ်ခံခီဖျိအဟံၣ်ဖိဃီဖိဆဲးကျိးအ၀ဲတန့ၢ်ဘၣ်အဃိအသမူသကိးတီၣ်ထီၣ်၀ဲလၢ(စိၤရှၢၤမံၤဒံၤယၢၤ)ပူၤလၢအလီၤမၢ်အသိးဖဲၦၤလၢအအိၣ်ဘူးဒီးပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်တဖၣ်တဲ၀ဲလၢတၢ်ဖီၣ်ဃာ်အီၤဒီးဖဲန့ၣ်လၢတၢ်ကလဲၤအုၣ်ခီၣ်က့ၤအီၤအဂီၢ်ၦၤလဲၤလၢပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ဘၣ်ဆၣ်ပၢၤကီၢ်သုးက့ၤတဲကဒါ၀ဲလၢခီဖျိပၢၤကီၢ်ခိၣ်နၢ်တအိၣ်ဘၣ်အဃိ ပျၢ်လီၤ၀ဲတသ့ဒံးဘၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤပိာ်မုၣ်လၢအဘူးဒီးၦၤသးစၢ်အံၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အ၀ဲန့ၣ်အမၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတအိၣ်နီတမံၤဘၣ်ႉအအိၣ်ဒီးအဖံလီၤႉပလဲၤထံၣ်အီၤလၢပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်န့ၣ် န့ၢ်မီၤနီၤႉပၢၤကီၢ်သုးတဲ၀ဲလၢတၢ်ဖီခိၣ်ခိၣ်နၢ်တအိၣ်ဘၣ်အဃိပျၢ်လီၤ၀ဲတန့ၢ်ဒံးဘၣ်ႉမ့၀ံၤအ၀ဲန့ၣ်အတဲပယီၤတဘၣ်ဘျဲးဘျဲးဘျီးဘျီးဘၣ်အဃိကဘၣ်မ့ၢ်ဖဲပယီၤသုးသံကွၢ်အီၤအခါန့ၣ်အတဲ၀ဲတဘၣ်အါအါဘၣ်အဃိၦၤဖီၣ်အီၤဒ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါမံၤအခါစ့ၢ်ကီးတၢ်ဖီၣ်ဒုးဃာ်၀ဲၦၤအဂၤလွံၢ်ဆံဃၣ်ဃၣ်လၢကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အံၤ ဒီးဖဲန့ၣ်ၦၤမၢဟဲရ့ထီၣ်တဂၤန့ၣ်အကလီၢ်(၁၀၀)ကၠးညါန့ၣ်လီၤႉဖဲန့ၣ်ၦၤလဲၤရ့ထီၣ်ကအိၣ်ခံဂၤသၢဂၤလီၤဒီးဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်ၦၤလၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤတၢ်ဒုးဃာ်အ၀ဲသ့ၣ်ဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဘူးဒီးပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အံၤ တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကီးတရံး–မၠၣ်၀တံၣ်အ့ရှါကျဲဒီတကျိၤန့ၣ် သုးခိးကီၢ်ဆၢအိၣ်ဆီလီၤသးသမံသမိးတၢ် အိၣ်၀ဲအသိးဒူသ၀ီလၢအိၣ်ဘူးတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒီးဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်အဃိသိလ့ၣ်ဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢတၢ်ပလီၢ်ပဒီပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ ၦၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးဟဲအါထီၣ်
လါယူၤ ၂၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤၦၤၦ့ၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးန့ၢ်၀ဲညီညီကဒၣ်ဒီးၦၤသးစၢ်အနံၣ်တဆံဘျဲၣ်သ့ၣ်တဖၣ် သူကသံၣ်မူၤဘှီးဟဲအါထီၣ်၀ဲဒၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲတနံၣ်အံၤလါယနူၤအါရံၤတုၤလၢလါမ့ၤ ၃၁ သီ လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤ တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်၀ဲ(WY)ကသံၣ်မူၤဘှီးႇ (အဲးစ်)ႇဘဲထံလၣ်ႇကၣ်တမ့ကသံၣ်မူၤဘှီးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီးကသံၣ်မူၤဘှီးတၢ်မူးတၢ်ရၢ်အိၣ်၀ဲခဲလၢာ်(၁၃၆)မူး, တၢ်ဖီၣ်ဟံးဂ့ၢ်၀ီ၀ဲၦၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးဖိအိၣ်၀ဲ(၁၆၈)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးမီၤစိရိၤအကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် စီၤမၠ့ၣ်အူ စံးလီၤ၀ဲ ဖဲလါယူၤ ၂၆ သီ တၢ်မၤဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ဒုးဖျိးထီၣ်ကွံာ်ကသံၣ်မူၤဘှီးမုၢ်နံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤပူၤန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်မၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲန့ၣ်အပူၤန့ၣ်ဘၣ်ဃးဒီးလၢကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ကသံၣ်မူၤဘှီးအနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးဒီး ဖီၣ်န့ၢ်ချုးမတၤသ့ၣ်တဖၣ်လဲၣ်န့ၣ်တဲလီၤ၀ဲလၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤပူၤတအိၣ်၀ဲဘၣ်ႇဘၣ်ဆၣ်လၢတၢ်မၤဆါသူ၀ဲဒၣ်ကသံၣ်မူၤဘှီးအကျါအံၤပၣ်ဃုာ်၀ဲသုးမီၤစိရိၤအၦၤအိၣ်အဃိၦၤစိာ်ဆါကသံၣ်မူၤဘှီးႇၦၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးဟဲအါထီၣ်၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤ သးစၢ်လၢအသူကသံၣ်မူၤဘှီးတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢညါခါပမ့လဲၤဟံကသံၣ်မူၤဘှီးလၢတၢ်လီၢ်အဂၤန့ၣ်ၦၤခိးဖီၣ်တၢ်လၢကျဲမီၤနီၤႉမ့ချုးန့ၣ်ဘၣ်အိၣ်လၢဃိာ်ပူၤႉခဲအံၤ(BGF)ႇပၢၤကီၢ်ႇပယီၤသုးတဖီၣ်၀ဲလၢၤဘၣ်ႉဖီၣ်၀ဲမ့ချုးအဖျၢၣ်(၁၀၀)န့ၣ်ပဘၣ်ဒုးအီၣ်အီၤ(၅၀)ဒ်န့ၣ် မီၤနီၤႉ ဖဲဖၣ်အၣ်အံၤနဟးၦ့ၤသူန့ၢ်ညီညီကဒၣ်လီၤႉတဘျီညါအံၤၦၤသးစၢ်အနံၣ်တဆံဘျဲၣ်တဖၣ်န့ၣ်သူ၀ဲအါမး” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခံၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါယူၤ ၂၇ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်လၢညါ(WY)ကသံၣ်မူၤဘှီးတဖျၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၃၀၀၀)ကၠးဒီးဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤတဖျၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်လၢ (၅၀၀၀)ကၠးညါန့ၣ်လီၤႉတကီၢ်ခဲအံၤလၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်နဟးၦ့ၤကသံၣ်မူၤဘှီးတဖျၢၣ်န့ၣ်(၁၀၀၀)ႇ(၁၅၀၀)ကၠးန့ၢ်ညီညီကဒၣ်လီၤအသိးညါဖီဒီးဘဲထံလၣ်အချီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးနၦ့ၤသူအီၤန့ၢ်ညီညီကဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ၦၤၦ့ၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “လၢပယီၤသုးကလၢၤန့ၣ်ၦၤသူကသံၣ်ကသ့ၣ်ပၢၢ်တုၤလၢသုးခိၣ်သုးနၢ်ညါႉလၢတၢ်မဲာ်ညါနါက့ၦၤသူလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးလၢအဟဲက့ၤပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အံၤတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ လၢကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ(၂၀၂၁)တနံၣ်အတီၢ်ပူၤကသံၣ်မူၤဘှီးတၢ်မူးတၢ်ရၢ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၄၄၁)မူးဒီး