တီၣ်စူၣ်ဒီးတီၣ်ဝံၣ်တၢ်ဒုး ပယီၤသုးလၢတၣ်ဖီၣ်န့ၢ်အီၤတဖၣ် တၢ်ပျၢ်လီၤက့ၤ
လါအီကူး ၁၃သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်. ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်,မူကီၢ်ဆၣ်ဒီးလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤပူၤ, တီၣ်စူၣ်ဒီးတီၣ်ဝံၣ် တၢ်ဒုးအဆၢကတီၢ်ပယီၤသုးလၢတၢ်ဖီၣ်မူဒံးန့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်ပျၢၢ်လီၤကွံၥ်ဝဲဒၣ်လံအဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအပူၤကွံၥ်လါယူၤ(၂၅)သီ တီၣ်စူၣ်ဒီးတီၣ်ဝံၣ်တၢ်ဒုးအဆၢကတီၢ် လီၢ်ကဝီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်ဖီၣ်မူဒံးန့ၢ်ဝဲ တၢ်စူၣ်ပယီၤသုး(၂၃)ဂၤဒီးတီၣ်ဝံၣ်ပၢၤကီၢ်သုး(၃)ဂၤန့ၣ်လီၤ.ပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ဖီၣ်ဒုးဃၥ်အီၤ (၁)လါတီၢ်ပူၤဝံၤအလီၢ်ခံ ဖဲလါယူၤလံ(၂၅)သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ပျၢ်လီၤက့ၤအဝဲသ့ၣ်လံအဂ့ၢ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် အပှၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်စီၤဟဲဂ့ၤစံးဘၣ်ဝဲ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲဒၣ်လၢ“ဘၣ်မနုၤပပျၢ်က့ၤအဝဲသ့ၣ်လဲၣ်န့ၣ် ပသုးမုၢ်ဒိၣ်န့ၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢန့ၣ်လီၤ.ဒုၣ်ဒါလၢတူၢ်ရှူသးလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအပူၤန့ၣ်တၢ်တဘၣ်မၤသံမၤဝီ,မၤဆူးမၤဆါအီၤဘၣ်ဒီးဒ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအိၣ်အသိးပမၤနီၣ်မၤဃါတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤဝံၤဒီးပပျဲက့ၤအဝဲသ့ၣ်ဒ်အဲၣ်ဒိးလဲၤဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.ပပျၢ်က့ၤအဝဲသ့ၣ်(၃)ဂၤတဒူၣ်(၄)ဂၤတဒူၣ်ဒီးဒ်သိးအဝဲသ့ၣ်ကပူၤဖျဲးအဂီၢ်ပဘၣ်ကျဲၤန့ၢ်အဝဲသ့ၣ်တၢ်လဲၤတၢ်က့ၤ,တၢ်လၢၥ်ဘူၣ်လၢၥ်စ့ၤခဲလၢၥ်န့ၣ်လီၤ.ပှၤ(၂၆)ဂၤအကျါ(၂၄)ဂၤန့ၣ်က့ၤကွံၥ်ဝဲဒၣ်ဒီးအဂၤ(၂)ဂၤန့ၣ်ခီဖျိအိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်ယံၤကက့ၤအဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်အဃိအဲၣ်ဒိးဃုဖံးဃုမၤက့ၤဝဲဒၣ်ဖဲအံၤအဖီခိၣ်ပရဲၣ်ကျဲၤန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်ဒီးတၢ်မၤကစၢ်ဝံၤနုၥ်လီၤမၤက့ၤဝဲတၢ်မၤန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ ပယီၤသုးလၢ တၢ်ဖီၣ်မူဒံးန့ၢ်ဒီးတၢ်ပျၢ်လီၤကွံၥ်ဝဲခဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် အါတက့ၢ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် သုးကီၣ်ကးထၢန့ၢ်ဆူၣ်ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုး(ပစ)သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးအကျါန့ၣ် ပၣ်ဃုၥ်စ့ၢ်ကီးဒီး တီၣ်စူၣ်သုးကလၢၤပူၤသုးစကီၤ(၂)ဂၤဒီး တီၣ်ဝံၣ်သုးကလၢၤပူၤ ပၢၤကီၢ်ခိၣ်ခံလီၢ်လၤတဂၤအဂ့ၢ် ပဒိၣ်ဟီၤဟဲဂ့ၤတဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ ကညီဖိဃုၥ်ဒီး ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်လၢအအိၣ်လၢ ဝ့ၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ် ကဟးဆှဲးဒီးထီဒါသကိးပယီၤသုးကရူၢ်ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုးအံၤဃုၥ်ဒီးပယီၤသုးကရူၢ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤကိးကလုၥ်ဒဲးဝံၤပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢဒ်သိးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ဒီးတၢ်လၢပလိၣ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်လၢအဆိအချ့အဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဆီၣ်တခူထီၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
