လါယနူၤအါရံၤ ၂၃ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲလါယနူၤအါရံၤထီၣ်အံၤ ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီး ကဘီၤယူၤစ့ၢ်ကီး ဟဲခးလီၤတၢ်တပယူၥ်ဃီအဃိ ကရူၢ်ခံဘ့ၣ်ပူၤ ကၠိ(၉)ဖျၢၣ်ဘၣ်ဆိကတီၢ်ကွံၥ်တၢ်မၤလိအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါယနူၤအါရံၤထီၣ် ၁ သီအနံၤန့ၣ် လၢပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၄၀၅)မဲးပြ့ခံသုးကလၢၤ တၢ်လီၢ်အခိၣ်အဃၢၤန့ၣ် ဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ကဲထီၣ်၀ဲလၢဟီၣ်က၀ီၤ ကညီဒီကလုၥ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO) သုးရ့ၣ်(၂) သုးပၥ်ဖှိၣ် အဘၢၣ်စၢၤအဖီခိၣ် မဲပြ့ခံကရူၢ်ဒီးအံစူၢ်ခံကရူၢ်ပူၤ ကမျၢၢ်ဃ့ၢ်ထီၣ်(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်အမဲၥ်ညါ ကၠိ(၉)ဖျၢၣ်ကၠိဖိတဖၣ် တထီၣ်ဘၣ်ကၠိ ဘၣ်ဆိကတီၢ်ကွံၥ်တၢ်မၤလိအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးတကီၢ်ခါခဲအံၤဘူးထီၣ်စ့ၢ်ကီးလၢနံၣ်ကတၢၢ်တၢ်ဒိးစဲးလံဒီး အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်လဲၤဃ့ၢ်အိၣ်တၢ်လီၢ်တမ့ၢ်တပူၤဃီဘၣ်အဃိ လၢတၢ်ဒိးစဲးအဂီၢ် တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်၀ဲတအိၣ်ဒံးဘၣ်အဖီခိၣ် သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲကဲသ့၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် နဲၣ်ရွဲၣ် ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“မဲးပြ့ခံကရူၢ်,အံစူၢ်ခံကရူၢ်ဒီးပံၣ်တံၣ်ကရူၢ် ဒူသ၀ီလၢအအိၣ်ဒီးကၠိတဖၣ်န့ၣ် ဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ကမၤလိဘၣ်လံၥ် အဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်အီၤတအိၣ်နီမံၤဒံးဘၣ်.အ၀ဲသ့ၣ်တမ့ၢ်အဟးစံၣ်အိၣ်တၢ်လီၢ်တပူၤဃီဘၣ်လဲၤဃ့ၢ်အိၣ်လၢကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤတနီၤ, ဖဲဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်ပူၤအိၣ်တနီၤအဃိအ၀ဲသ့ၣ်တမၤလိဘၣ်လံၥ်ဘၣ်.လၢ(၂၀၂၄-၂၅)တၢ်သိလိနံၣ်အံၤဒု ကဒိးစဲးဘၣ် အဂီၢ် န့ၣ်တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်အီၤတအိၣ်နီမံၤဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါထံဆံၣ်ဘီတီၤခၢၣ်သးကၠိလၢအပူၤကွံၥ်လါယနူၤအါရံၤ ၁၆ သီအနံၤ ကဘီယူၤဒြိ(၂)ဘ့ၣ်လဲၤတ့ၢ်လီၤတၢ် ကဲထီၣ်၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ် တၢ်က့ၤအိးထီၣ်ကၠိတဘူၣ်လၢၤဘၣ်အသိး နံၣ်ကတၢၢ်တၢ်ဒိးစဲးစ့ၢ်ကီးဘူးထီၣ်လံအဃိ တကီၢ်ခါခဲအံၤ တၢ်မၤလိန့ၢ်က့ၤပှၤကၠိဖိ သ့ၣ်တဖၣ်လၢသ၀ီပူၤဟံၣ်ဖီလၥ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိခိၣ် သရၣ်စီၤအ့ထိ စံးစ့ၢ်ကီး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲပှၤဟဲကွံၥ်လီၤဒြိ၀ံၤဘျီန့ၣ်ပှၤကၠိဖိမိၢ်ပၢ်ဒီးပှၤကၠိဖိတဖၣ်န့ၣ်လဲၤထီၣ်ကၠိတဘူၣ်လၢၤဘၣ်.ခဲအံၤလၢအကမၤလိတၢ်အဂီၢ်ပဃုက့ၤန့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်လီၢ်လၢပှၤဟံၣ်လၢအခီဘျီပမၤလိက့ၤတၢ်ဒ်န့ၣ်လီၤမီၤ.တၢ်ဒိးစဲးစ့ၢ်ကီးတအိၣ်တ့ၢ်အါနွံလၢၤဘၣ်.အဃိပကထီၣ်၀ံၤဒိးစဲး၀ံၤက့ၤဖဲတနံၣ်ညါအံၤအတီၢ်ပူၤမီၤနီၤ.ဘူးထီၣ်လၢတၢ်ဒိးစဲးလံအဃိပမ့ပတုၥ်ကွံၥ်တၢ်မၤလိန့ၣ်ကဘၣ်ဒိဖိသၣ်အဃိ ပကမၤ၀ံၤက့ၤအီၤ.