လါယူၤလံ ၃၀သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကီၢ်ပယီၤအပူၤ ပှၤလၢပၣ် ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်လၢ တၢ်လံၣ်အီၣ်လီအီၣ်ကျိၣ်စ့(Crypto)လၢအမ့ၢ်ဝဲ (Digital)တၢ်ဖံးတၢ်မၤကျိၤကျဲတဖၣ်အံၤ တၢ်စံၣ်ညီၣ်ဝဲလၢ တၢ်ဒၢနုၥ်လီၤလၢ ဃိၥ်ပူၤ (၁၀)နံၣ်ဒီးတစိၤသး သ့ဝဲဒီး တၢ်မၤဆူၣ်မၤစိး ဒီး တၢ်မၤသံမၤဝီမ့အိၣ်န့ၣ်, တၢ်စံၣ်ညီၣ်ဝဲလၢ တၢ်စံၣ်ညီၣ်အထီကတၢၢ်လၢပမ့ၢ် တၢ်သံပတီၢ် သ့ဝဲအဂ့ၢ် သုးကရူၢ်ကွဲးလီၤပၥ်လီၤဝဲ တၢ်ဘျၢသဲစး ဒီး ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤဝဲဖဲအပူၤကွံၥ် လါယူၤလံ(၂၈)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ဒီး(Anti-Online Scam) တၢ်ထီဒါမၤလီၤပှီၢ်(အီၣ်လဲ)တၢ်လံၣ်အီၣ်လီအီၣ်ကျိၣ်စ့ တၢ်ဘျၢသဲစးအံၤ ဟးထီၣ် ဝဲ ဖဲ(၂၀၂၆)နံၣ်လါမ့ၤ(၁၄)သီအနံၤအလီၢ်ခံ, သုးကရူၢ် ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤကိတိၥ်ဝဲၤကျိၤ(Minister of Home Affairs)သုးခိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် ညိၣ်ဝ့စွ့ၣ် ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်ဒီး ဖဲ(၂၀၂၆)နံၣ် လါယူၤ(၃)သီအနံၤန့ၣ်, တၢ်ကတိၤဆှၢနုၥ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ထီဒါမၤလီၢ်ပှီၢ်ကွံၥ်(အီၣ်လဲ)တၢ်လံၣ်အီၣ်လီအီၣ်ကျိၣ်စ့တၢ်ဘျၢအပူၤ တၢ်ထၢနုၥ်လီၤဝဲတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ကမၣ်သ့ၣ် တဖၣ်အံၤ တၢ်မၤကမၣ်တၢ်ကိးမံၤဒဲးအဂီၢ် တၢ်စံၣ်ညီၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်ဒၢနုၥ်လၢဃိၥ်ပူၤ (၁)နံၣ်တုၤ (၁၀)နံၣ်တဖၣ်ဒီး တၢ်လီၤဘၣ်လၢဃိၥ်တစိၤသး အမဲၥ်ညါ ကၠါဖၠၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤ တၢ်မ့ၢ်မၤဝဲတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးတုၤပှၤ တဂၤ ဂၤ မ့ၢ်ဘၣ်သံန့ၣ် တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ကမၣ်စံၣ်ညီၣ်တုၤတၢ်သံပတီၢ်သ့ဝဲအဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်ဘျၢသဲစးအံၤ သုးကရူၢ် ဘျီၣ်ဒိၣ်ခံဖျၢၣ်လၢၥ်အပူၤ တၢ်ဘှီဘၣ်က့ၤဝဲဒၣ်ဒီးမ့ၢ် တၢ်သးလီၤပလိၥ် အၢၣ်လီၤပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤဝဲအသိး, သုးကရူၢ်တၢ်စၢဖှိၣ်ဘျီၣ်ဒိၣ်အတၢ်ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤလီၢ်ခံကတၢၢ် တၢ်ဘျၢအပူၤ ဒၣ် လဲၥ် တၢ်စံၣ်ညီၣ်သံတၢ်ပၥ်ပနီၣ်အံၤပၥ်ဃုၥ်ဝဲအဂ့ၢ်(AFP)ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
သုးကရူၢ်အခိၣ်မ့အီၣ်လဲၣ်တၢ်ဟံမူဒါကတီၢ်အပူၤ တၢ်ဘျၢသဲစးတၢ်ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤဟးထီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်ဖဲ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ တၢ်ကထီဒါမၤလီၤပှီၢ်ကွံၥ်ဝဲ (အီၣ်လဲ) တၢ်လံၣ်အီၣ်လီအီၣ်ကျိၣ်စ့ကၠါဖၠၣ်အဂီၢ်အဆၢ ကတီၢ်ဒီးမ့ၢ်ဒၣ်ဖဲ အမဲရကၤကီၢ်စၢဖှိၣ်ဒီး ထံဂုၤကီၢ်ဂၤအတၢ်ကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်စုၣ်အါထီၣ်ဝဲကတီၢ်လီၤအဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ, ဒ်ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ခီကီၢ်တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကရူၢ်ကရၢ(IOM)အတၢ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲအသိးန့ၣ်, အ့ရှၢၣ်ဟီၣ်ကဝီၤ ကၠါဖၠၣ်တၢ်လံၣ်အီၣ်လီအီၣ်ကျိၣ်စ့တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်တဖၣ်အပူၤ ပှၤဘၣ်တၢ်ဆါလီၤအီၣ်ဝဲအါထီၣ်ဒီး ထံကီၢ်အဘ့ၣ် (၈၀) ဘျဲၣ်အပူၤ ပှၤကညီတဖၣ်ဘၣ်တၢ်မၤပျံၤမၤဖုး, မၤဆူၣ်မၤစိး,မၤထီဒါဝဲ မုၣ်ခွါသွံၣ်ထံး တၢ်မၤဆူၣ်မၤစိးဒီး ဘၣ်တၢ်မၢဆူၣ်မၢစိးဝဲလၢကမၤတၢ်လၢအဂၤတဖၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး, တရူးထံကီၢ်ပဒိၣ် စ့ၢ်ကီး ကီၢ်ပယီၤအပူၤ ကၠါဖၠၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီးတၢ်မၤကမၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ဟံးန့ၢ်ဝဲအရ့ ဟ့ၣ်တၢ်ကမၣ်လၢဆူၣ်ဆူၣ်ကိၤကိၤတဖၣ်အိၣ်ဝဲဒီး ပှၤလၢဘၣ်ထွဲဒီး ကီၢ်ပယီၤကလံၤစိး ကၠါဖၠၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်တဖၣ်အပူၤ တၢ်မၤကမၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်ကရူၢ်ကရၢ အဂၤ(၁၁)ဂၤစ့ၢ်ကီး (ဘံၣ်ကၠ့)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် စံၣ်ညီၣ်သံဝဲဖဲလါယနူၤအါရံၤအတီၢ်ပူၤအိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
