Home တၢ်ကစီၣ် ကၠိလၢအိၣ်ခံခီခံကပၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတနီၤတအိးထီၣ်ဒံးဘၣ်

ကၠိလၢအိၣ်ခံခီခံကပၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတနီၤတအိးထီၣ်ဒံးဘၣ်

224
0
Photo: CJ

လါယူၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်

လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ကၠိလၢအိၣ်ခံခီခံကပၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတနီၤန့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤတၢ်တအိးထီၣ်၀ဲဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤသ၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဒီးပယီၤသုးမီၤစိရိၤခံခီခံကပၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤလၢအမ့ၢ်၀ဲပၠၣ်ဒီးတကီၤဘိသ၀ီကရူၢ်ဒူသ၀ီတနီၤန့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လၢကအိးထီၣ်ကၠိအံၤဒ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိအသိးဘၣ်ဆၣ် ဘၣ်ယိၣ်လၢပယီၤသုးမီၤစိရိၤကဟဲဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံးအဃိ တုၤလၢခဲအံၤအိးထီၣ်ကၠိတဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်ဒီးသ၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

သ၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲ“လၢပသ၀ီန့ၣ်တၢ်မ့အိးထီၣ်ကၠိဒ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိအသိးန့ၣ်ၦၤကသိၣ်လိန့ၢ်ဖိသၣ်လံာ်အဂီၢ်န့ၣ်ၦၤတအိၣ်အါအါဘၣ်ႉပဒိၣ်သရၣ်မုၣ်မ့တဟဲဘၣ်န့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်မီၤနီၤႉကီၢ်သူလ့ၤသရၣ်မုၣ်မ့ဟဲသိၣ်လိနါက့ဘၣ်ယိၣ်လၢပယီၤသုးလၢကမးမိၢ်တကပၤန့ၣ်ကဟဲမၤဘံဘူတၢ်မီၤနီၤႉတနံၣ်အံၤယဆိမိၣ်ဒုၦၤကၠိဖိတထီၣ်ဘၣ်ကၠိဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ

တနံၣ်အံၤ၀ဲၢ်ပၠၣ်သ၀ီကရူၢ်ပူၤကၠိလၢတၢ်တအိးထီၣ်၀ဲဒံးဘၣ်အိၣ်၀ဲခဲလၢာ်(၇)ဖျၢၣ်အသိး လၢတကီၤဘိသ၀ီကရူၢ်ပူၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်အုကီၤတအိၣ်ဘၣ်အဃိကၠိလၢတၢ်အိးထီၣ်၀ဲတန့ၢ်ဒံးဘၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲတနီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ

ခံခီခံကပၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤလၢအဂၤတနီၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်အိၣ်သးအဃိကၠိလၢတၢ်တအိးထီၣ်ဘၣ်၀ဲဒံးတဖၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ်ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)လီၢ်ခၢၣ်သးအနဲၣ်ရွဲၣ်ပဒိၣ်စီၤလီၤအဲၣ်မူစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ

“မ့မ့ၢ်ပ၀ဲဒၣ်ဒုပကွၢ်လၢကမျၢၢ်အတၢ်ဘၣ်သးလီၤႉပကွၢ်လၢကၠိဖိမိၢ်ပၢ်ႇသ၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ရဲၣ်ကျဲၤ၀ဲအသိးလီၤမီၤနီၤႉဘၣ်ဆၣ်သ၀ီလၢကၠိတအိးထီၣ်ဒံးဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်ဆီၣ်တခူထီၣ်လၢကက့ၤအိးထီၣ်ကဒါ၀ဲဒ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိအသိးဒုအိၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်သ၀ီလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်ဒုပတဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံးဘၣ်ႉမ့အိးထီၣ်ဘၣ်ကၠိန့ၣ်တၢ်လၢပကဘၣ်မၤစၢၤအကျိၤအကျဲတဖၣ်န့ၣ်ဒ်တၢ်သ့အိၣ်ဒီးၦၤအသိးပကမၤစၢၤအီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤလီၤအဲၣ်မူစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

ဒ်န့ၣ်အသိးလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ခံခီခံကပၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤတနီၤအပူၤစ့ၢ်ကီး တၢ်က့ၤအိးထီၣ်ကဒါကၠိဒ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိအသိးဘၣ်ဆၣ်ပယီၤသုးမီၤစိရိၤဟဲဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ဆီၣ်သနံးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲၤကျိၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၂ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ

တချုးလၢသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဒံးဘၣ်အခါန့ၣ်ကၠိလၢအိၣ်(KECD)ကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤအတၢ်ဟံးစုနဲၣ်ကျဲအဖီလာ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲခဲလၢာ်(၁ႇ၄၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဆၣ်(၂၀၂၁–၂၀၂၂)တၢ်သိၣ်နံၣ်အံၤအပူၤ ကၠိလၢအက့ၤအိးထီၣ်ကဒါအိၣ်၀ဲ(၁ႇ၀၉၀)ဖျၢၣ်လီၤဒီးတုၤလၢခဲအံၤကၠိလၢတၢ်တအိးထီၣ်ဘၣ်၀ဲဒံးတဖၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲအဖျၢၣ်(၃၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KECD)ၦၤဘၣ်မူဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကၠိလၢတၢ်တအိးထီၣ်ဘၣ်၀ဲဒံးတဖၣ်အံၤမ့ၢ်ကၠိလၢအိၣ်၀ဲဒၣ်လၢခံခီခံကပၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကၠိလၢအိၣ်ခံခီခံကပၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတနီၤန့ၣ် တၢ်က့ၤအိးထီၣ်ကဒါ၀ဲဒ်နီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိအသိးလံဘၣ်ဆၣ်တၢ်မၤလိန့ၢ်ကၠိဖိအလံာ်တဖၣ်ဒ်တီၤဖုၣ်ကၠိအပတီၢ်လီၤဒီးကၠိလၢတၢ်က့ၤအိးထီၣ်မၤလိန့ၢ်ကၠိဖိအလံာ်ဒ်တီၤခၢၣ်သးႇတီၤထီအပတီၢ်တဖၣ်အိး၀ဲစှၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ(KECD)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