တၢ်ဖီၣ်ဟံးဂ့ၢ်၀ီၦၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးဖိအိၣ်၀ဲ(၆၄၇)ဂၤႇ(၂၀၂၂)နံၣ်အတီၢ်ပူၤကသံၣ်မူၤဘှီးတၢ်မူးတၢ်ရၢ်အိၣ်၀ဲ(၄၉၀) မူးဒီးတၢ်ဖီၣ်ဟံးဂ့ၢ်၀ီအိၣ်၀ဲ(၆၂၅)ဂၤဒီးမ့မ့ၢ်(၂၀၁၃)တုၤလၢလါမ့ၤန့ၣ်ကသံၣ်မူၤဘှီးတၢ်မူးတၢ်ရၢ်အိၣ်၀ဲ(၁၃၆)မူးဒီးတၢ်ဖီၣ်ဟံးဂ့ၢ်၀ီအိၣ်၀ဲ(၁၆၈)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးမီၤစိရိၤအတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲၤကျိၤ လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢမုၢ်ထီၣ်လီၢ်က၀ီၤခိခိၣ်ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤတၢ်စူၤခါအကတီၢ်ၦၤမၤအီၣ်ဘုလီၤစှၤဒိၣ်န့ၢ်အပူၤကွံာ်နံၣ်
လါယူၤ ၂၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် မုၢ်ထီၣ်လီၢ်က၀ီၤခိခိၣ်ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ် ခီဖျိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးအဃိ တနံၣ်အံၤတၢ်စူၤခါအကတီၢ်ၦၤမၤအီၣ်ဘုလီၤစှၤဒိၣ်န့ၢ်အပူၤကွံာ်နံၣ်တဖၣ်ဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢမုၢ်ထီၣ်လီၢ်က၀ီၤခိခိၣ်ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤခီဖျိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဒီးအ၀ဲသ့ၣ်က့ၤအိၣ်လၢအဒူအသ၀ီတဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဃိတနံၣ်အံၤတၢ်စူၤခါအကတီၢ်န့ၣ်ၦၤမၤအီၣ်ဘုလီၤစှၤ၀ဲဒီးခါလၢကဟဲဘုကကၤထီၣ်သ့၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ဘုကလၢၤလီၤႉဟုသးဒီးအၦ့ၤကထီၣ်တကးဒံးဘၣ်ဟုသးကကၤထီၣ်သ့မီၤနီၤႉ လၢ(ခမီသွဲၤ)တကပၤန့ၣ်ၦၤလၢအကျိၣ်အစ့ဘၣ်ဂီၢ်ညါမၤအီၣ်ဘုမီၤနီၤႉလၢအံၤတကပၤန့ၣ်စံာ်လီၢ်နာ်လီၢ်တအိၣ်ဘၣ်အဃိနကမၤဘုအဂီၢ်န့ၣ်နဘၣ်ဖဲးလီၤပျီတၢ်၀ံၤမးနသူၣ်ဘုသ့အဃိတၢ်ကီတစဲးမီၤနီၤႉတနံၣ်ညါအံၤနါက့ၦၤသူၣ်ဘုစှၤအဃိတနံၣ်အံၤပဘၣ်ၦ့ၤအီၣ်ခဲလၢာ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢဟီၣ်က၀ီၤ၀ဲန့ၣ်အပူၤခီဖျိပယီၤသုးဒီးလီၢ်က၀ီၤတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးအဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တလီၢ်လီၢ်အဃိကမျၢၢ်တဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကဟးထီၣ်က့ၤလီၤတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိပယီၤသုးပံးဃာ်ကျဲအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကၦ့ၤဘုအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“လၢ(လီလိ)တကပၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဃိနစိာ်ဘုကီခဲထီၣ်မီၤနီၤႉ မ့၀ံၤကမျၢၢ်တနီၤန့ၣ်တမၤအီၣ်ဘၣ်ဘုဘၣ်ဘၣ်ဟးစံၣ်ႉမ့၀ံၤလီၢ်ခံအံၤတၢ်ဒုးမ့ကဲထီၣ်န့ၣ်ကဲထီၣ်ဘူးဒီးချံလီၢ်လီၤႉ အဃိနစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤတၢ်တညီလၢၤဘၣ်ႉထံခံကျဲနါက့ပနၢ်ဟူလၢၦၤပံးဃာ်၀ဲမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်တၢတနွံန့ၣ်လၢမုၢ်ထီၣ်လီၢ်က၀ီၤခိခိၣ်ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ ပယီၤသုးတပျဲၦၤစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤတၢ်ႇတပျဲစ့ၢ်ကီးၦၤလဲၤၦ့ၤဆ့ကၤကလၢၤဘၣ်အသိးတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ တပျဲၦၤစိာ်ဟုသးဒီးတၢ်အီၣ်ဃ့သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဖၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိ(BGF)ဒိးလီၤဃ၁်ဟီၣ်လ၁်မ့ၣ်ပိၢ်လၢကျီးကပၤအဃိ ကမျၢၢ်လဲၤလၢကျီးပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်
