လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ် ကမၤမိၢ်ဝ့ၢ်ပူၤ ဖဲအပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၆ သီအနံၤန့ၣ် ဖိသၣ်မုၣ်(၁၀)နံၣ် တဂၤ လဲၤဖီၣ်ဝဲမ့ၣ်ပိၢ်လီၢ်လံၤတဖျၢၣ်အဃိ ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢအဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီး ပှၤမၤစၢၤတၢ်ဖိတဖၣ် အအိၣ် န့ၣ်လီၤ.
ဖဲ ၆ သီ ကဘၣ်ဖဲဟါခီ ၃း၀၀ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် လၢကမၤမိၢ်ကဝီၤဒ့-၄ တတါအူကိတကပၤန့ၣ် (၄)တီၤကၠိဖိမုၣ် ဖိသၣ် အံၤထံၣ်ဝဲတၢ်ဘိၣ်တဘိၣ်ဒီးဟဲက့ၤစိၥ်ဂဲၤလိၥ်ကွဲဘၣ်ဝဲပိၢ်ဖးထီၣ်အဃိ ဘၣ်ဝဲဒၣ်အဖိသၣ်အံၤ အဟၢဖၢ,အသးနါပှၢ်, အစုအခီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤမၤစၢၤတၢ်ဖိတဂၤ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်တနံၤန့ၣ်ဘၣ်လၢပှၤဖိသၣ်ဒိးစဲးဝံၤ,ပှၤကၠိဖိတဖၣ်ဟးလိၥ်ကွဲဒီးအသကိးလၢသဝီပူၤဒီး ဖဲန့ၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤခီန့ၣ် ပှၤကျး တံၢ်ဃၥ်ဒီးတၢ်ကျးအဃိအဝဲသ့ၣ်တသ့ၣ်ညါဝဲဘၣ်ဒီးဟဲက့ၤစိၥ်ဝဲ.ဖဲအဝဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤလိၥ်ကွဲဝဲအခါန့ၣ် ပိၢ်ဖးထီၣ်. ဘၣ်ဝဲဒီတဂၤ န့ၣ်.အခီၣ်,အကံၣ်ဒုၣ်,အဟၢဖၢဘၣ်ဒီဒူၣ်.အက့အခီနုၥ်လီၤအဃိအကဘၣ်ကွဲးသး” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤ.
ဒ်ကမၤမိၢ်ဝ့ၢ် ပှၤမၤစၢၤတၢ်ကရူၢ်တဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ် တၢ်လၢအပိၣ်ဖးထီၣ်တခါအံၤတၢ်တယးကွၢ်ဝဲလၢအမ့ၢ်ဝဲမ့ၣ်ပိၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤဖိသၣ်မုၣ်ဖိလၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဂၤအံၤ တၢ်ကူစါယါဘျါအီၤဖဲဖၣ်အၣ်ဝ့ၢ် တၢ်ဆါဟံၣ်ဖးဒိၣ်ဒီး လၢတၢ်ကဲ ထီၣ်သးအံၤအဃိ ခါဆူမဲၥ်ညါအဂီၢ်ကဲထီၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်လၢဖိသၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဖိသၣ်လၢအဘၣ်ဒိအံၤ အမိနီၢ်ကစၢ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“ခဲအံၤပအိၣ်ဒံးလၢတၢ်ဆါဟံၣ်လီၤ.တၢ်အိၣ်သးဒုပကဘၣ်အိၣ်ခိးကနၣ်ကွၢ်ဒံး.ခဲအံၤယဖိန့ၣ်အပျံၤတီၢ်တၢ်.ပမ့က့ၤလၢဟံၣ်ဒု နပျဲဒုးလိၥ်ကွဲဖိသၣ်လၢတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးမ့ၣ်ပိၢ်ပိၢ်ထီၣ်ခဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢဖဲလဲၣ်တဒူၣ်အတၢ်လဲၣ်တၢ်မ့တသ့ၣ်ညါဝဲဘၣ်ဆၣ် တၢ်လီၢ်လၢကဲထီၣ် ခဲအံၤ အခိၣ်အဃၢၤန့ၣ်အိၣ်ဝဲဒီးသုးမီၤစိရိၤအတၢ်လီၢ်တခါအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးကမၤမိၢ်-ကတၢတံၥ်ကျဲမုၢ်ခိၣ်န့ၣ် အပူၤကွံၥ်စ့ၢ်ကီးခီဖျိဟီၣ်လၥ်မ့ၣ်ပိၢ်ဒီးသုးတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢလီၤတဲၥ်အိၣ် တ့ၢ်တပိၢ် ဖးထီၣ်ဒံးတဖၣ်အံၤအဃိ ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဲထီၣ်အိၣ်ဝဲအါမးဒီး လၢကမၤမိၢ်ဝ့ၢ်ပူၤဒၣ်လဲၥ်စှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤ ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ ဘၣ်ထံးလၢတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤအိၣ်လံ(၄)ဂၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကရူၢ်လၢအမၤစၢၤတၢ်တဖၣ် စံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကမၤမိၢ်ဝ့ၢ်ဃုၥ်ဒီးဟီၣ်ကဝီၤဒူသဝီလၢအဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ် ပယီၤသုး,သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဟူးဂဲၤအမဲၥ်ညါ ကညီဒီကလုၥ် တၢ်ထူၣ်ဖျဲး သုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သိၣ်မှံၤ သုးကရူၢ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဟးထီၣ်က့ၤလီၤဟူးဂဲၤဝဲအိၣ်အသိး တၢ်ဒုးစ့ၢ်ကီးကဲထီၣ်ဝဲတလီၢ်လီၢ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်(Landmine & Cluster Munition Monitor-LCMM)အတၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိးန့ၣ် သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ ဒီတကတီၢ်အပူၤ ခီဖျိလၢဟီၣ်လၥ်မ့ၣ်ပိၢ်ဒီး သုးတၢ်စုကဝဲၤလီၢ်လံၤလီၤတဲၥ်အိၣ်တ့ၢ်အံၤအဃိ ကီၢ်ပယီၤပူၤပှၤသံဘၣ်ဒိ ဘၣ်ထံးဝဲအဂၤ(၂၀၀၀)ဘျဲၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
