လါယူၤအတီၢ်ပူၤကဘီယူၤအဃိ ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၃၈၆)ဂၤဒီးကၠိ,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤ(၃၃)ဖျၢၣ်

လါယူၤလံ ၁၁ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်

ကီၢ်ပယီၤပူၤလၢကီၢ်ခီ,ကီၢ်စဲၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်(၁၂)တီၤအပူၤ ခီဖျိလၢသုးကီၣ်ကးအကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိ လါယူၤတလါအတီၢ်ပူၤ ကမျၢၢ်သံ၀ဲ (၃၈၆)ဂၤဒီး ကၠိ,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤ၀ဲခဲလၢၥ်(၃၃)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (NUG)ပှၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယၥ်ဘၣ်ထွဲ ကိတိၥ် ၀ဲၤကျိၤ(Ministry of Human Rights) ထုးထီၣ်ပၥ်ဖါ၀ဲဖဲလါယူၤလံ ၉ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.

စးထီၣ်ဖဲလါယူၤ ၁ သီတုၤ ၃၀ သီလၢတလါအတီၢ်ပူၤ ရၢၣ်ခၢၣ်,အ့ၣ်ယၣ်၀တံၣ်,ယိၤဒိၣ်,တနီသရံၣ်ကီၢ်ခီ, ကညီကီၢ်စဲၣ်, ခၠီ,ကခၠ့ၣ်,စကဲကီၢ်ခီ,မါတလ့,ကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်ဒီး ပကိကီၢ်ခီဒိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤ ခီဖျိလၢကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိ ကမျၢၢ်သံ (၉၀)ဂၤ, ဘၣ်ဒိ(၂၉၆)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤ ပၥ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤ.

လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအသံ(၉၀)အကျါ (၁၈)နံၣ်ဆူဖီခိၣ်န့ၣ်(၃၆)ဂၤ, ဖိၣ်သၣ်(၁၈)နံၣ်ဆူဖီလၥ်(၇)ဂၤဘၣ်ဆၣ် ပှၤလၢအဂၤ (၃၆)ဂၤအံၤန့ၣ်တၢ်ပဲၥ်ဖးနီၤဖး၀ဲတဘၣ်ဘၣ်အသိး ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ(၂၉၆)ဂၤအံၤကျါစ့ၢ်ကီး (၁၈)နံၣ်ဆူဖီခိၣ်န့ၣ်(၇၀)ဂၤ, (၁၈)နံၣ် ဆူဖီလၥ်န့ၣ်(၂၇)ဂၤဒီး မ့မ့ၢ်လၢ(၁၇၉)ဂၤခီန့ၣ် တၢ်ပဲၥ်ဖးနီၤဖး၀ဲတဘၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.

ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိလၢကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိ ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်(၁၂)တီၤအံၤအပူၤ ကမျၢၢ်ဟံၣ်ဟးဂီၤ၀ဲ(၁၅၈)ဖျၢၣ်ဒီး လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ လီၤဆီဒၣ်တၢ်လၢရၢၣ်ခၢၣ်,မကွ့ ,ယိၤဒိၣ်,စကဲ,မါတလ့ကီၢ်ခီတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအပူၤန့ၣ် ကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤ၀ဲ(၁၂)ဖျၢၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.

တကးဒံးဘၣ်တလါအတီၢ်ပူၤ ကီၢ်ခီ,ကီၢ်စဲၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်(၉)တီၤလၢအမ့ၢ် မကွ့ ,အ့ၣ်ယၣ်၀တံၣ်,ပကိ,ကရ့ၣ်နံၣ်,ကခၠ့ၣ်, စကဲ, မါတလ့ဒီးယိၤကီၢ်စဲၣ်ပူၤ တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤခဲလၢၥ်(၂၁)ဖျၢၣ်အကျါ ပၣ်ဃုၥ်၀ဲသီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်(၁၅)ဖျၢၣ်ဒီး ခရံၥ်ဖိတၢ်ဘါယွၤသရိၥ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်(၆)ဖျၢၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢတၢ်န့ၣ်အဃိမ့ဘၣ်ကွၢ်စးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၁)တုၤလၢခဲအံၤန့ၣ်လီၤဆီဒၣ်တၢ်ကလုၥ်ဒူၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢလၢအထီဒါ သုးမီၤ စိရိၤအံၤတဖၣ် အဟီၣ်က၀ီၤပူၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤအံၤအဃိ ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအကျါ ပၣ်ဃုၥ် ၀ဲ ပှၤကၠိဖိအါမးဒီးဒ်န့ၣ်အသိးတုၤလၢခဲအံၤကၠိစ့ၢ်ကီးတၢ်အိးထီၣ်၀ဲတဘူၣ်ဘၣ်မၤလိတၢ်လၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအလီၢ်အဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဒ်န့ၣ်အသိးကၠိလၢအိၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီး ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအံၤအဃိ ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိ အမဲၥ်ညါ ကၠိဖိဒီးကၠိသရၣ်/မုၣ်တဖၣ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ခၢၣ်သး(KECD)နဲၣ်ရွဲၣ် ပဒိၣ် စီၤအဲၣ်ကလုၥ်ထူ စံးဘၣ်တ့ၢ်ဃၥ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်လါဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.

“မ့ဘၣ်တဲစးထီၣ်ဖဲသုးမီၤစိရိၤဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ် ပယီၤသုးန့ၣ်ပၥ်ပှၤဒ်သိးတၢ်ခးပနီၣ်တခါလီၤ.အဃိကၠိတဖၣ်တၢ် သိၣ်လိအီၤလၢကၠိပူၤမ့တဘူၣ်ဘၣ်န့ၣ်ပသုးသဒၢက့ၤလၢတၢ်လီၢ်အဂၤ.တဘျီတခီၣ်ပသူၣ်ထီၣ်၀ဲတၢ်သူၣ်ထီၣ်လၢပှၤကၠိဖိကမၤလိ တၢ်အဂီၢ်န့ၣ်ကဲထီၣ်က့ၤတမ့ၢ်တစိၢ်တလီၢ်လၢၤဘၣ်,ကဲထီၣ်က့ၤလၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ပှဲၤပှဲၤဒ်န့ၣ်အိၣ်မီၤ.မ့၀ံၤဒ်သိးဖိဒံဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢကပူၤဖျဲးအဂီၢ်န့ၣ်ပမၢပှၤခူၣ်လီၤဃၥ်၀ဲတၢ်ပူၤတဖၣ်မီၤနီၤ.ခူၣ်တၢ်ပူၤတကးဘၣ်တၢ်မ့ကဲထီၣ်သးလၢတၢ်လီၢ်၀ဲအံၤအိၣ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ဆီတလဲက့ၤအီၤလၢတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဂၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.

ဒ်(NUG)ပှၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယၥ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိးန့ၣ် လါယူၤအတီၢ်ပူၤအံၤ လီၤဆီဒၣ်ကီၢ်စဲၣ်,ကီၢ်ခီ တၢ်လီၢ်လၢ တၢ်ပၥ်ဖျါ၀ဲ တဖၣ်အကျါ မါတလ့ကီၢ်ခီအံၤ သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲပယီၤသုးကဘီယူၤ လဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ကဲထီၣ်အါကတၢၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.