လါယူၤ ၂၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကီးတရံး–မၠၣ်၀တံၣ်အ့ရှါကျဲကပၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ဒိးလီၤဃာ် ဟီၣ်လာ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျီးကပိၤကပၤအဃိ ကမျၢၢ်လဲၤလၢကျီးပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကျီးကစၢ်တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဒီးပယီၤသုးတဖၣ်အိၣ်ဆီလီၤသးလၢအ့ရှါကျဲမုၢ်ကပၤဒီတကျိၤဒီးခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ဒိးလီၤဃာ်ဟီၣ်လာ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်တၢ်လီၢ်အကပိၤကပၤဒီးကမျၢၢ်အကျီးကပၤအါမးအဃိ ကမျၢၢ်တဖၣ်လဲၤလၢကျီးပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ကျီးကစၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“(BGF)ဆီလီၤသးဒုပထံၣ်ဒုပတထံၣ်ကိးတီၤဒဲးဘၣ်မီၤနီၤႉအိၣ်ဒုအိၣ်ကတၢၢ်တၢၢ်လီၤႉဘၣ်ဖဲယလဲၤဃုအီၣ်တၢ်တဘျီန့ၣ်ယထံၣ်(BGF)ခံအဂၤႉအ၀ဲသ့ၣ်တဲယၤလၢခံန့ၣ်ဟဲလၢၤတဂ့ၤႉတၢ်လီၢ်တဖၣ်အံၤၦၤပာ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အါမးႉကျဲခိၣ်ကျဲဃၢၤဒၢးအိၣ်ႇကျဲဆၢခိၣ်ဆၢလာ်အိၣ်ခဲလၢာ်လီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်တဲယၤလၢကျီးတဒူၣ်န့ၣ်တလိၣ်လဲၤလၢၤဘၣ်သါပာ်လီၤတၢ်ၦဲၤၦဲၤလီၤတဲ၀ဲဒ်န့ၣ်ႉမ့ဘၣ်ဃးဒီးကျဲခိၣ်ကျဲဃၢၤ၀ဲန့ၣ်ၦၤလဲၤတဘူၣ်နီတဂၤလၢၤဘၣ်ႉတုၤလၢခဲအံၤယလဲၤတဘူၣ်နီတဘျီလၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဒိးလီၤဃာ်ဟီၣ်လာ်မ့ၣ်ပိၣ်အဃိတကီၢ်ခါခဲအံၤဘၣ်လၢတၢ်သူတၢ်သၣ်ဟးထီၣ် အဆၢကတီၢ်ဘၣ်ဆၣ်လဲၤလၢကျီးပူၤတဘၣ်ဘၣ်အဃိကမျၢၢ်တဖၣ်ဆှူ၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် တူၢ်ရ့ၣ်ကျီးကစၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “အခဲအံၤတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်ဆၢကတီၢ်လဲၤထၢတဘူၣ်ဘၣ်ႉပနီကျဲကျီးအိၣ်နါက့လဲၤဒ့ပနီကျဲတဘူၣ်ဘၣ်အဃိ လၢပဂီၢ်ဒုတၢ်လီၤတူာ်လီၤကၤအိၣ်မီၤႉမ့ဘၣ်တဲန့ၣ်ပဆှူဒီဒူၣ်ညါမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်တနီၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အတူၢ်ရ့ၣ်ကျီးႇပနီကျဲကျီးႇဃဲမံၤတံၢ်ဒီးမ့ကိၣ်သၣ်ကျီးအိၣ်လၢ ကီးတရံး–မၠၣ်၀တံၣ်အ့ရှါကျဲကပၤကစၢၢ်ခိၣ်ကလိခိၣ်အိၣ်၀ဲဒီးကိးမုၢ်နံၣ်ဒဲးမ့ဘၣ်အခါန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဆါလီၤ၀ဲ အတၢ်သူတၢ်သၣ်လၢအသူၣ်လီၤဃာ်၀ဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်လါတဖၣ်အခါလၢဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲလၢဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ဒီး ပယီၤသုးႇ(BGF)အဘၢၣ်စၢၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်စှၤသီအခါစ့ၢ်ကီးခံခီခံကပၤတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲ လၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤဒံးန့ၣ်လီၤႉ