ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် တလါအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးသူကျိဖးဒိၣ်,ဒြိ,ကဘီယူၤခးလီၤတၢ်(၃၀)ဘျီ ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၁၃)ဂၤ
လါဖ့ၤဘြူၤအရံၤ ၁၇ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ လါယနူၤအါရံၤတလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ် ပယီၤသုးအံၤ သူ၀ဲကျိဖးဒိၣ်,ဒြိ,ကဘီယူၤ ခးလီၤတၢ်အိၣ်၀ဲအဘျီ(၃၀)အဃိ ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲ (၁၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် လၢကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤန့ၣ်လီၤ. ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤ စးထီၣ်ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၁ သီတုၤ ၃၁ သီ လၢတလါအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးအံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်(၁၉)ဘျီ, တ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်(၈)ဘျီ,သူ၀ဲကဘီယူၤခးလီၤတၢ်အိၣ်၀ဲ(၃)ဘျီ ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်(၃၀)ဘျီအဃိ ကမျၢၢ်သံ(၃)ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိ(၁၀)ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီခီဖျိလၢပယီၤသုးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအံၤအဃိ ကၠိ(၁)ဖျၢၣ်,ဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်(၁၆)ဖျၢၣ်,ဆဲးကၢး(၁)ခိၣ်, သိလ့ၣ်(၃)ခိၣ် ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်ဒီး ကျီၢ်,ပနၢ်,မဲးတဲးလဲးသံ(၅)ဒု,ရီဘၢၣ်ထူၣ်ဟးဂီၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲ(၇၀၀)ထူၣ်,တၢ်ဖိတၢ်လံၤ လၢအဂၤဟးဂီၤ၀ဲဒၣ် အါမးတကးဒံးဘၣ် ကျိဖးဒိၣ်အဃိမ့ၣ်အူအီၣ်၀ဲကမျၢၢ်စ့(၆၅)ကလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါလၢတလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီး ဟီၣ်က၀ီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲး သုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သုးရ့ၣ်(၁),(သုးရ့ၣ် ၂), (သုးရ့ၣ် ၃) သုးပၥ်ဖှိၣ်အဘၢၣ် အိၣ်၀ဲ(၁၀)ဘျီအဃိ ပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲ(၇)ဂၤ, ဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤဒီးအသိလ့ၣ်ဟးဂီၤ၀ဲ(၁)ခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်မၤနီၣ်အပူၤပၥ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံၥ်လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်တလါအတီၢ်ပူၤစ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးအံၤခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်တကးဒံးဘၣ်သူ၀ဲကဘီယူၤတ့ၢ်လီၤ မ့ၣ်ပိၢ် ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်ကအိၣ်လၢ(၅၂)ဖျၢၣ်ညါအဃိ ကမျၢၢ်သံ(၃)ဂၤ ဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၅)ဂၤကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးဒံးန့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်ဟဲသ၀ီပူၤကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်အဃိ ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤ, ဟံၣ်ဟးဂီၤ(၉)ဖျၢၣ်
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၇ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ် ကီၢ်ဟဲကရူၢ် ကီၢ်ဟဲသ၀ီအပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤ လဲၤခးလီၤ တၢ်အဃိ ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤဒီးဟံၣ်ဟးဂီၤ(၉)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လီၢ်ခၢၣ်သးထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါ လါဖ့ၤဘြူၤ အါရံၤ ၁၆ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၅ သီ မုၢ်နၤခီ ၁၁း၃၀ မံးနံးအဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်ပယီၤသုးအကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤ၀ဲ မ့ၣ်ပိၢ်(၂)ဖျၢၣ် လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလၢကီၢ်ဟဲသ၀ီပူၤ,သ၀ီချၢအဃိ ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒီးဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ် ဘၣ်ဟးဂူၥ် ဟးဂီၤကဲထီၣ်၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤပၥ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ် သ၀ီဖိလၢအဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤအကျါ(၂)ဂၤန့ၣ်ဘၣ်တၢ်လဲၤဆှၢကူစါယါဘျါအီၤဆူ တၢ်ဆါဟံၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်ဘျီ၀ဲအံၤကမျၢၢ်အတၢ်ဖိတၢ်လံၤစ့ၢ်ကီးမ့ၣ်ပိၢ်အက့အခီဘၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်အိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါတနံၤဃီတချုးလၢသုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်လၢကီၢ်ဟဲသ၀ီပူၤဒံးဘၣ်အခါန့ၣ် လဲၤခးလီၤတၢ်ဒံးလၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၀ဲပၠၣ်ကရူၢ် ဒူသ၀ီပူၤဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် (သုးက့ ၁)သုးက့ခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤစိမၠ့ၣ်ထွ့ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်တဟါန့ၣ်ကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်ဘူးလၢကမၤမိၢ်တကပၤန့ၣ်.ခးလီၤ၀ဲလၢကၠါရၤခံသ၀ီ,မဲးကၠံၣ်ခီၣ် ထံး,ဖါပီၢ် တကပၤန့ၣ်. တၢ်တဟါန့ၣ်ခးလီၤ၀ဲ၀ံၤဘျီဟဲက့ၤခးလီၤကဒါ၀ဲလၢကီၢ်ဟဲသ၀ီပူၤ(၂)ဖျၢၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤ (သုးက့ ၅)ကမၤမိၢ်သုးကလၢၤ, သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ပနွဲၢ်ကျါသုးကလၢၤ, ဒီး ဘူးဒးတၢ်ဘါတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA) သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အပှၤစ့ၢ်ကီး ခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ် ကဲထီၣ်သးတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤ...
လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် တနၤဃီတၢ်ထီၣ်န့ၢ်ပယီၤသုးအတၢ်သမံသမိးတြဲၤ(၃)ဘ့ၣ် ပယီၤသုးသံ(၆)ဂၤ,မၤန့ၢ်ဃုၥ်ကျိချံပှၥ်သၣ်တနီၤ
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၆ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃) လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ဖဲမဟါတနၤဃီ တၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲသုးကီၣ်ကးအသုးအတၢ်သမံသမိးတြဲၤ(၃)ဘ့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လီၢ်ခၢၣ်သးထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါ၀ဲဖဲတနံၤအံၤ န့ၣ်လီၤ. သုးကီၣ်ကးအတၢ်သမံသမိးတြဲၤလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤ နယွဲပ့ၤတြဲၤ,တီၤ၀့ၤ-ထ့ၤတပ့ၤသ၀ီ ဘၢၣ်စၢၤ တြဲၤအံၤဒီး ကၠိကိသ၀ီဃၢၤ တီယၣ်သီခါဖၠၣ် တၢ်သမံသမိးတြဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဖဲမဟါလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၅ သီ မုၢ်နၤခီ ၁၂ နၣ်ရံၣ် အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သုးရ့ၣ်(၉)တီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ် နုၥ်လီၤထီၣ် မၤန့ၢ်ကွံၥ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်လၢတၢ်ထီၣ်န့ၢ်၀ဲပယီၤသုးအတၢ်သမံသမိးလီၢ်(၃)ဘ့ၣ်အံၤအခါန့ၣ် ပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲဒၣ်(၆)ဂၤ, ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ၀ဲဒၣ်အါမးအသိး တၢ်မၤန့ၢ်ဃုၥ်၀ဲ(၆၀ မမ)ကျိ တခိၣ်, ကျိဖိ(၅)ခိၣ်ဃုၥ်ဒီး ကျိချံပှၥ်သၣ်လၢအဂၤတၢ်မၤန့ၢ်၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤ ပၥ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးအတၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်လၢတၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲခဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်တြဲၤတဖၣ်လၢအဒုးကဲထီၣ်တၢ်တံၥ်တၥ်လၢကမျၢၢ်တၢ်လ့ၢ် ထီၣ်လ့ၢ်လိၤတကးဒံးဘၣ်အိၣ်ခိးဃ့အီၣ်စ့လၢပှၤကမျၢၢ်အအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤ၀ါမုၢ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တြဲၤလၢတၢ်ထီၣ်န့ၢ်၀ဲခဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်ဒုၣ်ဒါအတြဲၤတၢ်သမံသမိးအလီၢ်. တြဲၤတဖၣ်အံၤမၤတံၥ်၀ဲပှၤကမျၢၢ်, ဃ့အီၣ်ကျိၣ်ဃ့အီၣ်စ့အိၣ်အဃိဖဲမနၤ(၁၂)နၣ်ရံၣ်န့ၣ် ပသုးနုၥ်လီၤခး၀ဲဒီး တၢ်မၤန့ၢ်တၢ်ပီးတၢ်လီ ဒ်န့ၣ်အသိး သံ၀ဲဒၣ်(၆)ဂၤ. မ့မ့ၢ်လၢတၢ်ဘၣ်ဒိ ဘၣ်ထံးခီန့ၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဒုပမၤတန့ၢ်ခဲလၢၥ်ဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်...
DKBA မၤထူၣ်ဖျဲးထီၣ်ကဒီး(ကၠါဖၠၣ်)ပှၤမၤတၢ်ဖိ ၃၀၀ ဃၣ်ဃၣ်လၢကၠီးခဲးဟီၣ်က၀ီၤပူၤ
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၆ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ပှၤလၢအဘၣ်တၢ်မၤကၤအီၤဒီး(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်မၤဖိလၢအိၣ်တီနီၢ်မုၢ်ထီၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံး တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီ သုးမုၢ်ဒိၣ် တၢ်လီၢ်လၢအမ့ၢ်ကၠီးခဲးဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ် တၢ်မၤပူၤဖျဲးထီၣ်ကဒီးအ၀ဲသ့ၣ်အဂၤ(၃၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (DKBA)ခိၣ်နၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. အပူၤကွံၥ်စှၤသီအခါပှၤလၢအဘၣ်တၢ်ကိးမၢလံၣ်အီၣ်လီအီၣ်အီၤဒီး(ကၠါဖၠၣ်)ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအိၣ်ကၠီးခဲးဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ် (DKBA)မၤထူၣ်ဖျဲးအးလီၤက့ၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်အစုပူၤ၀ံၤလီၢ်ခံ (ကၠါဖၠၣ်)ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအအိၣ်တ့ၢ်ဒံးလၢတၢ်ကိပူၤသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်နုၥ်လီၤဃိထံသမံသမိးမၤထူၣ်ဖျဲးထီၣ်ကဒီး၀ဲကဲထီၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ DKBA သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်-၂ သုးခိၣ်ကျၢၢ်စိ စီၤစွ့ၤ၀ၣ် စံး၀ဲလၢ“စးထီၣ်ဖဲပထုးထီၣ်(statement)လံၥ်ပၥ်ဖျါ ၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ် ပမၤထွဲတုၤလီၤတီၤလီၤလီၤ. ခဲအံၤလၢကၠီးခဲးန့ၣ် ပထုးထီၣ်ကဒီးအ၀ဲသ့ၣ်န့ၢ်အဂၤ(၃၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးလံ. ခဲအံၤပှၤထုးထီၣ်တ၀ံၤ တတဲၥ်ဒံးဘၣ်မ့၀ံၤမးပှၤကပၥ်ဖျါထီၣ်န့ၢ်ယၤလၢခံ . မ့၀ံၤမးပကဘၣ်ဆှၢဖဲလဲၣ်န့ၣ်ပကတဲသကိး တၢ်ဒံး” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးပှၤလၢတၢ်မၤပူၤဖျဲးထီၣ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤစှၤသီအတီၢ်ပူၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လၢတၢ်ကဆှၢအးလီၤက့ၤဆူကၠီၣ်တဲၣ် အစုပူၤဘၣ်ဆၣ် တဲလီၤတံၢ်မုၢ်နံၤမုၢ်သီတသ့ဒံးဘၣ်ဒီး တကးဒံးဘၣ်လီၢ်ခံခါလၢကဟဲအံၤခီဖျိသုးကီၣ်ကးအံၤနဲၣ်လီၤ တၢ်ကလုၢ် လၢ(ကၠါဖၠၣ်) ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်တၢ်ကဘၣ်ဆှၢ၀ဲဆူမၠၣ်၀တံၣ် နီၣ်ဂံၢ်(၂)တိၤတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်စိ စီၤစွ့ၤ၀ၣ် စံးအါထီၣ် ၀ဲန့ၣ်လီၤ. “ခဲအံၤခီဖျိပှၤဆှၢထီၣ်န့ၢ်ပှၤအနီၣ်ဂံၢ်တလၢၤဒံးဘၣ်အဃိမ့ၢ်ပကဆှၢတၢ်လီၢ်ဖဲလဲၣ်တတီၤန့ၣ်ပတသ့ၣ်ညါဒံးဘၣ်.နါက့ပယီၤန့ၣ် မၢပဆှၢလၢနီၣ်ဂံၢ်(၂)တကပၤန့ၣ်လီၤ.လၢပ၀ဲဒၣ်တကပၤန့ၣ်ပတဲလၢပကဆှၢ. ဘၣ်ဆၣ်မ့ၢ်ပကစၢ်ကလဲၤဆှၢဧါတသ့ၣ်ညါဒံးဘၣ်. ပလဲၤဆှၢဘၣ်တဘျီလံအဃိပမၢလီၤက့ၤပပှၤတၢ်ဖီလၥ်သ့လီၤ.ပဆှၢလၢညါတဘျီန့ၣ်ပယီၤပနၢ်ဟူပယီၤက့ၤစိၥ်၀ဲလၢကဘီယူၤ လၢ(န့ၣ်ပၠံၣ်တီၣ်)န့ၣ်အဂၤ(၂၀)ညါ,တၢ်န့ၣ်ဘၣ်လၢအပှၤမီၤနီၤ.ခဲအံၤဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢအမံၤကဟးဂီၤဒီးအမၢပဆှၢက့ၤကျဲလၢအဂၤတဘိ.နါက့မ့၀ံၤမ့တဲၥ်န့ၣ်ပကဆှၢဖဲလဲၣ်တဘိန့ၣ်ပကွၢ်တၢ်အိၣ်သးမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအတၢ်မၤကၤအီၤဒီး(ကၠါဖၠၣ်)ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်အကျါတနီၤဟဲမၤတၢ်လၢအနီၢ်ကစၢ်တၢ်ဘၣ်သးအိၣ်၀ဲအသိး တနီၤန့ၣ် တၢ်လံၣ်တၢ်လီတၢ်ကွဲန့ၢ်လွဲန့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်ဒီး ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ပၥ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ကိပူၤ၀ံၤတၢ်မၢအဟးလံၣ်အီၣ်ပှၤကျိၣ်ပှၤစ့ မ့တန့ၢ်ဘၣ်န့ၣ် တၢ်မၤဒၢၣ်ထိးတီၢ်အ၀ဲသ့ၣ်,ထိးအ၀ဲသ့ၣ်ဒီးဒးစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် (DKBA)စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး ဖဲအပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၁၂)သီအနံၤန့ၣ် (DKBA)မၤပူၤဖျဲးထီၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲ(ကၠါဖၠၣ်)ပှၤမၤတၢ်ဖိ...
တၢ်ဆှၢကွံၥ်တၢ်မၤကၤပှၤကညီဒီး(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤကလဲၤသးချ့ချ့အဂီၢ်(BGF)ဃ့ထီၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်လၢကဟံစုနဲၣ်ကျဲမၤစၢၤ၀ဲ
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၅ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် တၢ်မၤကၤပှၤကညီဒီး(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်လံၣ်အီၣ်လီအီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအိၣ်ကညီကီၢ်စဲၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ စွ့ၣ်ကိၣ်ကိၤ ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ် ဒ်သိးတၢ်ဆှၢက့ၤအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤကလဲၤသးချ့ချ့အဂီၢ်န့ၣ် ကဟံစုနဲၣ်ကျဲမၤစၢၤ၀ဲဒ်အလီၢ်အိၣ်၀ဲအသိး အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF) သုးခိၣ်ဒိၣ်စိစီၤခၠ့ၣ်သူၤ ဃ့ထီၣ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ကိတိၥ်ခိၣ်ကျၢၢ်-၂ ဒီးတၢ်ဒီတဒၢကိတိၥ် ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤ အါရံၤ ၁၃ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်(BGF)လံၥ်တၢ်ဃ့ထီၣ်ပူၤပၥ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ် ပှၤလၢအမၤကၤပှၤကူပှၤကညီဒီးပှၤလၢအမၤ(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်မၤကဘျံးကဘျၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢ အအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲ စွ့ၣ်ကိၣ်ကိၤ ဟီၣ်က၀ီၤပူၤလၢအတဖိးသဲစးဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ (BGF)တကပၤ ဃိထံသမံ သမိး၀ဲဒၣ်အိၣ် ဒီး ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်တၢ်ဆှၢထီၣ်အးလီၤက့ၤအ၀ဲသ့ၣ်ဆူ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် မီၢ်သီဘၣ်ထွဲ၀ဲၤဒၢးတဖၣ်အအိၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီဘၣ်ဃးတၢ်ဆှၢအးလီၤကွံၥ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤန့ၣ် ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်ဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်၀ံၤ ဆှၢ၀ဲဆူ မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ် တၢ်ရ့လိၥ်မုၥ်လိၥ်နီၣ်ဂံၢ်(၂)တိၤတဆီအဂ့ၢ်န့ၣ် လံၥ်တၢ်ဃ့ထီၣ်အပူၤပၥ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိဘၣ်ဃးတၢ်မၤလီၤမၢ်ကွံၥ်(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်လံၣ်တၢ်လီတၢ်ဖံးတၢ်မၤ,ပှၤလၢအမၤကၤပှၤကညီဒီးလံၣ်အီၣ်လီအီၣ်ပှၤကညီတဖၣ်အံၤ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ဒီးကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်ကပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဆှၢကွံၥ်၀ဲလၢအဆိအချ့ဒီး လၢတၢ်ဆှၢက့ၤပှၤသ့ၣ်တဖၣ် အံၤ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤကလဲၤသး ဘျ့ဘျ့ဆှီဆှီလၢအဆိအချ့အဂီၢ်န့ၣ် ဒ်အလီၢ်အိၣ်အသိးကၠီၣ်တဲၣ်ခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီကဟံစုနဲၣ် ကျဲမၤစၢၤ၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဃ့ထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်လၢတၢ်ကမၤလီၤမၢ်ကွံၥ်(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤအံၤအဂီၢ် ဖဲအပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၆ သီအနံၤန့ၣ် ပှၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤဖိလၢအိၣ်စွ့ၣ်ကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤ ၆၁ ဂၤလၢ အဘၣ်တၢ်မၤကၤအီၤတဖၣ် (BGF)ဆှၢအးလီၤကွံၥ်ဆူ...
ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်တနံၤဃီကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢကီၢ်ဆၣ်ခံဘ့ၣ်ပူၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအမဲၥ်ညါကၠိ,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ် လီၤပှီၢ်ဟးဂီၤ
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၄ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁) ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်ဒီးကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲမဟါလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၃ သီ တနံၤဃီအတီၢ်ပူၤ သုးမီၤစရိၤကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်လၢ ဒူသ၀ီပူၤတဖၣ်အဃိ တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိ ဘၣ်ထံး အိၣ်ထီၣ်အမဲၥ်ညါ ကၠိ,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်လီၤပှီၢ်ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်အါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲမဟါလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၃ သီ ဂီၤခီ ၁၀း၀၀ ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်တဘျီဒီး ဟါခီ ၄း၀၀ ဃၣ်ဃၣ်တဘျီန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤ(Jet fighter) လဲၤခးလီၤ၀ဲ(၅၀၀)ပီၣ်မ့ၣ်ပိၢ် လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလၢဖွ့ဖူကၢ်ကရူၢ် ပနွဲၢ်လူၢ်သ၀ီပူၤ,သ၀ီချၢ ဒီး ဆီသုးခံကရူၢ် ကီးကးသ၀ီပူၤအဃိ ကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်,ဃိၣ်,သီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်လီၤပှီၢ်ဟးဂီၤ၀ဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤတၢ်ဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်(PDF) အပှၤသံ၀ဲ(၃) ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၈)ဂၤ ဒီးဘၣ်ဃးတၢ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤတၢ်အိၣ်သးအံၤန့ၣ် ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ခိၣ် ပဒိၣ်စီၤထိအူ ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤ စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကဘီယူၤန့ၣ်ဟဲခးလီၤတၢ်ဖဲပနွဲၢ်လူၢ်န့ၣ်တဖျၢၣ်,လၢသီခါဖၠၣ်န့ၣ်တဖျၢၣ်,လၢကီးကးကၠိန့ၣ်တဖျၢၣ်,လၢတၢ်ပျီပူၤန့ၣ်တဖျၢၣ် အ၀ဲအံၤတနံၤဃီလီၤ. မ့မ့ၢ်အလီၤတဲၥ်လၢအ၀ဲတဖျၢၣ်န့ၣ်ပှၤ(PDF)ဖိသံ၀ဲဒၣ်(၃)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၈)ဂၤ. အလီၤတဲၥ်လၢကၠိ တဖျၢၣ်န့ၣ်ဘၣ်လၢပှၤကၠိဖိဒိးစဲး၀ံၤကၠိပံးမီၤနီၤ.ကၠိမ့တပံးဘၣ်ဒုပှၤကၠိဖိကဘၣ်ဃုၥ်လီၤ.ဃိၣ်ဒီးသီခါဖၠၣ်ဟးဂီၤခဲလၢၥ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး,တၢ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤကဲထီၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ် ကီၣ်ကးသ၀ီ,ပနွဲၢ်ပူၤသ၀ီဃုၥ်ဒီးဒူသ၀ီကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲတၢ်ကဲထီၣ်သးအခိၣ်အဃၢၤအံၤတဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤထိအူ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးန့ၣ် ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤလၢသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤအတၢ်ဟဲခးလီၤတၢ်ဘျီ၀ဲအံၤ...
