သုးမီၤစိရိၤအၦၤကတိၤတၢ်ပၢစီၣ်မ့ထိစံး၀ဲလၢ တၢ်သူအီၣ်သးစၢ်လၢတၢ်မဲာ်ညါတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဖီခိၣ် (NUG)က့ၤခီၣ်ဆၢကဒါ
လါယူၤလံ ၆ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးမီၤစိရိၤအၦၤကတိၤတၢ်ပၢသုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိစီၣ်မ့ထိစံးလီၤ၀ဲလၢဒီကလုာ်ဃူဖိးပဒိၣ်(NUG)အံၤမၢန့ၢ်ဆီၣ်ခံ၀ဲတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်(PDF)သုးသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်လၢတၢ်လီၢ်ခံဒီးဒုးတူၢ်သံသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်လၢတၢ်မဲာ်ညါတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဖီခိၣ်အ၀ဲသ့ၣ်စံးတၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်ကတိၤလၢအခိၣ်ခံကဒါလိာ်သးလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်(NUG)ပဒိၣ်အၦၤကတိၤတၢ်ပၢက့ၤခီၣ်ဆၢကဒါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၁ သီအနံၤန့ၣ် လၢန့ၣ်ပၠံၣ်တီၣ် သုးမီၤစိရိၤမၤ၀ဲ(၁၆)၀ီတ၀ီတၢ်မၤရှဲလဲတၢ်ကစီၣ်မူးအပူၤန့ၣ် ဘၣ်ထွဲသုးမီၤစိရိၤအၦၤကတိၤတၢ်ပၢစံးလီၤ၀ဲတၢ်လဲၤထီၣ်အူကြ့ၣ်ထၣ်သုးကလၢၤလၢအိၣ်ကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံးတၢ်ဂ့ၢ်အဖီခိၣ်အံၤ ဒီကလုာ်ဃူဖိး(NUG)ပဒိၣ် တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ် ကိၤန့ၤဘိလၣ်က့ၤခီၣ်ဆၢစံးကဒါ၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “တၢ်လၢတၢ်ဒုးတဘျီဂ့ၤတဘျီဂ့ၤန့ၣ်ခံခီခံကပၤတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒုအိၣ်လီၤႉဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်ပျီပူၤတၢ်အိၣ်သးခဲအံၤန့ၣ်ပယီၤသုးသံအနီၣ်ဂံၢ်အါန့ၢ်ဒံးၦၤဒီဒူၣ််ညါမီၤနီၤႉစီၣ်မ့ထိတဲ၀ဲန့ၣ်ခိၣ်ခံလိာ်အသးခဲလၢာ်လီၤႉမ့ဘၣ်တဲအနီၢ်ကီၢ်န့ၣ်သုးမီၤစိရိၤအခိၣ်အနၢ်တဖၣ်အံၤဒုးတူၢ်သံ၀ဲဒၣ်သုးဖိသံၣ်ဖိလၢအိၣ်တၢ်ဖီလာ်တဖၣ်လီၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်စိကမီၤကအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤအဂီၢ်လီၤႉမ့မ့ၢ်ပ၀ဲ(NUG)ပဒိၣ်န့ၣ်(PDF)သုးမ့သံတဂၤန့ၣ်ပပာ်လုၢ်ပာ်ၦ့ၤအီၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိး(NUG)ပဒိၣ်အံၤတသ့ဖဲအသ့ဆိကမိၣ်မၤတၢ်ဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်သုးဖိသံၣ်ဖိသံကစှၤအဂီၢ်လီၤဒီးမ့မ့ၢ်သုးမီၤစိရိၤခီန့ၣ်ဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်သုးကလၢၤသုတလီၤဒီးအတၢ်စိတၢ်ကမီၤသုတလီၤၦီၢ်တဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ် မၢနး၀ဲအသုးဖိသံၣ်ဖိလၢတၢ်ဖီလာ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်(NUG)ပဒိၣ်တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (KNU)ဒီး(PDF)ဟဲနုာ်လီၤခး၀ဲအူကြ့ၣ်ထၣ်သုးကလၢၤလၢအဂံၢ်ဘါအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဘၣ်ဆၣ်တမၤန့ၢ်၀ဲသုးကလၢၤဘၣ်ဒီးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ႇၦၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါကတၢၢ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ(PDF)သးစၢ်တဖၣ်လီၤဒီးၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်အိၣ်ခိးမၢန့ၢ်ဆီၣ်ခံအ၀ဲသ့ၣ်လၢတၢ်လီၢ်ခံဒီးဒုးတူၢ်သံသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်၀ံၤအီၣ်၀ဲစ့မၤဘူၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးမီၤစိရိၤအၦၤကတိၤတၢ်ပၢစီၣ်မ့ထိ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဘၣ်ဃးတၢ်ဒုးန့ၣ်ၦၤလၢအသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ(PDF)သးစၢ်လၢအမၤတၢထီၣ်တၢလီၤတၢ်တဖၣ်လီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်သံဂ့ၤႇဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဂ့ၤန့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်ပကလုာ်ဒူၣ်ပကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိသံလီၤႉတၢ်ကကဲထီၣ်ဒ်အံၤအဂီၢ်န့ၣ်မ့ၢ်မတၤဒုးမၤ၀ဲလဲၣ်ႇမ့ၢ်မတၤမၢန့ၢ်ဆီၣ်ခံအ၀ဲသ့ၣ်လဲၣ်ႇတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်မတၤမၤအီၣ်တၢ်မၤဘူၣ်လဲၣ်န့ၣ်ပထံၣ်ဘၣ်လီၤႉမ့ၢ်မတၤမၢ(PDF)သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တူၢ်သံသးလၢတၢ်ဒုးအပူၤလဲၣ်ႇမ့ၢ်မတဂၤမၢန့ၢ်ဆီၣ်ခံအ၀ဲသ့ၣ်လၢတၢ်လီၢ်ခံလဲၣ်န့ၣ်ပထံၣ်ဘၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးလီၤ၀ဲဖဲတၢ်မၤရှဲလဲတၢ်ကစီၣ်အမူးန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးသုးမီၤစိရိၤအၦၤကတိၤတၢ်ပၢစီၣ်မ့ထိစံးလီၤ၀ဲအံၤန့ၣ်(PDF)သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအနုာ်လီၤပၢၢ်ဆၢတၢ်လၢပျီပူၤလၢကတီၢ်ခဲအံၤတဖၣ်တတူၢ်လိာ်၀ဲဘၣ်ဒီးဒ်သိးတၢ်ပၢၢ်ဆၢကမၤနၢၤတၢ်အဂီၢ်အ၀ဲသ့ၣ်အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်၀ဲသူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤနုာ်လီၤပၢၢ်ဆၢထီဒါတၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (PDF)သးစၢ်တဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ “သုးမီၤစိရိၤမၤတၢ်န့ၣ်အကမၣ်ခဲလၢာ်လီၤႉ(NUG)ပဒိၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးမ့ၢ်ပဒိၣ်လၢမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဆီၣ်ထွဲဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအီၤလၢလၢၦဲၤၦဲၤလီၤႉ(NUG)အံၤအိၣ်လၢတၢ်လီၢ်ခံဒီးဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲကျိချံၦာ်သၣ်လီၤတမ့ၢ်လၢအမၢပတူၢ်သံသးဘၣ်ႉပကစၢ်ဒၣ်၀ဲပအဲၣ်ဒိးဒုးတၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်အဃိပၦ့ၤကျိဒီးပဒုးတၢ်လီၤႉပမ့န့ၢ်ဘၣ်ကျိန့ၣ်ပကဒုးတၢ်တုၤလၢအကတၢၢ်လီၤႉတၢ်ပၢၢ်ဆၢအံၤမ့မၤနၢၤတၢ်မးပကက့ၤဘၣ်ဆူပဟံၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၂၆ သီအနံၤန့ၣ်ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ် ဂုာ်ကျဲးစၢၤလဲၤထီၣ်၀ဲဂီၤလ့ၤႇအူကြ့ၣ်ထၣ်ပယီၤသုးကလၢၤဒီးဖဲန့ၣ်ခံခီခံကပၤတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲအါမးန့ၣ်လီၤႉတၢ်ဒုးဘျီ၀ဲန့ၣ်ကဲထီၣ်အပူၤခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအံၤသူ၀ဲကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤစၢၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ(KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်မၤန့ၢ်၀ဲသုးမီၤစိရိၤအသုးကလၢၤတနီၤလီၤဒီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ယံၤ၀ဲ(၅)သီညါန့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤအံၤဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်သုးကလၢၤသုတလီၤတဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်သူ၀ဲကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်(၅)သီတပယူာ်ဃီအသိးခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢသ၀ီပူၤလၢအတဘူးလိာ်သးဒီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အလီၢ်အံၤဘၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိ(BGF)သုးဒီးကၠိသရၣ်လၢအဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါသုးမီၤစိရိၤတဖၣ်ဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံးအဃိ(CDM)ကၠိသရၣ်/မုၣ်ဒီးကၠိဖိတဖၣ်ဘၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်
လါယူၤလံ ၅ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ကြုၢ်တုကလံၤစိးဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ် (Non-CDM)ဒီး ကၠိသရၣ်တဂၤလၢအဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါသုးမီၤစိရိၤတဖၣ်အံၤပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဒီးတဲပျံၤတဲဖုး၀ဲကၠိသရၣ်၊မုၣ်ဒီးကၠိဖိလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိကတီၢ်ခဲအံၤကၠိသရၣ်/မုၣ်ဒီးကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံး၀ဲ“လၢကြုၢ်တုကလံၤထံး(ကမၤရဲၣ်)ႇကလံၤစိး(ကမၤရဲၣ်)တကပၤန့ၣ်ကၠိသရၣ်လၢအမ့ၢ်ပါအ့ဒီး(Non-CDM)သရၣ်မုၣ်လၢအဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါသုးမီၤစိရိၤတဖၣ်န့ၣ်ဟးကရၢကရိဖိဒံဖိသၣ်လၢ အိၣ်သ၀ီပူၤတဖၣ်လၢကက့ၤထီၣ်ကဒါက့ၤကၠိမီၤနီၤႉသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးလၢအိၣ်သ၀ီပူၤတဖၣ်န့ၣ်မၢ(CDM)သရၣ်မုၣ်တဖၣ်က့ၤအိးထီၣ်ကဒါကၠိႇက့ၤထီၣ်ကဒါရူႉမ့တက့ၤထီၣ်ရူႇမ့တက့ၤမၤကဒါတၢ်ဘၣ်န့ၣ်တဲ၀ဲလၢကဖီၣ်၀ဲႇကဒုးအိၣ်၀ဲလၢဃိာ်ပူၤႉဟးတဲ၀ဲလၢတဘၣ်တူၢ်လိာ်ၦၤလၢအမၤဟးဂီၤထံကီၢ်တဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်ႇတဲပျံၤတဲဖုးဒီးမၢၦၤဖီၣ်၀ဲအဃိၦၤလၢအကဲ(CDM)ဒီးကၠိဖိလၢတအဲၣ်ဒိးထီၣ်သုးမီၤစိရိၤအကၠိဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်လၢသ၀ီအဂၤအိၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတနီၤဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢၦၤကမၤကီမၤခဲအ၀ဲသ့ၣ်အဃိ လဲၤဆဲးလီၤကၠိဖိမံၤလၢသုးမီၤစိရိၤကၠိဒီးကၠိဖိက့ၤထီၣ်ကဒါကၠိအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒူသ၀ီလၢတၢ်တဲပျံၤတဲဖုး၀ဲတဖၣ်အံၤအိၣ်၀ဲလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်အပူၤဘၣ်ဆၣ်(BGF)သုးလၢအိၣ်လီၢ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်အံၤပာ်လီၤ၀ဲတြဲၤအိၣ်ခိးတၢ်လီၢ်လၢဒူသ၀ီပူၤအိၣ်ခိးထၢစ့အိၣ်၀ဲအသိးအ၀ဲသ့ၣ်အိးထီၣ်၀ဲဒၣ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်ဂဲၤလိာ်ကွဲတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့အလီၢ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဒူသ၀ီဖဲန့ၣ်တဖၣ်အပူၤခီဖျိတၢ်ဆါကသံၣ်မူၤဘှီးရၤလီၤသးအါအဃိ လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်သူကသံၣ်မူၤဘှီးဟဲအါထီၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိၦၤလၢကအိၣ်တြီဟံအရ့တအိၣ်ဘၣ်အဃိ သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်အမိၢ်အပၢ်တဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်တၢ်လၢအဒံၣ်အဖိဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ကလံၤစိး(ကမၤရဲၣ်)သ၀ီကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်သိးတၢ်ကက့ၤအိးထီၣ်ကဒါက့ၤကၠိအဂီၢ်န့ၣ်(Non-CDM)လၢအဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါသုးမီၤစိရိၤတဖၣ်အံၤ ဟးကရၢကရိ၀ဲကၠိဖိမိၢ်ပၢ်လၢသ၀ီပူၤႇသီဘူၣ်သီခါႇၦၤပၢဆှၢတၢ်ဖိလၢသုးမီၤစိရိၤတီၣ်ထီၣ်၀ဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉကတီၢ်ခဲအံၤသုးမီၤစိရိၤအကၠိက့ၤအိးထီၣ်ကဒါလံဘၣ်ဆၣ်ကၠိဖိတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်လဲၤထီၣ်က့ၤကၠိလၢ ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)စုတီၤအဖီလာ်ကၠိတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ
(KNU)ဆီထံးကီၢ်ဆၣ်နဲၣ်လီၤ၀ဲလၢၦၤပၢဆှၢတၢ်ဖိလၢသုးမီၤစိရိၤပာ်ထီၣ်၀ဲတဖၣ်ကဟးထီၣ်ကွံာ်လၢမူဒါပူၤ
လါယူၤလံ ၅ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၂၉ သီအနံၤန့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဆီထံးကီၢ်ဆၣ်ထုးထီၣ်လံာ်နဲၣ်လီၤ၀တြၢ်ကလုၢ်(၇)ထံၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲဒီးၦၤပၢဆှၢတၢ်ဖိႇသ၀ီသးၦၢ်ခဲလၢာ်လၢသုးမီၤစိရိၤပာ်ထီၣ်၀ဲတဖၣ်အံၤကဟးထီၣ်ကွံာ်လၢမူဒါပူၤန့ၣ်လီၤႉ “ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဆီထံးကီၢ်ဆၣ်အံၤ မ့ၢ်လၢထီဒါ၀ဲသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ဟံးဆူၣ်န့ၢ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤလၢအတဖိးသဲစးအဖံးတၢ်မၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအဃိကယဲၢ်မ့ၢ်ၦၤပၢဆှၢတၢ်ဖိလၢသုးမီၤစိရိၤပာ်ထီၣ်၀ဲတဖၣ်န့ၣ်တတူၢ်လိာ်၀ဲဘၣ်ႉလၢတၢ်န့ၣ်အဃိၦၤပၢဆှၢတၢ်ဖိဒီးသ၀ီသးၦၢ်လၢသုးမီၤစိရိၤပာ်ထီၣ်၀ဲတဖၣ်အံၤခဲလၢာ်ကဟးထီၣ်ကွံာ်လၢတဂၤလၢမူဒါပူၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါမ့အဲၣ်ဒိးဖံးမၤတၢ်တမံၤဂ့ၤတမံၤဂ့ၤလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဆီထံးကီၢ်ဆၣ်အတၢ်ပၢဆှၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ်ကဘၣ်ဟံးန့ၢ်အခွဲးလၢကီၢ်ဆၣ်ဘၣ်ထွဲတဖၣ်အအိၣ်ဒီးကဘၣ်လူၤပိာ်မၤထွဲတၢ်သိၣ်တၢ်သီဒ်တၢ်ပာ်လီၤဃာ်၀ဲတဖၣ်ႇဘၣ်ဃးကူၣ်သ့ႇဆူၣ်ချ့ႇၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ဂ့ၢ်ဒီးမ့မၤမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်ႇလီၢ်က၀ီၤတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်န့ၣ်ကဘၣ်တီၣ်ထီၣ်ဃ့အခွဲးလၢဆီထံးကီၢ်ဆၣ်အအိၣ်ဒီးတၢ်မ့ဟ့ၣ်အခွဲးမးမၤ၀ဲသ့အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢတၢ်ကပာ်ပနီၣ်၀ဲတၢ်စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ကဘၣ်လဲၤဟ့ၣ်လီၤအမံၤစရီလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဆီထံးကီၢ်ဆၣ်၀ဲၤဒၢးအအိၣ်အသိးမ့ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ကပံာ်ႇသ့ၣ်ၦၢ်ႇဘုၣ်ဖီၣ်မၤညၣ်ဒီးန့ဆၢၣ်တၢ်အိၣ်ယၢၤတဖၣ်န့ၣ်ကဘၣ်နုာ်လီၤဖံးမၤ၀ဲဒ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဆီထံးကီၢ်ဆၣ်ဘၣ်ထွဲ၀ဲၤကျိၤအတၢ်ပာ်ပနီၣ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဆီထံးကီၢ်ဆၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤလ့ၤတက့ၤတၢ်တဘၣ်မၤကသံၣ်မူၤဘှီးႇတၢ်ဂဲၤလိာ်ကွဲတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့ဘၣ်ဒီးလၢတၢ်တြီဆၢဒီသဒၢတကီၢ်ခါ(ခိ၀ံၣ်–၁၉)တၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်အဂီၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်တဖၣ်ကဘၣ်လူၤပိာ်မၤထွဲ၀ဲဆီထံးကီၢ်ဆူၣ်ချ့ဒီးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤ၀ဲၤကျိၤအတၢ်နဲၣ်လီၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဆီထံးကီၢ်ဆၣ်နဲၣ်လီၤ၀ဲတၢ်ကလုၢ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကလုၢ်လၢတၢ်နဲၣ်လီၤ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိခဲလၢာ်ကဘၣ်လူၤပိာ်မၤထွဲ၀ဲလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဒီး မ့တလူၤပိာ်မၤထွဲမၤကမၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတဖၣ်အံၤန့ၣ်ကဟံးန့ၢ်အရ့ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ပာ်လီၤဃာ်၀ဲတၢ်သိၣ်တၢ်သီအသိးတုၤလီၤတီၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဆီထံးကီၢ်ဆၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢပလီဟီၣ်က၀ီၤပူၤ(၄)သီတပယူာ်ဃီအဃိသ၀ီ(၅)ဖျၢၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်
လါယူၤလံ ၁ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ပလီဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ စးထီၣ်လါယူၤ ၂၇ သီတုၤလၢလါလၢာ်န့ၣ် ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢပယီၤသုးဒီးလီၢ်က၀ီၤတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုး(PDF)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ(၄)သီတပယူာ်ဃီအဃိသ၀ီ(၅)ဖျၢၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲသ၀ီဒီတဖျၢၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအဘူးဒီးဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုး(PDF)တဂၤစံး၀ဲ“တၢ်ဒုးစးထီၣ်ကဲထီၣ်ဖဲလါယူၤ ၂၇ သီ ဟါခီ ၇ နၣ်ရံၣ်ဒီးကဲထီၣ်တုၤလၢခဲအံၤလီၤႉ ဒ်သိးဒီးယမၤနီၣ်ဃာ်န့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အိၣ်အဘျီ(၂၀)ဘျဲၣ်လံႉ ပနၢ်ဟူလၢပယီၤသုးသံ(၃)ဂၤမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်လၢအံၤတကပၤခီန့ၣ်ဘၣ်ဒိ(၂)ဂၤႉခဲအံၤနါက့ပယီၤသုးဟဲထီၣ်တပယူာ်ဃီလီၤႉကဘီယူၤနါက့ဟဲဆှၣ်တၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကတီၢ်ခဲအံၤလၢပလီဟီၣ်က၀ီၤအပူၤမကၠံၤကိသ၀ီႇကၠီန့ၣ်ႇနါတီၤႇမီၤမံၣ်ဒီးကၠ့ၣ်ကၤသ၀ီ(၅)ဖျၢၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိခဲလၢာ်ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအသိးတၢ်သမံသမိးတၢ်လၢလၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်ဆၣ်ပူၤဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဖၣ်အံၤပိာ်မုၣ်ႇဖိဒံဖိသၣ်ႇသူၣ်က့သးၦၢ်တဖၣ်ဃုာ်ဒီးသ၀ီ(၅)ဖျၢၣ်အံၤၦၤနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်၀ဲ(၂ႇ၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါဒီးလၢၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးတၢ်ခိၣ်ဒုး(မိကၤ)အိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ လၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်ဆၣ်တကပၤစ့ၢ်ကီး စးထီၣ်လၢ(၂၀၂၁)လါယူၤထီၣ်သီန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်(၁ႇ၄၀၀)ဘျဲၣ်အံၤစ့ၢ်ကီး ကတီၢ်ခဲအံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးကသံၣ်ကသီတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤထီၣ် ၁၀ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး လၢပလီဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးကျိၤအနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်လၢအကယၤဟဲထီၣ်၀ဲလၢပလီကိသ၀ီႇနၣ်အ့ၤတီၤဒီးရှါဒိၣ်သ၀ီတကပၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအသိး ပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်ကၠီန့ၣ်သ၀ီပူၤဟံၣ်ဃီတနီၤဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်တပယူာ်ဃီအဃိကမျၢၢ်(၁၅၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢ
လါယူၤ ၃၀ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတနံၤအံၤလါယူၤ ၃၀ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ် ခီဖျိပယီၤသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢ မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံး ဂီၤလ့ၤ–အူကြ့ၣ်ထၣ်သ၀ီတပယူာ်ဃီအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်(၁ႇ၅၀၀)ဘျဲၣ် ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢထံကျိကၢၢ်နံၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲလါယူၤ ၂၆ သီအနံၤန့ၣ် ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ် လဲၤထီၣ်၀ဲအူကြ့ၣ်ထၣ်ပယီၤသုးကလၢၤဒီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဃိဂီၤလ့ၤႇစွ့ၤအ့မၠဲၤႇအူကြ့ၣ်ထၣ်ႇ၀ၣ်မံၤကျါသ၀ီ(၄)ဖျၢၣ်သ၀ီဖိ(၁ႇ၅၀၀)ဘျဲၣ်အံၤဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်လဲၤအိၣ်ကဒုသးဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ဂီၤလ့ၤထံကျိကၢၢ်ခိၣ်ဒီးဘုခ့ကျီးတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဖၢမုၢ်ဒံးလီၤႉသ၀ီ(၄)ဖျၢၣ်သ၀ီဖိတဖၣ်န့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်လၢကီၢ်ဆၢကျီးပူၤဒဲႇဘုခ့ကျီးဒဲႇ၀ၣ်ဖီလာ်သ့ၣ်ဖီလာ်ဒ်န့ၣ်လီၤမီၤနီၤႉတၢ်ကီတၢ်ခဲဖးဒိၣ်ညါႉတၢ်အီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်ကူတၢ်ကၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်လိၣ်ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်အဘူူးအတံၢ်ဟဲမၤစၢၤ၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲတနံၤအံၤဂီၤခီ ၂ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး ခီဖျိပယီၤသုးမီၤစိရိၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ ဘၣ်သံ၀ဲဒၣ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံပိာ်မုၣ်တဂၤလၢအအိၣ်ကဒုသးဖဲဂီၤလ့ၤထံကျိကပၤအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ မ့ၣ်ပိၢ်လၢသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲဖဲတနံၤအံၤလါယူၤ ၃၀ သီဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် အဖျၢၣ်ဒိၣ်န့ၢ်ဒံးအပူၤကွံာ်လၢညါဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲတဖၣ်ဒံးဒီးပိၢ်ဖးထီၣ်စ့ၢ်ကီးအကလုၢ်သီၣ်ဒိၣ်မးအဂ့ၢ်န့ၣ် (KNDO)တၢ်ဆဲးကျိးမူဒါခိၣ်တဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဟဲကွံာ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်တနံၤအံၤန့ၣ်အကလုၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဆူၣ်ကတၢၢ်လီၤန့ၣ်ပတဲသ့လီၤႉအကလုၢ်နါက့သီၣ်ဖးဒိၣ်ညါဒီးဟီၣ်ခိၣ်ဟူးဖးဒိၣ်ညါႉမ့မ့ၢ်တၢ်ဒုးဒုကဲထီၣ်အဖၢမုၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဂီၤလ့ၤအူကြ့ၣ်ထၣ်ပယီၤသုးကလၢၤတၢ်ဒုးအပူၤန့ၣ်ခံခီခံကပၤတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲအါမးအသိး ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲမဟါလါယူၤ ၂၉ သီမုၢ်နၤခီအဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး လၢလ့ၣ်ကိာ်လီၢ်က၀ီၤ ယသ့ၣ်ကူၤႇ ကၠီၣ်ကူၤႇလ့ကပီၤထံလီၤဆှူတကပၤဒီးကီးတရံးကလံၤထံးမံၣ်ကသ့ၤလူၢ်တကပၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အကျါပိာ်မုၣ်ႇၦၤမိၢ်ဒၢဃုာ်ဒီးဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်လိၣ်ဘၣ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးကသံၣ်ကသီ
လါယူၤ ၃၀ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကျိဖိအဃိ ၦၤလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အကျါပိာ်မုၣ်ႇဖိဒံဖိသၣ်ဃုာ်ဒီးၦၤမိၢ်ဒၢသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်အီၣ်တၢ်အီႇအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲဒီးကသံၣ်ကသီတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤအဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးတၢ်ခိၣ်ဒုး(မိကၤ)ႇကသံၣ်ကသီတဖၣ်ဒီးခီဖျိတၢ်စူၤခါအကတီၢ်အဃိထံၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဆူၣ်ချ့တၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ကညီပိာ်မုၣ်ကရၢ(KWO)ကရၢဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဘၣ်ဟးစံၣ်လၢၦၢ်ပူၤဒ်အံၤကီခဲဒိၣ်မးႉတၢ်အီၣ်တၢ်အီႇကသံၣ်ကသီတကူတလၢဘၣ်ႉအိၣ်နါက့တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်ဘၣ်ႉမ့နၢ်ဟူကျိဖးဒိၣ်သီၣ်ထီၣ်လံန့ၣ်သးပ့ၤနီၣ်က့ၤဖိ၀ၤဘၣ်စံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်လီၤႉမ့မ့ယၤန့ၣ်ခဲအံၤမးယတထံၣ်ဘၣ်လိာ်သးဒီးယဟံၣ်ဖိဃီဖိဒံးဘၣ်ႉဘၣ်စံၣ်မုၢ်ပြံပြါလၢအံၤတဒူၣ်လၢန့ၣ်တဒူၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤမ့ၢ်၀ဲဒၣ်သ၀ီ(၁၂)ဖျၢၣ်သ၀ီဖိအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၁ႇ၀၅၂၆)ဘျဲၣ်ဒီး လၢကီၢ်ဆၣ်၀ဲအံၤအပူၤကတီၢ်ခဲအံၤဘၣ်ဃးတၢ်မၤကမၣ်လုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်ကညီသးစၢ်ကရၢ(KYO)ဒီးကညီပိိာ်မုၣ်ကရၢ(KWO)တဖၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါလံာ်ပဲာ်အၢပဲာ်သီ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၃)ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒီးမိကီၢ်ဆၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီး(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)စုဒုၣ်တီၤအဖီလာ်ကရူၢ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤကိးနံၤဒဲးဒီး ပယီၤသုးတကပၤနီဟးထီၣ်လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်တပယူာ်ဃီအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါယူၤ ၂၉ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤလါယူၤ ၂၅ သီတုၤလၢ ၂၈ သီအနံၤန့ၣ် ခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ခဲလၢာ်(၆)ဘျီလၢ လၢၢ်ဒိၣ်ဒီးမိကီၢ်ဆၣ်သ၀ီတဖၣ်အပူၤဒီးတကးဒံးဘၣ်ပယီၤသုးဟ့ၣ်ပလီၢ်နီဟးထီၣ်က၀ီၤဒ့လၢအိၣ်လၢၢ်ဒိၣ်၀့ၢ်ပူၤဃုာ်ဒီးသ၀ီအဖျၢၣ်(၂၀)ဃၣ်ဃၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလါယူၤ ၂၅ သီတုၤလၢ ၂၆ သီအနံၤန့ၣ် ခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲ(၃)ဘျီႇ ဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးသံ(၁၉)ဂၤဒီး ဖဲလါယူၤ ၂၇ သီဒီး၂၈ သီအနံၤန့ၣ် ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ကဒီးအဃိ ပယီၤသုးသံ(၈)ဂၤန့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးမ့မ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တကပၤန့ၣ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၂၇ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲမၠ့ၣ်တၤက၀ီၤဒ့ႇသ့ၤတါက၀ီၤဒ့ ကမျၢၢ်လၢအိၣ်လၢၢ်ဒိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်လၢကဟးထီၣ်ကွံာ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးဖဲလါယူၤ ၂၈ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးလၢအိၣ်(ယွၤကၣ်လၣ်)သ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤနီဟးထီၣ်၀ဲယွၤကၣ်လၣ်သ၀ီႇထိ၀ါစဲၣ်ႇပၠံၤတီၤသၤကၠိကၠံဒီးစွ့ၤသီၤသ၀ီလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဒံးန့ၣ်လီၤႉ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ မိကီၢ်ဆၣ် နီၤကိသ၀ီႇယၤမၠိအီၤသ၀ီဒီး လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ကၠိကိသ၀ီႇလဲၤ၀ဲကၠံႇညီၤကိႇညီၤတါႇနယွဲပ့ၤႇငဘၠဲၣ်အ့ႇကၠိၣ်ကိႇအ့နဲၣ်ႇသဲကိႇ၀ဲလဘၠ့ႇအီၣ်ခၠ့ကိႇလဲလါကိႇစၣ်လဲႇမတီကိႇကၠွဲခၠိၤအ့ႇလီၢ်မုာ်သီႇလီၢ်မုာ်ပၢၤႇယွၤကၣ်လၣ်ႇထိ၀ါစဲၣ်ႇပၠံၤတီၤသၤကၠိကၠံႇစွ့ၤသီၤႇထ့ၣ်ပီၣ်ႇပၣ်တလါ၊ကၠ့ၤတၤမၠီၤႇအိၣ်မၠ့ၤဒူးႇထါပ့ၤကိႇမၣ်မၣ်ယါ(မုၢ်ထီၣ်)ႇမၣ်မၣ်ယါ(မုၢ်နုာ်)သ၀ီပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်အဖျၢၣ်(၃၀)သ၀ီဖိ(၁၆၁၃၇)ဂၤဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်၀ဲဖဲမဟါလါယူၤ ၂၉ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤပယီၤသုးလၢအနုာ်လီၤမၤဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ်န့ၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၂၀)ႇ(ခမရ-၁၂၄)ႇ(ခမရ–၄၃၉)ဒီး (ခမရ–၃၅၀)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်ဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုး(ခမရ–၂၀)သုးရ့ၣ်ခိၣ်အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်၀ဲဟ့ၣ်ပလီၢ်နီဟးထီၣ်၀ဲ သ၀ီ(၁၅)ဖျၢၣ်လၢအိၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ...
ဖိသၣ်ဘၣ်တၢ်ညၣ်ဂိၢ်သွံၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ဆါအါမးလၢပီၤ၀့ၢ်ဒီးအိၣ်ထီၣ်တုၤလၢတၢ်သံတၢ်ၦၢ်
လါယူၤ ၂၉ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ် ပီၤကီၢ်ဆၣ် သ၀ီ(၄)ဖျၢၣ်အပူၤန့ၣ် စးထီၣ်ဖဲလါယူၤထီၣ်န့ၣ်ဖိဒံဖိသၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ညၣ်ဂိၢ်သွံၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ဆါအါမးဒီး ဖဲလါယူၤ ၂၇ သီအနံၤန့ၣ်ဖိသၣ်သံကွံာ်တဂၤလၢတၢ်ဆါအံၤအဃိအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်ကသံၣ်သရၣ်တဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပီၤ၀့ၢ်ပူၤ မိနဲၤက၀ီၤဒ့ႇကတိၤႇသ၀ီအလၣ်ႇထါပ့ၤခၠီဒီးနၣ်ကၠံခၠီသ၀ီတဖၣ်အံၤ ခီဖျိပစိၤတဖၣ်ဒံၣ်ထီၣ်ဖးထီၣ်လၢထံကျိၤဘၣ်အၢဘၣ်သီပူၤအဃိဖိသၣ်(၅)နံၣ်ဒီး(၁၅)နံၣ်အဘၢၣ်စၢၤတဖၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ညၣ်ဂိၢ်သွံၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ဆါအါ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်ကသံၣ်သရၣ်တဂၤအံၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“စးထီၣ်လၢလါမ့ၤလၢာ်ဒီးလါယူၤထီၣ်မူခိၣ်စးထီၣ်စူၤလီၤန့ၣ်ဖိသၣ်တဖၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ညၣ်ဂိၢ်သွံၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ဆါအါမီၤနီၤႉဘၣ်၀ဲဒၣ်ဖိသၣ်(၅)နံၣ်တုၤလၢ(၁၅)နံၣ်မီၤနီၤႉၦၤဘၣ်အါလၢပီၤ၀့ၢ်(မိနဲၤ)က၀ီၤဒ့ပူၤႉဖဲအ၀ဲတနံၤန့ၣ်ၦၤဖိသၣ်လၢအိၣ်(စ့ကၠဲၣ်)တဂၤတၢ်ဘၣ်အီၤနးဒီးသံ၀ဲမီၤနီၤႉထံကျိၤဘၣ်အၢပံးသးအဃိနး၀ဲတစဲးမီၤနီၤႉတၢ်ဆါအံၤဘၣ်ၦၤသ့ကိးဂၤဒဲးလီၤႉမ့မ့ၢ်တၢ်ဆါအတၢ်ပနီၣ်ဒုဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢသးနံၣ်ဘီၣ်ၦၢ်ဒီးလီၤဆီက့ၤလၢတၢ်ဆါအကလုာ်လီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒူသ၀ီက၀ီၤဒ့လၢတၢ်ဆါကဲထီၣ်သးအပူၤတဖၣ်န့ၣ် သုးမီၤစိရိၤအဆူၣ်ချ့ကိတိာ်၀ဲၤကျိၤဒီးဂာ်တဲာ်ဂီၤကရူၢ်တဖၣ်ဟဲခးကသံၣ်မၤသံတၢ်ဃၢ်လၢသ၀ီပူၤထံကမါအိၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကသံၣ်သရၣ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖိသၣ်လၢအဘၣ်တၢ်ညၣ်ဂိၢ်သွံၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ဆါ(၅)မျးကယၤဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်တၢ်ဆါအပတီၢ်အံၤကဲထီၣ်သးတုၤလၢတၢ်ညၣ်ဂိၢ်သွံၣ်ဟးထီၣ်လၢနးနးကျံၤကျံၤသ့၀ဲဒီးမ့ကဲထီၣ်သးလၢသွံၣ်လီၤယွၤႇသွံၣ်ဟးထီၣ်န့ၣ်ခီဖျိသးသမူတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်အဃိကရူၢ်လၢအံးထွဲကွၢ်ထွဲဆူၣ်ချ့တဖၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်ကျိၤကျဲလၢတၢ်ကတြီဆၢဒီသဒၢတၢ်ဆါအံၤလၢ(social media)အပူၤအိၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၤဆီဒၣ်တၢ်တၢ်ညၣ်ဂိၢ်သွံၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ဆါအတၢ်ပနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲကသါချ့ႇဘှီးလီၤလၢ(coffee)အလွဲၢ်ႇဘှီးတပယူၤဃီႇမဲကူၤသွံၣ်ယွၤလီၤႇဖိသၣ်အစုလီၤၦဲာ်ခီၣ်လီၤၦဲာ်ႇအိၣ်တသ့အိၣ်တဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉခီဖျိတၢ်ဆါအံၤကဲထီၣ်သးလၢပစိၤအ့ၣ်အဃိဒ်သိးဖိသၣ်တဖၣ်ပစိၤသုတအ့ၣ်အီၤတဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ် ကူသိးဘံၣ်ဘံၣ်ဘၢဘၢႇမံလၢပ့ၢ်ပီၤပူၤႇသူပ့ၢ်ပီၤလၢတၢ်မၤဃာ်အီၤဒီးကသံၣ်ပစိၤႇဖူလိၤဒီး(mosquito repellent)ကသံၣ်ဖူဒီးဖိသၣ်တဖၣ်ကဂဲၤလိာ်ကွဲလၢတၢ်လီၢ်လၢအကပီၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၃၀ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ကညီကီၢ်စဲၣ် ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ် ထါတီသ၀ီအပူၤန့ၣ် ခီဖျိတၢ်ညၣ်ဂိၢ်သွံၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ဆါအဃိဖိသၣ်သံတဂၤကဲထီၣ်သးဒံးန့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤလၢကညီကီၢ်စဲၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဘုသိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဃိၣ်လိာ်ကျိကၢၢ်ခိၣ်အံတူၢ်ထၣ်သ၀ီတကပၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး တၢ်ညၣ်ဂိၢ်တၢ်ဆါကဲထီၣ်သးဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဆူၣ်ချ့ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိပယီၤသုးအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဟဲအါထီၣ်လၢဖၣ်အၣ်–လူၢ်ပျဲၢ်ကျဲမုၢ်ဒီတကျိၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤသူက့ၤကျဲလၢသ၀ီကျဲ
လါယူၤ ၂၈ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်–လူၢ်ပျဲၢ်ကျဲမုၢ်ဒီတကျိၤန့ၣ်စှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤခီဖျိပယီၤသုးဆီလီၤတြဲၤ အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ကိးမုၢ်နံၤမုၢ်နၤအဃိဒူသ၀ီလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ခိၣ်ဃၢၤတဖၣ်အံၤ မ့လဲၤထီၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်သူက့ၤ၀ဲကျဲလၢသ၀ီကျဲလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တီၤကလ့သ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲ“ကအိၣ်သၢသီလံႉမုၢ်နၤခီမုၢ်ဆါခီပယီၤသုးဆ့ၣ်နီၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်လၢဖၣ်အၣ်–မဲဘီၤကျဲဖးဒ့တုၤလၢတီၤကလ့–မံၣ်စၤတြဲၤႇထံၤလိၤ–ဒီၤလါကျဲဖးဒ့ႇဒဲပၠၣ်ႇ လူၢ်ပျဲၢ်ကျဲနုာ်လီၤဟးထီၣ်တြဲၤတဖၣ်မီၤနီၤႉ ထၢ၀ဲဒၣ်သိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအဘူးအလဲႉသမံသမိး၀ဲအါလၢလီၢ်က၀ီၤဖိအဆဲးကဲးမီၤနီၤႉသမံသမိးဃုာ်၀ဲဒီးလီတဲစိႇမ့တပၣ်ဘၣ်န့ၣ်မၤဘံဘူတၢ်ႉသ၀ီဖိတဖၣ်ကလဲၤထီၣ်လၢဖၣ်အၣ်တဘျီန့ၣ်တလဲၤလၢကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်လၢၤဘၣ်လဲၤက့ၤလၢသ၀ီကျဲလီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်ႇကီးတရံးႇလူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ႇကရူၢ်ကရၢလၢအဆဲးလီၤ(NCA)တနီၤန့ၣ် ဆီလီၤတြဲၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်လၢကီၢ်ဆၣ်တဘ့ၣ်ဒီးတဘ့ၣ်အဘၣ်စၢၤကျဲမုၢ်ခိၣ်ဒီးဃ့အီၣ်စ့အိၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤတအိၣ်အါအါလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်ကဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဂီၢ်သူက့ၤကျဲလၢသ၀ီကျဲအဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢၦၤဂ့ၢ်၀ီဒီးဆူၣ်ချ့တၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤတနံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအၦၤတဖၣ်နုာ်လီၤမၤဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိလၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်ႇမၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ႇဖၣ်ပူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒီးသၣ်တီၣ်ကီၢ်ဆၣ်တကပၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီး(KNLA/KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤကိးမုၢ်နံၤဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤဒူသ၀ီဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံတဖၣ်အနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီး ခီဖျိကျဲတၢ်ဆဲးကျိးဆိကတီၢ်သးအဃိထံၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်အိၣ်ဆိလီၢ်ကျဲဒီးအီၣ်အီတၢ်ကီတၢ်ခဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်မၤသံကမျၢၢ်တစှၤန့ၢ်(၅)ဂၤဖဲတၢ်ဒွဲၣ်အူနိၣ်ဖးထီသ၀ီအခါႇလီၢ်က၀ီၤဖိဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်အဂၤ(၇ႇ၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်
လါယူၤ ၂၇ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤ သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါယူၤ ၂၅ သီအနံၤ ပယီၤသုးနုာ်လီၤဒွဲၣ်အူနိၣ်ဖးထီသ၀ီအဆၢကတီၢ်တၢ်မၤသံကွံာ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တစှၤန့ၢ်(၅)ဂၤဘၣ်ဒီး လီၢ်က၀ီၤဖိအဂၤ(၇ႇ၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါယူၤ ၂၅ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF) အနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်အဂၤ(၃၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အံၤနုာ်လီၤ၀ဲဒၣ်လၢနိၣ်ဖးထီသ၀ီဒီးဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲသီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီးလီၢ်က၀ီၤဖိအဟံၣ်အဃီတကးဘၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးခးသံကွံာ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤပိာ်မုၣ်(၂)ဂၤဒီးပိာ်ခွွါ(၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ဒွဲၣ်အူသ၀ီဖဲဟါခီ(၄)နၣ်ရံၣ်ႉမ့၀ံၤဒွဲၣ်အူဃုာ်ဒီးသီခါဖၠၣ်စ့ၢ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်အကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ဒီး(BGF)စ့ၢ်ႉၦၤအိၣ်တ့ၢ်လၢသ၀ီပူၤတဖၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်မၤသံ၀ဲႉမၤဒၢၣ်မၤလီၤ၀ဲ၀ံၤမၤသံကွံာ်၀ဲႉမၤသံ၀ဲအကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ဒီးၦၤမုၣ်ကနီၤဖိႇအမုၢ်ၦၢ်နါက့ပၣ်စ့ၢ်လီၤႉဟဲထီၣ်ဒီးဒွဲၣ်အူသ၀ီတဘျီဃီလီၤႉဟံၣ်ကအိၣ်အဖျၢၣ်(၃၀၀)ဘျဲၣ်န့ၣ်ဒွဲၣ်အူ၀ဲ(၁၀၀)ဘျဲၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲပယီၤသုးကျိၤဟဲထီၣ်လၢနိၣ်ဖးထီအကတီၢ်တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲလၢဟီၣ်က၀ီၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးကတီၢ်ခဲအံၤပယီၤသုးတဖၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲလၢနိၣ်ဖးထီသ၀ီပူၤအဖၢမုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးလၢအဒွဲၣ်အူသ၀ီအံၤမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၉)ဒီးဟဲထီၣ်၀ဲဒၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒွဲၣ်အူကွံာ်သ၀ီအဃိ နိၣ်ဖးထီသ၀ီဖိအမဲာ်ညါနိၣ်ဖးလဲၢ်ႇကီးလၢၢ်ဒီး၀ံရီသ၀ီလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤဖိအဂၤ(၇ႇ၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤတနီၤန့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲလၢသထူၣ်ႇကၠဲၣ်ကီၤဒီးကၠဲၣ်ထိၤ၀့ၢ်တကပၤအိၣ်၀ဲအသိးတနီၤန့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲလၢသ၀ီအဂၤဒီးကစၢၢ်ကလိကျါအိၣ်၀ဲအဃိ လိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံံာ်လါယူၤ(၁)သီအနံၤစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးဖိ(၂)ဂၤလၢအဟဲနုာ်လီၤလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအံၤ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဖီၣ်ဃာ်၀ဲဒီးဖဲန့ၣ်ပယီၤသုး(ခမရ–၉)တဲပျံၤ၀ဲလၢတၢ်မ့တပျၢ်လီၤၦၤခံဂၤအံၤဘၣ်န့ၣ် ကဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်နိၣ်ဖးလဲၢ်ႇနိၣ်ဖးထီသ၀ီအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးနုာ်လီၤဟူးဂဲၤအါထီၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိ တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲဒီးဟီၣ်က၀ီၤ(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်အသိး ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူဒူသ၀ီပူၤလၢတၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်နီၤတမံၤဘၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ(၂၃)သီအနံၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိပယီၤသုးလၢအိၣ်ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်နးကၠံသုးကလၢၤအံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူအံကၠုၢ်ခံသ၀ီပူၤအဃိ ဖိသၣ်(၁)နံၣ်ဒီးဖိသၣ်မိ(၂၅)နံၣ်ခံဂၤသံကွံာ်၀ဲကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးဒံးန့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးပညိၣ်ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဒီးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤကိးနံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်