ကညီဒီကလုၥ်ဆၣ်သူလ့ၤကၠိမၤလၤကပီၤကညီမၤထူရၤမုၢ်နံၤ,ကညီလါခူးကံၢ်စု,ဒီးမိၢ်မုၢ်နံၤ
လါအီကူၥ် ၁၂ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီၢ်ပယီၤ-ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢ,မဲးဆီးဝ့ၢ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲတနံၤအံၤလါအီကူၥ်(၁၂)သီအနံၤန့ၣ်ခီကီၢ်ကညီဒီကလုၥ် ဆၣ်သူလ့ၤတီၤထီကၠိမၤလၤကပီၤဝဲဒၣ်ကညီမၤထူရၤမုၢ်နံၤ,မိၢ်မုၢ်နံၤဒီးကညီလါခူးကံၢ်စုမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ကညီဒီကလုၥ်ဆၣ်သူလ့ၤတီၤထီကၠိမၤလၤကပီၤဝဲမူး(၃)မူးလၢတနံၤဃီအတီၢ်ပူၤအံၤမ့ၢ်ဒ်သိးဒီးပှၤကၠိဖိသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကသ့ၣ်ညါလီၤအသးလၢယၤယမ့ၢ်ကညီဒီးကသ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲမၤထူရၤမုၢ်နံၤအံၤအဂီၢ်ဘၣ်တၢ်မၤလၤကပီၤဝဲလီၤအဂ့ၢ်ကညီဒီကလုၥ်ဆၣ်သူလ့ၤတီၤထီကၠိအပှၤနဲၣ်တၢ်သရၣ်မုၣ်နီၢ်ဖီရ့ၣ်စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. "ပမၤလၤကပီၤမုၢ်နံၤ(၃)မံၤတနံၤဃီန့ၣ်ပှဲၤထီၣ်ဝဲ(၁၇)ဝီတဝီလံန့ၣ်လီၤ. တၢ်ပညိၣ်န့ၣ်ပကၠိအံၤမ့ၢ်ဝဲပှၤကညီကၠိအဃိ ပအဲၣ်ဒိးလၢပဖိပလံၤသ့ၣ်တဖၣ်ကသ့ၣ်ညါက့ၤဝဲဒၣ်အကျိၥ်,လံၥ်လဲၢ်,ထူသနူန့ၣ်လီၤ. ဒီးကသ့ၣ်ညါက့ၤဝဲယၤယမ့ၢ်က ညီကလုၥ်ဒီးမၤထူရၤမုၢ်နံၤန့ၣ်လီၤ. အဃိန့ၣ်ပပညိၣ်မၤဝဲတၢ်ဂ့ၢ်အခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲပှၤဒူပှၤဃိၤမုၢ်နံၤအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ န့ၣ်လီၤ. " အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဆၣ်သူလ့ၤတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အလီၢ်ခၢၣ်သးတၢ်အိးထီၣ်ပၥ်ဝဲဒၣ်အံၤမ့ၢ်ဒ်သိးပဖိပလံၤ,သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ဆူမဲၥ်ညါသ့ၣ်တဖၣ်ခါဆူမဲၥ်ညါကဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဝဲမူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဂီၢ်အဃိအလီၢ်အိၣ်လၢတၢ်ဘၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါအဝဲသ့ၣ်လၢပပှၤကလုၥ်ဂ့ၢ်ဝီ,ပလုၢ်ပလၢ်ပထူသနူလီၤအဂ့ၢ်သရၣ်မုၣ်ဖီရ့ၣ်စံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဆၣ်သူလ့ၤကၠိဖိလၢအမ့ၢ်(နီၢ်သ့လ့ၤပၠ့ၤအူ)အံၤလၢအဂီၢ်မၤထူရၤမုၢ်နံၤအခီပညီအိၣ်ဝဲဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. "မုၢ်နံၤတနံၤညါအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်မုၢ်နံၤတနံၤလၢပှၤလၢဟ့ၣ်လီၤသးလၢအပှၤကလုၥ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပခိၣ် ပနၢ်လၢဟ့ၣ်လီၤအသးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အတကွၢ်တၢ်လၢအနီၢ်ကစၢ်အဂီၢ်ဘၣ်. အဝဲသ့ၣ်ဟ့ၣ်လီၤဝဲအသးလၢပပှၤကလုၥ် အဂီၢ်ဒီးဒုးတၢ်လၢတၢ်သဘျ့အဂီၢ်အဃိပဘၣ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်အီၤဒီးအရ့ဒိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ." အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ် ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤဝဲမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီဝဲအံၤအပူၤတၢ်အိးထီၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢကညီတၢ်ဆဲးတၢ်လၤတၢ်ဂဲၤကလံၣ်(ဒိ)ဒီးဝံၤအလီၢ်ခံတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ယူၥ်ယီၣ်ဆူကညီမၤထူရၤလၢအလုၢ်ထီၣ်တ့ၢ်အသးမူဃုၥ်ဒီးတၢ်တဲဖျါထီၣ်ကညီမၤထူရၤဟဲကဲထီၣ်သးအဂ့ၢ်, တၢ်မၤလၤကပီၤမိၢ်သ့တဖၣ်ဒီးတၢ်တဲဖျါထီၣ်ကညီလါခူးကံၢ်စုအဂ့ၢ်အကျိၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်မၤလၤကပီၤမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဘျီအံၤအပူၤကညီခိၣ်နၢ်သရၣ်သမါ,ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်,ကၠိသရၣ်/သရၣ်မုၣ်ဒီးကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ပှၤနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢၥ်ဟဲထီၣ်ဝဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤပှၤအဂၤ(၅၀၀)ဆူအဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးခီကီၢ်ဆၣ်သူလ့ၤကၠိအံၤ မၤလၤကပီၤဝဲကညီမၤထူရၤမုၢ်နံၤဒီးကညီလါခူးကံၢ်စုဃုၥ်ဒီးကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်နီၢ်ပၤမုၣ်မိၢ်မုၢ်နံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤန့ၣ်အိၣ်လံဝဲဒၣ်(၁၆)ဝီတဝီလံအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်စံးဝဲလၢ(သုးက့ ၃)အပှၤမၤသံဖံသးပှၢ်တၢ်ဂီၤမူတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ကီၢ်ရ့ၣ်ကဃိထံသမံသမိးဝဲ
လါအီကူး ၁၂ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါအီကူး ၁၀ အနံၤန့ၣ် တၢ်ဂီၤမူရၤလီၤသးတခါလၢ(social media)အပူၤလၢဖံသးပှၢ်တဂၤဘၣ်တၢ်မၤသံအီၤဆှုၣ်မဲၥ်ကဲၤ မဲၥ်လၢပှၤအါဂၤဒီး ပှၤလၢအမၤသံတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်စံးဝဲလၢအမ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃) အပှၤမၤသံဝဲ အဖီခိၣ် ကဃိထံသမံသမိးဝဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်တၢ်ဂီၤမူရၤလီၤသးတခါပူၤဖျါဝဲအသိးန့ၣ် ဖံသးပှၢ်လၢအသးနံၣ်ကအိၣ်အနံၣ်(၇၀)ခိၣ်ဃၢၤတဂၤအံၤ ဆ့ၣ်နီၤဒီး ပှၤဖီၣ် စုကဝဲၤဖိ လၢကအိၣ်(၅)ဂၤလၢတၢ်တသ့ၣ်ညါအမံၤတဒူၣ်လၢအကတိၤကညီစှီၤကျိၥ်တဖၣ်အံၤ ဖီၣ်ထီၣ်ဝဲသ့ၣ်ကုၥ်,ဝၣ်ကုၥ်တီၢ်သံ ဖှိၣ်ဝဲ ဖံသးပှၢ်တဂၤအံၤ အကိၥ်ဘိကအိၣ်လၢ(၃)ထံၣ်ဝံၤ ဖီၣ်ထီၣ်ဝဲအခိၣ်တဂၤအခီၣ်တဂၤဒီး တ့ၢ်လီၤကွံၥ်ဝဲလၢထံကျိပူၤ န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂီၤမူလၢအရၤလီၤသးတခါအံၤလၢ(social media)တဆီ ပှၤလိၥ်ကွီၢ်ပဲၥ်ထံနီၤဖးစံးဝဲလၢပှၤလၢအမၤသံတၢ် တဖၣ် အံၤမ့ၢ်ဝဲ(သုးက့ ၃) ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)အပှၤလီၤအဃိ ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤမ့ၢ်ပှၤဖဲလဲၣ်တဒူၣ်မၤဝဲ လဲၣ်န့ၣ် ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤတဲလီၤတံၢ်တသ့ဒံးဘၣ်အသိး လၢကသ့ၣ်ညါဘၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးအဂီၢ် ကဃိထံသမံသမိး ဝဲအဂ့ၢ် န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်နဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤ နဲၤထူပၠဲ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“တမံၤဂ့ၤတမၠိဂ့ၤတၢ်ဂ့ၢ်ကလီၤတံၢ်အဂီၢ်န့ၣ်ပကဃုသ့ၣ်ညါမၤလီၤတံၢ်က့ၤအီၤ.ပထံၣ်ပှၤတီၣ်ထီၣ်ဝဲလၢ(social media)အဖီခိၣ်.မ့ၢ်မတၤအပှၤမၤလဲၣ်ဒုပတသ့ၣ်ညါဘၣ်.အဃိန့ၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်တခါအံၤပကပၥ်သူၣ်ပၥ်သးဒီးတမံၤတမၠိခီန့ၣ်ပကမၤလီၤတံၢ်က့ၤအီၤမီၤနီၤ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ဂီၤမူလၢအရၤလီၤအံၤတၢ်တယးကွၢ်ဝဲလၢအမ့ၢ်တၢ်ဂီၤမူလီၢ်လံၤတခါလၢအကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၃)နံၣ် နၣ်သၤကွ့တၢ်ဒုးအခါန့ၣ်လံဒီး တကတီၢ်ဃီပှၤလၢအမၤသံဖံသးပှၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအကစၢ်တအိၣ်လၢၤဘၣ် သံကွံၥ်ဝဲလၢတၢ်ဒုးပူၤ အခါလံအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ပဲၥ်ထံနီၤဖးစံးဝဲအိၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါတၢ်ပဲၥ်ထံနီၤဖးစ့ၢ်ကီးဝဲလၢဖံသးပှၢ်လၢတၢ်တီၢ်သံအီၤတဂၤအံၤမ့ၢ်ဝဲသုးမီၤစိရိၤလၢအဟံန့ၢ်ဆူၣ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤတဒူၣ်အံၤ အတၢ်မဲချံအဃိ ဘၣ်တၢ်မၤသံအီၤကဲထီၣ်ဒ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်တခါအံၤန့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအဂၤတဂၤစ့ၢ်ကီးပဲၥ်ထံနီၤဖးစံးဝဲလၢ...
