တၢ်နု၁်လီၤခးပယီၤသုးကလၢၤ(၃)ဖျၢၣ်ဒီးတၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်(၁)ခါ ပယီၤသုးခိၣ်သံ(၁)ဂၤႇ ဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤအဂ့ၢ် SOF ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ
လါယူၤလံ ၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤ နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စးထီၣ်လါယူၤ ၂၉ သီတုၤလၢ လါယူၤလံ ၅ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်နုာ်လီၤခးပယီၤသုးကလၢၤ(၃)ဖျၢၣ်ဒီးတၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်(၁)ခါ ပယီၤသုးခိၣ်သံ(၁)ဂၤႇ ဘၣ်ဒိ၀ဲ(၅)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒုးယၤလီၤဆီကရူၢ်(SOF)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါယူၤလံ ၅ သီအနံၤ န့ၣ်လီၤႉ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ႇဒုးယၤလီၤဆီကရူၢ်(SOF)ႇ(Cloud Wings)ဒြိကရူၢ်တဖၣ်အံၤ ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး နုာ်လီၤခး၀ဲပယီၤခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ–၂၈၃)၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်ႇ ကးလံၣ်ခံပယီၤသုးကလၢၤႇ အဘ့ၣ်ပယီၤသုးတၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်ႇချၢၣ်တကူၣ်တၢၣ်ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢဒြိအဘျီ(၂၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီး တ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်အဖျၢၣ်(၅၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (SOF)သုးဖိတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“စးထီၣ်လၢလါယူၤ ၂၉ သီတုၤလၢမဟါန့ၣ်ပလဲၤတ့ၢ်လီၤအ၀ဲသ့ၣ်ဒီးဒြိမီၤနီၤႉပနုာ်လီၤခး၀ဲ ပယီၤသုး(ခလရ–၂၈၃)ႇကးလံၣ်ခံပယီၤသုးသးကလၢၤႇအဘ့ၣ်တၢ်သမံသမိးတြဲၤႇ ချၢၣ်တကူၣ်တၢၣ်ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ဒီး တၢ်လီၢ်လၢပယီၤသုးကျိၤဟဲထီၣ်အလီၢ်တဖၣ်န့ၣ်မီၤနီၤႉပယီၤသုးအမျိာ်သုးရ့ၣ်(၃၁၈)သုးခိၣ်သံတဂၤဒီးအၦၤသုးဖိဘၣ်ဒိနးနး(၅)ဂၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါယူၤလံ ၅ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်နုာ်လီၤခးပယီၤသုးတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဖီခိၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်တကပၤ ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲ ပယီၤသုးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအနီၣ်ဂံၢ်စရီအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်ပယီၤသုးတကပၤန့ၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲတအိၣ်နီတမံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်နုာ်လီၤခးပယီၤသုးကလၢၤဒီးတၢ်သမံသမိးတြဲၤတၢ်လီၢ်၀ံၤလီၢ်ခံခီဖျိပယီၤသုးက့ၤခးလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ကျိဖးဒိၣ်ဒုခးလီၤ၀ဲတပယူာ်ဃီလီၤႉ(၁၂၀ မမ)ႇ(၈၁ မမ)ႇ(၆၀ မမ)ခးလီၤ၀ဲခဲလၢာ်လီၤႉ လၢချၢၣ်တကူၣ်တၢၣ်ဒီး ပလ့ၤသ၀ီပူၤစ့ၢ်ကီးကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်စ့ၢ်ႉသ၀ီလၢအိၣ်ဘူးဖဲချၢၣ်တကူၣ်တၢၣ်ကပိၤကပၤတဖၣ်န့ၣ်ၦၤဃ့ၢ်ထီၣ်ခဲလၢာ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် (Cloud Wings)ဒြိကရူၢ် သုးဖိတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၂ သီအခါစ့ၢ်ကီး (KNLA)ႇဒုးယၤလီၤဆီကရူၢ်(SOF)ႇ(Cloud Wings) ဒြိကရူၢ် သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အံၤနုာ်လီၤခးဒံး၀ဲသုးမီၤစိရိၤအပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ႇပၢပြး၀ဲၤဒၢးႇ(လ၀က)၀ဲၤဒၢးႇတၢ်ဆဲးကျိး၀ဲၤဒၢးႇ စံၣ်ညီၣ်ကွီၢ်ရူသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒံးန့ၣ်လီၤႉ ဒုးယၤလီၤဆီကရူၢ်(SOF)ႇကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်လၢအနုာ်လီၤခး ပယီၤသုးတၢ်လီၢ်...
ခီဖျိသိလ့ၣ်တီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိ သ၀ီပူၤကျဲတဖၣ်ဟးဂီၤ
လါယူၤလံ ၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ ခီဖျိသိလ့ၣ်တီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိ ထိၣ်ကီ၁်ကိသ၀ီပူၤကျဲတဖၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒီးလီၢ်က၀ီၤပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိသိလ့ၣ်တီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤလၢသ၀ီပူၤဒီးခီဖျိသ၀ီပူၤကျဲႇထိၣ်ကီၤကိကစၢၢ်ကျဲသ့ၣ်တဖၣ် ဟးဂီၤ၀ဲအဃိသ၀ီအဖျၢၣ်(၂၀)ဘျဲၣ်ကမျၢၢ်တဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢ တအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“သိလ့ၣ်တီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤအါန့ၢ်အပူၤကွံာ်လၢညါဒံးႉမ့၀ံၤအ၀ဲသ့ၣ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤကျဲ ကိးဘိဒဲးအဃိကျဲတဖၣ်ဟးဂီၤမီၤနီၤႉသိလ့ၣ်ယီၢ်(ဆဲးကဲး)မးလဲၤတသ့လၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိသိလ့ၣ်တီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအတယၢၢ်ဃၢအဃိထိၣ်ကီာ်ကိ–ထံၤလိၤကျဲတနီၤဟးဂီၤ၀ဲဒီး ကျဲလၢအဟးဂီၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိဒၣ်၀ဲဘၣ်ဘှီဂ့ၤက့ၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “အ၀ဲသ့ၣ်ကျီသ့ၣ်ထုးသ့ၣ်ကိးနံၣ်ဒံးလီၤႉသုးဟံးန့ၢ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤဘျီၦၤကျီသ့ၣ်ဟဲအါဒိၣ်ထီၣ်၀ဲန့ၣ်ႉ ကျဲနါက့ဟးဂီၤဒိၣ်ထီၣ်ႉကျဲဟးဂီၤဘျီအိၣ်ဒၣ်ၦၤသ၀ီဖိလီၤဘၣ်က့ၤဘှီဂ့ၤထီၣ်၀ဲ”အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိလၢအဂၤတဂၤ စ့ၢ်ကီး စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိသိလ့ၣ်တီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိ တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် မံၣ်ခၠီသ၀ီကရူၢ်ပူၤ ထံကျိလၢၦၤသ၀ီဖိသူ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒုထီၣ်၀ဲဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်ဒံး၀ဲလၢကသူထံသူနိအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်ပူၤ ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်(၃၀၀ႇ၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လံ
လါယူၤလံ ၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်အပူၤ တၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်၀ဲလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးဘၢၣ်စၢၤအဃိ တကီၢ်ခါခဲအံၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်တုၤလၢ(၃၀၀ႇ၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကရ့ၣ်နံၣ်ဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ်(KnHRG) စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ KnHRG ၦၤနဲၣ်တၢ် အူဘညါ စံး၀ဲလၢ“ဖဲလီၢ်ခံအံၤလၢပကီၢ်စဲၣ်ပူၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ရၤလီၤသးသကုၤဆးဒး လီၤႉတၢ်လီၢ်ႇကီၢ်ဆၣ်လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်မီၤနီၤႉခဲအံၤလၢဘီလခဲႇမဲၤစဲၤႇမိဘၠဲႇဖဲၤခိၤတကပၤန့ၣ်နါက့တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢာ်လံႉတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိကမျၢၢ်တနီၤန့ၣ်လဲၤစံၣ်ထီၣ်အိၣ်လၢယိၤကီၢ်တကပၤအိၣ် မီၤနီၤႉကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်ပူၤအံၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဒုကအိၣ်လၢ(၂၇၀ႇ၀၀၀)အဖီခိၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်စူၤခါအတီၢ်ပူၤခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအလဲၤစံၣ်အိၣ်လၢၦၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ လိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ် တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲ(တၢ်ခိၣ်ဒုး)ႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးကသံၣ်ကသီသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်ပူၤ တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၃)လါယူၤအတီၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးတၢ်ယၤရၤလီၤသးဟဲအါထီၣ်၀ဲအသိး