ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်ပှၤတဝၢတၢ်ကရၢကရိ(၁၉)ဖု ထီဒါဝဲသုးကရူၢ်တၢ်ဃုထၢအယိၣ်အဘျၣ်တဲၥ်တဲၥ်ဖၠူဖၠူအဂ့ၢ် ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲ

လါအီးကထိဘၢၣ် ၃၀သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်

(၂၀၂၅)နံၣ်လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်လၢၥ်အပူၤပယီၤသုးကရူၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲကမၤဝဲတၢ်ဃုထၢအဖီခိၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်ဃုထၢအယိၣ်အဘျၣ်အံၤ,ထီဒါဝဲတဲၥ်တဲၥ်ဖၠူဖၠူအဂ့ၢ်,ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤတဝၢကရူၢ်ကရၢ(၁၉)ဖုထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်ဖဲတနံၤအံၤလါအီးကထိဘၢၣ်(၃၀)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.

ပယီၤသုးကိးလီၤအသးလၢ,ထံကီၢ်တၢ်ပၢတၢ်ြပးကီၣ်ကးကရူၢ်ကရၢ(SAC)ဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤဆီတလဲက့ၤဝဲအသးလၢထံကီၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဒီးတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ခီမ့ရှၢၣ်(SSPC)ဘၣ်ဆၣ်,တၢ်ဆီတလဲက့ၤတၢ်အမံၤအသၣ်အံၤတဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်ဆီတလဲလၢအမ့ၢ်အတီဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီမ့ၢ်ဒၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်မီၤစိရိၤသနူအခိၣ်တီလၢအသီတမံၤလီၤအဃိထီဒါဝဲအဂ့ၢ်,ကညီပှၤတဝၢကရူၢ်ကရၢ(၁၉)ဖုလံၥ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါအပူၤပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ထီဒါဝဲပယီၤသုးကရူၢ်အတၢ်ဃုထၢအယိၣ်အဘျၣ်အဖီခိၣ်,ကညီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ပှၥ်ဘျးစဲ(KPSN)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢနီၢ်ဝါခုၣ်ရှံစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.

“ပယီၤသုးတၢ်ဃုထၢတခါအံၤတမ့ၢ်ထဲပပှၤကညီဖိထီဒါအီၤဘၣ်.ကီၢ်ပယီၤဒီတဘ့ၣ်အပူၤပှၤနီၢ်ဂံၢ်လၢအအါထီဒါဝဲလီၤ.ဘၣ်မနုၤဃိတၢ်ထီဒါဝဲလဲၣ်ခီန့ၣ်,ပယီၤသုးအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢမၤထီဒါပှၤကညီဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်တဖၣ်န့ၣ်ကဲထီၣ်သးဆှူၣ်မဲၥ်ကဲၥ်မဲၥ်လီၤအဃိတၢ်ဃုထၢအံၤတမ့ၢ်တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီဘၣ်.အိၣ်ဒၣ်လၢကအဲၣ်ဒိးပၥ်ဘၢက့ၤအတၢ်ကမၣ်ဒီးအဲၣ်ဒိးမၤဖျါသးဂ့ၤလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤမဲၥ်ညါလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ပယီၤသုးအတၢ်ဃုထၢအံၤလ့ၤတက့ၤတူၢ်လိၥ်ဆီၣ်ထွဲဝဲတသ့ဘၣ်ဒီးတၢ်မ့ဆီၣ်ထွဲဝဲပယီၤသုးတၢ်ဃုထၢအံၤန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်မၤဒိၣ်ထီၣ်မီၤစိရိၤသနူလီၤအဂ့ၢ်,ကီၢ်ပယီၤကသံၣ်ပှၤကူၣ်သ့ကူၣ်ဘၣ်ကရၢ(BMA)ပှၤနဲၣ်တၢ်စီၤန့ၢ်ထူစံးဝဲဒ်အံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