တၢ်ဒိးစဲးန့ၣ်အိၣ်တ့ၢ်ခံနွၢၥ်သၢနွံအဆူၣ်ကတၢၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် လီၤဆီဒၣ်တၢ်ဘံလ့,ကၠဲးထိၣ်ဒီးဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤထီၣ် ၁ သီတုၤလၢခဲအံၤ န့ၣ် ပယီၤသုးမၤ၀ဲတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢအမ့ၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်,ဟးတ့ၢ်လီၤတၢ်ဒီးဒြိအမဲၥ်ညါသူ၀ဲကဘီယူၤဟးတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ် တပယူၥ်ဃီအိၣ်ထီၣ်အဖီခိၣ် ကဲထီၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီ လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအဂီၢ်ဒီး ကမျၢၢ်ဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်၀ဲအါမး အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်နဲၣ်ရွဲၣ် ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ.
“တလါညါအံၤအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ပမ့ဘၣ်ကွၢ်ဒုၣ်ဒါအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤဒ်သိးကဘီယူၤတဖၣ်န့ၣ်ဟးဆှၣ်တၢ်ထီဘိလီၤ.လဲၤကွံၥ်လီၤတၢ်ဆူ (သုးက့ ၅)၀ံၤဟဲက့ၤဒီးကွံၥ်လီၤတၢ်အဃိကမျၢၢ်တဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်ပျံၤတၢ်အိၣ်ဆိးက့ၤလၢဟံၣ်ဃီတဘူၣ်လၢၤဘၣ်.အါတက့ၢ်ဟး က့ၤလၢအစံၥ်ဒဲ,ကျီးဒဲလီၤ.မ့ၤ၀ံၤဖဲတလါအံၤအတီၢ်ပူၤန့ၣ်လၢကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်တကပၤန့ၣ်သုးမီၤစိရိၤစးကွံၥ်လီၤတၢ်ဒီးဒြိလၢဒူသ၀ီမ့၀ံၤခးလီၤတၢ်ဒီးကျိဖးဒိၣ်အဃိသ၀ီဖိတဖၣ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးလီၤ.မ့၀ံၤလၢမဲးပြ့ခံသုးကလၢၤနါက့ကွံၥ်လီၤကျိဖးဒိၣ်လီၤလၢဒူပူၤသ၀ီပူၤဘၣ်ဟးဂီၤပှၤဟံၣ်ပှၤဃီတကးဒံးဘၣ်ကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲကွံၥ်လီၤတၢ်အဃိကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်တုၤခဲအံၤက့ၤအိၣ်က့ၤဆိး၀ဲတဘူၣ်ဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးတကီၢ်ခါခဲအံၤလၢမဲးပြ့ခံသုးကလၢၤတကပၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးခီဖျိကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဒံးလၢသုးကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤ ကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်အဃိ ကမျၢၢ်တဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ကအိၣ်၀ဲလၢသၢနွံဃၣ်ဃၣ်လံအဖီခိၣ် လၢကၠိဖိတၢ်မၤလိမၤဒိး တကပၤစ့ၢ်ကီး ထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအသိး ပှၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တုၤလၢခဲအံၤတဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဒံးတၢ်ဆီၣ်ထွဲ မၤစၢၤဘၣ်အဃိ လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ် လိၣ်ဘၣ်၀ဲ ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီ,ကသံၣ်ကသီဒီးအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ် ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ (၂၀၂၁)သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံ လၢဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ဒီးကျိဖးဒိၣ်,ကဘီယူၤအံၤ အဃိ ကၠိတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်တုၤလၢခဲအံၤတနီၤန့ၣ်တၢ်အိးထီၣ်၀ဲတဘူၣ်,ဘၣ်မၤလိက့ၤတၢ်လၢသီခါဖၠၣ်,ဟံၣ်ဖီလၥ်, လၢလ့ကိပူၤ တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလီၢ်အိၣ်၀ဲအသိး ကၠိလၢအအိးထီၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးလၢတၢ်အိၣ်သးအဖီခိၣ်ဘၣ်ထီၣ်ကၠိလၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီ တၢ်ပလီၢ်ပဒီပူၤ တုၤလၢခဲအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