ကညီမၤထူရၤမုၢ်နံၤဒီးကမျၢၢ်ကပူၤဖျဲးန့ဆၢၣ်တၢ်တတၢၤတနါတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဂီၢ်,တီအူကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤတၢ်မၤဝဲတၢ်ဒုၣ်တၢ်အီၣ်ဘါကဖၣ်
လါအီကူၥ် ၁၂သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၂)တီအူကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤလါအီကူၥ်(၁၂)သီအနံၤလၢအလီၤဘၣ်ဝဲကညီမၤထူရၤမုၢ်နံၤဒီးလီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ကပူၤဖျဲးန့ဆၢၣ်တၢ်တတၢၤတနါအတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဂီၢ်,ဒ်ခရံၥ်ဖိတၢ်စူၢ်တၢ်နၥ်အသိး,တၢ်မၤဝဲတၢ်ဒုၣ်တၢ်အီၣ်ဘါထုကဖၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တီအူကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ရ့ၣ်ပၥ်လီၤဝဲတၢ်ကစးထီၣ်မၤတၢ်ဒုၣ်တၢ်အီၣ်ဘါထုကဖၣ်ဖဲလါအီကူၥ်(၁၁)သီဟါခီ(၆)နၣ်ရံၣ်တုၤ(၁၈)သီမုၢ်ထူၣ်(၁၂)နၣ်ရံၣ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်,ဒူသဝီဒီးကဝီၤဒ့တဖၣ်အပူၤပှၤခရံၥ်ဖိပှၤစူၢ်က့ၤနၥ်က့ၤတၢ်တဖၣ်မၤဝဲဒ်အတၢ်ပၥ်လီၤတၢ်ဆၢကတီၢ်အသိးန့ၢ်ဝဲအဂ့ၢ်,တၢ်ဘိးဘၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါဝဲဖဲလါအီကူၥ်(၈)သီအနံၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ်,နဲၣ်ရွဲၣ်ဒီးသးစၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤဝဲတၢ်ဒုးတၢ်အီၣ်ဘါထုကဖၣ်အံၤခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲလၢ“မၤထူရၤမုၢ်နံၤအဂီၢ်တၢ်မၤဝဲတၢ်ဒုၣ်တၢ်အီဘါထုကဖၣ်ဒီးဘၣ်ထွဲစ့ၢ်ကီးဝဲဒီးပှၤကိးဂၤကပူၤဖျဲးလၢန့ဆၢၣ်တၢ်တတၢၤတနါအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.မၤဝဲဒ်အဒူသဝီတီခိၣ်ရိၢ်မဲအသုအသိးလီၤ.(RC)မ့ၢ်ဂ့ၤဘျၢထံမ့ၢ်ဂ့ၤတပၥ်တၢ်ဒူၣ်တၢ်ဆၢဘၣ်မၤဝဲဒုၣ်တၢ်အီၣ်ဘါထုကဖၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဒုၣ်တၢ်အီၣ်ဘါထုကဖၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဂီၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အတၢ်ဘိးဘၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါနဲၣ်လီၤလံၥ်အံၤတၢ်ဟ့ၣ်နီၤလီၤဝဲဆူတီအူကီၢ်ရ့ၣ်ဒူသဝီတဖၣ်အပူၤဒီးတၢ်စးထီၣ်မၤဝဲလၢမဟါ(၆)နၣ်ရံၣ်အခါလံန့ၣ်လီၤ. တီအူကီၢ်ရ့ၣ်ထီတထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒီးဒီၣ်ဖးခိၣ်ကီၢ်ဆၣ်(၂)ဘ့ၣ်အပူၤ,ကညီကလုၥ်ဒူၣ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အမဲၥ်ညါပှၤစူၢ်က့ၤနၥ်က့ၤခရံၥ်ဖိတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါလၢအမ့ၢ်ဒီပုၢ်ဝဲၢ်ကလုၥ်ဒူၣ်ဖိလၢအဂၤတဖၣ်အိၣ်ဆိးဝဲအါမးန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်မၤတၢ်ဒုၣ်တၢ်အီၣ်ထုကဖၣ်အဖီခိၣ်,ဘျၢထံခရံၥ်ဖိပှၤစူၢ်တၢ်နၥ်ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤပိၥ်မုၣ်တဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ဒုၣ်တၢ်အီၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်,အခီၣ်ထံးပမ့မၤန့ၢ်ကကီခဲလၢပဂီၢ်ကစီဒီလီၤ.ဘၣ်ဆၣ်ပကဘၣ်ကျဲးစၢးဒီးမၤအီၤ.အဆိကတၢၢ်ပမၤအီၤတမုၢ်ထူၣ်သ့ဝဲဒီးလၢခံပမ့မၤအါထီၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်ပရ့ဒီးယွၤလၢ,ပဖးလံၥ်စီဆှံ,ပသူၣ်ဝံၣ်သးဆၢတၢ်,ပဒိကနၣ်ယွၤကလုၢ်ကထါသ့ဝဲလီၤ.ယွၤကစံးဆၢပှၤဒ်လဲၣ်န့ၣ်,တၢ်ဒုၣ်တၢ်အီၣ်န့ၣ်ကပိၥ်ထွဲထီၣ်ဝဲအခံဒီးတၢ်ထုကဖၣ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လါအီကူၥ်(၁၂)သီအနံၤလၢအလီၤဘၣ်ဝဲ(၇၅)ဝီတဝီကညီမၤထူရၤအမုၢ်နံၤအံၤ,ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤကိးနံၣ်ဒဲးတၢ်မၤဝဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤန့ၣ်လီၤ.ဘၣ်ဆၣ်သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိကမီၤ(၄)နံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အဃိဟီၣ်ကဝီၤတၢ်အိၣ်သးအဖီခိၣ်တၢ်ဘၣ်မၤက့ၤဝဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤထဲတဆံးတက့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,တီအူကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအံၤဘၣ်သဂၢၢ်ဝဲဒီးသုးကီၣ်ကး(တဲၥ်လွံၢ်တဲၥ်)အသိး,တလါအံၤလါအီကူၥ်အပူၤသဂၢၢ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒီးမူခိၣ်စူၤထံဒိၣ်,ကၢၢ်လၥ်,ဟီၣ်ခိၣ်ကပံၥ်ဟးဂီၤ,န့ဆၢၣ်တၢ်တတၢၤတနါတၢ်လီၤဘၣ်ဃိၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်လီၢ်ကဝီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
(သုးက့ ၇)လီၢ်ခၢၣ်သးကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အပူၤ ဘၣ်ဒိ ၁ ဂၤ, တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤအိၣ်
လါအီကူး ၁၁ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲမဟါလါအီကူး ၁၀ သီ ဟါခီ ၇း၄၇ မံးနံးတုၤလၢ ၈း၁၀ မံးနံးအဆၢကတီၢ် သုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်တဖၣ် လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၇)ဝဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်တၢ်လီၢ် အဃိ ဘၣ်ဒိတဂၤဒီး တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤဝဲအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. သုးမီၤစိရိၤ(Y12)အကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢ(သုးက့ ၇)သုးဝဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်ဘျီဝဲအံၤ တ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်(၆)ဘျီကအိၣ် လၢ အဖျၢၣ် (၂၀)ဘျဲၣ် လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲလၢကျိၣ်ယီၢ်လ့ခိၣ်ဃၢၤတကပၤအဃိ ဘၣ်ဒိ(၁)ဂၤဒီးဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်, ခိသွဲဝဲၤဒၢး ဟးဂီၤဝဲအိၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဂၤ စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဘျီဝဲအံၤတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်ခဲလၢၥ်(၂၇)ဖျၢၣ်.ပှၤဘၣ်ဒိဒုအိၣ်တဂၤလီၤ. မ့ဝံၤအဘၣ်ဟးဂီၤဝဲ တၢ်ဆါဟံၣ် တစဲးတမွဲးဒီး ခိသွဲရူတစဲးဖိဒ်န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ် -ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတဂီၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ကဲထီၣ်သးဘျီဝဲအံၤဒ်သိးကသ့ၣ်ညါဘၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤတၢ်အိၣ်သးလီၤတံၢ်လီၤဆဲးအဂီၢ်န့ၣ် ပခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် ဆဲးကျိးဝဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်/သုးက့ ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဘၣ်ဆၣ် ဆဲးကျိးတန့ၢ်ဘၣ်တုၤလၢခဲအံၤ န့ၣ်လီၤ. ဟီၣ်ကဝီၤဖဲန့ၣ်အပူၤ တချုးသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်ကဲထီၣ်ဒံးဘၣ်အခါန့ၣ် (KNLA)သုးဖိသံၣ်ဖိဃုၥ်ဒီး ကမျၢၢ် လၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဖၣ်နၢ်ဟူစိဃၥ်ဝဲတၢ်ကစီၣ်လၢကဘီယူၤကဟဲခးလီၤတၢ်အဃိ တနီၤန့ၣ်ဟးပလဲၥ်သးစိဃၥ်သးလၢ တၢ်ဘံၣ် တၢ်ဘၢလီၢ်အိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဘျီဝဲအံၤလၢတၢ်တပၥ်သူၣ်ပၥ်သးပူၤ ဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ် ကမျၢၢ်ဃုၥ်ဒီး ပှၤကၠိဖိလၢအိၣ်ဘူးတၢ်လီၢ်ဖဲန့ၣ်အခိၣ်အဃၢၤတဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဝဲဆူထံဝၢ်ခီ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် မဲၢ်တရံးတကပၤအါအါဂီၢ်ဂီၢ်လၢမုၢ်ခံး တၢ်နၤဒီးဖဲတဂီၤအံၤကမျၢၢ်တနီၤက့ၤခီဃီၤကဒါလၢန့ၣ်တကပၤအိၣ်ဝဲ အဂ့ၢ်န့ၣ်...
KNLA(သုးရ့ၣ်-၁၁)ခးဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲပယီၤသုးသိလ့ၣ်(၂)ခိၣ်လၢဟဲထီၣ်ဆှၢန့ၢ်ဝဲအပှၤတၢ်စုကဝဲၤဒီးတၢ်အီၣ်
လါယူၤလံ ၁၁ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့-၄)တၢ်ပၢ,တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤဖဲသံခိသဝီဒီးခၠီနပီၣ်သဝီအဘၢၣ်စၢၤအပူၤကညီဒီက လုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်သုးရ့ၣ်(၁၁)ခးဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲပယီၤသုးသိလ့ၣ်(၂)ခိၣ်လၢအဟဲထီၣ်ဝံစိၥ်တီဆှၢန့ၢ်ဝဲအပှၤသုးဖိသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီၣ်ဒီးတၢ်စုကဝဲၤကျိချံပှၥ်သၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲဒၣ်အသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးအံၤလၢတၢ်ကထီၣ်ဒိၣ်စိန့ၢ်က့ၤဝဲမိဒီၢ်ဟီၣ်ကဝီၤအဂီၢ်ဖဲလါအီကူၥ်(၉)သီအနံၤန့ၣ်ပယီၤသုးအံၤဆှၢထီၣ်ဝဲသိလ့ၣ်(၂)ခိၣ်လၢကလဲၤထီၣ်တီဆှၢန့ၢ်ဝဲအပှၤတၢ်မဲၥ်ညါဖိသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးတၢ်စုကဝဲၤကျိချံပှၥ်သၣ်အဂီၢ်သိလ့ၣ်အံၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်သုးရ့ၣ်(၁၁)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်တကပၤတြီဆၢခိးခးဝဲအဃိပယီၤသုးသိလ့ၣ်(၂)ခိၣ်အံၤဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဖဲတၢ်ခိးခးပယီၤသုးမီၤစိရိၤသိလ့ၣ်တဘျီအံၤအပူၤပယီၤသုးအပှၤသံ(၅)ဂၤ,ဘၣ်ဒိတစှၤန့ၢ်အဂၤ(၁၀)ဘၣ်အသိးသိလ့ၣ်(၂)ခိၣ်အံၤအပူၤတၢ်ထံၣ်န့ၢ်ဝဲ(Kamikaze-ဒြိ)ဟးဂီၤ(၂)ဘ့ၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်စုကဝဲၤအဆံးတနီၤအဂ့ၢ်ဒ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒီးဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်အဆၢဖဲလါယူၤလံ(၂)နွံတနွံအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးလၢအိၣ်(ကလ့ၤအီၣ်)ဟီၣ်ကဝီၤလၢကဟဲထီၣ်မၤပှဲၤအသုးဂံၢ်ဘါဖဲ(နၣ်အံၤဒီၣ်)သုးကလၢၤပူၤအဂီၢ်ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်ဒီးသုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ခိးခးဝဲအဃိပယီၤသုးသံ(၄)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်သုးကျိၤခိၣ်တဂၤ,တၢ်မၤန့ၢ်ပယီၤသုးတၢ်စုကဝဲၤ,ကျိချံပှၥ်သၣ်တနီၤဒီးတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ပယီၤသုး (၄)ဂၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ(KNLA)ပှၤဘၣ်မူဘၢ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ထွဲဒီး(မိဒီၢ်)ဟီၣ်ကဝီၤအံၤစးထီၣ်လၢအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၄)နံၣ်,လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်အခါလံၤလံၤပယီၤသုးမီၤစိရိၤအံၤဆှၢထီၣ်ဝဲသုးကျိၤပှၤနီၣ်ဂံၢ်လၢအကယၤဘျဲၣ်ဒ်သိးကဟဲက့ၤထီၣ်ဒိၣ်စိန့ၢ်ဝဲဒၣ်(မိဒီၢ်)ဟီၣ်ကဝီၤအဂီၢ်ဘၣ်ဆၣ်ကတီၢ်အံၤအိၣ်ဒံးဒၣ်ဖဲ(သံခိ)သဝီအပူၤန့ၣ်လီၤ. အဃိပယီၤသုးအံၤဆှၢထီၣ်န့ၢ်ဝဲအပှၤဂံၢ်ဘါ,တၢ်အီၣ်တၢ်အီ,ဒီးတၢ်စုကဝဲၤကျိချံပှၥ်သၣ်အဘျီတဖၣ်အဘျီအသိးလီၢ်ကဝီၤ တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးတကပၤမၤန့ၢ်ဝဲပယီၤသုးတၢ်စုကဝဲၤလၢတၢ်ဒုးအပူၤအိၣ်ဝဲခဲအံၤခဲအံၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်သမံသမိးပိၥ်မုၣ်ကမျၢၢ်ပှၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤတဖၣ်ဃံးထီၣ်ဖဲရၤမတံ-မဲၢ်ဆီးတိၤနီၢ်ဂံၢ်(၁)
လါအီကူၥ် ၁၁သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကညီကီၢ်စဲၣ်ကီၢ်ဆၢ,ရၤမတံမဲၢ်ဆီးတိၤနီၢ်ဂံၢ်(၁)တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤအပူၤ,တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်သမံသမိးဃံးထီၣ်ဝဲ ပိၥ်မုၣ်ကမျၢၢ်ပှၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖိတဖၣ်အဂ့ၢ်,ရၤမတံဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ရၤမတံမဲၢ်ဆီးဝ့ၢ်တိၤနီၢ်ဂံၢ်(၁)အံၤညီနုၢ်ပယီၤကီၢ်တကပၤသမံသမိးဝဲဒၣ်ထဲကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်ဒီးက့ၤလီၤဝဲကီၢ်ပယီၤအပူၤတကပၤလီၤဘၣ်ဆၣ်,တကီၢ်ခါခဲအံၤသမံသမိးဃံးထီၣ်ဝဲပှၤလၢကလဲၤထီၣ်ဆူကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤတဖၣ်ဒီး,လီၤဆီဒၣ်တၢ်သမံသမိးဝဲဃံးထီၣ်လၢပိၥ်မုၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,ရၤမတံဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤပိၥ်မုၣ်တဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ယလဲၤလ့ၢ်လိၤအဘျီပှဲၤအံၤပယီၤကီၢ်တကပၤပှၤတသမံသမိးယၤနီတဘျီဘၣ်,ပှၤသမံသမိးယၤဖဲမဟါလီၤ.ပအိၣ်လၢပယီၤကီၢ်တကပၤပလဲၤနုၥ်လီၤလၢယိၤကီၢ်တၢ်အိၣ်ခိးတြဲၤအလီၢ်န့ၣ်,ခွဲးခွးပထၢၣ်ညါ,ကွၢ်ဝဲတၢ်တအိၣ်နီမံၤဘၣ်ဘျီပျဲလဲၤဝဲ.တၢ်မ့ၢ်ညီနုၥ်ပဟးထီၣ်က့ၤလီၤန့ၣ်,သမံးသမိးဝဲအါလၢပအိၣ်လၢယိၤကီၢ်တကပၤဟဲက့ၤနုၥ်လီၤလၢကီၢ်ပယီၤပူၤလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ရၤမတံ-မဲၢ်ဆီးတိၤနီၢ်ဂံၢ်(၁)အံၤ,အပူၤကွံၥ်လါအီကူၥ်(၉)သီအနံၤအပူၤတၢ်ဖီၣ်ချူးဝဲ(WY)ကသံၣ်မူၤဘှီးအဖျၢၣ်(၃၀,၀၀၀)ဃုၥ်ဒီးကသံၣ်မူၤဘှီးအဂၤတဖၣ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိပိၥ်မုၣ်သးနံၣ်(၆၂)နံၣ်လၢလဲၤဟးကသုၣ်ကသီဘါဃိၣ်ဟဲက့ၤထီၣ်ကဒါက့ၤဆူကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤတဂၤအအိၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,တၢ်သမံသမိးဃံးထီၣ်ဝဲကမျၢၢ်ပှၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤဆီဒၣ်တၢ်လၢပိၥ်မုၣ်တဖၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်,ရၤမတံဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်ပိၥ်ခွါတဂၤပဲၥ်ထံနီၤဖးစံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ပသ့ၣ်ညါပှၤသမံးသမိးတၢ်အါထီၣ်န့ၣ်စးထီၣ်လၢအသုဟဲဆီတလဲအပှၤအသီတဖၣ်အခါန့ၣ်လံ,ပိၥ်မုၣ်ပိၥ်ခွါသမံးသမိးဝဲခဲလၢၥ်လီၤ.နါက့မဟါတဟါပှၤဖီၣ်ချူးဝဲပှၤစိၥ်ကသံၣ်မူၤဘှီးအဃိတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်လၢပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤတဘျီပှၤမုၣ်ပှၢ်တဖၣ်န့ၣ်သမံသမိးဝဲဃံးတစဲး,ပှၤလၢလဲၤဒိးကါတဖၣ်န့ၣ်ဒုမၢစံၢ်လီၤဝဲခဲလၢၥ်လီၤ.ယဆိမိၣ်ကဘၣ်မ့ၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤမၢသမံးမသိးမၤဃံးထီၣ်တၢ်ကပၣ်စ့ၢ်ကီးလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကညီကီၢ်ဆၢရၤမတံမဲၢ်ဆီးဝ့ၢ်တိၤနီၢ်ဂံၢ်(၁)ကီၢ်ပယီၤတကပၤတြဲၤနုၥ်လီၤပှၤအိၣ်ခိးတၢ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲသုးကီၣ်ကးအစုတီၤဖီလၥ်ပၢၤကီၢ်ဒီး(လဝက)(Immigration)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးပှၤသမံသမိးတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အကျါ(လဝက)ဒီးပှၤလၢအကူသိးဝဲမုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤသမံးသမိးဝဲတၢ်ရးမးအဂ့ၢ်,ဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,သုးကီၣ်ကးအပၢၤကီၢ်လၢဆီတလဲပၥ်လီၤဝဲအသီတဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးမၤကီမၤခဲဝဲလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်ပှၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖိလၢအဟဲလၢအယံၤလၢအတမ့ၢ်ရၤမတံဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ် ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိ(၆)ဂၤဒီးတၢ်ခိးခးပယီၤသုးသိလ့ၣ် သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်
လါအီကူး ၁၀ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဖွ့ဖူကၢ်ကရူၢ်အပူၤ ဖဲမဟါလါအီကူး ၉ သီ ဂီၤခီ ၉း၃၀ ဃၣ်ဃၣ် အဆၢကတီၢ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်ပယီၤသုးအ(YAK-130)ကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်တဖျၢၣ်လၢ ပနွဲၢ်လူၢ်သဝီပူၤအဃိ ကမျၢၢ်သံ ၁ ဂၤ, ဘၣ်ဒိ ၅ ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ကမျၢၢ်လၢအသံတဂၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ အူကၠီၤသ့(၆၂)နံၣ်ဒီး ပှၤလၢအဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ အီၤဖၠိဝ့(၃၈)နံၣ်, ဖၠိကၠံ(၂၃)နံၣ်, အီၤစိမိ(၂၅)နံၣ်, ကိၤကၠ့(၂၇)နံၣ် ဒီး ကိၤဖါကၠံ(၂၄)နံၣ် သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဘျီဝဲအံၤ ဘၣ်ဟးဂီၤဝဲကမျၢၢ်ဟံၣ် ၅ ဖျၢၣ်, သိလ့ၣ် ၃ ခိၣ်, စဲးကၢး ၃ ခိၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ သုးက့ ၁ သုးက့ခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤစိမၠ့ၣ်ထွ့ စံးဝဲလၢ “တၢ်လီၢ်တဖၣ်န့ၣ်ဘူးဒီးသ့ၣ်စ့ၣ်ယးဝ့ၢ်, ကၠဲးထိၣ်ဝ့ၢ်အဃိအဝဲသ့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်,ခးစိကျိဖးဒိၣ်မၢ်မၢ်လီၤ.ဖဲကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဝံၤန့ၣ် အမျိၥ်သုးခးလီၤထွဲဒံးကျိးဖးဒိၣ် ...
ကညီဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢ(၄)ဖုပၥ်ဖှိၣ်သးမၤလၤကပီၤသကိးဝဲကညီလါခူးကံၢ်စု
လါအီကူၥ် ၈သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ်, ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၆)ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်,ရၤမတံဝ့ၢ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတနံၤအံၤလါအီကူၥ်(၈)သီအနံၤအပူၤ,ဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢ(၄)ဖုပၥ်ဖှိၣ်သးမၤလၤကပီၤဝဲကညီလါခူးကံၢ်စုအမူးဖဲဝ့ၢ်နံၣ်ထီၣ်သီပျီအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်မၤလၤကပီၤကညီလါခူးကံၢ်မုၢ်နံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီဝဲအံၤအပူၤ,ဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢဒ်အမ့ၢ်သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF),ဒံၣ်မိၣ်ကရံၣ်စံၣ်တၢ်ဘၣ်ဘျူးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA),ကညီတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကးကရၢ(KNUKNLA/PC)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အမဲၥ်ညါ,ရၤမတံဝ့ၢ်သုးမီၤစိရိၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ,ပၢၤကီၢ်ဒီးသုးတဖၣ်ဟဲထီၣ်ပၥ်ဃုၥ်ပၥ်ဂီၢ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်ဝဲလၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီဝဲအံၤအဖီခိၣ်,ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်တၢ်ဘၣ်ဘျူးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)ပၢဆှၢသုးဂ့ၢ်ဝီခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤဆါအီၣ်စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “တနံၤအံၤလါခူးကံၢ်စုမုၢ်နံၤပဘၣ်တၢ်ကွဲမုၥ်ပှၤလၢလံၥ်လဲၢ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤကရူၢ်ကရၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အဃိပဟဲပၥ်ဖှိၣ်ပသးဖဲအံၤန့ၣ်လီၤ.လံၥ်လဲၢ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤကရူၢ်ကရၢကွဲမုၥ်ပှၤအတၢ်ပညိၣ်တခီန့ၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးကဒုးအိၣ်ဃူဖိးက့ၤဝဲပပှၤကလုၥ်ဖီၣ်စုကဝဲၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.