“ပယီၤတဖုအံၤကမၤတၢ်ဃုထၢန့ၣ်ပတူၢ်လိၥ်တသ့ဘၣ်.ပကဘၣ်ထီဒါလီၤ.ပမ့ကွၢ်ကဒါက့ၤလၢကီၢ်ဒီဘ့ၣ်သနၢၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,လၢတၢ်ကိးကပၤမ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်အမၤတၢ်အံၤတဘၣ်ဘၣ်.အဃိပနၢ်ပၢၢ်လၢပမ့ဆီၣ်ထွဲတၢ်ဃုထၢအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်ပမၤဒိၣ်ထီၣ်ပယီၤသုးဟံန့ၢ်ဆူၣ်တၢ်စိကမီၤတဖုအံၤအဂံၢ်အဘါ,အစိကမီၤ,အစုကဝဲၤဒီးအသနူသ့ၣ်တဖၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤတဝၢကရူၢ်ကရၢ(၁၉)ဖုလၢပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်ဝဲလၢတၢ်ထီဒါဝဲပယီၤသုးတၢ်ဃုထၢသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဝဲ
ကညီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ပှၥ်ဘျးစဲ(KPSN),ကီၢ်ပယီၤကသံၣ်ပှၤကူၣ်သ့ကူၣ်ဘၣ်ကရၢ(BMA),အီတြ့လယၣ်ကညီကရူၢ်ကရၢ(AKO),ထၢၣ်ဝံချၢဆူၣ်ချ့ပှၤမၤတၢ်ဖိကရူၢ်(BPHWT),ယူရပၤကညီပှၥ်ဘျးစဲ(EKN),ယူၣ်ခ့ၣ်ကညီပှၤတဝၢကရူၢ်ကရၢ(KCAUK),နီၢ်ဝ့ၤကညီပှၤတဝၢ(KCN),ခဲနဒၣ်ကညီပှၤတဝၢ(KCC),ကညီပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်ကရူၢ်(KHRG),ကညီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤဒီးတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ဂ့ၢ်ဝီ(KORD,အမဲရကၤကညီကရူၢ်ကရၢ(KOA),ကညီကၠိဖိပှၥ်ဘျးစဲ(KSNG),ကညီသရၣ်သရၣ်မုၣ်ကရူၢ်ကရၢ(KTWG),ကညီဆွံၣ်ဒံၣ်ကရူၢ်ကရၢ(KSC),ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢ(KWO),ကညီဖိခိၣ်ဃၢၤဒီးပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်မၤပှၥ်ဘျးစဲကရၢ(KESAN),ကီၢ်သူလ့ၤကညီပိၥ်မုၣ်ပှၥ်ဘျးစဲ(KWN),မဲၢ်တီၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်(MTC),နယူစံလၣ်ကညီကရၢ(NZKA)သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

တကတီၢ်ဃီ,တၢ်ဃုထၢအယိၣ်အဘျၣ်အံၤတၢ်တဘၣ်ပၥ်ပနီၣ်ဝဲဘၣ်ဒီးတဘၣ်မၤဘၣ်ထွဲသးဘၣ်အသိး, တၢ်ကပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်ဟ့ၣ်လီၤစုကဝဲၤတၢ်ပီးတၢ်လီ,စဲးဖီကဟၣ်ဒီးကဘီယူၤသိတဖၣ်အဂ့ၢ်,ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤတဝၢကရူၢ်ကရၢသ့ၣ်တဖၣ်ဆီၣ်တခူဃ့ထီၣ်ဝဲထံဂုၤကီၢ်ဂၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိကမီၤအလီၢ်ခံ,ကီၢ်ပယီၤအပူၤကညီကလုၥ်ဒူၣ်တဖၣ်အမဲၥ်ညါထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်အပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်အိၣ်ဝဲအါမံၤအဂ့ၢ်,ဂ့ၢ်ခီၣ်ထံးပှၤတဝၢကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဒီးပယီၤသုးကရူၢ်အံၤမၤကဘီယူၤတၢ်ထီၣ်ဒုး,ခးလီၤတၢ်လၢကမျၢၢ်ကျါ,ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကမျၢၢ်ဟံၣ်,မၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး,ထီဒါဝဲပှၤကညီဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်ကလုၥ်ကလုၥ်အဃိကီၢ်သူလ့ၤဟီၣ်ကဝီၤအပူၤကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသးအိၣ်ဝဲ(၁.၂)ကကွဲၢ်အမဲၥ်ညါထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်ပတီၢ်ကမျၢၢ်ပှၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ(၅)ကကွဲၢ်ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအသိးန့ၣ်လီၤ.

ဒ်န့ၣ်အသိး,ကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်ပူၤကမျၢၢ်တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲကလီၤစှၤအဂီၢ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤတဝၢကရူၢ်ကရၢသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဃ့ထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကဟ့ၣ်ပှၤကညီတၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအဂ့ၢ်,လံၥ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါအပူၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤတဝၢကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ပၥ်ဖျါဃုၥ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.