Argentina ကွီၢ်ဘျီၣ်ထုးထီၣ်လံၥ်ဟ့ၣ်တၢ်ခွဲးဖီၣ် မ့အီၣ်လဲၣ် ဃုၥ်ဒီးအပှၤခဲလၢၥ်(၂၃)ဂၤ
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၄သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီၢ်ပယီၤပူၤခီဖျိတၢ်မၤသံမၤလီၤတူၥ်ကလုၥ်လၢ ရိၣ်ဟ့ကၠၢၣ်အဖီခိၣ်အဃိ ပှၤလၢနဲၣ်လီၤရဲၣ်ကျဲၤတၢ်ဒီးပှၤလၢပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်လၢအမ့ၢ်သုးကီၣ်ကးအခိၣ်မ့အီၣ်လဲၣ်ဃုၥ်ဒီးအပှၤခဲလၢၥ်(၂၃)ဂၤသ့ၣ်တဖၣ် Argentina ထံကီၢ်အကွီၢ်ဘျီၣ်တဖျၢၣ်လၢအအိၣ်လၢဝ့ၢ် (ဘွံနိၣ်စ်အံရံၣ်စ်)ထုးထီၣ်ဝဲဒၣ်(Warrant)လံၥ်ဟ့ၣ်တၢ်ခွဲးလၢတၢ်ကဖီၣ် အဝဲသ့ၣ်အဂ့ၢ် Burmese Rohoingya Organisation UK(BROUK)ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲလါဖ့ၤဘြူအါရံၤ(၁၃)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ထုးထီၣ်လံၥ်(warrant)ဝဲအံၤန့ၣ် တမ့ၢ်ထဲရိၤဟ့ကၠၢၣ်အဂီၢ်ဘၣ်ဒီး ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤလၢပှၤကီၢ်ပယီၤဖိခဲလၢၥ်အဂီၢ်ဒီးမ့ၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်သးခုဖးဒိၣ်တခါအဂ့ၢ်အဂ့ၢ် (BROUK) အကရၢခိၣ် အူထိခ့ၣ် စံးဘၣ်ဝဲဒၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“ပှၤထုးထီၣ်(Warrant) ခဲအံၤန့ၣ် တမ့ၢ်ထဲရိၣ်ဟ့ကၠၢၣ်အဂီၢ်ဘၣ်.မ့ၢ်လၢပဝဲထံဖိကီၢ်ဖိခဲလၢၥ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. သုးကီၣ်ကးအခိၣ်မ့အီၣ်လဲၣ်ဒီးအပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်ပၥ်လီၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤမူၤမူၤနီၢ်နီၢ်ဝံၤ ဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤပှၤအနံၣ်တဖၣ်လၢအနံၣ် ခီဖျိ ပံးဃၥ်ပတၢ်မၤလိမၤဒိး,ပံးဃၥ်ပတၢ်ထီၣ်ဖိန့ၢ်မါ,ပံးဃၥ်တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဒီးဟံးကွံၥ်ပဟီၣ်ခိၣ်, ဒွဲၣ်အူသဝီအဖျၢၣ်(၃၉၀)ဘျဲၣ်အမဲၥ်ညါမၤဆူၣ်မၤဆိးပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤ(၁၀၀၀)ဘျဲဒီးနီဟးထီၣ်ဆူၣ်ကွံၥ်ပှၤ, တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လၢအပူၤကွံၥ်ပှၤတသ့ၣ်ညါဘၣ်.ကဲထီၣ်သးဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ဖဲ(၂၁၀၇)နံၣ်တဘျီဒီးလၢပတၢ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးတီၣ်ထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အဃိန့ၣ်အခဲအံၤတၢ်သ့ၣ်ညါအါထီၣ်ဒီး Argentina ကွီၢ်ဘျီၣ်ထုးထီၣ်ဝဲ Warrant ဒ်အံၤအဖီခိၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်သးခုပၥ်ဒိၣ်တခါန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ လံၥ်(warrant) ဝဲအံၤန့ၣ် ကဆှၢဝဲဒၣ်ဆူ အၣ်စံၣ်ယၢၣ်ထံကီၢ်ကရၢခိၣ်လၢအမ့ၢ်ကီၢ်မလ့ရှါအအိၣ်,လၢကီၢ်ယူရပၤဘီမုၢ်,လၢအ့စလါမ့ၣ်စ်ထံကီၢ် (OIC),ဆူအမဲရကၤဒီးဆူ ထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်မၤကမၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်ပၢၤကီၢ်ကရၢ(INTERPOL) အအိၣ်အဂ့ၢ် အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. လၢကတီၣ်ထီၣ်တၢ်မူးတၢ်ရၢ်ဝဲအံၤအဂီၢ် ဖဲ(၂၀၁၉)နံၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်ခၢၣ်စးလီၤဆီဒီးကီၢ်ပယီၤရိဟ့ကၠၢၣ်ကရၢပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးဝဲဒီး ကီၢ်ပယီၤတၢ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါတၢ်သဘျ့(IIMM)တကပၤမၤစၢၤအဝဲသ့ၣ်လၢ တၢ်ဃုထံသမံသမိးဘၢကွီၢ်ဂ့ၢ်ဝီတကပၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. Argentina ကွီၢ်ဘျီၣ်ထုးထီၣ်ဝဲလံၥ် (Warrant) အကျါန့ၣ် သုးကီၣ်ကးအခိၣ်မ့အီၣ်လဲၣ်ဒီး သုးကီၣ်ကးအခိၣ်(၂)စိဝ့ ခဲလၢၥ်သုးကီၣ်ကးအပှၤပၣ်ဝဲ(၂၃)ဂၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးလီၤ ထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်မၤကမၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်အကွီၢ်ဘျီၣ်(ICC)စ့ၢ်ကီး လၢကထုးထီၣ်ဝဲလံၥ်(Warrant)လၢတၢ်ကဖီၣ်မ့အီၣ်လဲအဂီၢ် ဃုထံသမံသမိးဝဲတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအဖၢအိၣ်ဝဲအခါ Argentina ကွီၢ်ဘျီၣ်အလံၥ်(Warrant)ဝဲအံၤကကဲထီၣ်ဝဲတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါတခါအဂ့ၢ် (BROUK)စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ခိးခးပယီၤသုးသိလ့ၣ်လၢကျဲတၢ်ဘၢၣ်တီၤ,ပယီၤသုးသံ(၆)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၆)ဂၤ