အပူၤကွံၥ်ခီဖျိပလီၢ်မုၢ်လီၤဖးအဃိဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးက့ၤလၢပပှၤကလုၥ်အဃိန့ၣ်ခါဆူညါသုတဘၣ်ဒိလၢၤတဂ့ၤအဂီၢ်ပဟဲဒီးပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်လၢတနံၤအံၤ,ဒီးလၢပကရူၢ်ကရၢကျါတနီၤတခီခၢၣ်စးဟဲထီၣ်ဝဲတုၤန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤ(KNU)တၢ်ထီၣ်ပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်ဝဲတအိၣ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်ဆၣ်ဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢ(၄)ဖုလၢၥ်ပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးဝဲတၢ်လၢစ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်(KNU)သုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ်ပဒိၣ်စီၤအီၣ်မီၣ်အ့စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤန့ၣ်လံၥ်ကွဲမုၥ်ဟဲတုၤလၢပအိၣ်ဒုတပထံၣ်ဘၣ်ဘၣ်.ခီဖျိသီခါတီခိၣ်ရိၢ်မဲဒီးမၤဝဲတၢ်လီၢ်အါတီၤအဃိပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်စ့အဖီခိၣ်မ့မ့ၢ်လၢတၢ်လၢၥ်ဘူၣ်လၢၤစ့ၤကျိၣ်စ့တကပၤတခီပပၣ်ဃုၥ်မၤစၢၤသကိးခဲလၢၥ်လီၤ.တမံၤလၢတမ့ၢ်ပကရၢမိၢ်ပှၢ်တီခိၣ်ရိၢ်မဲဘၣ်အဃိ,ပနီၢ်ကစၢ်တလဲၤထီၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တနံၤအံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤ,ဘူးဒးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီဒီးကညီဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီၣ်တဖၣ်ကတိၤလီၤဝဲတၢ်ဆူကမျၢၢ်အမဲၥ်ညါ,အိၣ်ဝဲဒီးကညီတၢ်ဂဲၤကလံၣ်,တၢ်သူၣ်ဝံၣ်သးဆၢတတဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ရၤမတံဝ့ၢ်ကညီနံၣ်ထီသီပျီပူၤတၢ်မၤလၤကပီၤဝဲကညီလါခူးကံၢ်စုမူးအံၤပှဲၤထီၣ်ဝဲ(၂၄)ဝီတဝီလံအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,တနံၤအံၤတၢ်မၤလၤကပီၤကညီလါခူးကံၢ်စုမူးအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤ,ဘူးဒးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်တဖၣ်,ဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ဃုၥ်ဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်သးခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲအဂၤ(၃၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တီအူကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤ ထံကစၢၢ်ဟီၣ်ခိၣ်လၥ်အဃိကမျၢၢ်သံအိၣ်ထီၣ်တုၤလၢ ၁၃ ဂၤ
လါအီကူး ၈ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ တီအူကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၂)ကီၢ်ဆၣ်ခံဘ့ၣ်အပူၤ ခီဖျိတၢ်စူၤထံဒိၣ်ထီၣ်ဒီး ကစၢၢ်ထံအီၣ် ဃီၤတၢ်အဃိ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်သံအိၣ်ထီၣ်တုၤလၢ ၁၃ ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲမဟါလါအီကူး ၇ သီ အနံၤ န့ၣ်လီၤ. ဒီၣ်ဖးခိၣ်ဒီးထီတထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲလါယူၤလံလၢၥ်လါအီကူးထီၣ်အံၤန့ၣ် တၢ်စူၤထံဒိၣ်ထီၣ်,ကစၢၢ်ထံစ့ၢ်ကီးအီၣ်ဃီၤ ဟီၣ်ခိၣ်လၥ်ဝဲအဃိ ဖဲလါအီကူး ၅ သီ ဒီး ၆ သီအံၤ ကမျၢၢ်သံအိၣ်ထီၣ်တုၤလၢ(၁၃)ဂၤလံအသိး ကမျၢၢ်လၢဟီၣ်ခိၣ်လၥ်ဘၢအီၤ တဖၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ဟးဃုအီၤတဘၣ်ခဲလၢၥ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးန့ၣ် ဒီၣ်ဖးခိၣ်ကမျၢၢ်လၢအသံ(၁၃)အံၤမ့ၢ်ဝဲပှၤ ကဝီၤဒ့-၁, ကဝီၤဒ့-၂, ကဝီၤဒ့-၃, ခဝဲၤသဝီ, လ့ၣ်ပၠၤကလ့သဝီဖိကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါခီဖျိလၢထံဒိၣ်ထီၣ်,ထံကစၢၢ်လီၤဟီၣ်ခိၣ်လၥ်အံၤအဃိ တိၤဟးဂီၤလီၤပှီၢ်ကွံၥ်ဝဲ(၃)ဘိဒီးသိလ့ၣ်ကျဲဃုၥ်ဒီး ကျဲလၢအဂၤ တဖၣ်ဟးဂီၤဝဲခဲလၢၥ်(၂၃)တီၤညါဒီး တကးဒံးဘၣ်ဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်,တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျီး ကရၢၢ်ပူၤ တၢ်ထူၣ်တၢ်ဘိတဖၣ် ဟးဂီၤဝဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်လၥ်အံၤအဃိ ဒီၣ်ဖးခိၣ်ဝ့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်အမဲၥ်ညါကမျၢၢ်လၢအိၣ်ခိခိၣ်ဒူသဝီအပူၤ တဖၣ်စ့ၢ်ကီး သဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲထံဒိၣ်ထီၣ်ဟီၣ်ခိၣ်လၥ်အံၤအိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ဒူသဝီလၢဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ထံၣ်ဒိၣ်ဃိၣ်ယွၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတဖၣ်အကျါ လီၤဆီဒၣ်တၢ်ထံပူၤခံသဝီလၢဟံၣ်ခိၣ်ကအိၣ် (၃၀)ခိၣ်ဃၢၤအံၤ ခီဖျိထံလုၢ်ဘၢသဝီဒီတဖျၢၣ် ဒီးသဝီဖိစ့ၢ်ကီးဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲအဃိလိၣ်ဘၣ်ဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီ, တၢ်ခိၣ်ဒုး, ဟံၣ်တၢ်ပီးတၢ်လီသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအသိး...