“စ့ၦဲၤကု ဘုတၦဲၤကုႇ တုၤအိၣ်ၦၤလံကီၢ်ဝံစု”
၁.နၤယၤတုၤလၢကီၢ်ဝံစု ၅.မူခိၣ်မူထံးတဘၣ်လီၢ် နီၢ်တဘၣ်ဆုတဘၣ်ဂုၤ ခုးဒီးစံ၁် တဂ့ၤဝဲၤလီၢ် ကီၢ်ဝံစုတုၤအိၣ်ပဝဲ တၢ်သူတၢ်သၣ်ဖီတစဲ နီၢ်ဒီးစီ တမၤမုၢ်ဝဲၤ ...
သးစၢ်ကြၢးဟးဆှဲး၀ဲကလုာ်တၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ် တၢ်ထံၣ်လၢတကပၤဒ့အဂ့ၢ် (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဆီၣ်သခူ
လါမ့ၤ ၂၄ သီႇ၂၀၁၉နံၣ်ႇစီၤမၠၣ်အူသၣ် ကီၢ်တဘ့ၣ်လၢ ကလုာ်ဒူၣ်တဖၣ်အိၣ်ဆိး၀ဲအါဖုအံၤအပူၤ ကညီသးစၢ်တဖၣ်ကြၢး ဟးဆှဲး၀ဲတၢ်သူၣ်ထီၣ်က လုာ်လၢတကပၤဒ့အံၤအဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကညီဒီကလုာ် စၢဖှိၣ်ကရၢ နဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤ (၂) ပဒိၣ်စီၤလၣ်ထိ ဆီၣ်သခူထီၣ်၀ဲဖဲ တၢ်မၤလၤကပီၤ၀ဲ အနံၣ် ၃၀ၦဲၤထီၣ် ကညီသးစၢ်အမုၢ်နံၤ ဖဲ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇ ၀ီၢ်ရီကီၢ်ဆၣ်ဘျီ အပူၤဖဲလါမ့ၤ၂၃သီအနံၤ တတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉ ကညီသးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ် လၢအၦၤကလုာ်အဂီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇ ထံကီၢ်အဂီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ ကဘၣ်မၤဖိးမံလိာ်အသးဒီး ကလုာ်ဒူၣ်အတၢ်အိၣ်သး လၢတၢ်တဒ်သိးလိာ်သးဘၣ်ဒီး လၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်ထံကီၢ်အဂီၢ်သုတလဲၤအီၤတကပၤဒ့ဘၣ်ဒီး ဟးဆှဲးဘၣ်အီၤ အဂ့ၢ်ပဒိၣ်စီၤလၣ်ထိစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “လၢတၢ်ဃ့ထီၣ်တလိၣ်ဘၣ်ကလုာ်တၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ဘၣ်န့ၣ် အိၣ်စ့ၢ်ကီး ဒီးတၢ်အခီၣ်တဃာ်လၢတဘၣ်လဲၤတကပၤဒ့လၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်ကလုာ်ဂ့ၢ်၀ီဘၣ်ႉ တၢ်မ့ၢ်တသူၣ်ထီၣ်စၢၤသွဲၣ်သီ သးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်န့ၣ် ကလုာ်အသုးသ့ၣ် တၢ်အိၣ်ဖျါလၢအမ့ၢ်လံာ်လဲၢ်ႇကျိာ်ႇတၢ်ဆဲးတၢ်လၤတဖၣ်ႇလုၢ်လၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ကဟါမၢ်န့ၣ်လီၤႉ သးစၢ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ် ကနၢ်ပၢၢ်လိာ်သးႇ ပာ်ကဲလိာ်သးကဒဲကဒဲ၀ံၤ ကသူၣ်ထီၣ်သကိးႇလဲၤဃူဃူဆူဖဲၣ်ဒရဲၣ်ကီၢ်စၢဖှိၣ်န့ၣ်လီၤ ”အဂ့ၢ် ပဒိၣ်စီၤလၣ်ထိ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ နံၣ် (၃၀) ၦဲၤထီၣ် ကညီသးစၢ်ကရၢ အမုၢ်နံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲန့ၣ် ကညီသးစၢ်လၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကီၢ်ရ့ၣ် ၇ဘ့ၣ်အပူၤ ဒီးသးစၢ်ခိၣ်နၢ်လၢတၢ်လီၢ်အါတီၤခၢၣ်စးခဲလၢာ် တကထိဃၣ်ဃၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ မူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤ တၢ်ဒုးနဲၣ်ပာ်လီၤ၀ဲ ကညီသးစၢ်ကရၢ တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤ...
ယိၤဒိၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲတဖၣ် တၢ်တဲပျံၤအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢ တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂ့ၢ် ယိၤဒိၣ်ၦၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယာ်တဲ၀ဲ
လါမ့ၤ၂၄သီႇ၂၀၁၉နံၣ်ႇစးအဲၣ်စူ ယိၤဒိၣ် ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်စၢၦၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲတဖၣ်လၢတၢ်ပတုာ်ကွံာ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီယံာ်၀ဲတနံၣ်ဘျဲၣ်လၢအနီၢ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ ၆ႇ၀၀၀ဘျဲၣ် အံၤန့ၣ် ကတီၢ်အံၤကီၢ်ပဒိၣ်ဒီး (၀း)သုးမုၢ်ဒိၣ်(UWSA)တဖၣ် တၢ်မၤလဲၢ်ထီၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအဃိ တၢ်တဲပျံၤတဲဖုးလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအိၣ်အဂ့ၢ် ယိၤဒိၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ဒီး ယိၤဒိၣ်ကီၢ်စဲၣ် ၦၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲတဖၣ်ကမံးတံာ်(TB)သ့ၣ်တဖၣ်ထုးပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲဖဲ လါမ့ၤ၁၃သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ပယီၤသုးမုၢ်ဒိၣ်တဖၣ် ဟဲမၤလဲၢ်၀ဲဟီၣ်က၀ီၤဖဲ ယိၤဒိၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤ(၅)ခါအပူၤႇ တ့ထီၣ်ကျဲသီႇ ပျၢ်ထီၣ်၀ဲ( Drone )ကဘီယူၤဒိတၢ်ဂီၤအမဲာ်ညါ ဖဲတနံၣ်အံၤ လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤအတီၢ်ပူၤ ခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်တဖၣ်လၢ ဒဲက၀ီၤခံဘ့ၣ်အပူၤဒီး (UWSA)စ့ၢ်ကီး ဟဲမၤလဲၢ်ဆှၢအါထီၣ်သုးတဖၣ်လၢ ယိၤဒိၣ် ကလံၤစိးဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤတဖၣ်အပူၤအဂ့ၢ် ပာ်ဖျါဃာ်၀ဲလၢလံာ်တၢ်ပာ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါတဘ့ၣ်အံၤ ၦၤကတိၤတၢ်ပၢလၢအမ့ၢ် စဲယွဲးလွ့ၣ်စံး၀ဲ“ဆၢကတီၢ်အံၤ တၢ်အီၣ်တၢ်အီန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢအရ့ဒိၣ်ကတၢၢ်လီၤႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ အဲၣ်ဒိးဃ့လၢကမၤစၢၤလီၤႉ လၢအဂၤတခါန့ၣ် ကီၢ်ပဒိၣ်တကပၤလီၤႉ တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်မ့ၢ်အိၣ်မး ကီၢ်ပယီၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲတဖၣ်က့ၤလၢနီၢ်ကစၢ်တၢ်လီၢ်ကန့ၢ်ႇ တၢ်အရ့ဒိၣ်န့ၣ် ကီၢ်ပဒိၣ်တကပၤ ကြၢးတဲသကိး၀ဲ တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တၢ်မၤတဖၣ်လၢအဆိအချ့”အဂ့ၢ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ယိၤဒိၣ်ၦၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ လၢအပူၤကွံာ် (UN)ဒီးထံဂုၤကီၢ်ဂၤၦၤဟ့ၣ်မၤဘူၣ်တၢ်တဖၣ်ႇ(INGO)တဖၣ် မၤစၢၤအ၀ဲသ့ၣ် ဘၣ်ဆၣ် ဖဲအပူၤကွံာ် ၂၀၁၇နံၣ်အပူၤ တၢ်ပာ်ပတုာ်ကွံာ်၀ဲတၢ်မၤစၢၤတဖၣ်ဒီး ကတီၢ်အံၤ ယိၤဒိၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲတဖၣ်ဘၣ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်၀ဲလၢ ကီၢ်ပူၤႇကီၢ်ချၢၦၤဟ့ၣ်မၤဘူၣ်တၢ်တဖၣ် တစိၢ်တလီၢ်တၢ်မၤစၢၤအပူၤလီၤအဂ့ၢ် စဲယွဲးလွ့ၣ်တဲအါထီၣ်၀ဲလီၤႉ လၢန့ၢ်အမဲာ်ညါ ဖဲအပူၤကွံာ် လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤအပူၤန့ၣ်...
တၢ်မၤထီထီၣ် ကညီကလုာ်ဂ့ၢ်၀ီဒီးထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်မၤလိ၀ံၤလံ
လါမ့ၤ ၂၃ သီႇ၂၀၁၉ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခံဘျီတဘျီ တၢ်မၤထီထီၣ်ကညီကလုာ်ဂ့ၢ်၀ီဒီးထံရူၢ်ကီၢ်သဲး သရၣ်တၢ်သိၣ်လိလၢ တၢ်မၤအီၤဖဲ(KNU/KNLA-PC) ၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ် ကီၤတရံးကီၢ်ဆၣ်ႇ ထိၣ်ကီးကိသ၀ီ စးထီၣ်လါမ့ၤ၁၃သီတုၤ ၂၃သီအနံၤလၢကတီၢ်ယံာ်၀ဲ၁၀သီအံၤ၀ံၤလံအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤႉ ကညီသးစၢ်ကရၢ(KYO)ဒီးကညီသးစၢ်ဘျးစဲ(KYN)တဖၣ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲ၀ဲဒၣ်ဒီး ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲတၢ်သိၣ်လိအံၤ မ့ၢ်ဒ်သိးကညီသးစၢ်တဖၣ် လၢကလုာ်ဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိာ်ပာ်ႇ ကလုာ်တၢ်ဃူတၢ်ဖိးအပူၤ ကနုာ်လီၤမၤစၢၤအီၤဒီး စၢၤသွဲၣ်မူဒါတၢ်မၤတဖၣ်အံၤ ကသးအိၣ်၀ဲအဂီၢ်ဒီးကဟံးန့ၢ်မၤထွဲ၀ဲအဂီၢ် ပညိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်တၢ်သိၣ်လိမူဒါခိၣ်စီၤအဲၣ်ကီၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “ပ၀ဲကညီသးစၢ်တဖၣ် လၢကလုာ်တၢ်မုၢ်လၢ်ကွၢ်စိကတုၤဃီၤအဂီၢ် မူဒါလၢလီၤဘၣ်ၦၤန့ၣ် ကနုာ်လီၤမၤထွဲအဂ့ၢ် ပညိၣ်အီၤန့ၣ်လီၤႉ မ့ၢ်၀ံၤကနၢ်ပၢၢ်အါထီၣ် ကညီထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဒီးကလုာ်တၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်တဖၣ်ဒီးကဟ့ၣ်ခီနီၤလီၤ၀ဲလၢ ကညီသးစၢ်အဂၤတဖၣ်ကသ့အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ” အဂ့ၢ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်သိၣ်လိကတီၢ်ယံာ်၀ဲ ၁၀သီအံၤ အပူၤ (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်) ကီၢ်ရ့ၣ် (၇)ဘ့ၣ်အပူၤ (KYO)သးစၢ်တဖၣ်ႇ(KYN)ကညီသးစၢ်တဖၣ်လၢတၢ်လီၢ်အါတီၤဒီး တၢ်ဘၣ်ဘျုး ဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ် ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ် (ဒံၣ်ခ့ၣ်ဘံၣ်အ့ၣ်), (KNU/KNLA-PC)သးစၢ်တဖၣ်ဒီး(KCSG)ကညီးသးစၢ်တဖၣ်ခဲလၢာ် ၄၇ဂၤဟဲထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်သိၣ်လိ၀ဲန့ၣ်အပူၤ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲတၢ်သိၣ်လိတဖၣ်ဒ်အမ့ၢ် ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးစဲအ့ၣ်ႇ ကညီကလုာ်တၢ်ဟူးဂဲၤတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤႇ တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တၢ်လဲၤကျဲဒီး (Nation Building)သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်သိၣ်လိအဂီၢ် (ခ့ၣ်အဲယူၣ်) ထီဘိကမံးတံာ်ပဒိၣ်စီၤသမ့ၣ်ထိ ဒီး တၢ်သိၣ် လိသရၣ်ဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် ဟ့ၣ်၀ဲတၢ်သိၣ်လိန့ၣ်လီၤႉ တၢ်မၤထီထီၣ်ကညီကလုာ်ဒီးထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်သိၣ်လိလၢ(Nation Building...