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၂ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢတီအူကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့-၂),ဒီၣ်ဖးခိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲအပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၈)သီနံၤအ ခါန့ၣ်ပယီၤသုးသိလ့ၣ်လၢဟဲက့ၤလီၤဆူ(တီအူ)သ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်လၢကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)အိၣ်ခိးခးဝဲလၢကျဲဘၢၣ်စၢၤအဃိပယီၤသုးသံ(၆)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၆)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးတၢ်ကစီၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးသိလ့ၣ်အံၤအိၣ်ဟဲက့ၤလီၤန့ၢ်ဝဲဒၣ်လၢဒီၣ်ဖးခိၣ်(ဘယ့ၣ်နီၤ)သုးကလၢၤဒီးလၢကက့ၤလီၤဝဲဒၣ်ဆူ(တီအူ)ဝ့ၢ်ဟီၣ်ကဝီၤပူၤအဂီၢ်, ဟဲက့ၤလီၤဝဲသိလ့ၣ်ခဲလၢၥ်အခိၣ်(၁၀)ဒီးဖဲလၢဟဲက့ၤလီၤလၢကျဲအဆၢကတီၢ်(KNLA)သုးက့-၂, သုးရ့ၣ်-၅ အသုးဒ့-၃ အ ပှၤတဖၣ်ခိးခးဝဲအဃိပယီၤသုးအပှၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲဒီးသိလ့ၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲတခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သီသံၣ်ခိၣ်အလံၥ်မဲၥ်သၣ်ပူၤပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်ခိးခးဝဲပယီၤသုးသိလ့ၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံကျဲမုၢ်ဝဲန့ၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးတကပၤပံးကွံၥ်ဝဲတစိၢ်တလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဂၤစံးဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝြလၢ "ဖဲတၢ်ကဲထီၣ်သးလီၢ်ဝဲန့ၣ်န့ၣ်ယံၥ်ဝဲဒီးဒီၣ်ဖးခိၣ်တခီနၣ်ရံၣ်မီၤနီၤ. သိလ့ၣ်လၢအလီၤတကျၢၢ်ကွံၥ်ဝဲတခိၣ်န့ၣ်ဖဲအလီၤ ကစၢၢ်အခါ အ(ဘြ့ၤ)ဖျိး,နၣ်ဟူဘၣ်ဒ်န့ၣ်မီနီၤ. သိလ့ၣ်တကျၢၢ်ဝံၤပှၤလၢအပၣ်ဃုၥ်လၢသိလ့ၣ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်က့ၤတီကဒါဝဲလီၤ. ဖဲန့ၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံ(ဒီၣ်ဖးခိၣ်)ကျဲထီၣ်,ကျဲလီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်တပျဲလဲၤဝဲလၢၤဘၣ်. တၢ်စးထီၣ်ပံးဝဲလၢ(၁၃)မဲၣ်အလီၢ်လီၤ." အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲတနံၤဃီတၢ်အိးထီၣ်ဝဲ(ပရဲလိၥ်ကျိခဲၣ်ဖ့)အမူးဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၈)သီအနံၤန့ၣ်ပယီၤသုးကျိၤလၢအဟဲထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ကညီဒီလကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးက့-၂အပှၤသ့ၣ်တဖၣ်ခိးခးဝဲအဃိပယီၤသုးအပှၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဘၣ်အိၣ် ဝဲအသိးတၢ်မၤန့ၢ်ဃုၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲတၢ်စုကဝဲၤ,ကျိချံပှၥ်သၣ်တနီၤအဂ့ၢ်(ပရဲလိၥ်ကျိခဲၣ်ဖ့)ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲတနံၤန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါပယီၤသုးကျိၤလၢအဟဲထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဒ်သိးကလဲၤမၤအါထီၣ်အသုးဂံၢ်ဘါလၢဒီၣ်ဖးခိၣ်ကီၢ်ဆၣ်(ၡါလဲၤပၠ့ၤ)သုးကလၢၤအဂီၢ်အသိးခီဖျိ(ၡါလဲၤပၠ့ၤ)သုးကလၢၤအံၤမ့ၢ်သုးကလၢၤတဖျၢၣ်လၢအဘူးဝဲဒီး(န့ၤပၠံၣ်ဒီၣ်)တၢ်လီၢ်အဃိမ့ၢ်တၢ်အရ့ဒိၣ်ဝဲလၢပယီၤသုးကီၣ်ကးအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်တီအူကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကပျဲက့ၤကွံၥ်တရူးတဖၣ်ဝံၤကမၤန့ၢ်က့ၤဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်လီမ့အူဒီးသိသ့ၣ်အဂ့ၢ်,(DKBA )စံးဝဲ
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ (၁၁)သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်,ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်ပူၤတဖိးသဲးစးတရူးထံဖိကီၢ်ဖိလၢနုၥ်လီၤမၤဝဲ(Online)တၢ်လံၣ်အီၣ်လီအီၣ်,တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့ဒီးမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီကျးဃုၥ်ဒီးတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ,တလါအံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤတချူးလၢၥ်အပူၤ,ကဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံၥ်ဝဲလၢဝ့ၢ်ပူၤခဲလၢၥ်ဒီး,ဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ကဒိးန့ၢ်က့ၤလီမ့ၣ်အူ,သိ(လီစၣ်ဆံၣ်)သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,(DKBA)စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ထံဆၢကီၢ်ဆၢ(Online)တၢ်လံၣ်အီလီအီၣ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤ,တၢ်မၤကၤပှၤကူပှၤကညီဃုၥ်ဒီးတၢ်မၤကမၣ်သဲးစးကွီၣ်မ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤကလီၤမၢ်ကွံၥ်ဝဲအဂီၢ်တလါအံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၅)သီအနံၤအပူၤ,ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်တကပၤပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲလီမ့အူဒီးစဲးဖီကဟၣ်သိဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်,ကီၢ်ဆၢဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်ဃုၥ်ဒီးကီၢ်ပယီၤတကပၤတၢ်လီၢ်(၅)တီၤအပူၤအိၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးခီဖျိတၢ်ပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲလီမ့ၣ်အူဒီးသိသ့ၣ်တဖၣ်ဒ်အံၤအဃိ,ဘၣ်ဒိဝဲဒၣ်ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်တကးဘၣ်ဘၣ်ဒိဝဲတၢ်အိၣ်ဆိးဖံးမၤအီၣ်အီလၢတနံၤဂီၢ်တနံၤဂီၢ်အဃိ,လၢတၢ်ကဘှါရှဲဝဲမ့ၣ်အူတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဂီၢ်ကရဲၣ်ကျဲၤဝဲအဂ့ၢ်,ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်ဘံၣ်ဘၢကရူၢ်ကရၢ,ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်တၢ်ဘၣ်ဘျူးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)သုးဟီၣ်ကဝီၤနီၢ်ဂံၢ်(၂)အဒုးယၤခိၣ်သုးခိၣ်ဒိၣ်စိစီၤ(အ့ၤဝါ)စံးဝဲဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “တၢ်ပတုၥ်ကွံၥ်မ့ၣ်အူသ့ၣ်,သိသ့ၣ်တဖၣ်အဃိန့ၣ်ကဲထီၣ်ဂ့ၢ်ဝီၢ်အူတၢ်ကီတၢ်ခဲလၢဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်အဂီၢ်လၢတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.ထံဆၢကီၢ်ဆၢခိၣ်နၢ်ဒီးယိၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်န့ၣ်ဟဲထံၣ်လိၥ်သးဒီးပှၤဒီးစံးဝဲလၢတၢ်ပတုၥ်ကွံၥ်မ့ၣ်အူ,သိတၢ်ဂ့ၢ်အံၤမ့ၢ်ဒၣ်ခီဖျိပတၢ်လီၢ်အံၤအမံၤဒိၣ်လၢတရူးဟဲနုၥ်လီၤအိၣ်ဖဲဟီၣ်ကဝီၤအပူၤလီၤအဃိန့ၣ်,တဲပှၤလၢတရူးသ့ၣ်တဖၣ်မ့ဟးထီၣ်ကွံၥ်န့ၣ်မ့ၣ်အူန့ၣ်ကဂုၢ်ကျဲးစၢးမၤန့ၣ်က့ၤဝဲတုၤလၢအဟဲကဒါက့ၤလီၤ.လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ယတဲအီၤလၢမ့ဒ်န့ၣ်ဂ့ၤလီၤ,ခံခီခံကပၤတၢ်ဆၢတဲၥ်မ့အိၣ်န့ၣ်ပကကျဲးစၢးမၤသကိးန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်အံၤကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤပတုၥ်ဝဲလီမ့ၣ်အူဒီးသိအတၢ်လဲၤနုၥ်လီၤအဃိဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဃ့ထီၣ်ဝဲဝ့ၢ်ပၢြပးပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးဝ့ၢ်ဘံၣ်ဘၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအမ့ၢ်(KNU)ဒီး(DKBA)သ့ၣ်တဖၣ်လၢကဘှါရှဲဝဲကမျၢၢ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤအဂ့ၢ်,ဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်,ဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်အတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲဒ်အံၤအဖီခိၣ်တဖိးသဲးစးတရူးလၢအနုၥ်လီၤမၤဝဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤတၢ်အီၣ်ကျး,ကၣ်စံၣ်နိၣ်တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့,(games)တၢ်လိၣ်ကွဲလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ,တချူတုၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၂၈)သီအနံၤအဆၢကတီၢ်,ကဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံၥ်ဝဲခဲလၢၥ်ဒီးမ့တလူၤပိၥ်ထွဲဝဲလံၥ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဘၣ်န့ၣ်တၢ်ကဟံဝဲအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အရ့အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,(DKBA)ထုးထီၣ်ဝဲလံၥ်တၢ်ကလုၢ်ဖဲမဟါလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၉)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,ဘၣ်ဃးဒီးလံၥ်တၢ်ကလုၢ်လၢတရူးထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်ကဘၣ်ဟးထီၣ်ဒီးတၢ်ကပံးကွံၥ်တၢ်လံၣ်အီၣ်လီအီၣ်တၢ်လိၣ်ကွဲတၢ်လီၢ်အံၤန့ၣ်(DKBA )ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်,စံးဝဲလၢကဟံအရ့ကမၤဝဲတုၤလီၤတီၤလီၤအဖီခိၣ်,ဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်သးလီၤပလိၥ်တူၢ်လိၥ်ဝဲဒီးကခိးကွၢ်ဝဲတၢ်အိၣ်သးအဂ့ၢ်,ဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်စံးဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပၥ်လီၤသးကျၢၤမုဆှူလၢတၢ်ထီဒါမၤလီၤမၢ်ကွံၥ်ကလုၥ်ဒိၣ်စိသနူဒီးမီၤစိရိၤသနူအဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကရၢခိၣ်ဆီၣ်တခူထီၣ်
လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ (၁၁)သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကအိၣ်ဒီးတၢ်ပၥ်လီၤသးကျၢၤမုဆှူလၢတၢ်ကထီဒါမၤလီၢ်မၢ်ကွံၥ်ပပှၤကလုၥ်အဒုၣ်အဒါပှၤလၢအစူးကါဝဲ“ကလုၥ်ဒိၣ်စိသနူဒီးမီၤစိရိၤသနူ”သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ် အကရၢခိၣ်ဆီၣ်တခူစံးဝဲလၢ,ကညီဒီကလုၥ်မုၢ်နံၤပှဲၤထီၣ်(၇၇)ဝီအလံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. သနူဒီးတၢ်မၤလၢအထီဒါမၤတံၥ်တၥ်ဝဲပပှၤကလုၥ်အတၢ်အိၣ်စံၥ်အိၣ်ကျၢၤဒီးတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီတဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ“ကလုၥ်ဒိၣ်စိသနူဒီးမီၤစိရိၤသနူ”လီၤအဃိ,ကအိၣ်ဒီးတၢ်သးခူတလ့ၢ်,တၢ်ပၥ်လီၤသးကျၢၤမုဆှူလၢတၢ်ကမၢ်လီၤမၢ်ကွံၥ်ဒုၣ်ဒါကလုၥ်ဒိၣ်စိသနူဒီးမီၤစိရိသနူအံၤအဂ့ၢ်,ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကရၢဒိၣ်ပဒိၣ်စီၤကွဲၤထူဝ့ဆီၣ်တခူစံးဝဲဒၣ်လၢကညီဒီကလုၥ်မုၢ်နံၤအလံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်,ကမၤလၢပှဲၤပပှၤကညီဒီတကလုၥ်အတၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီအဂီၢ်,ခါဆူညါတၢ်ဂဲၤလိၥ်အပူၤ,ကဂီၤကၢ်ထီၣ်ပသးဒီးပပှၤကလုၥ်အက့ၢ်အဂီၤအသူးသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး,ကပညိၣ်ကွၢ်စူၣ်တၢ်လၢပပှၤကလုၥ်တၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီဃုၥ်ဒီးထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ပညိၣ်ကွၢ်စိလၢတၢ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ်က့ၤပပှၤကလုၥ်တၢ်အိၣ်စံၥ်အိၣ်ကျၢၤ,တၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီတဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်,ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကရၢခိၣ်ဆီၣ်တခူစံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,လၢတၢ်ကမၤလၢပှဲၤထီၣ်ပပှၤကညီကလုၥ်အတၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီတဖၣ်အံၤန့ၣ်,ကညီဖိကိးနီၢ်ဂၤဒဲး,ကညီဖီၣ်စုကဝဲၤကရၢဖိးဖုဒဲး,ကညီထံရူၢ်ကီၢ်သဲးပၣ်တံၣ်ဃုၥ်ဒီးကညီကရၢသဘျ့ခဲလၢၥ်ကဘၣ်ထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိးဂဲၤလိၥ်မၤသကိးဝဲလၢလီၢ်ကျဲသနၢၣ်ဒၣ်ဝဲဒ်တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်,တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါအိၣ်အသိးအဂ့ၢ်,လံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤစံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,ပပှကလုၥ်ကညီကဒိးန့ၢ်က့ၤနီၢ်ကစၢ်တၢ်စံၣ်ညီၣ်ပၢလီၤသးခွဲးယၥ်ဒီးတၢ်န့ၢ်သါအဂီၢ်(၂၀၂၅)နံၣ်အံၤမ့ၢ်တၢ်အရ့ဒိၣ်လၢကဂုၥ်ဟံးန့ၢ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်ဒီးမူဒါအိၣ်ဝဲလၢပှၤကိးဂၤအစုပူၤအဖီခိၣ်,ကညီဖိခဲလၢၥ်ကအိၣ်ဒီးတၢ်တူၢ်ခီၣ်ပၥ်သးလၢကနုၥ်လီၤမၤသကိးတၢ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢအပူၤဒီးထီဒါသကိးဒုၣ်ဒါလၢလီၢ်သနၢၣ်ဒၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,(ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢ)(KWO)ဆီၣ်တခူစံးစ့ၢ်ကီးဝဲဖဲ(၇၇)ဝီတဝီကညီဒီကလုၥ်မုၢ်နံၤအလံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ကညီဒီကလုၥ်မုၢ်နံၤအံၤ,မ့ၢ်ဝဲမုၢ်နံၤတနံၤလၢတၢ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ကညီဒီကလုၥ်အတၢ်ဃူတၢ်ဖိး,တၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီ,တၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်အဆိကတၢၢ်တဘျီလၢကညီတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤအပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးလၢတၢ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲကညီဒီကလုၥ်အတၢ်ဃူတၢ်ဖိး,တၢ်မိၢ်န့ၢ်သးလီ,တၢ်ဃ့ထီၣ်ကညီကီၢ်အံၤန့ၣ်,အပူၤကွံၥ်(၁၉၄၈)နံၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၁၁)သီအနံၤအပူၤ,ကညီကလုၥ်လၢကီၢ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်လီၢ်အါတီၤ,ဝ့ၢ်အါဖျၢၣ်အပူၤပၥ်ဖျါထီၣ်သး,ကိးသတြီထီၣ်ဝဲအတၢ်ဘၣ်သး(၄)ထံၣ်လၢအမ့ၢ်, (၁) ဟ့ၣ်ကညီကီၢ်တဘျီဃီ (၂)ဒုးနဲၣ်ကညီတဘးပယီၤတဘးတဘျီဃီ (၃)ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤပတသးလီ (၄) ကလုၥ်တၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်ပတသးသးလီ ဘၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.