လါယူၤ ၂၇ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ် တလါအံၤအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးပညိၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဒီးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကညီၦၤဂ့ၢ်၀ီကရူၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါယူၤ ၂၆ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးအံၤအိးထီၣ်၀ဲတၢ်ဒုးမဲာ်သၣ်ဟဲအါထီၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဒီး ကိးမုၢ်နံၤဒဲးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်အသိး ခီဖျိပယီၤသုးအံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူဒူသ၀ီပူၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကညီၦၤဂ့ၢ်၀ီကရူၢ်အၦၤကတိၤတၢ်ပၢစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးအံၤအိးထီၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်ဒုးမဲာ်သၣ်လၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒီးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တဖၣ်မီၤနီၤႉမ့ဘၣ်တဲန့ၣ်ပညိၣ်၀ဲဒၣ်ကမျၢၢ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်ဒီးခးလီၤ၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးႇဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဟဲအါထီၣ်မီၤနီၤႉတလါညါအံၤအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ခးလီၤ၀ဲကိးမုၢ်နံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤဖိသူၣ်က့သးၦၢ်တဖၣ်အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ဟဲနးထီၣ်၀ဲဒီးကၠိထီၣ်အကတီၢ်စ့ၢ်ကီးလီၢ်က၀ီၤဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်တထီၣ်ဘၣ်ကၠိဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ထံၣ်ဘၣ်၀ဲအိၣ်ဆိးအီၣ်အီတၢ်ကီတၢ်ခဲဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးအံၤမၢ၀ဲဒၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်ကရၢကရိလၢအိၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်သ၀ီအဖျၢၣ်(၁၂၀)ဘျဲၣ်အပူၤတဖၣ်ကဟးထီၣ်ကွံာ်လၢသ၀ီပူၤဒီးတဲပျံၤ၀ဲလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)မ့တဟးထီၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိကဘၣ်ဟးထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကညီၦၤဂ့ၢ်၀ီကရူၢ်အၦၤကတိၤတၢ်ပၢစံးအါထီၣ်၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးမၢသ၀ီအဖျၢၣ်(၁၂၀)ဘျဲၣ်လၢအိၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤတဲဘၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လၢကဟးထီၣ်ကွံာ်လၢသ၀ီပူၤႉမ့တဟးထီၣ်ဘၣ်န့ၣ်သ၀ီဖိကဘၣ်ဟးထီၣ်ႉမ့တမၤဒ်န့ၣ်ဘၣ်န့ၣ်တဲပျံၤ၀ဲလၢကခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢသ၀ီပူၤမီၤနီၤႉဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်၀ဲအံၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တဲဃာ်၀ဲဒူသ၀ီခိၣ်နၢ်တနီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤဖဲလါယူၤ ၂၄ သီအနံၤန့ၣ် KNU ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါဒံး၀ဲလၢ ပယီၤသုးဟ့ၣ်ပလီၢ်တဲပျံၤနီဟးထီၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤသ၀ီကရူၢ်(၃)ကရူၢ်လၢသ၀ီအိၣ်(၁၅)ဖျၢၣ်အံၤကဟးထီၣ်ကွံာ်လၢသ၀ီပူၤန့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤပယီၤသုးလၢအနုာ်လီၤမၤဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ်မ့ၢ်၀ဲခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၂၀)ႇ(ခမရ–၁၂၄)ႇ(ခမရ–၄၃၉)ဒီး (ခမရ–၃၅၀)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်ဒီးၦၤလၢအကိးထံၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်လီၢ်က၀ီၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးမ့ၢ်၀ဲ(ခမရ–၂၀)သုးရ့ၣ်ခိၣ် အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ််လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤအသိးန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤန့ၣ်ပယီၤသုးနုာ်လီၤမၤဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤႇကးတံၢ်ဃာ်၀ဲကျဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဒီးခံခီခံကပၤတၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူဒူသ၀ီပူၤဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီးဖီၣ်မၣ်ဒၢၣ်မၤလီၤကမျၢၢ်တဖၣ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤလၢလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢတက့ၤဘၣ်ဒံးဆူအဒူသ၀ီတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအိၣ်ဒံး၀ဲအဂၤ(၅ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