တၢ်ထုးထီၣ်၀ဲလံာ်(Animal AR)အဆိကတၢၢ်လၢတၢ်ကမၤလိန့ၢ်၀ဲကညီလံာ်လဲၢ်
လါမ့ၤ၂၂သီႇ ၂၀၁၉ႇ စီၤထိလ့ လၢတၢ်ကဃုမၤလိ၀ဲကညီစှီၤကျိၤကန့ၢ်ညီအဂီၢ်ကညီသးစၢ် (IT)အၣ်တံၣ် အၦၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ကရူၢ်(Blue Frog)စဲးဖီၣ်ကဟၣ်ခီပနံၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ (Animal AR -Karen version)အလံာ်လၢတၢ်ကသူဃုာ်အီၤဒီး Application ဒီးမၤ၀ဲတၢ်ဟ့ၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါ ဖဲလါမ့ၤ၂၂သီႇဂီၤခီအဆၢကတီၢ်လၢ( MICT Park)အရူ ၀့ၢ်တကူၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ (Animal AR)လံာ်အံၤန့ၣ် လၢတၢ်ကစူးကါအီၤအဂီၢ် အဆိကတၢၢ်န့ၣ် တၢ်ကဘၣ်လဲၤ (Download)၀ဲတၢ်သိၣ်လိကညီလံာ် Application လၢ( Google play Store)အပူၤ လၢတၢ်ကသူဘျးစဲအီၤ ဒီးလံာ်လၢတၢ်ဖးအီၤကန့ၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ လၢလံာ်(Animal AR)အိၣ်ဃုာ်ဒီး QR barcode)အံၤ တၢ်ဖးအီၤ လၢ(Screen) န့ၢ်၀ဲတုၤလၢသၢဂၤ န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ကစူးကါအီၤအဂီၢ် အိၣ်ဃုာ်၀ဲဒီးတၢ်နဲၣ်ကျဲအဂ့ၢ် ၦၤလၢအဒုးအိၣ်ထီၣ်(Blue Frog)စီၤလၢယဂီၢ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၀့ၢ်တကူၣ်ကညီဂ့ၢ်၀ီကိတိာ်နီၢ်ပါသ့ၤစၤမၠိလၢအဟဲဖဲတၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါမူးတဂၤအံၤစံး၀ဲလၢ“အခဲအံၤန့ၣ် ဟံၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ် အိၣ်ဒီး Smart Phone အစှၤကတၢၢ်တဖျၢၣ်ကိးဖျၢၣ်ဒဲးလီၤႉ (Mobile ) မိၤဘဲလ်ဖိဒီး(Game ) ၊ Softwareစ့ၢ်ကီး ညီ၀ဲလၢဖိသၣ်အဂီၢ် လၢကမၤလိန့ၢ်၀ဲကညီအလံာ်ဒီးကလဲၤနုာ်၀ဲဆူအခိၣ်နူာ်ပူၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်အံၤမ့ၢ်၀ဲတၢ်မၤၦဲၤ၀ဲတၢ်လီၤဟိန့ၢ်တခါန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒ်သိးအံၤတဖၣ် ကအိၣ်ထီၣ်အဂီၢ် ၦၤလၢအပာ်ဖှိၣ်မၤသကိး...
၀့ဖိကစၢၢ် တၢ်လီၢ်ဟီၣ်က၀ီၤအံၤ တၢ်တိာ်ပာ်လၢတၢ်ကမၤ၀ဲတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤအလီၢ်
လါမ့ၤ ၂၁သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ စီၤထိလ့ တလၢၤကီၢ်စဲၣ်ႇ သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ႇ ၀့ဖိကစၢ်တၢ်လီၢ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ် တၢ်တိာ်ပာ်အိၣ်လၢ ကဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ ဒူသ၀ီကမျၢၢ်တဖၣ် တၢ်လဲၤတၢ်က့ၤတၢ်မၤ(CBT)အဂ့ၢ် တလၢၤကီၢ်စဲၣ်ႇ ကလုာ်ဒူၣ်ဂ့ၢ်၀ီဘျီၣ်ဒိၣ်ကမံးတံာ်ကရူၢ်ခၢၣ်စး စီၤကၠီၣ်မိစံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲ လါမ့ၤ ၂၁သီန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “ကီၢ်စဲၣ် ဟိၤထဲဒီးတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤ၀ဲၤကျိၤခိၣ်ဒီးယၤႇ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ် လဲၤလီၤကွၢ်၀ံၤ ဟံးန့ၢ်သ၀ီဖိသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ပာ်သးဒီးသ၀ီဖိတဖၣ်တူၢ်လိာ်၀ဲႇ ဒီးဒုးအိၣ်ထီၣ်လီၢ်က၀ီၤ ၀့ဖိကမံးတံာ် ဖဲအပူၤကွံာ် ၂နွံအတီၢ်ပူၤ လၢ ကမၤအဂီၢ် အိၣ်လံ၀ဲမျးကယၤ ၉၀ ဃၣ်ဃၣ်လံႉ အိၣ်တ့ၢ်ဒၣ်ကဘၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီး တၢ်လဲၤတၢ်က့ၤ အ့ကၠ့ၣ်စံၣ်တဖၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ် စီၤကၠီၣ်မိတဲ၀ဲလီၤ. ၀့ဖိကစၢၢ်အ၀ဲန့ၣ်အိၣ်ဖဲတလၢၤကီၢ်စဲၣ်ႇ သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ႇ ဒူယ့ဆ့ၣ်သ၀ီႇ ကဘၣ်လဲၤလၢဒိၤသမံၣ်ကျိ တနၣ်ရံၣ်တခီဃၣ်ဃၣ်လၢချံဒီး မ့ၢ်လဲၤန့ၣ် နကွၢ်ကီ၀ဲထံကျိနံၤတၢ်ဃံတၢ်လၤတဖၣ်ဒီးလဲၤဟးလၢ၀့ဖိလ့ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၢ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၢ်အမဲာ်ညါ တၢ်လီၢ်အဘူးဖဲန့ၣ် ဃုသ့ၣ်ညါန့ၢ်စ့ၢ်ကီးဒီး ဒၣ်ကၠဲၣ်ကစၢၢ်ႇ မီလ့ကစၢၢ်ထူၣ်လ့ပူၤတဖၣ်ႇ တၢ်လဲၤတၢ်က့ၤလၢ အအိၣ်ဒီးတၢ်သူၣ်ပိၢ်သး၀းႇ ဃုသ့ၣ်ညါကညီဖိတဖၣ် လုၢ်လၢ်ထူသနူတၢ်ဆဲးတၢ်လၤတဖၣ်သ့၀ဲအသိး တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ တၢ်လဲၤတၢ်က့ၤန့ၣ် လၢလီၢ်က၀ီၤတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီလီၤအဂ့ၢ် စီၤကၠီၣ်မိတဲ၀ဲလီၤ. တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ တၢ်လဲၤတၢ်က့ၤတၢ်မၤဒ်အံၤ လၢလီၢ်က၀ီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ဘၣ်ဃးတၢ်နီချံႇ...
ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤ လၣ်ႇသ့ၣ်ဒီး၀ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်တနံၣ်ဒီးတနံၣ်အၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်
လါမ့ၤ ၂၁သီႇ၂၀၁၉ႇနါ၀့ၤဖၠိစၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤ တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢတၢ်ကသူၣ်ထီၣ်၀ဲဟံၣ်ဃီသ့ၣ်တဖၣ် ဒ်အမ့ၢ် တလးအီလၣ်ႇတၢ်ဒူၣ်ႇ၀ၣ်ဒီးသ့ၣ်တၢၣ်တဖၣ်တနံၣ်ဒီးတနံၣ်အၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤဆါ ဖုဒါဒီးတလးအီလၣ်လၢၦၤကဒုးဟံၣ်ခိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤ တၢ်ဖိတၢ်လံၤ လၢတၢ်ကသူၣ်ထီၣ်၀ဲဟံၣ်ဃီဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် အၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ခီဖျိကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤ သ့ၣ်၀ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လီၤစှၤ၀ဲအသိး လၢၦၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးအဘူးအလဲ ဒိၣ်ထီၣ်၀ဲဒီး တၢ်ဆှၢထီၣ်ဆှၢလီၤအဘူးအလဲသ့ၣ်တဖၣ်ထီၣ်၀ဲအဃိ တၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤ စီၤ၀ၣ်တိၣ်လၢအမၤတၢ်ကၤတၢ်လၢတၢ်ဆါႇတၢ်ၦ့ၤတၢ်ထ့ဖုဒါတဂၤစံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢထံကီၢ်တဘ့ၣ်အံၤအပူၤန့ၣ် လိၣ်၀ဲအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်လီၢ်လၢအယံၤသ့ၣ်တဖၣ်ဟးထီၣ်၀ဲထီဘိလီၤႉ လၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ႇ ၀ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် ဖဲတၢ်လီၢ်ဖဲအဘူးအံၤ တအိၣ်အါအါလၢၤဘၣ်ႉ တက့ၤသူၣ်ကဒါက့ၤ၀ဲနီတဂၤဘၣ်အဃိ ဘၣ်လဲၤဟံးန့ၢ်လၢတၢ်လီၢ်ဖးယံၤအဃိ တီဆှၢတၢ်အဘူးအလဲဒီး ၦၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဘူးအလဲ လၢာ်အါ၀ဲအဃိ တၢ်အလုၢ်အၦ့ၤသ့ၣ်တဖၣ် အါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ် အ၀ဲစံးဘၣ်၀ဲခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၢ်အမဲာ်ညါ တကီၢ်ခါအံၤ လၢကညီၢ်ကီၢ်စဲၣ်ပူၤ ၦၤလၢအိၣ်လၢတၢ်လီၢ်အဂၤသ့ၣ်တဖၣ် ဟဲသုးလီၢ်သုးကျဲဒီးဟဲဖံးတၢ်မၤတၢ်အဃိ လၢအ၀ဲသ့ၣ်ကသူၣ်ထီၣ်၀ဲဟံၣ်ဒီး ကျးလၢတစိၢ်တလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇလိၣ်ဘၣ်၀ဲလၣ်ႇ၀ၣ်ႇတၢ်ဒူၣ်ဒီး သ့ၣ်တဖၣ်အဃိ တၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ဆါအီၤန့ၢ်ဒံးအဖၢမုၢ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤႉ နံၣ်လၢအပူၤကွံာ်န့ၣ် လၣ်တကြ့ၤလၢအိၣ်၀ဲအဘ့ၣ်တကယၤန့ၣ် ကဘၣ်ဖဲ(၁၀ႇ၀၀၀) ကၠးအခိၣ်အဃၢၤ န့ၣ် တနံၣ်အံၤန့ၣ် အၦ့ၤအိၣ်လၢ (၁၂ႇ၀၀၀)ကၠး၊ႇလိၣ်လၣ်တခီလၢမဟိကၢၤန့ၣ်တကြ့ၤန့ၣ်(၁၈ႇ၀၀၀) ကၠးဒီးအခဲအံၤန့ၣ်(၂၄ႇ၀၀၀ကၠးႇသ့ၣ်တခီတဘိန့ၣ် (၄ႇ၀၀၀)ကၠး ဒီးအခဲအံၤအၦ့ၤထီၣ်၀ဲ (၅ႇ၀၀၀)ကၠးဒီးမူခိၣ်မ့ၢ်စူၤထီဘိန့ၣ်အၦ့ၤကထီၣ်ဒံး၀ဲသ့အဂ့ၢ်ၦၤမၤကၤတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ် လီၤႉ ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ႇခူနံၣ်သ၀ီဖိနါမူမူစံး၀ဲလၢ“ လၢညါပမၤကၤဒၣ်တၢ်ဆဲးဆါအီၣ်တလးအီလၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ကိၢ်ခါဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပမၤဒၣ်တၢ်မၤတခါအံၤလီၤႉ အခဲအံၤ၀ၣ်ၦၢ်ႇ တလးအီၦၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ကဲထီၣ်က့ၤကီၣ်ကျီးလၢာ်လံအဃိ...
၀့ၢ်ဖၣ်အၣ်ပူၤ ထွံၣ်လၢကစၢ်တအိၣ်တဖၣ် တၢ်ကမၤရှဲပျီအီၤ
လါမ့ၤ ၂၀သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ စီၤရှါ ကညီကီၢ်စဲၣ်၀့ၢ်ခိၣ် ၀့ၢ်ဖၣ်အၣ်အပူၤ ထွံၣ်လၢအကစၢ်တအိၣ်တဖၣ် တၢ်ကစးထီၣ်မၤရှဲပျီအီၤ ဖဲလါယူၤဒီး လါယူၤလံအတီၢ်ပူၤအဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ဆၣ် တၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ် ကရူၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ၀့ၢ်ဖၣ်အၣ် က၀ီၤဒ့(၉)ဘ့ၣ်လၢာ် လၢၦၤအိၣ်ဆိးအါတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ ထွံၣ်လၢအကစၢ်တအိၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ကမၤရှဲပျီအီၤအဂ့ၢ် ကီၢ်ဆၣ်တၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ် ကရူၢ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအူစီလ့ထိစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဘၣ် ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲလါမ့ၤ ၂၀သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ “ပဆိကမိၣ်န့ၢ်၀ဲ ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်လီၤႉ ထွံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အါထီၣ်အဃိ တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဒိၣ်လၢ ဖိသၣ်တဖၣ်ဒီး ၦၤလဲၤၦ့ၤအီၣ်တၢ်တဖၣ်အဂီၢ်လီၤႉ မ့ၢ်ကဲထီၣ်ထွံၣ်ပျုၢ်တၢ်ဆါန့ၣ် နကူစါယါဘျါအီၤမးတန့ၢ်ဘၣ်ႉ ထွံၣ်မ့ၢ်အ့ၣ်တၢ်န့ၣ် တၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢခံအိၣ်ဒီဒူၣ်ႇ ပ၀ဲတကပၤတၢ်မၤဒ်အံၤပတအဲၣ်ဒိးမၤသနာ်က့လၢ ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ပဘၣ်မၤလီၤႉ”အဂ့ၢ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအ၀ဲအံၤ တၢ်ကစးထီၣ်အီၤ ဖဲထွံၣ်ဖိဖးအါကတီၢ်ဖဲတၢ်စူၤလါအံၤဒီး ကမၤအီၤလၢၦၤအိၣ်ဆိးအါတၢ်လီၢ်ဒ်အမ့ၢ် မၠိးမးကျးပူၤႇ က၀ီၤဒ့(၄) ပဒိၣ်အရူဒီး နီၣ်ဂံၢ် ၃ တီၤထီကၠိ တၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ် အူစီၣ်လ့ထိတဲအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်မၤအံၤအပူၤ တၢ်ကဃ့တၢ်မၤစၢၤလၢ က၀ီၤဒ့ၦၤပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤတၢ်တဖၣ် ဒီးထွံၣ်လၢအကစၢ်အိၣ်တဖၣ် ကကွၢ်ထွဲအထွံၣ်တဖၣ် ဂ့ၤဂ့ၤအဂီၢ် ကအိၣ်ဒီးတၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါလၢတၢ်ကလုၢ်တဖၣ်အဂ့ၢ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တဲ၀ဲန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ကမၤရှဲပျီထွံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒ်အံၤ တၢ်ကသူ၀ဲအကျိၤအကျဲဒ်အမ့ၢ် ကပာ်လီၤန့ၢ်၀ဲတၢ်ညၣ်တဖၣ် ဒီးလၢတၢ်ညၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ ကဃါဃုာ်၀ဲဒီး ကသံၣ်လၢအလိၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်...
ကညီကီၢ်စဲၣ် ၦၤဂ့ၢ်၀ီကိတိာ် ဒီကထၢၣ်တ့ၣ်၀့ကၠီၣ် ဟးထီၣ်ကံွာ်လၢတၢ်မၤ