ပယီၤသုးပံးဃာ်ကျဲအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကရ့ၣ်နံၣ်ဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ပယီၤသုးတြီဃာ်တၢ်ပံးဃာ်တၢ်အံၤစးထီၣ်လၢ(၂၀၂၂)အခါန့ၣ်လံမီၤနီၤႉဖဲတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၃)လါယနူၤအါရံၤလၢာ်အခါန့ၣ်တၢ်ဒုးစးထီၣ်ကဲထီၣ်၀ဲလၢဒံၤမီၣ်စိၤမုၢ်ထီၣ်တကပၤန့ၣ်မီၤနီၤႉလၢမိဘၠဲႇဖဲၤခိၤတကပၤန့ၣ်နါက့ကဲထီၣ်စ့ၢ်လီၤႉ ဖဲလါယူၤအခါန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢမိဘၠဲႇဖဲၤခိၤတကးဒံးဘၣ်တၢ်လီၢ်လၢအဂၤစ့ၢ်ကီးကဲထီၣ်အဃိပယီၤသုးတြီဃာ်တၢ်ႇ မၤဃံးထီၣ်တၢ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် (KnHRG)ၦၤနဲၣ်တၢ် အူဘညါ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးပံးဃာ်ကျဲႇတပျဲၦၤစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤတၢ်လၢၤဘၣ်အံၤဟဲအါထီၣ်အဃိ လၢကမျၢၢ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဖၣ်အံၤ အဂီၢ်ဘၣ်ယိၣ်န့ၢ်တၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၃)လါမ့ၤအခါဒ်ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ဒုးဘၣ်လိာ်ဖိးဒ့ၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်လိၣ်ဘၣ်ရူ(UNOCHA) ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲ အသိးန့ၣ် ကီၢ်ပယီၤဒီတဘ့ၣ်အပူၤ ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၁ႉ၈)ကကွဲၢ်ဘျဲၣ်လံ အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးအိၣ်ကတီၤထီၣ်သးလၢကမၤဆူၣ်ထီၣ်ဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ပူၤ
လါယူၤလံ ၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တလါအံၤလါယူၤလံအတီၢ်ပူၤအံၤ ပယီၤသုးအဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် သုးလီၢ်သုးကျဲ လၢတၢ်လီၢ်အဂၤဒီးမၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါအိၣ်ကတီၤသးလၢကမၤဆူၣ်ထီၣ်ဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအဘူးဒီးပယီၤသုးဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်လဲၤတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်လၢ(ကီးတရံး)ပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ် (ခလရ–၉၇)သုးကလၢၤပူၤအဃိ လါမ့ၤဒီးလါယူၤအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးလၢအိၣ်သုးရ့ၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤသံကအိၣ်လၢ (၅)ဂၤညါဒီး တၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲန့ၣ်၀ံၤလီၢ်ခံအ၀ဲသ့ၣ်စးထီၣ်ဟူးဂဲၤမၤ၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိ လၢအအိၣ်ဘူးဒီးပယီၤသုး(ခလရ–၉၇)သုးရ့ၣ်ကပၤအံၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“စှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤပယီၤသုး(၉၇)သုးရ့ၣ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲလၢ(စကခ ၁၂)တကပၤ န့ၣ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်မၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါလီၤႉပသ့ၣ်ညါလၢသုးကလၢၤပူၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ကတီၤသးလၢသုးကျိၤကဟးထီၣ် မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ကစီၣ်ဟူထီၣ်လၢပယီၤသုးကျိၤကနုာ်လီၤလၢကီးတရံး၀့ၢ်ချၢ ကလံၤထံး ယွၤသ့ၣ်ကိသ၀ီဒီး ကလံၤစိး ကၠီၤစှၤကိသ၀ီတကပၤန့ၣ်အဃိ (KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်တကပၤစ့ၢ်ကီး အိၣ်ကတဲၤကတီၤသးလံ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ခဲအံၤ၀့ၢ်ပူၤတၢ်အိၣ်သးဒုနးထီၣ်လံႉပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢသ၀ီပူၤႇက၀ီၤဒ့ပူၤအဃိ ကမျၢၢ်သံ(၁)ဂၤႇဘၣ်ဒိ(၂)ဂၤမီၤနီၤႉခဲအံၤနအိၣ်လၢသ၀ီနကလဲၤလၢ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်နလဲၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ႉၦၤလၢအလဲၤဘူၣ်ညါန့ၣ်လဲၤ၀ဲအိၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် ယွၤသ့ၣ်ကိသ၀ီဖိတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကီးတရံးဟီၣ်က၀ီၤအပူၤခံခီခံကပၤဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢကဲထီၣ်၀ဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်တအိၣ်လၢၤ၀ဲဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်တၢ်ဒုးစဲးပြဲးခီန့ၣ်ကဲထီၣ်၀ဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤအဃိလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကမၤအီၣ်စံာ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်ဘုအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးဘၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်ညၣ်ဂိၢ်တၢ်ဆါႇတိးကွ့တၢ်ဆါအါမးဒီး လိၣ်ဘၣ်၀ဲကသံၣ်ကသီ