လါမ့ၤ ၁၇သီ ႇ၂၀၁၉နံၣ် ႇခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ် ၦၤဂ့ၢ်၀ီကိတိာ် ဒီကထၢၣ်တ့ၣ်၀့ကၠီၣ်လၢအမ့ၢ် ၦၤဂ့ၢ်၀ီကိတိာ်အံၤ ဃ့ဟးထီၣ်အသးလၢနီၢ်ကစၢ်တၢ်ဘၣ်သးအဖီခိၣ်ဖဲ ၂၀၁၉နံၣ် လၢ လါယနူၤအါ&ံၤကတီၢ်အဂ့ၢ် ထံကီၢ် အကီၢ်ခိၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ ဖဲလါမ့ၤ၁၆သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ခိၣ်ဟ့ၣ်တၢ်ပျဲလၢ ၦၤဂ့ၢ်၀ီကိတိာ် ဒီကထၢၣ်တ့ၣ်၀့ကၠီၣ်အံၤ မ့ၢ်၀ဲ (္ဒူီ)ပဒိၣ်ပၢတၢ်ကတီၢ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤ မ့ၢ်ၦၤဃ့ဟးထီၣ်သး လၢနီၢ်ကစၢ်တၢ်ဘၣ်သးအဆိကတၢၢ်တဂၤန့ၣ်လီၤ. “အ၀ဲအိၣ်တဆူၣ်ဘၣ်ဖးယံာ်လံႉ ဘၣ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်အ၀ဲအဟၢဖၢန့ၣ် ဘၣ်ဖှဲးဃာ်အသး ႇ တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဃိ ထီၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ်တန့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်လါတဘျုးဘ့ၣ်လံႉ အဃိမၤ၀ဲတကဲလၢၤဘၣ်အဃိ ဃ့ဟးထီၣ်အသးလီၤႉ တမ့ၢ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်အဂၤဘၣ်ႉ” အဂ့ၢ် ကညီကီၢ်စဲၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒီကထၢၣ်တ့၀့ကၠီၣ်အံၤ လၢအပူၤကွံာ်၂၀၁၅တၢ်ဃုထၢအပူၤ မ့ၢ်၀ဲၦၤလၢ အမၤနၢၤဃာ်တၢ်ဖးလၢ ကလုာ်ဒံၣ်မိၣ်က&့ၣ်စံၣ်က&ၢစိ(္ဒူီ)ပာ်တံၣ်ခၢၣ်စး ဖဲလူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် တၢ်ဖးဟီၣ်က၀ီၤ နီၣ်ဂံၢ်(၁)တဂၤန့ၣ်လီၤႉ
ၦၤအိၣ်လၢသုး အဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်တဖၣ် ဃ့ထီၣ်၀ဲ လၢကဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်တုၤသိး
လါမ့ၤ ၁၇သီႇ၂၀၁၉ နံၣ်ႇခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ်ကၠၤအ့ဆ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ် ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ပူၤ ၦၤလၢအလဲၤအိၣ်လၢကီၢ်ပဒိၣ်အသုးမုၢ်ဒိၣ် အဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ် ဆၢမုၢ်လၢ်၀ဲလၢ ကဒိးန့ၢ်ဘၣ် ဟီၣ်ခိၣ်အလံာ်အုၣ်သး (၁၀၅)အံၤ အဂ့ၢ် ဖဲလါမ့ၤ ၁၃သီအနံၤ မၤ၀ဲ တၢ်မၤရှဲလဲ ၦၤကွဲးတၢ်ကစီၣ်ဖိအမူးတခါဒီး ဃ့ထီၣ်၀ဲလၢတၢ်သးကညီၤ အပူၤန့ၣ်လီၤ. သုးကလၢၤဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်လၢ အလဲၢ်အိၣ် ၃၀ႉ၃၀၀အပူၤအံၤ ဟံၣ်ခိၣ်အိၣ်၀ဲ ၁၁၂ဖျၢၣ်ႇ ၦၤနီၣ်ဂံၢ် ၅၀၀ ဂၤ ဃၣ်ဃၣ်အိၣ်ဆိးန့ၣ်လီၤႉ လၢအ၀ဲသ့ၣ်အကျါတနီၤန့ၣ် ဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲ ဟီၣ်ခိၣ်လံာ်အုၣ်သး (၁၀၅)အံၤလံဘၣ်ဆၣ် အါဒၣ်တၢ်တက့ၢ်န့ၣ် တဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဒံးဘၣ် အဖီခိၣ် ဒ်သိးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲ ဟီၣ်ခိၣ်ဟီၣ်ခိၣ်လံာ်အုၣ်သး(၁၀၅)အံၤ ကိးဂၤဒဲးအဂီၢ် ဆၢမုၢ်လၢ်၀ဲလၢတၢ်ကတီၣ်ဖျါထီၣ်န့ၢ် အ၀ဲသ့ၣ်ဆူကီၢ်ပဒိၣ်ဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အိၣ်အဂ့ၢ် ဃ့ထီၣ်၀ဲဖဲ တၢ်မၤရှဲၦၤကွဲးတၢ်ကစီၣ်ဖိအမူ ဖဲဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ႇ ဒၤမၣ်ဟ့ၣ်၀ိၣ်သီခါဖၠၣ်အကတီၢ် ၦၤတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်အူစဲယူၣ်စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်=ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ၦၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲလၢ ဟီၣ်ခိၣ်လံာ်အုၣ်သး ၁၀၅ ကိးဂၤဒဲးလီၤႉ မ့ၢ်၀ဲၦၤလၢအိၣ်လၢသုးကလၢၤကရၢၢ်အချၢအဃိ အဲၣ်ဒိးအိၣ်၀ဲဒီး တၢ်အုၣ်ကီၤဒီးအိၣ်လၢတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်အပူၤလီၤႉ ပတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးအလံာ်မ့ၢ်တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ် လၢခံပကမၤဒ်လဲၣ် တသ့ၣ်ညါဘၣ်ႇပသးကိၢ်ဒိၣ်မး”အဂ့ၢ် အူစဲယူၣ်တဲ၀ဲလီၤ. ၦၤလၢအဃ့ထီၣ်၀ဲဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်လံာ်အုၣ်ကီၤတဖၣ် အိၣ်ဆိး၀ဲဖဲသုးကလၢၤ...