လါယူၤလံ ၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၃)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ တၢ်စူၤခါအတီၢ်ပူၤအံၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်ညၣ်ဂိၢ်တၢ်ဆါဒီးတိကွ့တၢ်ဆါဟဲအါထီၣ်အဃိ လိၣ်ဘၣ်၀ဲကသံၣ်ကသီအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်စူၤခါအတီၢ်ပူၤခီဖျိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်စံၣ်မှံဟးဖျိးဒံး၀ဲအဃိလီၤဆီဒၣ်တၢ်ၦၤဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်တိးကွ့တၢ်ဆါအါမးန့ၣ်လီၤႉခီဖျိပယီၤသုးတပျဲၦၤစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤကသံၣ်ကသီဒီးၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်စ့ၢ်ကီးအါထီၣ်အဃိ လိၣ်ဘၣ်၀ဲကသံၣ်ကသီသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“မ့မ့ၢ်ကသံၣ်ကသီန့ၣ်လ့ၤတက့ၤပယီၤသုးတပျဲစိာ်၀ဲဘၣ်ႉပဘၣ်ဟးစိာ်ခူသူၣ်လၢပကစၢ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဒ်န့ၣ်လီၤအဃိကသံၣ်ကသီဒုတလၢဘၣ်ႉလီၢ်ခံအံၤတၢ်စူၤမ့အါထီၣ်န့ၣ်ၦၤကဆူးကဆါအါန့ၢ်အ၀ဲအံၤဒံးမီၤနီၤႉ ၦၤမၤဘူၣ်ကစၢ်တဖၣ်နါက့ခဲအံၤမ့မ့ၢ်ကသံၣ်ကသီန့ၣ်စိာ်၀ဲတဘူၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤဘၣ်အဃိကမျၢၢ်တဖၣ်ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်တိးကွ့အခါန့ၣ် လဲၤပၠးသးလၢတၢ်ဆါဟံၣ်ကသံၣ်ဒၢးအိၣ်စှၤ၀ဲအသိးအါဒၣ်တက့ၢ်ကူစါယါဘျါအသးလၢန့ဆၢၣ်ကသံၣ်ဖီၣ်ဒ်န့ၣ်လီၤအဃိတနီၤန့ၣ်တၢ်ဆါနးဒိၣ်ထီၣ်အိၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ပိာ်မုၣ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“မ့ကဲထီၣ်သးလၢအိၣ်တဆူၣ်အိၣ်တချ့ဘၣ်လံန့ၣ်ၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိတဖၣ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ်ကူစါယါဘျါ၀ဲလၢ န့ဆၢၣ်ကသံၣ်ဖီၣ်ဒ်န့ၣ်လီၤႉမ့နးဒိၣ်ထီၣ်မးအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤပၠး၀ဲလၢတၢ်ဆါဟံၣ်ႇကသံၣ်ဒၢးလီၣ်မီၤနီၤႉဖဲအံၤန့ၣ်ၦၤၦ့ၤအီ၀ဲ(ပန်ကာ)ကသံၣ်မီၤနီၤႉယဲၢ်ပီၢ်န့ၣ်န့ၢ်၀ဲသၢဘိၣ်ႇအ၀ဲသ့ၣ်ၦ့ၤအီကသံၣ်တခါအံၤမ့တကိၢ်ညၢ်ဘၣ်မးအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤပၠးသးလၢတၢ်ဆါဟံၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢကသံၣ်တၢ်ကူစါယါဘျါသးတကပၤအဂီၢ်န့ၣ်ကညီဆူၣ်ချ့တၢ်ကရၢကရိဒီး မုာ်သးမၤကလီ(ပရဟိတ)တၢ်ကရၢကရိလၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဟဲဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲကသံၣ်ကသီအိၣ်ဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အိၣ်ဒံးအဃိၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီးလိၣ်ဘၣ်ဒံး၀ဲကသံၣ်ကသီႇ တၢ်အီၣ်တၢ်အီႇတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤလံ ၂ သီ ဒီး ၃ သီအခါစ့ၢ်ကီး လၢမူကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးတပျုာ်တပျီာ် ကျိဖးဒိၣ်ကျိဖိအဃိ(ရေတွင်းကုန်းကြီး)သ၀ီဒီး(အုန်းပင်စု)သ၀ီဖိပိာ်ခွါဘၣ်ဒိဒံး၀ဲ ၃ ဂၤအသိး ကမျၢၢ်(၁၄၀၀)ဘျဲၣ် ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဒံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်လၢသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤတုၤလၢတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၃)လါမ့ၤန့ၣ် လၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၁)ကလီၢ်ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိအတၢ်မၤနီၣ်စရီအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ၦၤလၢအဖျိထီၣ်တီၤထီတဖၣ် သုးမီၤစိရိၤတူၢ်လိ၁်၀ဲလၢကကဲကၠိသရၣ်သရၣ်မုၣ်
လါယူၤလံ ၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ သုးမီၤစိရိၤအကၠိတဖၣ် ခီဖျိကၠိသရၣ်၊မုၣ်တကူတလၢဘၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤပူၤၦၤလၢအဖျိထီၣ်တီၤထီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ သုးမီၤစိရိၤတူၢ်လိာ်၀ဲလၢကကဲကၠိသရၣ်၊မုၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအကၠိတဖၣ်အံၤကၠိသရၣ်၊မုၣ်တအိၣ်ဘၣ်အဃိအပူၤကွံာ်လါယူၤအခါန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ကိးအိၣ်ဖှိၣ်၀ဲ ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်ဒီးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤဒုးသ့ၣ်ညါကၠိဖိမိၢ်ပၢ်လၢသ၀ီပူၤၦၤလၢအဖျိထီၣ်တီၤထီတဖၣ်မၢအတၢ်ကဲက့ၤ ကၠိသရၣ်၊မုၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံး၀ဲလၢ“ကူၣ်သ့မူဒါခိၣ်ႇပၢပြးခိၣ်တဲ၀ဲလၢၦၤကၠိဖိမိၢ်ပၢ်ကဘၣ်ဃု ကၠိသရၣ်၊မုၣ်လီၤမီၤနီၤႉတဲ၀ဲလၢၦၤလၢအဖျိထီၣ်အတီၤထီလၢအကစၢ်လီၢ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်အံၤကဘၣ်က့ၤသိၣ်လိက့ၤတၢ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိလၢသုးမီၤစိရိၤအကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကၠိသရၣ်၊မုၣ်တအိၣ်ဘၣ်အဃိကၠိတဖျၢၣ်အပူၤဒ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်အိၣ်အသိး ဒ်သိးကၠိသရၣ်၊မုၣ်အနီၣ်ဂံၢ်ကၦဲၤအဂီၢ် အ၀ဲသ့ၣ်မၤ၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (CDM)ကၠိသရၣ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “နမ့တပာ်နဒံၣ်နဖိလၢကၠိဘၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဆိမိၣ်လၢနမၤ(CDM)အဃိၦၤဖီၣ်နၤသ့မီၤနီၤႉခဲအံၤနက့ၤပာ်နဖိလၢကၠိ ဘျီဒၢးက့ၤထၢကဒါစ့လၢၦၤကၠိဖိမိၢ်ပၢ်အအိၣ်ႉၦၤကၠိဖိမိၢ်ပၢ်ကဘၣ်ဃုကဒါက့ၤကၠိသရၣ်၊မုၣ်ဒ်န့ၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် လူၢ်ပျဲၢ် ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤသုးမီၤစိရိၤအကၠိတဖၣ်ဒ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်အိၣ်အသိးဒ်သိးကၠိသရၣ်၊မုၣ်အနီၣ်ဂံၢ်ကၦဲၤအဂီၢ်န့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်လၢအဂၤတဖၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီးကမၤ၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤဘူးဒီးသုးမီၤစိရိၤတဖၣ် အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံလၢလူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤကၠိလၢသုးမီၤစိရိၤက့ၤအိးထီၣ်ကဒါ၀ဲန့ၣ်အိၣ်၀ဲ (၃၃၉)ဖျၢၣ်ဒီးဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်ကၠိသရၣ်၊မုၣ်ဒီးၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်ခီန့ၣ်လီၤစှၤ၀ဲသၢပူတပူညါအသိးလံာ်စ့ၢ်ကီးတၢ်တသိၣ်လိ၀ဲတုၤလၢအကတၢၢ်ဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီဟ့ၣ်ဒိးစဲး၀ဲဒ်န့ၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (CDM)ကၠိသရၣ်ဒီးကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢကီၢ်တရံး၀့ၢ်ပူၤ တုၤလၢခဲအံၤ လီမ့ၣ်အူတဟဲဒံးဘၣ်
လါယူၤလံ ၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤမ့ၣ်အူတဟဲလၢၤဘၣ်န့ၢ်လၢအလါလံဒီးစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤတၢ်ကစီၣ်ဟူထီၣ်သါလီၤလၢ လီမ့ၣ်အူ ကဟဲကဒါဘၣ်ဆၣ် တုၤလၢခဲအံၤလီမ့ၣ်အူတဟဲဒံး၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိမ့ၣ်အူတၢၣ်အခိၣ်ဆၢၣ်ဟးဂီၤအဃိလၢကီးတရံးႇမၠၣ်၀တံၣ်ႇကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် လီမ့ၣ်အူတဟဲလၢၤဘၣ် ကန့ၢ်၀ဲလၢအလါလံဒီးဘၣ်ဆၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤတ၀ာ်အခါလၢမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤန့ၣ် လီမ့ၣ်အူက့ၤန့ၢ်ကဒါ၀ဲလံအဃိ ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ကစီၣ်ဟူထီၣ်သါလီၤလၢတယံၤတမီၢ်မ့ၣ်အူကက့ၤန့ၢ်ကဒါ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကီးတရံးကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ၦၤတဲလၢမ့ၣ်အူကက့ၤန့ၢ်ကဒါန့ၣ်ဖးယံၤလံႉမ့ၢ်အဟဲကသ့ဒံးဧါတသ့ၣ်ညါလၢၤဘၣ်ႉ ၦၤတဲလၢမ့ၣ်အူတၢၣ်လီၤတီၢ်လၢ(ကမဲၤကိ)သ၀ီဃၢၤန့ၣ်တထူၣ်စ့ၢ်မီၤနီၤႉပနၢ်ဟူလၢမ့ၣ်အူကဟဲကဒါန့ၣ်ဖးယံၤလံႉ တုၤလၢခဲအံၤတဟဲဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိလီမ့ၣ်အူတဟဲဘၣ်န့ၢ်လၢအလါလံအဃိတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်လၢအဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢမ့ၣ်အူသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တနီၤန့ၣ်ဘၣ်ပတုာ်ကွံာ်၀ဲတၢ်တၢ်မၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “မ့ၣ်အူတဟဲဘၣ်အဃိနမၤတၢ်တသ့နီတမံၤလၢၤဘၣ်ႉကယဲၢ်မ့ၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ်မ့ၣ်အူအိၣ်မးနမၤတၢ်သ့မီၤနီၤႉ မ့ၣ်အူတဟဲဘၣ်ဘျီကယဲၢ်မ့ၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအလိၣ်သူမ့ၣ်အူတဖၣ်န့ၣ်ပဘၣ်ပံးကွံာ်အီၤခဲလၢာ်လီၤႉသိစ့ၢ်ကီးအၦ့ၤထီၣ်အဃိနဒွးတကၢကီၣ်လၢၤဘၣ်ႉတဘၣ်ဂီၢ်လၢၤဘၣ်အဃိအါဒၣ််တက့ၢ်ၦၤပံးကွံာ်တၢ်မၤလီၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၂)လါအီကူးအခါန့ၣ်ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် (KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိ မ့ၣ်အူတၢၣ်အခိၣ်ဆၢၣ်ဟးဂီၤလီမ့ၣ်အူစးထီၣ်ပတုာ်ကွံာ်သးတဟဲလၢၤ၀ဲဘၣ် န့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးကျိၤလၢအနု၁်လီၤတဖၣ်အံၤခးတပျု၁်တပျီ၁်တၢ်အဃိ ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ(၃)ဂၤ
လါယူၤလံ ၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၃)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် မူကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါယူၤလံ ၂ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးနီၣ်ဂံၢ်လၢအကယၤဖဲအ၀ဲသ့ၣ်နုာ်လီၤလၢသ၀ီပူၤအခါ ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ် ခးကျိဖးဒိၣ်ကျိဖိအဃိကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ ၃ ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲတၢ်တနံၤန့ၣ်ဂီၤခီ ၄ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးလၢအနုာ်လီၤလၢ(ရေတွင်းကုန်း)သ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤ ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ခး၀ဲလီၢ်က၀ီၤတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးလၢအအိၣ်တ့ၢ်ဖဲသ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤလၢကျိဖိအဃိလီၢ် က၀ီၤကမျၢၢ်ပိာ်ခွါ(၄၀)နံၣ်ဒီး(၃၁)နံၣ်သၢဂၤအံၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါယူၤလံ ၂ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲလါယူၤလံ ၃ သီဂီၤခီအဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး ခီဖျိ(နၣ်သၤကွ့)ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ (အုန်းပင်စု)သ၀ီဖိပိာ်ခွါဘၣ်ဒိဒံး၀ဲ ၁ ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် မူကီၢ်ဆၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ပိာ်ခွါတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်လၢနၣ်သၤကွ့ခးလီၤစိကျိဖးဒိၣ်လၢမူသ၀ီတကပၤန့ၣ်ႉပယီၤသုးလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲ (ရေတွင်းကုန်း)သ၀ီပူၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးခးစိလီၤကျိဖိတဖၣ်ႉၦၤ(ရေတွင်းကုန်း)သ၀ီဖိတဖၣ်နါက့ဃ့ၢ်ထီၣ်ကဒီး၀ဲႉ ၦၤအိၣ်ဖဲသ၀ီ၀ဲန့ၣ်အခိၣ်အဃၢၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးစံၣ်ထီၣ်ခဲလၢာ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲလါယူၤလံ ၃ သီအနံၤ န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကအိၣ်လၢအဖျၢၣ်(၃၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါအဃိ(ရေတွင်းကုန်းကြီး)ဒီး(ဥသျှစ်ကုန်း)သ၀ီဖိ အဟံၣ်ဟးဂီၤ၀ဲ(၄)ဖျၢၣ်အသိးသ၀ီလၢအိၣ်ဘူးဖဲတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤ၀ဲန့ၣ်ကမျၢၢ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲ(၁၄၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤပနၢ်ဟူလၢပယီၤသုးမၤအါထီၣ်သးလၢ(ကျောက်တံခါး)ဒီး (ကျွန်းကြီး)တကပၤန့ၣ်မီၤနီၤႉၦၤတဲလၢအ၀ဲသ့ၣ်ဆှၢထီၣ်ကျိဖးဒိၣ်သိလ့ၣ်ထးတဖၣ်မီၤနီၤႉပယီၤသုးကျိၤဒုတနုာ်လီၤဒံးဘၣ်ႉကျိဖးဒိၣ်ဒုခးလီၤ၀ဲဒီတနၤကျၢၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (၂၀၂၁)လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ တုၤလၢ(၂၀၂၃)လါမ့ၤန့ၣ် လၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ ခီဖျိဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤပိာ်ခွါပိာ်မုၣ်ႇ ၦၤသူၣ်က့သးၦၢ်ဒီး ၦၤဖိဒံဖိသၣ်သံ၀ဲခဲလၢာ် (၃၈)ဂၤႇ ဘၣ်ဒိ၀ဲ(၆၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်...
လၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ ၦၤဟုၣ်သိလ့ၣ်ႇသိလ့ၣ်ယီၢ်ကဲထီၣ်သးဟဲအါထီၣ်
လါယူၤလံ ၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤဒီးသ၀ီလၢအိၣ်၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် တကီၢ်ခါခဲအံၤစှၤသီအတီၢ်အပူၤ ၦၤဟုၣ်သိလ့ၣ်ႇသိလ့ၣ်ယီၢ်ကဲထီၣ်သးဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲတၢ်စူၤခါအတီၢ်ပူၤအံၤၦၤဟုၣ်သိလ့ၣ်ယီၢ်(ဆဲးကဲး)အံၤတမ့ၢ်အကဲထီၣ်သးထဲလၢမုၢ်နၤခီဘၣ်ဒီး မ့မ့ၢ်တခီလီၤမၢ်ပၢၢ်တုၤလၢမုၢ်ဆါခီညါအသိးတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါၦၤဟးဟုၣ်ဆဲးကဲးအံၤတမ့ၢ်တဂၤဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီ အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဒီးအကရူၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤ နါအ့စၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲပသ၀ီပူၤအံၤဆဲးကဲးလီၤမၢ်ဒီယုၢ်လီၤႉတမ့ၢ်အလီၤမၢ်ထဲဆဲးကဲးဘၣ်ႇၦၤဟုၣ်ပၢၢ်တုၤလၢသိလ့ၣ်ညါႉဘၣ်ဘျီဘျီတသီအတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤမၢ်လၢသၢခိၣ်လွံၢ်ခိၣ်ညါႉဖဲအ၀ဲတနံၤန့ၣ်ၦၤဟဲဟုၣ်လၢမုၢ်ဆါခီလိၤလိၤလီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်တီၣ်ထီၣ်ဆဲးကဲးလၢသိလ့ၣ်ပူၤဘျီနီကရီထီၣ်သိလ့ၣ်မီၤနီၤႉခီဖျိတၢ်စူၤအဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲဟုၣ်တၢ်န့ၣ်နတနၢ်ဟူအါအါဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဆဲးကဲးလၢအလီၤမၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တၢ်တက့ၤထံၣ်ကဒါ၀ဲလၢၤဘၣ်အသိး သိလ့ၣ်ႇသိလ့ၣ်ယီၢ်တဖၣ် လီၤမၢ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိသဲစးတၢ်ဒိၣ်စိတအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိကရူၢ်ကရၢလၢအကဟးလူၤဖီၣ်ၦၤဟုၣ်တၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တအိၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤတမ့ၢ်ထဲလၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤဘၣ်မ့မ့ၢ်တခီတၢ်လီၢ်လၢၦၤဟးကသုၣ်ဟးလိာ်ကွဲအလီၢ်ႇၦၤလဲၤဘါဃိၣ်လီၢ်ႇတၢ်ဆါဟံၣ်ကသံၣ်ဒၢးဒီးဖၠါပူၤစ့ၢ်ကီးသိလ့ၣ်ႇသိလ့ၣ်ယီၢ်လီၤမၢ်တလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ် ကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤဟုၣ်တၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟးဟုၣ်တၢ်အါလၢၦၤဟးကသုၣ်ကသီအလီၢ်ႇဖၠါပူၤတၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤအလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မီၤနီၤႉတနီၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ပတုာ်ဃာ်အသိလ့ၣ်လၢတၢ်ဆါဟံၣ်မဲာ်ညါႇၦၤဟုၣ်အသိလ့ၣ်အဆဲးကဲးအိၣ်မီၤနီၤႉမ့လီၤမၢ်လံန့ၣ်လၢနကက့ၤန့ၢ်ကဒါအဂီၢ်န့ၣ်တလိၣ်မုၢ်လၢ်လၢၤဘၣ်ႉပၢၤကီၢ်သုးႇပယီၤသုးတလူၤဖီၣ်န့နၤနီတဂၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံလၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်က၀ီၤဒ့တဖၣ်အပူၤ ၦၤနုာ်လီၤဟုၣ်တၢ်လၢၦၤဟံၣ်ပူၤကဲထီၣ်သးတလီၢ်လီၢ်အသိးဟးနုာ်လီၤဟုၣ်တၢ်ဘီၣ်လီၤကွံာ်ဟံ၀ဲပၢၢ်တုၤလၢၦၤထံမီတၤႇမ့ၣ်အူစဲးႇအဲယါကိဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံခီဖျိပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤဒိၣ်ထိၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဃိကမျၢၢ်ၦၤမၤအီၣ်တၢ်မုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤဖိ တဖၣ်အံၤတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤဟဲအိၣ်ထီၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ဂီၢ်အသိးခီဖျိတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့ဒီးၦၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးဟဲအါထီၣ်စ့ၢ်ကီး အဃိၦၤဟးဟုၣ်တၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်နု၁်လီၤခးမၠၣ်၀တံၣ်တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤလီၢ်(ကုန်သွယ်ရေးဇုန်)၀ံၤလီၢ်ခံတၢ်သမံသမိးတြဲၤဟဲအါထီၣ်
လါယူၤလံ ၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၂၅ သီအခါန့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်နုာ်လီၤခး၀ဲမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ကပၤ တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤလီၢ် (ကုန်သွယ်ရေးဇုန်)ဒီး တၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲန့ၣ်၀ံၤလီၢ်ခံတၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်လၢညါဖဲတၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤလီၢ်(ကုန်သွယ်ရေးဇုန်)ဒီးအ့ရှါကစၢၢၢ်ကျဲဒီတကျိၤန့ၣ် တၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ် အိၣ်ထဲ(၄)ခါဧိၤလီၤဒီး ဖဲတၢ်နုာ်လီၤခးတၢ်သမံသမိးတြဲၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ၀ံၤလီၢ်ခံ ပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ (BGF) ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးမၤအါထီၣ်၀ဲတၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်(၉)ခါညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤနုာ်လီၤခး(ကုန်သွယ်ရေးဇုန်)၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ်တၢ်လီၢ်ဖဲန့ၣ်ၦၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်ႉခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်မၤအါထီၣ်အသုးဂံၢ်ဘါမီၤနီၤႉတၢ်သမံသမိးတြဲၤနါက့အါထီၣ်ႉပၢၤကီၢ်သုးအိၣ်ႇပယီၤသုးအိၣ်ႇ(BGF)နါက့အိၣ် အိၣ်ခဲလၢာ်လီၤႉ လၢညါခါန့ၣ်တၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်အိၣ်ထဲ(၄)ခါလီၤႉခဲအံၤအိၣ်(၉)ခါလံႉလၢတၢ်သမံသမိးတြဲၤအချၢန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဆၢထၢၣ်အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်(၅)ဂၤညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢမၠၣ်၀တံၣ်ႇသ့ၣ်ကါညံၣ်နီၣ်ဒီးကြုၢ်တု၀့ၢ်ကျဲဒီတကျိၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးဒီး(BGF)အိၣ်ခိး သမံသမိးဃ့အီၣ်စ့လၢကမျၢၢ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤတဖၣ်အအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“နမ့လဲၤဆှၢတၢ်ဖိတၢ်လံၤလံန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်လၢတြဲၤန့ၣ်မီၤနီၤႉနထၢၣ်ပူၤစ့မ့ပၣ်(၁)ကလးန့ၣ်နဘၣ်ဟ့ၣ်အီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ထံချီဆၢၦ့ၤ(၅)မၢမီၤနီၤႉနမ့တဟ့ၣ်အီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်သမံသမိးနၤဒီယုၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးအံၤမၤအါထီၣ်တၢ်သမံသမိးတြဲၤလၢမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ကပၤ(ကုန်သွယ်ရေးဇုန်)တၢ်လီၢ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါလၢမၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤစိး(စွ့ၤကိၣ်ကိၤ)၀့ၢ်သီကျဲနုာ်လီၤဟးထီၣ်အလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးအ၀ဲသ့ၣ်မၤအါထီၣ်တၢ်သမံသမိးတြဲၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဃံးဃီၣ်ဒီၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